ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Στρασβούργο, 10.3.2026

COM(2026) 116 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Στρατηγική για τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια

1Εισαγωγή

Η μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας για τη στρατηγική αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ευημερία της Ευρώπης. Η απανθρακοποίηση αποτελεί ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση Draghi 1 , η υλοποίηση των φιλοδοξιών μας απαιτεί πρωτοφανή επίπεδα επενδύσεων, και ιδίως πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση για την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Επιτροπής 2 , για την επίτευξη των στόχων μας όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση και την εξασφάλιση οικονομικά προσιτής, αποδοτικής και καθαρής ενέργειας για όλους τους Ευρωπαίους, τα επίπεδα επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας πρέπει να ανέλθουν σε περίπου 660 δισ. EUR ετησίως μεταξύ 2026 και 2030 και να αυξηθούν σε 695 δισ. EUR ετησίως από το 2031 έως το 2040. Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σύγκριση με τον ετήσιο μέσο όρο των 240 δισ. EUR που παρατηρήθηκε μεταξύ του 2011 και του 2021. Οι επενδύσεις αυτές πρέπει να περιλαμβάνουν την πλευρά της προσφοράς (παραγωγή), τη ζήτηση (ενεργειακή απόδοση) και τις υποδομές (δίκτυα).

Ο Όμιλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) αποτελεί βασικό χρηματοδότη της μετάβασης της Ευρώπης σε καθαρές μορφές ενέργειας, συνδυάζοντας δανειοδότηση, εγγυήσεις, επενδύσεις και συμβουλευτική στήριξη για την επιτάχυνση της μετάβασης σε ένα ασφαλές, ανταγωνιστικό ενεργειακό σύστημα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Στο πλαίσιο αυτό, ο Όμιλος προτίθεται να παράσχει χρηματοδότηση ύψους άνω των 75 δισ. EUR κατά τα επόμενα 3 έτη για τη στήριξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης και της παρούσας στρατηγικής για τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια, αξιοποιώντας το πλήρες φάσμα των χρηματοπιστωτικών προϊόντων και των συμβουλευτικών υπηρεσιών που διαθέτει.

Επιπλέον, ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη» — Ενέργεια (ΜΣΕ), ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) και τα κεφάλαια για το REPowerEU έχουν συμβάλει στην επιτάχυνση των επενδύσεων. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν φραγμοί που περιορίζουν τον ρυθμό και την κλίμακα της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων σε όλα τα τμήματα του τομέα της καθαρής ενέργειας. Μολονότι η Ευρώπη παρέχει κανονιστική προβλεψιμότητα και σταθερότητα πολιτικής για τη μακροπρόθεσμη κινητοποίηση θεσμικών κεφαλαίων, οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης με το δίκτυο επιβραδύνουν την ανάπτυξη και αυξάνουν τους κινδύνους. Οι κατακερματισμένες αγορές —με αποκλίσεις σε κανόνες, πρότυπα και πρακτικές σχεδιασμού— αυξάνουν το κόστος των συναλλαγών και εμποδίζουν την επέκταση σε μεγαλύτερη κλίμακα. Σε πολλούς τομείς δεν αντικατοπτρίζεται η πλήρης συστημική αξία των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, με αποτέλεσμα τη μείωση της ελκυστικότητάς τους για τους ιδιώτες επενδυτές. Πρόσφατα στοιχεία υποδηλώνουν ότι σε ορισμένους τομείς η αύξηση των επενδύσεων επιβραδύνεται ή ακόμη και αντιστρέφεται.

Υπάρχουν διαθέσιμα ιδιωτικά κεφάλαια που πρέπει να κινητοποιηθούν

Ωστόσο, η κλίμακα των επενδύσεων που απαιτούνται για την ενεργειακή μετάβαση υπερβαίνει κατά πολύ την ικανότητα δημόσιας χρηματοδότησης από τους εθνικούς προϋπολογισμούς, το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) και τον Όμιλο ΕΤΕπ.  Οι δημόσιοι πόροι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως πρωταρχική πηγή χρηματοδότησης, αλλά ως στρατηγικός μοχλός για την προσέλκυση αυτού του ευρύτερου μείγματος χρηματοδότησης από τράπεζες και κεφαλαιαγορές, ώστε να μειωθεί τελικά το συνολικό κόστος της μετάβασης. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ένα ενεργειακό σύστημα που βασίζεται όλο και περισσότερο στις αρχικές κεφαλαιουχικές δαπάνες. Επιπλέον, η δημόσια στήριξη μπορεί να συμβάλει στην κατανομή του κόστους της μετάβασης καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των περιουσιακών στοιχείων, με αποτέλεσμα να αποφεύγεται η βραχυπρόθεσμη εκτίναξη των τιμών.

Η επίτευξη της κλίμακας και του εύρους των επενδυτικών αναγκών εξαρτάται από τη διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης για την πλήρη κινητοποίηση θεσμικών κεφαλαίων, επιχειρηματικών κεφαλαίων και ιδιωτικών κεφαλαίων, καθώς και πιο παραδοσιακών πηγών. Όσον αφορά το μέλλον, η επιτυχία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα είναι ουσιαστικής σημασίας για τη δημιουργία των κεφαλαιαγορών με βάθος και ρευστότητα που απαιτούνται για τον σκοπό αυτόν.

Στόχος της παρούσας στρατηγικής είναι να διευκολύνει την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας, βελτιώνοντας τη σύνδεση μεταξύ των διαθέσιμων ιδιωτικών κεφαλαίων και της σειράς ενεργειακών έργων της Ευρώπης. Εκτιμάται ότι περιουσιακά στοιχεία αξίας 33,7 τρισ. EUR τελούν υπό ιδιωτική διαχείριση στην Ευρώπη 3 . Οι θεσμικοί επενδυτές (π.χ. ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία) ελέγχουν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 12 τρισ. EUR 4 στην Ευρώπη και αναζητούν τις μακροπρόθεσμες σταθερές αποδόσεις που μπορούν να προσφέρουν τα ενεργειακά έργα με την εφαρμογή κατάλληλου πλαισίου.

Η στρατηγική για τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια συμπληρώνει τις πρωτοβουλίες της ΕΕ, καθώς και τις δράσεις των κρατών μελών που αποσκοπούν στη μείωση του κινδύνου και της αβεβαιότητας και στη δημιουργία σταθερών, ελκυστικών επενδυτικών συνθηκών, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

2Αποδέσμευση ιδιωτικών κεφαλαίων στην κλίμακα που απαιτείται για την επίτευξη της ενεργειακής μετάβασης

Ως εκ τούτου, η παρούσα στρατηγική για τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια έχει σχεδιαστεί με σκοπό την προώθηση της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, της στοχευμένης ελαχιστοποίησης των κινδύνων των επενδύσεων και της διαρθρωμένης συνεργασίας με τη χρηματοπιστωτική κοινότητα.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΣΤΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΕΣ

Η αύξηση και η επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ενεργειακού συστήματος, είναι ουσιαστικής σημασίας για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και ασφάλεια. Η έκθεση Draghi προειδοποιεί ότι δεν αρκούν απλώς οι επενδύσεις στην παραγωγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι παράλληλες προσπάθειες για την ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών δικτύου και της ενοποίησης των συστημάτων, μεταξύ άλλων μέσω καινοτόμων και ψηφιακών λύσεων, είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της επιτυχούς ενεργειακής μετάβασης. Ωστόσο, οι υφιστάμενοι μηχανισμοί χρηματοδότησης δεν κατορθώνουν να κινητοποιήσουν κεφάλαια στην απαιτούμενη κλίμακα και με την απαιτούμενη ταχύτητα.

Για τη γεφύρωση αυτών των κενών, η Επιτροπή, συμπληρώνοντας την πρόσφατη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα και σε στενό συντονισμό με τον Όμιλο ΕΤΕπ, θα εφαρμόσει στοχευμένη προσέγγιση για τη μετατροπή των χρηματοοικονομικών δικαιωμάτων σε μελλοντικές ταμειακές ροές που συνδέονται με ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία σε ρευστοποιήσιμους τίτλους επενδυτικού βαθμού.

Επιπλέον, τα νομοθετικά προγράμματα, καθώς και άλλες μεταρρυθμίσεις του πλαισίου προληπτικής εποπτείας για τις ασφαλιστικές εταιρείες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της επανεξέτασης του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού «Φερεγγυότητα II», θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην αποδέσμευση ιδιωτικών κεφαλαίων. Με τη μείωση του κόστους των μακροπρόθεσμων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου και των τιτλοποιήσεων και την αναγνώριση του αποτελέσματος μείωσης του κινδύνου που αποφέρουν οι ενωσιακές ή εθνικές εγγυήσεις στις κεφαλαιακές απαιτήσεις, οι μεταρρυθμίσεις αυτές μπορούν να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια. Οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να ενσωματώσουν μελλοντοστρεφή σενάρια για το κλίμα στη διαχείριση κινδύνων τους, κάτι το οποίο αναμένεται να στηρίξει περαιτέρω τη σταδιακή στροφή των επενδύσεων προς την καθαρή ενέργεια.

Δράση 1: Ενίσχυση των ισολογισμών των διαχειριστών δικτύων

Για να διασφαλιστεί ότι οι διαχειριστές [διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς (ΔΣΔ) και διαχειριστές συστημάτων διανομής (ΔΣΜ)] μπορούν να χρηματοδοτούν εκτεταμένες αναβαθμίσεις των υποδομών, διατηρώντας παράλληλα υψηλή πιστοληπτική ικανότητα, θα αναπτυχθεί μια σειρά διευκολύνσεων προσαρμοσμένων στις διάφορες ανάγκες τους:

α) Ταμείο Επενδύσεων σε Στρατηγικές Υποδομές (Ταμείο SII)

Πολλά κρίσιμα έργα ενεργειακής μετάβασης δεν περατώνονται από χρηματοδοτική άποψη λόγω έλλειψης ιδίων κεφαλαίων που δεν μπορεί να καλυφθεί μόνο από εξειδικευμένα ταμεία ή ιδιώτες επενδυτές. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, το Ταμείο Επενδύσεων σε Στρατηγικές Υποδομές (Ταμείο SII) θα λειτουργεί ως πλατφόρμα ιδίων κεφαλαίων που θα διευκολύνει τις στοχευμένες συνεπενδύσεις, παράλληλα με τα ταμεία υποδομών.

Ο Όμιλος ΕΤΕπ θα δεσμευτεί με ενδεικτικό ποσό ύψους έως 500 εκατ. EUR, παρέχοντας το αναγκαίο βασικό κεφάλαιο για επενδύσεις σε συγκεκριμένα έργα ενεργειακών υποδομών. Αυτό το συνεργατικό μοντέλο παρέχει τη δυνατότητα στους ιδιώτες διαχειριστές να αξιοποιήσουν τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα και την τεχνική εμπειρογνωσία της ΕΤΕπ, διασφαλίζοντας την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων μεγάλης κλίμακας στα πλέον κρίσιμα τμήματα του ευρωπαϊκού ενεργειακού δικτύου.

Οι συνεπενδύσεις καθιστούν δυνατή τη στοχευμένη στήριξη των έργων ή των εταιρειών που δεν διαθέτουν χρηματοδότηση ή δυσκολεύονται να αντλήσουν επαρκή κεφάλαια για την ολοκλήρωση των επενδυτικών τους σχεδίων. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζεται, μέσω στοχευμένων στρατηγικών που καλύπτουν σαφώς καθορισμένους τομείς πολιτικής προτεραιότητας, η μεγιστοποίηση του αντικτύπου του Ομίλου ΕΤΕπ, που θα ήταν δύσκολο να επιτευχθεί εξίσου μέσω των παραδοσιακών στρατηγικών γενικού χαρακτήρα που είναι διαθέσιμες στην αγορά.

β) Μηχανισμός τιτλοποίησης για τους διαχειριστές

Με βάση τον καθιερωμένο ρόλο του Ομίλου ΕΤΕπ στη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών, η Επιτροπή και ο Όμιλος ΕΤΕπ προτίθενται να συνεργαστούν για τη δημιουργία ενός μηχανισμού τιτλοποίησης για τους διαχειριστές (OSF). Η πρωτοβουλία αυτή θα έχει ως στόχο τη συμπλήρωση των υφιστάμενων μέσων της ΕΤΕπ με την αξιολόγηση των δομών χρηματοδότησης εκτός ισολογισμού που θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις μελλοντικές ρυθμιζόμενες ροές εσόδων σε άμεση ρευστότητα. Πρωταρχικός στόχος είναι να αξιολογηθεί ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να κινητοποιηθεί αποτελεσματικά το θεσμικό κεφάλαιο, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζεται ότι τα υλικά περιουσιακά στοιχεία παραμένουν υπό δημόσια ιδιοκτησία. Ευθυγραμμίζοντας τη διάρκεια της χρηματοδότησης με τον μεγάλο κύκλο ζωής των πάγιων στοιχείων του δικτύου, ο OSF θα μπορούσε να συμβάλει στον μετριασμό των κινδύνων αναχρηματοδότησης και στη μείωση του συνολικού κόστους κεφαλαίου, στηρίζοντας την ανάπτυξη του δικτύου χωρίς να ασκείται αδικαιολόγητη πίεση στα τιμολόγια ενέργειας. Για να καλυφθούν οι διαφορετικές ανάγκες της αγοράς και τα διαφορετικά προφίλ των διαχειριστών, το προτεινόμενο πλαίσιο παραμένει ευέλικτο. Οι διαχειριστές δικτύων μεγάλης κλίμακας μπορούν να κάνουν χρήση της δυνατότητας μεμονωμένων εκδόσεων, ωστόσο ο μηχανισμός είναι επίσης ανοικτός στη διερεύνηση της συγκέντρωσης διαφόρων διαχειριστών δικτύων ως πιθανής επιλογής, μεταξύ άλλων, ιδίως για τις μικρότερες οντότητες.

γ) Υβριδικά ομόλογα

Η ΕΤΕπ στηρίζει επενδύσεις από ρυθμιζόμενες επιχειρήσεις κοινής ωφελείας μέσω της αγοράς υβριδικών ομολόγων 5 . Η συμμετοχή του Ομίλου ΕΤΕπ ως βασικού επενδυτή στέλνει θετικό μήνυμα σε άλλους επενδυτές και ενισχύει το ενδιαφέρον για τη διαδικασία συγκέντρωσης κεφαλαίων. Ενισχύει επίσης την οικονομική θέση των διαχειριστών, διότι τα μέσα που χρησιμοποιούνται αντιμετωπίζονται ως ίδια κεφάλαια, γεγονός που είναι επωφελές για τους ισολογισμούς τους.

Δράση 2: Στήριξη της πρόσβασης των διαχειριστών σε χρηματοδότηση μέσω της τιτλοποίησης δανείων και του δανεισμού με διαμεσολάβηση για μικρούς διαχειριστές

Η Επιτροπή θα διερευνήσει, από κοινού με την ΕΤΕπ, τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να βελτιωθεί η στήριξη της πρόσβασης των διαχειριστών δικτύων στη χρηματοδότηση, απελευθερώνοντας τη δανειοδοτική ικανότητα των τραπεζών, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να χορηγούν νέα δάνεια στους διαχειριστές δικτύων χωρίς άμεση εξάρτηση από δημόσιες επιδοτήσεις ή κρατικούς προϋπολογισμούς και, παράλληλα, προσελκύοντας ιδιωτικά θεσμικά κεφάλαια.

Στόχος είναι να δοθούν στις εμπορικές τράπεζες κίνητρα για τη χορήγηση νέων δανείων σε διαχειριστές δικτύων, μεταξύ άλλων με την παροχή στήριξης για την προώθηση της τιτλοποίησης των υφιστάμενων χαρτοφυλακίων δανείων, σύμφωνα με το πλαίσιο τιτλοποίησης της ΕΕ, ώστε οι συμμετέχουσες τράπεζες να αξιοποιήσουν την αποδεσμευμένη ικανότητα του ισολογισμού για τη χορήγηση νέων δανείων σε διαχειριστές δικτύων. Ο Όμιλος ΕΤΕπ θα μπορούσε να συμβάλει στην πρωτοβουλία μέσω των υφιστάμενων προϊόντων του, συμπεριλαμβανομένης της τιτλοποίησης, ανάλογα με την αποδεδειγμένη ζήτηση. 

Επιπλέον, αναγνωρίζοντας ότι το τοπίο των ΔΣΔ στην ΕΕ συντίθεται από μεγάλο αριθμό διαφορετικών διαχειριστών με διαφορετικά μεγέθη, νομικά περιβάλλοντα και ρυθμιστικά καθεστώτα, οι περιφερειακές και τοπικές εμπορικές τράπεζες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του κατακερματισμού του τομέα και στη στήριξη της συγκέντρωσης έργων για τους μικρούς διαχειριστές. Μετά την πρόσφατη ανακοίνωση της πρώτης πράξης στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Growth for Energy» (Ανάπτυξη για την Ενέργεια) 6 , η ΕΤΕπ θα ενισχύσει την πρωτοβουλία αυτήν, με βάση τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε κράτους μέλους. Η πρωτοβουλία αυτή θα ενισχύσει την ικανότητα των τοπικών τραπεζικών δικτύων να δανείζουν σε μικρούς διαχειριστές.

Ελαχιστοποίηση των κινδύνων μέσω της στρατηγικής χρήσης των δημόσιων πόρων

Τα δημόσια κεφάλαια μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στη μείωση των κινδύνων και στην κινητοποίηση ιδιωτικής χρηματοδότησης για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Το ΠΔΠ αποτέλεσε βασικό εργαλείο για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, παρέχοντας ζωτικής σημασίας δημόσια χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων μέσω του προγράμματος InvestEU, του εμβληματικού επενδυτικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το InvestEU στηρίζει τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια με εγκάρσιο τρόπο μέσω εγγυήσεων, καθιστώντας δυνατές τις επενδύσεις σε έργα και επιχειρήσεις που στοχεύουν σε όλα τα στάδια ανάπτυξης, μεταξύ άλλων από το στάδιο της νεοφυούς επιχείρησης έως το στάδιο της επεκτεινόμενης επιχείρησης, καθώς και της εγκατάστασης. Μέχρι στιγμής, το InvestEU έχει κινητοποιήσει πάνω από 57 δισ. EUR σε επενδύσεις που σχετίζονται με την ενέργεια.

Η πρόταση της Επιτροπής για το επόμενο ΠΔΠ επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη στήριξη της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών και της αλυσίδας εφοδιασμού της 7 , καθώς και των έργων ενεργειακής μετάβασης, συμπεριλαμβανομένου του σταδίου της έρευνας και καινοτομίας, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση των χρηματοδοτικών μέσων για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων. Η χρηματοδότηση για επενδύσεις στην ενέργεια είναι διαθέσιμη κυρίως στο πλαίσιο των σχεδίων εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ), του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ), του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ) — Ενέργεια, ο προϋπολογισμός του οποίου πενταπλασιάστηκε σε περίπου 30 δισ. EUR. Το πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης της Ευρατόμ θα εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό μέσο για τη στήριξη της πυρηνικής έρευνας και καινοτομίας.

Τον Ιούνιο του 2025 η Επιτροπή ενέκρινε το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία (CISAF) 8 , στο οποίο καθορίζονται τα κριτήρια που θα εφαρμόζει η Επιτροπή για την αξιολόγηση των προτάσεων ενισχύσεων των κρατών μελών για χρηματοδοτική στήριξη με σκοπό την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία και τη μετάβαση σε μηδενικές καθαρές εκπομπές. Το CISAF θα καταστήσει δυνατή την ταχεία χορήγηση ενισχύσεων για έργα. Συμβάλλει στην ανθεκτικότητα της ΕΕ με την επιτάχυνση της απεξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας και των επενδύσεων στην παραγωγή νέων καθαρών τεχνολογιών, διατηρώντας παράλληλα την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς.

Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν το CISAF για την επιτάχυνση της ανάπτυξης καθαρής ενέργειας, των μέτρων ευελιξίας χωρίς ορυκτά καύσιμα και των μηχανισμών ισχύος, καθώς και των μέτρων απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, και να συμβάλουν στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων των επενδύσεων σε αυτούς τους τομείς προτεραιότητας μέσω ειδικών επενδυτικών ταμείων. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το CISAF θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις που θα ανέρχονται σε τριψήφιο αριθμό δισεκατομμυρίων, εάν τα κράτη μέλη συνεχίσουν να εφαρμόζουν παρόμοια καθεστώτα με εκείνα που θεσπίστηκαν βάσει του προσωρινού πλαισίου κρίσης και μετάβασης (TCTF) 9 .

Στο πλαίσιο της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία, η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση για τον σχεδιασμό οικονομικά αποδοτικών, απλών και έγκαιρων φορολογικών μέτρων που θα τονώσουν τις επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες και στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας 10 .

Δράση 3: Ελαχιστοποίηση των κινδύνων των καινοτόμων τεχνολογιών παραγωγής καθαρής ενέργειας και της αποθήκευσης για μεγάλα χρονικά διαστήματα

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι περίπου το 35 % των μειώσεων εκπομπών που απαιτούνται έως το 2050 θα βασίζεται σε τεχνολογίες που δεν είναι ακόμη διαθέσιμες στην αγορά 11 . Η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται διαρθρωτικά από την καινοτομία —δηλαδή από την προώθηση μιας νέας γενιάς τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, ικανών να παρέχουν οικονομικά προσιτή, αξιόπιστη και απανθρακοποιημένη ενέργεια σε ευρεία κλίμακα. Η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες δράσεις για τη στήριξη της καινοτομίας:

1)Εμπορική αξιοποίηση της επόμενης γενιάς τεχνολογιών καθαρής ενέργειας

Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τον Όμιλο ΕΤΕπ, θα εντείνει τη στήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων σε καινοτόμες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας [π.χ. αποθήκευση ενέργειας για μεγάλα χρονικά διαστήματα (LDES), πλωτά συστήματα αιολικής ενέργειας, πλωτά συστήματα ηλιακής ενέργειας, ωκεάνια ενέργεια (κυματική και παλιρροϊκή) και εναέρια συστήματα αιολικής ενέργειας, καινοτόμες μορφές ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως τα αγροφωτοβολταϊκά, οι προηγμένες λύσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας βιολογικής προέλευσης, η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS) και η δέσμευση, χρήση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCUS)] και για την επέκταση καθιερωμένων τεχνολογιών σε νέες αγορές με ειδικούς κινδύνους όσον αφορά την ανάπτυξη (π.χ. γεωφυσικές αβεβαιότητες για γεωθερμικά έργα). Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ενίσχυση ή την επέκταση των υφιστάμενων μηχανισμών, όπως είναι οι πράξεις επιχειρηματικών δανείων και μετοχικού κεφαλαίου που μπορούν να είναι επιλέξιμες για στήριξη από το πρόγραμμα InvestEU. Θα διερευνήσει επίσης το ενδεχόμενο επενδύσεων σε ταμεία που επικεντρώνονται στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της αποθήκευσης ενέργειας για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Επιπλέον, η ελαχιστοποίηση των κινδύνων των καθαρών τεχνολογιών, ιδίως όταν υπάρχει εξάρτηση από παρόχους τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου, όπως στην περίπτωση των ηλιακών μετατροπέων, πρέπει να ενισχυθεί σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Είναι σημαντικό να διενεργείται διεξοδική ανάλυση των κινδύνων κυβερνοασφάλειας για όλες τις εφαρμογές που εξετάζονται για χρηματοδότηση και να καθορίζονται κατάλληλα μέτρα μετριασμού των κινδύνων, όταν χρειάζεται.

Το ενισχυμένο και διευρυμένο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών θα αυξήσει τα οικονομικά κίνητρα για τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι απαιτήσεις χρηματοδοτικής στήριξης. Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και το Ταμείο Καινοτομίας θα εξακολουθήσουν να παρέχουν σχετική στήριξη μέσω επιχορηγήσεων. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας 2026-27 του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», η Επιτροπή προκηρύσσει εμβληματική πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 600 εκατ. EUR για τη στήριξη της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία και για την επιτάχυνση της τεχνολογικής ωριμότητας και της ετοιμότητας για διάθεση στην αγορά για προηγμένα έργα επίδειξης καθαρής τεχνολογίας και απανθρακοποίησης της βιομηχανίας. Επιπλέον, στο πλαίσιο του επικείμενου στρατηγικού χάρτη πορείας για την ψηφιοποίηση και την ΤΝ στην ενέργεια, η Επιτροπή θα δρομολογήσει δράση για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης πιλοτικής ψηφιακής πύλης αδειοδότησης με εργαλεία παραγωγικής ΤΝ.

2)Μικροί δομοστοιχειωτοί αντιδραστήρες / προηγμένοι δομοστοιχειωτοί αντιδραστήρες (SMR/AMR)

Αρκετά σχέδια αρχικού σταδίου των SMR, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων προηγμένων δομοστοιχειωτών αντιδραστήρων και αντιδραστήρων τέταρτης γενιάς, εξελίσσονται προοδευτικά προς την επίδειξη εντός αυτής της δεκαετίας. Η Επιτροπή εγκρίνει σήμερα στρατηγική για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση SMR στην Ευρώπη 12 . Προκειμένου οι τεχνολογίες αυτές να φθάσουν στο στάδιο της εμπορικής αξιοποίησης στις αρχές της δεκαετίας του 2030, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις χρηματοδοτικές προκλήσεις που οφείλονται στους υψηλότερους κινδύνους όσον αφορά την τεχνολογία και την εγκατάσταση.

Ο Όμιλος ΕΤΕπ θα στηρίξει, μέσω επιχειρηματικών δανείων και άλλων χρηματοπιστωτικών προϊόντων, την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των επενδύσεων σύμφωνα με τη στρατηγική για τους μικρούς δομοστοιχειωτούς αντιδραστήρες, καθώς και τις σχετικές εγκαταστάσεις κύκλου καυσίμου και την αλυσίδα εφοδιασμού, έργα που μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμα για στήριξη στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU 13 .

3)Στήριξη της επέκτασης νέων τεχνολογιών καθαρής ενέργειας μέσω του Ταμείου «Scaleup Europe»

Στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2025, η Επιτροπή δρομολόγησε το Ταμείο «Scaleup Europe», το οποίο θα τελεί υπό ιδιωτική διαχείριση και θα συγχρηματοδοτείται από τον ιδιωτικό τομέα, με στόχο τη γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού για τις εταιρείες υπερπροηγμένης τεχνολογίας και τις ανατρεπτικές αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις. Τα εταιρικά επενδυτικά κεφάλαια στον τομέα της ενέργειας και άλλοι δυνητικοί ενδιαφερόμενοι επενδυτές σε καινοτόμο καθαρή ενέργεια μπορούν ήδη να συμμετάσχουν στο υφιστάμενο δίκτυο αξιόπιστων επενδυτών με σκοπό να καταστούν επενδυτικοί εταίροι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας, του οποίου η δράση θα συμπληρωθεί από το Ταμείο «Scaleup Europe».

4)Ενίσχυση της χρηματοδότησης της ενεργειακής απόδοσης

Η Επιτροπή, από κοινού με τον Όμιλο ΕΤΕπ, εργάζεται για την ενίσχυση του προϊόντος εγγύησης βιωσιμότητας του InvestEU, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση του ΕΤαΕ. Αυτή η αυξημένη ικανότητα, σε συνδυασμό με την εισαγωγή νέων ευκαιριών μέσω συνεπενδύσεων, θα καταστήσει επομένως δυνατή την περαιτέρω πρόσβαση στο προϊόν με σκοπό την απανθρακοποίηση και την ενεργειακή απόδοση των ΜΜΕ.

Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης για την οικονομικά προσιτή ενέργεια, το 2026 η Επιτροπή και ο Όμιλος ΕΤΕπ θα δρομολογήσουν πιλοτικό πρόγραμμα με στόχο τη μόχλευση χρηματοδότησης ύψους 500 εκατ. EUR για την ταυτόχρονη επιτάχυνση της προσφοράς και της υιοθέτησης μοντέλων «ενεργειακής απόδοσης ως υπηρεσίας», παράλληλα με εξειδικευμένα επενδυτικά ταμεία και με τη δυνητική στήριξη του συμβουλευτικού κόμβου InvestEU. Με τον τρόπο αυτόν θα συμπληρωθεί η τρέχουσα στήριξη του Ομίλου ΕΤΕπ στις ενεργειακές υπηρεσίες και στις λύσεις απανθρακοποίησης για τις ΜΜΕ.

Στο επόμενο ΠΔΠ, η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης πρέπει να υποστηριχθεί στο πλαίσιο του νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας. Ένα μέσο επιτάχυνσης της ενεργειακής απόδοσης θα μπορούσε να χρησιμοποιεί εργαλεία του ΕΤΑ (π.χ. συνδυασμό επιχορηγήσεων, επιστρεπτέα στήριξη, συμβουλευτικές υπηρεσίες, όπως βοήθεια για την ανάπτυξη έργων). Θα στηρίξει τη συγκέντρωση επενδυτικών έργων, μεταξύ άλλων για θέρμανση και ψύξη, ώστε να αυξηθεί η πρόσβασή τους στις κεφαλαιαγορές, διευκολύνοντας την ανάπτυξη μιας αγοράς εμπορεύσιμης ενεργειακής απόδοσης.

Ο Όμιλος ΕΤΕπ μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο προτείνοντας μια ενοποιημένη προσφορά χρηματοδότησης (π.χ. δάνεια, εγγυήσεις και επιχορηγήσεις), μεταξύ άλλων μέσω των ιδίων πόρων του.

Η στήριξη της Ένωσης θα μπορούσε να διοχετεύεται μέσω του μέσου InvestEU του ΕΤΑ και μέσων όπως η πρωτοβουλία ενεργειακής απόδοσης για τις ΜΜΕ, ενώ θα μπορούσε να λάβει τη μορφή επιστρεπτέας στήριξης, συμβουλευτικής στήριξης και επιχορηγήσεων.

5)Διασφάλιση συνεργειών και μεγιστοποίηση της αποτελεσματικής δημόσιας χρηματοδότησης για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας

Τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν επίσης εθνικούς πόρους για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια· ωστόσο, η έλλειψη συντονισμού μεταξύ τους μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκειες. Αξιοποιώντας υφιστάμενα πλαίσια, όπως η ειδική ομάδα για την Ενεργειακή Ένωση και το Συμβούλιο Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση (βλ. δράση 4), η Επιτροπή θα διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ανάπτυξη των εθνικών τους συστημάτων δημόσιας χρηματοδότησης (π.χ. μέσω εθνικών αναπτυξιακών τραπεζών). Στόχος είναι η παροχή πολιτικής καθοδήγησης σχετικά με τις κοινές προτεραιότητες και η βελτιστοποίηση της χρήσης των πόρων, η αποφυγή επικαλύψεων στην έρευνα και ανάπτυξη και στα διασυνοριακά έργα και η ενθάρρυνση της διασυνοριακής συνεργασίας, της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και των πιλοτικών έργων.

Αναβαθμισμένος επενδυτικός διάλογος και στρατηγική χρηματοδότηση

Δράση 4: Σύσταση Συμβουλίου Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση

Η Επιτροπή θα συστήσει το Συμβούλιο Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση, στο οποίο θα συμμετέχουν εκπρόσωποι των επενδυτών (συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών επενδυτών) και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα κράτη μέλη και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Επιτροπής. Θα χρησιμεύσει ως ειδική πλατφόρμα με επίκεντρο την ενέργεια για στρατηγική ανατροφοδότηση, συμβάλλοντας στη διασφάλιση της ευθυγράμμισης των πολιτικών και της χρηματοδότησης της ΕΕ με τις ανάγκες των επενδυτών και στη στήριξη μακροπρόθεσμων ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας, με βάση την πείρα που αποκτήθηκε από τον διάλογο των επενδυτών για την ενέργεια, που καθιερώθηκε το 2022. Θα διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητές του διεξάγονται χωρίς να αλληλεπικαλύπτονται με τις μελλοντικές δομές διακυβέρνησης του ΕΤΑ και χωρίς να τις επηρεάζουν. Θα περιλαμβάνει επίσης μια διάσταση καινοτομίας και διείσδυσης στην αγορά σε συντονισμό με το στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών (SET), ενώ θα διερευνήσει πιθανές συνέργειες με την επενδυτική πλατφόρμα T-Med.

Το Συμβούλιο Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση θα διαθέτει υποομάδα αποτελούμενη από εκπροσώπους του Ομίλου ΕΤΕπ, διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, εθνικών αναπτυξιακών τραπεζών και ιδρυμάτων και άλλων εθνικών δημόσιων τραπεζών, ώστε να συζητηθεί ο ρόλος των εν λόγω ιδρυμάτων στην ενίσχυση των χρηματοδοτικών ροών για ενεργειακά έργα και της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.

3Συμπεράσματα και μελλοντική πορεία 

Η επένδυση στη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας σημαίνει επένδυση στην ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητά μας. Η παρούσα στρατηγική και οι στοχευμένες δράσεις της έχουν ως στόχο να συμβάλουν στην κινητοποίηση θεσμικών ιδιωτικών κεφαλαίων μεγάλης κλίμακας, με βάση την αναγνώριση ότι απαιτούνται επιπλέον ιδιωτικές επενδύσεις στη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την απανθρακοποίηση.

Η εν λόγω στρατηγική βασίζεται στο υφιστάμενο πολιτικό και δημοσιονομικό πλαίσιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ισχυρό και προβλέψιμο νομικό πλαίσιο, καθώς και σαφώς καθορισμένο θεματολόγιο πολιτικής. Το επικείμενο πλαίσιο για την ενέργεια και το κλίμα για την επόμενη δεκαετία θα αποσαφηνίσει περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής και τη φύση των αναγκαίων επενδύσεων. Το τέταρτο τρίμηνο του 2026 η Επιτροπή θα παρουσιάσει εκτίμηση των αναγκών του ενεργειακού συστήματος για την καθαρή μετάβαση (ENACT) και τη δέσμη νομοθετικών μέτρων για την περίοδο μετά το 2030, που θα βασίζεται σε ολοκληρωμένη εκτίμηση επιπτώσεων, με σκοπό την επικαιροποίηση του μεγέθους και της φύσης των επενδυτικών αναγκών και την παροχή περισσότερων λεπτομερειών και πληροφοριών για τη στήριξη της λήψης αποφάσεων από τους επενδυτές και τις δημόσιες διοικήσεις.   

Στα μελλοντικά εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ της συνεισφοράς της δημόσιας χρηματοδότησης και της ευκαιρίας για ιδιωτικές επενδύσεις. Με τον τρόπο αυτόν, τα σχέδια θα συμβάλουν στη βελτίωση της κατανόησης των ευκαιριών δημόσιας χρηματοδότησης και ιδιωτικών επενδύσεων σε όλα τα κράτη μέλη, ώστε να διασφαλίζεται η στοχευμένη χρήση των πόρων. Το ΠΔΠ 2028-2034 και τα εθνικά καθεστώτα δημόσιας στήριξης θα είναι ζωτικής σημασίας ως μοχλός για την αποδέσμευση ιδιωτικής χρηματοδότησης.

Η επιτυχής εφαρμογή της στρατηγικής για τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια απαιτεί τη στρατηγική ευθυγράμμιση των κονδυλίων της ΕΕ και των υποστηρικτικών πολιτικών, παράλληλα με τη συλλογική συμμετοχή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών, των θεσμικών κεφαλαίων και των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών οντοτήτων. Ο Όμιλος ΕΤΕπ αποτελεί βασικό εταίρο για την εφαρμογή της παρούσας στρατηγικής, καθώς προτίθεται να αναλάβει συνολική δέσμευση χρηματοδότησης ύψους 75 δισ. EUR κατά την επόμενη τριετία για τη στήριξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης και της στρατηγικής. Το πρόγραμμα InvestEU θα ενισχύσει τη χρηματοδοτική ικανότητα του Ομίλου ΕΤΕπ και άλλων εταίρων υλοποίησης όσον αφορά τις πράξεις υψηλού κινδύνου.

Η στρατηγική μπορεί να αποφέρει πραγματικά αποτελέσματα αν εφαρμοστεί πλήρως και αποτελεσματικά. Η Επιτροπή θα εκτελεί και θα παρακολουθεί την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής μέσω του Συμβουλίου Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση, το οποίο παρέχει διαρθρωμένη εταιρική σχέση με την επενδυτική κοινότητα. Η πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Επενδύσεων για την Ενεργειακή Μετάβαση θα συγκληθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Η πρόοδος θα παρακολουθείται επίσης στο πλαίσιο της ειδικής ομάδας για την Ενεργειακή Ένωση.

Το μέγεθος της επενδυτικής πρόκλησης είναι μεγάλο· ωστόσο, το ίδιο ισχύει και για τα διαθέσιμα ιδιωτικά κεφάλαια που θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν για την ενεργειακή μετάβαση. Η επιτάχυνση του επενδυτικού ρυθμού είναι υψίστης σημασίας προκειμένου η ΕΕ να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της και να υλοποιήσει τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία και το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια.

(1)

  https://commission.europa.eu/topics/competitiveness/draghi-report_en?prefLang=el .

(2)

Όλα τα στοιχεία που αφορούν τις επενδυτικές ανάγκες στο παρόν έγγραφο, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά, βασίζονται στη μοντελοποίηση για την εκτίμηση επιπτώσεων με ορίζοντα το 2040 [SWD/2024/63 final].

(3)

EFAMA Asset Management in Europe (16η έκδοση, 2024) και EFAMA: Our Industry in Numbers (σελίδα με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο).

(4)

ΕΑΑΕΣ: Η ΕΑΑΕΣ και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ — Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων .

(5)

Τα υβριδικά ομόλογα αντιμετωπίζονται εν μέρει ως ίδια κεφάλαια, που παρέχουν τη δυνατότητα στους διαχειριστές να αυξήσουν τη δανειοληπτική τους ικανότητα και, ως εκ τούτου, την επενδυτική τους ικανότητα, χωρίς να παραβιάζονται τα πιστωτικά όρια ή να αποδυναμώνεται η υφιστάμενη ιδιοκτησιακή διάρθρωση και ο έλεγχος.

(6)

Στην πράξη αυτήν, η ΕΤΕπ καλύπτει ένα ποσοστό της έκθεσης της εμπορικής τράπεζας σε κίνδυνο δανείων για επιλέξιμα ενεργειακά έργα σε επίπεδο δημοτικής επιχείρησης κοινής ωφελείας, παρέχοντας τη δυνατότητα στην τράπεζα να διαθέτει λιγότερα κεφάλαια σε κάθε επιμέρους δάνειο, ώστε να αυξηθεί η δανειοδοτική της ικανότητα, βλ. https://www.eib.org/en/press/all/2025-469-eib-and-commerzbank-join-forces-for-eur1-2-billion-energy.

(7)

Σύμφωνα με τον κανονισμό για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών και τον κανονισμό για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

(8)

Για περισσότερες πληροφορίες, βλ.: https://competition-policy.ec.europa.eu/about/contribution-clean-just-and-competitive-transition/clean-industrial-deal-state-aid-framework-cisaf_el .

(9)

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία [SWD(2025) 850 final της 4.11.2025], σ. 22.

(10)

Σύσταση της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 2025, σχετικά με φορολογικά κίνητρα για τη στήριξη της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία και λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία [C(2025) 4319 final].

(11)

Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, Net Zero by 2050 - A Roadmap for the Global Energy Sector (Μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών έως το 2050 — Χάρτης πορείας για τον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα), 2021.

(12)

Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μελλοντική ανάπτυξη και εγκατάσταση μικρών δομοστοιχειωτών αντιδραστήρων (SMR) στην Ευρώπη», COM (2026) 117.

(13)

Η εγγύηση InvestEU δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πράξεις που επικεντρώνονται στον παροπλισμό, στη λειτουργία, στην προσαρμογή ή στην κατασκευή πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής.