ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΠΡΑΞΗΣ

Από την 1η Ιανουαρίου 2022, το θαλάσσιο άλας και άλλα άλατα για τρόφιμα και ζωοτροφές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων της Ένωσης για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, τα βιολογικά άλατα πρέπει να παράγονται σύμφωνα με τις αρχές και τους γενικούς κανόνες που διέπουν τη βιολογική παραγωγή. Το αλάτι δεν είναι γεωργικό προϊόν και μπορεί να ληφθεί με διαφορετικές μεθόδους. Είναι αναγκαίο να προσδιοριστούν λεπτομερώς οι επιτρεπόμενες μέθοδοι παραγωγής βιολογικού θαλάσσιου άλατος και άλλων βιολογικών αλάτων για τρόφιμα και ζωοτροφές σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848.

2.ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

Το σχέδιο πράξης αποτέλεσε αντικείμενο εκτενών συζητήσεων με τα κράτη μέλη στην ομάδα εμπειρογνωμόνων για τη βιολογική παραγωγή, καθώς και με τις κυριότερες οργανώσεις που εκπροσωπούν τον τομέα της βιολογικής παραγωγής και της αλατοπαραγωγής, και συγκεκριμένα τις εξής: IFOAM (Διεθνής Ομοσπονδία Κινημάτων Βιολογικής Γεωργίας), COPA-COGECA (Επιτροπή των Επαγγελματικών Γεωργικών Οργανώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Γενική Συνομοσπονδία Γεωργικών Συνεταιρισμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση), Artisanal sea salal Europa, Salimar και EUSALT. Κατά την εκπόνηση των παρόντων κανόνων, η ΓΔ AGRI συνεργάστηκε στενά με άλλες ΓΔ στο αντίστοιχο πεδίο εμπειρογνωσίας τους. Ενημερώθηκαν σχετικά οι εταίροι του ΠΟΕ. Σε συνέχεια των ανησυχιών που εξέφρασαν διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη μέσω του μηχανισμού ανατροφοδότησης, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή από τις 7 Δεκεμβρίου 2022 έως τις 4 Ιανουαρίου 2023, η Επιτροπή προτείνει να προβλεφθεί εύλογο χρονικό διάστημα για την προσαρμογή στην απαγόρευση των τεχνικών εξάτμισης και ξήρανσης αλάτων με τη χρήση μη ανανεώσιμης ενέργειας, ώστε να καταστεί δυνατή η ομαλή μετάβαση για τον τομέα.

3.ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΠΡΑΞΗΣ

Με την παρούσα πράξη θεσπίζονται λεπτομερείς κανόνες παραγωγής για το βιολογικό θαλάσσιο άλας και άλλα βιολογικά άλατα για τρόφιμα και ζωοτροφές.

ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) …/... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 2.5.2023

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά λεπτομερείς κανόνες παραγωγής βιολογικού θαλάσσιου άλατος και άλλων βιολογικών αλάτων για τρόφιμα και ζωοτροφές

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 834/2007 του Συμβουλίου 1 , και ιδίως το άρθρο 21 παράγραφος 1 και το άρθρο 30 παράγραφος 7 στοιχείο α),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Από την 1η Ιανουαρίου 2022, το θαλάσσιο άλας και άλλα άλατα για τρόφιμα και ζωοτροφές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων της Ένωσης για τη βιολογική παραγωγή, κατόπιν της συμπερίληψης των εν λόγω προϊόντων στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848. Η προέλευση των βιολογικών αλάτων προοριζόμενων για παραγωγή, παρασκευή, επισήμανση, διανομή και διάθεση στην αγορά ως τρόφιμα ή ζωοτροφές, τα οποία εισάγονται στην Ένωση ή εξάγονται από αυτήν, πρέπει να τηρεί τις αρχές και τους γενικούς κανόνες που διέπουν τη βιολογική παραγωγή και καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848.

(2)Τα άλατα μπορούν να ληφθούν με διαφορετικές μεθόδους. Ειδικότερα, ορισμένα άλατα, όπως το θαλάσσιο άλας και το αλάτι από φυσική άλμη ή από αλμυρές λίμνες, παράγονται κατόπιν μεταποίησης, δηλαδή ξήρανση· ενώ άλλα άλατα, όπως τα ορυκτά άλατα, παράγονται απευθείας χωρίς μεταποίηση, για παράδειγμα με διάτρηση και κοπή. Δεδομένης αυτής της ποικιλίας μεθόδων, είναι αναγκαίο να προβλεφθούν λεπτομερείς κανόνες παραγωγής με τους οποίους θα πρέπει να συμμορφώνεται η λήψη βιολογικού θαλάσσιου άλατος και άλλων βιολογικών αλάτων για τρόφιμα και ζωοτροφές. Για τη στήριξη και τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης με τους κανόνες βιολογικής παραγωγής, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα σε κάθε στάδιο της παραγωγής, της παρασκευής και της διανομής, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848.

(3)Όταν μια μονάδα παραγωγής μιας εκμετάλλευσης προορίζεται για τη λήψη βιολογικού άλατος για τρόφιμα και ζωοτροφές, η μονάδα παραγωγής θα πρέπει να υπόκειται σε περίοδο μετατροπής κατά την οποία η διαχείριση της μονάδας διέπεται από τους κανόνες βιολογικής παραγωγής, αλλά δεν μπορεί να παράγει βιολογικά προϊόντα. Τα προϊόντα θα πρέπει να επιτρέπεται να διατίθενται στην αγορά ως βιολογικά προϊόντα μόνον μετά την παρέλευση της περιόδου μετατροπής. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848, μια προηγούμενη περίοδος μπορεί να αναγνωριστεί ως μέρος της περιόδου μετατροπής εάν το προϊόν παράγεται σε έκταση στην οποία, επί περίοδο 6 μηνών, δεν έχουν γίνει επεμβάσεις με προϊόντα και ουσίες που δεν έχουν εγκριθεί για χρήση στη βιολογική παραγωγή. Η αναγνώριση προηγούμενων περιόδων ισχύει και για την παραγωγή βιολογικού άλατος, εάν η έκταση στην οποία παράγεται το αλάτι πληροί αυτές τις προϋποθέσεις.

(4)Το αλάτι απαντάται στη φύση είτε σε στερεά μορφή είτε διαλυμένο σε νερό. Για να εξασφαλιστεί ότι το βιολογικό αλάτι αντιστοιχεί στην πραγματική φύση του προϊόντος, θα πρέπει να απαγορευθούν οι μέθοδοι μεταποίησης που αποκαθιστούν την προηγούμενη στερεά μορφή έπειτα από τεχνητή διάλυση, όπως η ανακρυστάλλωση.

(5)Ορισμένες μέθοδοι παραγωγής και παρασκευής που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή βιολογικών αλάτων θα πρέπει να απαγορευθούν, ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον, να ελαχιστοποιηθεί η χρήση μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να ευνοηθεί ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τοξικές ουσίες.

(6)Ο παρών κανονισμός απαγορεύει τη χρήση ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές για τεχνικές εξάτμισης και για την ξήρανση κατά την παραγωγή οργανικού άλατος. Ωστόσο, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα προσαρμογής στις επιχειρήσεις που έχουν αναπτύξει την οικονομική τους δραστηριότητα χρησιμοποιώντας ενέργεια από μη ανανεώσιμες πηγές στις τεχνικές εξάτμισης και στη διαδικασία ξήρανσης του οργανικού άλατος, οι εν λόγω επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ενέργεια από μη ανανεώσιμες πηγές για τις εν λόγω τεχνικές και διαδικασίες για περίοδο 2 ετών μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.

(7)Επιτρέπεται η προσθήκη ιωδίου και συστατικών γεωργικής προέλευσης στο αλάτι, όπως βότανα. Το αλάτι θα πρέπει να επισημαίνεται ως βιολογικό μόνον όταν όλα τα πρόσθετα συστατικά γεωργικής προέλευσης είναι βιολογικά. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες επισήμανσης για το βιολογικό αλάτι.

(8)Κατά συνέπεια, ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/848 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/848 τροποποιείται ως εξής:

1)στο άρθρο 30, παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος 6α:

«6α    Για το θαλάσσιο άλας και άλλα άλατα για τρόφιμα και ζωοτροφές, οι όροι που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να χρησιμοποιούνται στην περιγραφή πώλησης και στον κατάλογο συστατικών υπό την προϋπόθεση ότι:

α)το αλάτι συμμορφώνεται με τους λεπτομερείς κανόνες παραγωγής που προβλέπονται στο παράρτημα II μέρος VIII και αντιπροσωπεύει περισσότερο από 50 % κατά βάρος της ξηράς ουσίας·

β)όλα τα συστατικά γεωργικής προέλευσης που προστίθενται στο αλάτι είναι βιολογικά.»·

2)το παράρτημα II τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, το σημείο 2.1 στοιχείο ε) του μέρους VIII του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1 σημείο (2) του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζεται από [δύο έτη μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού — θα συμπληρωθεί από την Υπηρεσία Εκδόσεων].

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 2.5.2023

(1)    ΕΕ L 150 της 14.6.2018, σ. 1. 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/848 προστίθεται το ακόλουθο μέρος VIII:

«Μέρος VIII: Θαλάσσιο άλας και άλλα άλατα για τρόφιμα και ζωοτροφές

Επιπλέον των κανόνων παραγωγής που θεσπίζονται στα άρθρα 9 έως 11, οι κανόνες που θεσπίζονται στο παρόν μέρος εφαρμόζονται στη βιολογική παραγωγή θαλάσσιου άλατος και άλλων αλάτων για τρόφιμα και ζωοτροφές.

1.Γενικές απαιτήσεις

1.1.Το βιολογικό αλάτι προέρχεται από τη θάλασσα, από κοιτάσματα ορυκτού άλατος, από φυσική άλμη ή από αλμυρές λίμνες. Δεν πρέπει να είναι συνθετικό προϊόν χημικών αντιδράσεων ή λύμα ή υποπροϊόν της χημικής βιομηχανίας, των μονάδων αφαλάτωσης ή της διεργασίας επίπλευσης ποτάσας.

1.2.Οι δραστηριότητες παραγωγής και παρασκευής ασκούνται σε θέσεις οι οποίες δεν μπορούν να μολυνθούν με προϊόντα ή ουσίες που δεν έχουν εγκριθεί για χρήση στη βιολογική παραγωγή ή με ρύπους που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τον βιολογικό χαρακτήρα των προϊόντων.

1.3.Οι επιχειρήσεις υποβάλλουν περιβαλλοντική εκτίμηση στην αρμόδια αρχή ή, κατά περίπτωση, στην αρχή ελέγχου ή στον φορέα ελέγχου. Το περιεχόμενο της περιβαλλοντικής εκτίμησης βασίζεται στο παράρτημα IV της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 1 .

1.4.Οι τεχνικές παραγωγής και παρασκευής άλατος αποτρέπουν ή ελαχιστοποιούν τυχόν μόλυνση του περιβάλλοντος και, κατά περίπτωση, θα πρέπει να συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στη βιώσιμη χρήση των πόρων.

1.5.Οι επιχειρήσεις που παράγουν αλάτι τηρούν περίοδο μετατροπής τουλάχιστον 6 μηνών πριν από την παραγωγή βιολογικού άλατος. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου μετατροπής, εφαρμόζουν τους κανόνες βιολογικής παραγωγής που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό.

1.6.Η παρασκευή άλατος τηρεί τις αρχές των ορθών πρακτικών παραγωγής.

1.7.Οι επιχειρήσεις παρασκευής άλατος καθιερώνουν και επικαιροποιούν τις ενδεδειγμένες διαδικασίες βάσει συστηματικού εντοπισμού των κρίσιμων σταδίων μεταποίησης.

1.8.Η εφαρμογή των διαδικασιών που αναφέρονται στο σημείο 1.7 εξασφαλίζει ότι το αλάτι συμμορφώνεται προς τον παρόντα κανονισμό.

1.9.Κατά την εφαρμογή των διαδικασιών που αναφέρονται στο σημείο 1.7, με την επιφύλαξη του άρθρου 28, οι επιχειρήσεις ειδικότερα:

α)λαμβάνουν μέτρα προφύλαξης και τηρούν μητρώα με τα εν λόγω μέτρα·

β)εφαρμόζουν τα κατάλληλα μέτρα καθαρισμού, παρακολουθούν την αποτελεσματικότητά τους και καταγράφουν τις εν λόγω εργασίες·

γ)εγγυώνται ότι το μη βιολογικό αλάτι δεν διατίθεται στην αγορά με ένδειξη που περιέχει αναφορά σε μέθοδο βιολογικής παραγωγής.

1.10.Η παρασκευή βιολογικού άλατος, άλατος υπό μετατροπή και μη βιολογικού άλατος διαχωρίζεται η μία από την άλλη χρονικά ή τοπικά. Όταν στην ίδια μονάδα παρασκευής παρασκευάζονται ή αποθηκεύονται, υπό οποιονδήποτε συνδυασμό, βιολογικό, υπό μετατροπή και μη βιολογικό αλάτι, η επιχείρηση:

α)ενημερώνει την αρμόδια αρχή ή, κατά περίπτωση, την αρχή ελέγχου ή τον φορέα ελέγχου·

β)πραγματοποιεί τις εργασίες αδιάκοπα μέχρι να ολοκληρωθεί η σειρά παρασκευής, χωριστά σε χρονική στιγμή ή σε τόπο από παρόμοιες εργασίες οι οποίες πραγματοποιούνται σε οποιοδήποτε άλλο είδος άλατος (βιολογικό, υπό μετατροπή ή μη βιολογικό)·

γ)αποθηκεύει το βιολογικό, υπό μετατροπή και μη βιολογικό αλάτι, πριν και μετά τις εργασίες, σε χωριστό τόπο ή χρόνο τα μεν από τα δε·

δ)τηρεί ενημερωμένο μητρώο όλων των εργασιών και των ποσοτήτων που παρασκευάστηκαν ή υποβλήθηκαν σε επεξεργασία·

ε)λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίζεται η ταυτοποίηση των παρτίδων και να αποτρέπονται οι προσμίξεις ή ανταλλαγές μεταξύ βιολογικού, υπό μετατροπή και μη βιολογικού άλατος·

στ)εκτελεί εργασίες σε βιολογικό αλάτι ή αλάτι υπό μετατροπή μόνο μετά από κατάλληλο καθαρισμό του εξοπλισμού.

1.11.Δεν χρησιμοποιούνται προϊόντα, ουσίες και τεχνικές που αποκαθιστούν ιδιότητες οι οποίες χάνονται κατά τη μεταποίηση και την αποθήκευση βιολογικού άλατος ή διορθώνουν τις συνέπειες αμέλειας κατά την παρασκευή ή τη μεταποίηση βιολογικού άλατος ή μπορούν να παραπλανήσουν με άλλον τρόπο όσον αφορά την πραγματική φύση του άλατος που πρόκειται να διατεθεί στην αγορά ως βιολογικό.

2.Ειδικές απαιτήσεις για την παραγωγή και την παρασκευή άλατος

2.1.Απαγορεύεται η χρήση των ακόλουθων πρακτικών, διεργασιών, επεξεργασιών και τεχνικών:

α)εξόρυξη ορυκτού άλατος με τη χρήση εκρηκτικών·

β)εξόρυξη μέσω έκπλυσης ή τεχνητή διάλυση ορυκτού άλατος στην επιφάνεια·

γ)εμπλουτισμός άλατος με επίπλευση, ηλεκτροστατικό διαχωρισμό, θερμοσυγκολλητικό διαχωρισμό ή διαχωρισμό με τη μέθοδο βαρέων διαμέσων·

δ)μέθοδοι μεταποίησης που αποκαθιστούν την προηγούμενη στερεά μορφή έπειτα από τεχνητή διάλυση, όπως η ανακρυστάλλωση·

ε)τεχνικές εξάτμισης και ξήρανση του άλατος με χρήση ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

στ)χρήση πλαστικών χιτωνίων ως στρώματος επαφής του πυθμένα της δεξαμενής εξάτμισης και του αλοπήγιου·

ζ)οι τεχνικές παρασκευής άλατος για τρόφιμα που απαγορεύονται δυνάμει των εκτελεστικών πράξεων που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 3·

η)οι τεχνικές παρασκευής άλατος για ζωοτροφές που απαγορεύονται δυνάμει των εκτελεστικών πράξεων που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 3.

2.2.Οι ακόλουθοι όροι ισχύουν για τη σύνθεση προϊόντων με κύριο συστατικό το βιολογικό αλάτι:

α)το αλάτι συμμορφώνεται με τους κανόνες του παρόντος παραρτήματος και αντιπροσωπεύει περισσότερο από 50 % κατά βάρος της ξηράς ουσίας·

β)όλα τα συστατικά γεωργικής προέλευσης που προστίθενται στο αλάτι είναι βιολογικά·

γ)δεν συνυπάρχουν μη βιολογικό αλάτι και βιολογικό αλάτι·

δ)δεν συνυπάρχουν υπό μετατροπή αλάτι και βιολογικό ή μη βιολογικό αλάτι.

2.3.Χρήση ορισμένων προϊόντων και ουσιών στην παρασκευή βιολογικού άλατος

2.3.1.Δεν χρησιμοποιούνται πρόσθετα και τεχνολογικά βοηθήματα.

2.3.2.Δεν προστίθενται ανόργανα άλατα στο αλάτι για τρόφιμα, εξαιρουμένου του ιωδίου.

2.3.3.Οι πρώτες ύλες ζωοτροφών που χρησιμοποιούνται στο αλάτι για ζωοτροφές δεν έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία με τη βοήθεια συνθετικών χημικών διαλυτών.

2.3.4.Μόνο τα προϊόντα που έχουν εγκριθεί δυνάμει του άρθρου 24 για καθαρισμό και απολύμανση σε εγκαταστάσεις μεταποίησης και αποθήκευσης χρησιμοποιούνται για τον εν λόγω σκοπό. Οι επιχειρήσεις τηρούν μητρώα με τη χρήση των εν λόγω προϊόντων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται η ημερομηνία ή οι ημερομηνίες χρήσης κάθε προϊόντος, η ονομασία του προϊόντος, οι δραστικές του ουσίες και η θέση όπου πραγματοποιήθηκε η εν λόγω χρήση.

2.4.Οι επιχειρήσεις τηρούν μητρώα με τη χρήση τυχόν εισερχόμενων προϊόντων στην παραγωγή άλατος. Στην περίπτωση παραγωγής συνθετικού άλατος για τρόφιμα ή ζωοτροφές, τηρούνται αναλυτικές οδηγίες παρασκευής ή αναλογίες συστατικών στις οποίες αναφέρονται οι ποσότητες εισερχόμενων και εξερχόμενων προϊόντων, προς διάθεση στην αρμόδια αρχή ή, κατά περίπτωση, στην αρχή ελέγχου ή στον φορέα ελέγχου.»

(1)    Οδηγία 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ L 26 της 28.1.2012, σ. 1).