Γενική εισηγήτρια : Magdalena CZARZYŃSKA-JACHIM (PL/EA), δήμαρχος Σόποτ Έγγραφο αναφοράς : Αίτηση γνωμοδότησης της Προεδρίας του Συμβουλίου μέσω επιστολής της Marie Bjerre, υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Δανίας, που παρελήφθη στις 15 Σεπτεμβρίου 2025, Adonis 2025/2768

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ (ΕΤΠ)

Γενικές πληροφορίες

1.

Εφιστά την προσοχή στην επιστολή της δανικής Προεδρίας και επαναλαμβάνει ότι υποστηρίζει πλήρως τις συστάσεις πολιτικής που διατυπώνονται σε αυτήν.

2.

Χαιρετίζει τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2025, σύμφωνα με τα οποία ζητείται να συνεχιστεί η υποβολή προτάσεων με σκοπό την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ.

3.

Εφιστά την προσοχή στην έκθεση Draghi του 2024, στην οποία υπογραμμίζεται ότι η πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ επηρεάζει δυσμενώς τη συνολική ανταγωνιστικότητα της Ένωσης και, συνεπώς, υποστηρίζονται οι στόχοι που τίθενται στο θεματολόγιο απλούστευσης. Η ΕτΠ τονίζει ότι η απλούστευση των κανόνων, με παράλληλη διατήρηση της ρυθμιστικής σταθερότητας, είναι καίριας σημασίας για την ανταγωνιστικότητα· επισημαίνει ότι η εσωτερική αγορά της ΕΕ βασίζεται σε μια άκρως ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς, η οποία αποσκοπεί στην πλήρη απασχόληση και στην κοινωνική πρόοδο, καθώς και σε υψηλό επίπεδο προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος.

4.

Δεσμεύεται να συμβάλει περαιτέρω στη στήριξη του θεματολογίου απλούστευσης λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία των μελών της και αυτήν που έχει αντληθεί μέσω των δικτύων της, όπως το RegHub (Δίκτυο περιφερειακών κόμβων για την αξιολόγηση της υλοποίησης της πολιτικής της ΕΕ) και η ομάδα εμπειρογνωμόνων για την επικουρικότητα, σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ σε καθημερινή βάση, και παρέχοντας πρακτική καθοδήγηση για μελλοντικές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις. Ομοίως, δεσμεύεται να εξετάζει το σκεπτικό των μέτρων απλούστευσης στις γνωμοδοτήσεις της, κατά περίπτωση.

Βασικές αρχές του θεματολογίου απλούστευσης

5.

Τονίζει ότι η συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), στην εφαρμογή του θεματολογίου απλούστευσης είναι απολύτως εύλογη. Οι εκπρόσωποι των τοπικών και των περιφερειακών αρχών καλούνται σε καθημερινή βάση να αντιμετωπίσουν την περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων, την ανάγκη χρηστής διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την ανάγκη μείωσης της γραφειοκρατίας. Συχνά αποτελούν τον πρώτο κρίκο της αλυσίδας λήψης αποφάσεων κατά τη διάρκεια κρίσεων. Ως εκ τούτου, διαθέτουν τόσο πείρα όσο και πρακτική ικανότητα όσον αφορά την απλούστευση των διαδικασιών και την ενίσχυση της αποδοτικότητας της διαχείρισης. Επιπροσθέτως, το θεματολόγιο απλούστευσης πρέπει να είναι προσανατολισμένο όχι μόνο στη μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά και, στο μέτρο του δυνατού, στη μείωση του λειτουργικού κόστους της διοίκησης. Επιπλέον, προειδοποιεί ότι τα μέτρα απλούστευσης, εάν περιλαμβάνουν μετατόπιση αρμοδιοτήτων από την ΕΕ προς το εθνικό και/ή το περιφερειακό επίπεδο, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους διαθέσιμους πόρους σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο — όπως τη διοικητική ικανότητα, την εμπειρογνωμοσύνη και άλλες ικανότητες που σχετίζονται με τη σκοπιμότητα της εν λόγω μετατόπισης. Η μείωση του διοικητικού φόρτου σε επίπεδο ΕΕ δεν πρέπει να επιφέρει αύξηση των επιβαρύνσεων και υπερβολική ρύθμιση σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.

6.

Επισημαίνει ότι, προκειμένου να εφαρμοστεί αποτελεσματικά το θεματολόγιο απλούστευσης, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της ΕτΠ, πρέπει να διαδραματίσουν μεγαλύτερο πολιτικό ρόλο στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Αυτό απορρέει άμεσα από τις αρχές της Συνθήκης, ιδίως από την αρχή της επικουρικότητας, η οποία καθορίζει την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης στην ΕΕ —τοπικό, εθνικό και ενωσιακό— σύμφωνα με την αρχή της δοτής αρμοδιότητας. Εκφράζει εν προκειμένω τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν προβλέπει τη συστηματική συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και/ή της ΕτΠ στους στρατηγικούς διαλόγους της και στους διαλόγους της σχετικά με την εφαρμογή.

7.

Χαιρετίζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συνεχίσει τις εργασίες της σχετικά με την απλούστευση στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας της για το 2026 (ιδίως όσον αφορά το κεφάλαιο 3 με θέμα «Απλούστεροι κανόνες, καλύτερα αποτελέσματα»)· υπενθυμίζει ότι η αναθεωρημένη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕτΠ (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2024-00909-00-01-tcd-ref-el.docx/content) δεσμεύει αμφότερα τα μέρη ως θεσμικά όργανα να συνεργάζονται στενά για τη βελτίωση της νομοθεσίας και εκτιμά ότι η απλούστευση θα πρέπει να αποτελεί μέρος αυτής της συνεργασίας.

8.

Υπογραμμίζει ότι τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν το δικαίωμα χρηστής διοίκησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Το εν λόγω δικαίωμα, σε συνδυασμό με τις σχετικές διατάξεις των Συνθηκών της ΕΕ, πρέπει να αποτελέσει τη βάση των σχέσεων μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και του ευρέος κοινού, των επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Σημειώνει ότι, υπό αυτήν την έννοια, η χρηστή διοίκηση περιλαμβάνει τις αρχές της νομιμότητας, της ισότητας, της αμεροληψίας, της αναλογικότητας, της ασφάλειας δικαίου, της έγκαιρης διεκπεραίωσης, της συμμετοχής, της ιδιωτικότητας και της διαφάνειας.

9.

Τονίζει ότι τα μέτρα απλούστευσης θα πρέπει να εφαρμοστούν στο σύνολο των ενδεδειγμένων πεδίων της νομοθεσίας και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων της ΕΕ, και ιδίως σε: 1) νομοθετικές διαδικασίες, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη την οπτική των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, όπως αυτή εκφράζεται από την ΕτΠ, μεταξύ άλλων· 2) κανόνες διαχείρισης των ταμείων και των προγραμμάτων, οι οποίοι θα πρέπει να βασίζονται, σύμφωνα με την ιδέα της ενεργού επικουρικότητας, στην αρχή της εταιρικής σχέσης, στην υιοθέτηση τοποκεντρικής προσέγγισης και στην ευελιξία, προκειμένου οι πολιτικές και οι δράσεις να προσαρμόζονται στις τοπικές και τις περιφερειακές συνθήκες.

10.

Προειδοποιεί ότι η απλούστευση δεν πρέπει να οδηγήσει σε συγκεντρωτισμό στην ΕΕ, ο οποίος θα ερχόταν σε αντίθεση με τις αρχές της δοτής αρμοδιότητας, της επικουρικότητας και της αναλογικότητας που ορίζονται στις Συνθήκες. Ο συγκεντρωτισμός ευνοεί μόνον φαινομενικά την απλούστευση. Στην πράξη, επιφέρει πολιτικές διαφορές, παρεμποδίζει τη συνεργασία μεταξύ των επιπέδων διακυβέρνησης και υπονομεύει τη δημοκρατική νομιμότητα των αποφάσεων που λαμβάνονται από τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, παραβλέποντας τις αρχές της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της ενεργού επικουρικότητας.

11.

Θεωρεί ότι η απλούστευση θα πρέπει να υποστηρίζεται από την ολοκληρωμένη ψηφιοποίηση και την ασφαλή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) για την αυτοματοποίηση των διαδικασιών, τη μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου και την εξασφάλιση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των επιπέδων διακυβέρνησης. Η απλούστευση θα ενισχυθεί μέσω συστημάτων ενιαίας ηλεκτρονικής καταχώρισης και ψηφιακής υποβολής εκθέσεων, τα οποία προωθούν την αδιάλειπτη προσβασιμότητα.

12.

Προειδοποιεί επίσης ότι απλούστευση δεν θα πρέπει να σημαίνει απλώς απορρύθμιση. Η απλούστευση μπορεί και πρέπει να οδηγήσει σε αναθεώρηση των κανόνων που διέπουν τους επιμέρους κλάδους και τομείς (π.χ. τις μεταφορές), ώστε να εγγυάται την ασφάλεια δικαίου, αλλά δεν θα πρέπει να συνεπάγεται πάντα και σε κάθε περίπτωση την απορρύθμισή τους — αλλάζοντας μόνον τη μορφή παρέμβασης από μια εξαιρετικά πολύπλοκη προσέγγιση σε μια προσέγγιση που βασίζεται σε αρχές, πρότυπα και ρήτρες. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να επανεξεταστούν οι ισχύοντες κανονισμοί ώστε να αξιολογηθεί κατά πόσον εξακολουθούν να είναι επαρκείς και αναγκαίοι, καθώς και να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν στους διάφορους συμφεροντούχους τυχόν νέοι κανονισμοί των οποίων επιδιώκεται η εφαρμογή, να αξιολογηθεί η αναλογικότητα των μέσων και των σκοπών τους και να προβλεφθούν, σε κάθε περίπτωση, μηχανισμοί για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους.

13.

Επισημαίνει ότι η απλούστευση δεν πρέπει να περιορίζει τη διαφάνεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στην ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, οι νομοθετικές διαδικασίες θα πρέπει να παραμείνουν πλήρως ανοικτές, διαφανείς και υποκείμενες σε δημόσιο έλεγχο. Η διαφάνεια και η πρόσβαση σε πληροφορίες αποτελούν προαπαιτούμενα για τη διασφάλιση της νομιμότητας της ΕΕ και της εμπιστοσύνης του κοινού στις δράσεις της. Ως εκ τούτου, η απλούστευση δεν πρέπει να αυξήσει την επιρροή των μεγάλων οικονομικών φορέων εις βάρος των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των δημοκρατικών διαδικασιών ούτε να αποδυναμώσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η αρχή της ίσης πρόσβασης στη λήψη αποφάσεων θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται στις σχέσεις με τις ομάδες ειδικών συμφερόντων και τις συμβουλευτικές εταιρείες. Ταυτόχρονα, η διασφάλιση της διαφάνειας και τα πορίσματα των ελέγχων θα πρέπει να είναι απλά και να κοινοποιούνται σε εύκολα κατανοητή γλώσσα.

14.

Τονίζει εμφατικά ότι θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση σε δημόσιες και οικοσυστημικές υπηρεσίες. Η απλούστευση δεν πρέπει να οδηγήσει σε υπεραπλούστευση των πολιτικών της ΕΕ ή των υφιστάμενων νομικών προτύπων.

Βελτίωση της νομοθεσίας

15.

Επισημαίνει ότι η νομοθετική διαδικασία στην ΕΕ χρειάζεται μια νέα προσέγγιση. Οι νομοθετικές πράξεις θα πρέπει να βασίζονται σε γενικές αρχές και ρήτρες που απορρέουν από το κεκτημένο της Ένωσης. Η προσέγγιση αυτή θα καταστήσει τη νομοθεσία πιο ευέλικτη και θα της επιτρέψει να ανταποκρίνεται καλύτερα στην πολυμορφία και στις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, ώστε να αποφεύγονται οι υπερβολικά λεπτομερείς ρυθμίσεις, οι οποίες οδηγούν σε υπερβολική και περιττή γραφειοκρατία.

16.

Αντιλαμβάνεται ότι η απλούστευση πρέπει να έχει διαφορετικές διαστάσεις: απλούστευση των κανονιστικών ρυθμίσεων, μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου και εφαρμογή νέων τεχνολογιών. Συνολικά, η απλούστευση οδηγεί σε βελτιώσεις όσον αφορά την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των διοικήσεων, ενώ επίσης μειώνει τις δαπάνες και τον χρόνο που χρειάζονται οι πολίτες για να διεκπεραιώσουν τις υποθέσεις τους.

17.

Θεωρεί ότι τα μέτρα απλούστευσης θα πρέπει να εγκρίνονται υπό τη νομική μορφή που είναι κατάλληλη για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Η επιλογή μεταξύ κανονισμού ή οδηγίας θα πρέπει να βασίζεται σε ανάλυση της αποτελεσματικότητας και της σκοπιμότητας κάθε επιλογής.

18.

Έχει επίγνωση ότι, κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συχνά ξεκινούσε προτείνοντας ευέλικτα μέσα ή γενικές νομικές διατάξεις για την επίτευξη από κοινού συμφωνηθέντων στόχων, αλλά σταδιακά η ρύθμιση κατέστη λεπτομερέστερη δεδομένου ότι η εφαρμογή μεταξύ των κρατών μελών εξακολουθούσε να είναι ανομοιογενής. Ως εκ τούτου, η απλούστευση ενδέχεται να απαιτήσει επίσης την εκ νέου επιβεβαίωση των κοινών στόχων και την ανάληψη αξιόπιστων δεσμεύσεων για την επίτευξή τους, προκειμένου να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι εφαρμογής σε ολόκληρη την ΕΕ.

19.

Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους συννομοθέτες να παρακολουθούν ενεργά τη συμμόρφωση με την αρχή της επικουρικότητας. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές αποτελούν εν προκειμένω βασικούς εταίρους, δεδομένου ότι είναι πρωτίστως υπεύθυνες για την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ. Η ΕτΠ θα πρέπει να συμμετέχει επίσημα σε τριμερείς συνεδριάσεις προκειμένου να παρακολουθεί τη συμμόρφωση με την αρχή της επικουρικότητας και να αποτρέπει την υπερβολική ρύθμιση.

20.

Υπογραμμίζει με έμφαση την ανάγκη αξιολόγησης της συνάφειας και της αποτελεσματικότητας του πρωτοκόλλου αριθ. 2 σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Η ΕτΠ θα πρέπει όχι μόνο να συμμετέχει επισήμως στη νομοθετική διαδικασία αλλά και να συμβάλλει πρακτικά σε αυτήν. Η ΕτΠ θα πρέπει να έχει νομικά κατοχυρωμένο ρόλο στην εν λόγω διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης επίσης της δυνατότητας διενέργειας ρυθμιστικού ελέγχου με βάση την επικουρικότητα και εκτίμησης εδαφικού αντικτύπου. Η ΕτΠ θα πρέπει να διαθέτει συγκεκριμένα νομικά εργαλεία για να συμβάλλει πραγματικά στη νομοθετική διαδικασία.

21.

Επισημαίνει ότι αξίζει να αναπτυχθούν πρακτικές για τη διαμόρφωση ενός απλού και αποτελεσματικού κανονιστικού πλαισίου. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δοθεί προσοχή στις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΕτΠ: CDR-0975-2025 με θέμα «Μια απλούστερη και ταχύτερη Ευρώπη» (εισηγήτρια: Jelena DRENJANIN, SE/EPP) (1) CDR-5624-2023 με θέμα «Ενεργός επικουρικότητα: μια θεμελιώδης αρχή στο θεματολόγιο της ΕΕ για τη βελτίωση της νομοθεσίας» (εισηγητής: Mark SPEICH, DE/EPP) (2) CDR-1562-2023 με θέμα «Η στρατηγική ανάλυση προοπτικών ως μέσο διακυβέρνησης της ΕΕ και βελτίωσης της νομοθεσίας» (εισηγητής: Giorgio MAGLIOCCA, IT/EPP) (3) και CDR-4071-2021 με θέμα «Βελτίωση της νομοθεσίας» (εισηγητής: Pietro Mauro ZANIN, IT/EPP) (4). Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη ενιαίας νομοθετικής μεθοδολογίας και κοινού συνόλου κανόνων για τη σύνταξη νομοθετικών κειμένων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα εξής: απλούστερες νομοθετικές τεχνικές, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας που βασίζεται στα αποτελέσματα, δηλαδή του καθορισμού στόχων αντί της θέσπισης λεπτομερών μέτρων για την επίτευξή τους· ρήτρες λήξης ισχύος, οι οποίες συνεπάγονται την αυτόματη λήξη ισχύος των νομοθετικών πράξεων σε περίπτωση μη παράτασής τους· τακτικοί έλεγχοι της συνέπειας των κανονισμών, ώστε να αποφεύγονται οι αντιφάσεις και να διασφαλίζεται ότι η νομοθεσία της ΕΕ έχει πραγματική προστιθέμενη αξία· εκτιμήσεις εδαφικού αντικτύπου· αξιολογήσεις εφαρμογής για την ανάλυση της αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας στην πράξη.

22.

Εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι, κατά το παρόν στάδιο επανεκκίνησης ή επανεδραίωσής του, το θεματολόγιο της ΕΕ για τη βελτίωση της νομοθεσίας έχει καταστεί αρκετά αδιαφανές. Παρότι τα εργαλεία για τη βελτίωση της νομοθεσίας —όπως οι διάλογοι σχετικά με την εφαρμογή, οι στρατηγικοί διάλογοι, οι έλεγχοι της πραγματικής κατάστασης ή η αξιολόγηση της νομοθεσίας στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2026— έχουν πολλαπλασιαστεί, οι σχετικές διαδικασίες φαίνεται να είναι επιλεκτικές και να μην προβλέπουν διαρθρωμένη ή θεσμική εκπροσώπηση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών ή της ΕτΠ.

Πρόσβαση σε κονδύλια και προγράμματα της ΕΕ

23.

Τονίζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι απλούστευση δεν μπορεί να σημαίνει συγκεντρωτισμό. Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενοποίηση των ταμείων στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2028-2034 θα πρέπει να επισημανθούν με ανησυχία. Οι ενέργειες αυτές προκαλούν υπερβολικό συγκεντρωτισμό σε βασικούς τομείς πολιτικής, μεταξύ άλλων στην πολιτική συνοχής και στην κοινή γεωργική πολιτική, καθιστώντας τες λιγότερο φιλόδοξες και υπονομεύοντας συγχρόνως τους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ανταγωνιστικότητας.

24.

Πιστεύει ότι ο προγραμματισμός θα πρέπει να συνεχίσει να περιλαμβάνει μια τοποκεντρική προσέγγιση, διάφορους στόχους και την αρχή της ευελιξίας, πράγμα που σημαίνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη. Ο ρόλος που διαδραματίζουν οι περιφέρειες στον προϋπολογισμό της ΕΕ δεν θα πρέπει να αποδυναμωθεί. Ως εκ τούτου, πρέπει να διασφαλιστεί ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στη διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ, όπως έχει συμβεί μέχρι στιγμής με την πολιτική συνοχής. Η εφαρμογή προγραμμάτων από τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές αυξάνει την επιτόπια προβολή της ΕΕ και συμβάλλει στην εξασφάλιση δημόσιας στήριξης για τη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ιδίως σε λιγότερο ανεπτυγμένες, αγροτικές και παραμεθόριες περιφέρειες όπου οι απτές επενδύσεις της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για την εμπιστοσύνη των πολιτών.

25.

Συνιστά την έγκριση ενιαίου εγχειριδίου κανόνων που θα διέπει όλα τα ταμεία και τα προγράμματα της ΕΕ και με το οποίο θα θεσπίζονται κοινοί κανόνες, θα μειώνεται ο κατακερματισμός και θα προλαμβάνεται η εμφάνιση πρόσθετων εθνικών απαιτήσεων (κανονιστικός υπερθεματισμός). Ταυτόχρονα, θα πρέπει να παρέχεται επαρκής ευελιξία για την προσαρμογή ειδικών διατάξεων όταν το απαιτούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εκάστοτε προγράμματος.

26.

Εφιστά την προσοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο γεγονός ότι οι δικαιούχοι των κονδυλίων της ΕΕ —συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, των επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των ιδιωτών— συχνά αντιμετωπίζουν διοικητικές και κανονιστικές δυσκολίες λόγω της πολυπλοκότητας των κανόνων. Ειδικότερα, οι αρχές μικρότερου μεγέθους, όπως και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, διαθέτουν περιορισμένους πόρους για την πλοήγηση στο λαβύρινθο των κανόνων που διέπουν τη χρηματοδότηση. Η απλούστευση των διαδικασιών, ιδίως όσον αφορά τους μικρότερους δικαιούχους, θα αυξήσει τη συμμετοχή των εταίρων στην υλοποίηση των προγραμμάτων, θα καταστήσει τις δράσεις πιο ορατές και θα αυξήσει την εμπιστοσύνη στην ευρωπαϊκή δημοκρατία.

27.

Επισημαίνει ότι θα πρέπει να προωθηθούν απλουστευμένες επιλογές κόστους, συμπεριλαμβανομένης της κοστολόγησης βάσει αποτελεσμάτων. Αυτό θα διευκολύνει την πρόσβαση των δικαιούχων στα κονδύλια, θα μειώσει τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και λογιστικού ελέγχου και θα καταστήσει δυνατή την υιοθέτηση μιας προσέγγισης διαχείρισης βάσει κινδύνου. Ταυτόχρονα, οι τοπικές αρχές και οι μικρότεροι δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερη συμβουλευτική και τεχνική υποστήριξη, ιδίως όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, τους λογιστικούς ελέγχους και την υποβολή εκθέσεων. Παράλληλα, η ΕτΠ σημειώνει ότι οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για απλουστευμένες επιλογές κόστους και επιδόσεις διατηρούν τους ελέγχους σχετικά με τις πραγματικές δαπάνες για έργα που υπόκεινται σε κρατικές ενισχύσεις ή δημόσιες συμβάσεις. Το μελλοντικό σύστημα διαχείρισης και παρακολούθησης των επιδόσεων θα περιλαμβάνει δύο αλληλεπικαλυπτόμενα αλλά χωριστά συστήματα διαχείρισης, με τις δικές τους απαιτήσεις λογιστικών και άλλων ελέγχων. Εκτός από τη διοικητική πολυπλοκότητα, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές ανησυχούν ότι οι διατάξεις αυτές ενδέχεται να δυσχεράνουν την πρόσβαση των δικαιούχων σε πληροφορίες.

28.

Προτείνει, για τους σκοπούς της παρακολούθησης, της λογοδοσίας και άλλων απαιτήσεων σχετικών με την εφαρμογή της νομοθεσίας, να τεθούν στη διάθεση των τελικών χρηστών εύχρηστοι, εύληπτοι και προσιτοί πίνακες και αντίστοιχες πλατφόρμες. Εάν δεν απλουστευθούν οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων αυτές καθ’ εαυτές, τότε υπάρχει κίνδυνος ένα δεδομένο μέτρο απλούστευσης να μην επιτύχει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμά του. Τα έξυπνα ψηφιακά εργαλεία και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μείωση του διοικητικού φόρτου ως προς τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων.

Δημόσιες συμβάσεις και κρατικές ενισχύσεις

29.

Τονίζει με ιδιαίτερη έμφαση την ανάγκη αναθεώρησης και απλούστευσης όλης της σχετικής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής τομεακής νομοθεσίας, σχετικά με τις αρχές και τις διαδικασίες για τις δημόσιες συμβάσεις και τις δημόσιες ενισχύσεις. Η υπερβολική πολυπλοκότητά τους αποτελεί συχνά φραγμό για τις μικρότερες τοπικές αρχές και τους δικαιούχους των κονδυλίων της ΕΕ, ενώ επίσης δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου. Οι απλουστευμένες διαδικασίες θα βελτιώσουν την αποδοτικότητα, τη διαφάνεια και την προσβασιμότητα των δημόσιων συμβάσεων σε ολόκληρη την ΕΕ, ιδίως για τις μικρές τοπικές και περιφερειακές αρχές, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Θα πρέπει να αποφεύγονται η δημιουργία νέου διοικητικού φόρτου και οι υπερβολικά λεπτομερείς κανόνες, καθώς περιορίζουν την ανάπτυξη, την καινοτομία και τον ανταγωνισμό που είναι αναγκαία.

30.

Ζητεί επίσης εξαιρέσεις από τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις για επιλεγμένα προγράμματα της ΕΕ (π.χ. το πρόγραμμα Interreg). Θα πρέπει να εφαρμόζεται τεκμήριο συμμόρφωσης ή εξαίρεση από τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις για έργα που δεν ξεπερνούν ένα ορισμένο όριο ή νομική απαλλαγή για όλες τις μη οικονομικές δραστηριότητες και τις μικρές επιχορηγήσεις, ούτως ώστε να εξαλειφθεί η ανάγκη μεμονωμένων αξιολογήσεων ή εφαρμογής κανόνων de minimis όταν ο διοικητικός φόρτος είναι δυσανάλογος προς τις δυνητικές επιπτώσεις στην αγορά. Η καθιέρωση ρήτρας απαλλαγής ή τεκμηρίου συμμόρφωσης θα μείωνε σημαντικά τη γραφειοκρατία για τις διαχειριστικές αρχές, αφενός, και τους περιττούς ελέγχους για χιλιάδες πράξεις πολύ μικρού μεγέθους, αφετέρου.

Πρόσθετες παρατηρήσεις

31.

Επισημαίνει ότι η χρήση των σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων, της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) και των δεδομένων στο πλαίσιο των κανόνων απλούστευσης θα πρέπει να εναρμονιστεί όσο το δυνατόν περισσότερο σε ολόκληρη την ΕΕ. Η ΕΕ θα πρέπει να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην ψηφιοποίηση και στην ασφαλή, δεοντολογική, έξυπνη και αποδοτική χρήση της ΤΝ και των δεδομένων, διασφαλίζοντας την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της ιδιωτικής ζωής και της κυβερνοασφάλειας. Τα ψηφιακά εργαλεία και οι ψηφιακές διαδικασίες θα πρέπει να εναρμονιστούν μεταξύ των κρατών μελών και του ενωσιακού, του εθνικού και του τοπικού επιπέδου, προκειμένου να διασφαλιστούν η συνοχή και η διαλειτουργικότητα, με εγγύηση της ασφάλειας δικαίου των συστημάτων και αποφυγή του κανονιστικού κατακερματισμού. Από την πλευρά τους, οι δικαιούχοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στα εν λόγω εργαλεία και τις διαδικασίες και να τα κατανοούν, ώστε να αποφεύγονται οι ψηφιακοί φραγμοί και ο πρόσθετος διοικητικός φόρτος.

32.

Θεωρεί ότι θα ήταν σκόπιμο να διευρυνθεί η συζήτηση σχετικά με την απλούστευση της νομοθεσίας μέσω πλατφορμών όπως το RegHub (Δίκτυο περιφερειακών κόμβων για την αξιολόγηση της υλοποίησης της πολιτικής της ΕΕ). Εκφράζει, ως εκ τούτου, την ανησυχία της για το γεγονός ότι παραμένει ακόμη ασαφής ο τρόπος με τον οποίο θα συνεχιστεί ή θα αντικατασταθεί η πλατφόρμα Fit for Future (F4F), καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα διασφαλιστεί η πλήρης συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων μέσω της ΕτΠ. Η αποσαφήνιση αυτή είναι αναγκαία για τη συνεχή ανταλλαγή εμπειριών και την από κοινού ανάπτυξη λύσεων για τη βελτίωση της νομοθεσίας.

33.

Ζητεί τα μέτρα απλούστευσης να έχουν πραγματικό αντίκτυπο και να είναι αποτελεσματικά στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Για να επιτευχθεί αυτό, είναι απαραίτητο να προετοιμαστούν, να εγκριθούν και να εφαρμοστούν ήδη από το 2026 οι κατάλληλες θεσμικές και διαδικαστικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να είναι πλήρως λειτουργικές κατά τον νέο δημοσιονομικό κύκλο.

---

(1)  Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών — Μια απλούστερη και ταχύτερη Ευρώπη (EE C, C/2025/4414, 29.8.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/4414/oj).

(2)  Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών — Ενεργός επικουρικότητα: μια θεμελιώδης αρχή στο θεματολόγιο της ΕΕ για τη βελτίωση της νομοθεσίας (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας) (EE C, C/2024/5366, 17.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/5366/oj).

(3)  Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η στρατηγική ανάλυση προοπτικών ως μέσο διακυβέρνησης της ΕΕ και βελτίωσης της νομοθεσίας» (EE C, C/2023/1327, 22.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2023/1327/oj).

(4)  Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Βελτίωση της νομοθεσίας: συνένωση δυνάμεων για τη θέσπιση καλύτερων νόμων» (ΕΕ C 97 της 28.2.2022, σ. 10).