ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 7.3.2025

COM(2025) 107 final

2025/0056(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την αναστολή ορισμένων μερών του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 όσον αφορά τις εισαγωγές ουκρανικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η Ουκρανία εξακολουθεί να είναι σημαντικός εξαγωγέας σιδήρου και χάλυβα, παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος έχει προκαλέσει την καταστροφή ή την κατοχή πολλών εγκαταστάσεων παραγωγής. Ως εκ τούτου, συνεχίζει να είναι αναγκαία η διατήρηση της αναστολής του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών 4 . Η εν λόγω αναστολή είναι και θα παραμείνει η νομική βάση για την αναστολή του ισχύοντος μέτρου διασφάλισης της Ένωσης για τα προϊόντα χάλυβα (έναντι των εν λόγω εισαγωγών από την Ουκρανία) στο πλαίσιο της στήριξης της Ένωσης.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Η νομική βάση της πρότασης είναι το άρθρο 207 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η αρχή της επικουρικότητας δεν εφαρμόζεται διότι, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ε) της ΣΛΕΕ, η κοινή εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης.

•Αναλογικότητα

Η παρούσα πρόταση είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου της στήριξης της Ουκρανίας στις τρέχουσες δυσκολίες της από οικονομική άποψη, συμπεριλαμβανομένου του τομέα του εμπορίου με την Ένωση.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Η παρούσα πρόταση είναι σύμφωνη με το άρθρο 207 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει μέτρα κοινής εμπορικής πολιτικής.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχιση των μέτρων ελευθέρωσης του εμπορίου για την Ουκρανία μετά τη λήξη ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1392 στις 5 Ιουνίου 2025, είναι αναγκαίο ο προτεινόμενος κανονισμός να τεθεί σε ισχύ την 6η Ιουνίου 2025. Αυτή η επείγουσα ανάγκη σημαίνει ότι δεν υπάρχει επαρκής χρόνος για τη διενέργεια εκτίμησης επιπτώσεων. Ωστόσο, οι εμπορικές και συναφείς με το εμπόριο διατάξεις της συμφωνίας σύνδεσης αποτέλεσαν αντικείμενο εκτίμησης των επιπτώσεων στη βιωσιμότητα, που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου της Επιτροπής το 2007 και της οποίας τα αποτελέσματα ελήφθησαν υπόψη στη διαδικασία διαπραγματεύσεων της σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελεύθερων συναλλαγών (DCFTA). Η εν λόγω μελέτη επιβεβαίωσε ότι η εφαρμογή των εμπορικών και συναφών με το εμπόριο διατάξεων θα είχε θετικό οικονομικό αντίκτυπο τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ουκρανία.

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

•Θεμελιώδη δικαιώματα

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Άνευ αντικειμένου.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

2025/0056 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την αναστολή ορισμένων μερών του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 όσον αφορά τις εισαγωγές ουκρανικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία 5 ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου (στο εξής: συμφωνία σύνδεσης) 6 αποτελεί τη βάση της σχέσης μεταξύ της Ένωσης και της Ουκρανίας. Σύμφωνα με την απόφαση 2014/668/ΕΕ του Συμβουλίου 7 , ο τίτλος IV της συμφωνίας σύνδεσης, που αφορά το εμπόριο και τα συναφή με το εμπόριο μέτρα, τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2016 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2017 μετά την κύρωσή του από όλα τα κράτη μέλη.

(2)Η συμφωνία σύνδεσης ενισχύει και διευρύνει τις σχέσεις των μερών με φιλόδοξο και καινοτόμο τρόπο, με σκοπό τη διευκόλυνση και την επίτευξη σταδιακής οικονομικής ολοκλήρωσης· σύμφωνα με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή των μερών στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

(3)Κανονισμός (EE) 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2015 8 , θεσπίζει κοινούς κανόνες για τις εισαγωγές καταγωγής των περισσότερων τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας. Περιλαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικά με τα μέτρα επιτήρησης και διασφάλισης.

(4)Η απρόκλητη και αδικαιολόγητη πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε, από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, σοβαρό αρνητικό αντίκτυπο στην ικανότητα της Ουκρανίας να συναλλάσσεται με τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση του σιδήρου και του χάλυβα, για παράδειγμα, λόγω της κατοχής ή της καταστροφής εγκαταστάσεων παραγωγής σιδήρου και χάλυβα. Το ίδιο ισχύει και για άλλους τομείς της ουκρανικής οικονομίας.

(5)Υπό τις συνθήκες αυτές και για τον μετριασμό των αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είναι σκόπιμο, προς όφελος της Ουκρανίας, να εξαιρεθούν οι ενωσιακές εισαγωγές καταγωγής Ουκρανίας από τα μέτρα επιτήρησης και διασφάλισης της Ένωσης. Για τον σκοπό αυτόν, είναι αναγκαίο να ανασταλούν διάφορες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών για τις εισαγωγές από την Ουκρανία.

(6)Η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να αναστείλει προσωρινά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σε σχέση με συγκεκριμένο προϊόν μέσω εκτελεστικής πράξης. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 9 . Η διάρκεια της εν λόγω αναστολής θα πρέπει να είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επιτρέπει στην Επιτροπή να υποβάλει πρόταση· και το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εγκρίνουν κανονισμό για την αναστολή, την τροποποίηση ή την κατάργηση του παρόντος κανονισμού.

(7)Ο κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται για τρία έτη και η εφαρμογή του θα πρέπει να ανανεώνεται σιωπηρά για περαιτέρω περιόδους τριών ετών, εκτός εάν και έως ότου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλλουν αντιρρήσεις γι’ αυτή την ανανέωση τρεις μήνες πριν από την ημερομηνία λήξης.

(8)Δεδομένης της επικείμενης λήξης ισχύος στις 5 Ιουνίου 2025 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1392 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 10 , ο οποίος προβλέπει, μεταξύ άλλων, αποτελέσματα ισοδύναμα με τα αποτελέσματα του παρόντος κανονισμού, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ την 6η Ιουνίου 2025,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1
Μέτρα ελευθέρωσης του εμπορίου

Η εφαρμογή του άρθρου 2, των άρθρων 4 έως 7, των άρθρων 9 έως 17 και των άρθρων 19 έως 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών αναστέλλεται όσον αφορά τις εισαγωγές καταγωγής Ουκρανίας προς την Ένωση.

Άρθρο 2
Προσωρινή αναστολή

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει εκτελεστική πράξη για την αναστολή της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σε σχέση με συγκεκριμένο προϊόν για περίοδο η οποία καταρχήν δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες, εάν οι εισαγωγές του εν λόγω προϊόντος καταγωγής Ουκρανίας αυξηθούν σε επίπεδο που συμβάλλει σημαντικά στη σοβαρή ζημία ή στον κίνδυνο πρόκλησης σοβαρής ζημίας σε ενωσιακό κλάδο παραγωγής που παράγει το ομοειδές ή άμεσα ανταγωνιστικό προϊόν. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2.

Άρθρο 3

Διαδικασία επιτροπής

1.Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή διασφαλίσεων όσον αφορά το άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 4

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει από την 6η Ιουνίου 2025.

Εφαρμόζεται για αρχικό χρονικό διάστημα τριών ετών.

Η εφαρμογή του ανανεώνεται σιωπηρά για διαδοχικές περιόδους τριών ετών, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλουν αντιρρήσεις το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΕΣΟΔΑ

1.ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ:

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αναστολή ορισμένων μερών του κανονισμού (ΕΕ) 2015/478 όσον αφορά τις εισαγωγές ουκρανικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

2.ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ:

Κεφάλαιο 12, άρθρο 120

3.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

☒    Πρόταση χωρίς δημοσιονομικές επιπτώσεις

◻    Πρόταση χωρίς δημοσιονομική επίπτωση στις δαπάνες αλλά με δημοσιονομική επίπτωση στα έσοδα. Η επίπτωση στα έσοδα είναι η ακόλουθη:

* Περίοδος ενός έτους από την έναρξη ισχύος του κανονισμού

4.ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ

Για την αποφυγή του κινδύνου απάτης, το δικαίωμα υπαγωγής στα εμπορικά μέτρα που θεσπίζονται με τον προτεινόμενο κανονισμό θα πρέπει να τελεί υπό την αίρεση i) της συμμόρφωσης της Ουκρανίας με όλους τους σχετικούς όρους για την παροχή ευεργετημάτων σύμφωνα με τη συμφωνία σύνδεσης (συμπεριλαμβανομένων των κανόνων καταγωγής των οικείων προϊόντων και των συναφών διαδικασιών)· και ii) της ανάπτυξης στενής διοικητικής συνεργασίας της Ουκρανίας με την Ένωση (όπως προβλέπεται στη συμφωνία σύνδεσης).

(1)    Κανονισμός (ΕΕ) 2022/870 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2022, για τα προσωρινά μέτρα ελευθέρωσης του εμπορίου, τα οποία συμπληρώνουν τις εμπορικές παραχωρήσεις που εφαρμόζονται στα ουκρανικά προϊόντα βάσει της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου (ΕΕ L 152 της 3.6.2022, σ. 103).

(2)    Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1077 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2023, για τα προσωρινά μέτρα ελευθέρωσης του εμπορίου, τα οποία συμπληρώνουν τις εμπορικές παραχωρήσεις που εφαρμόζονται στα ουκρανικά προϊόντα βάσει της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου (ΕΕ L 144 της 5.6.2023, σ. 1).

(3)    Κανονισμός (EE) 2024/1392 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, για τα προσωρινά μέτρα ελευθέρωσης του εμπορίου, τα οποία συμπληρώνουν τις εμπορικές παραχωρήσεις που εφαρμόζονται στα ουκρανικά προϊόντα βάσει της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1392/oj .

(4)    Κανονισμός (EE) 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2015, περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών (ΕΕ L 83 της 27.3.2015, σ. 16).

(5)    Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και θέση του Συμβουλίου (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(6)    ΕΕ L 161 της 29.5.2014, σ. 3.

(7)    Απόφαση 2014/668/ΕΕ του Συμβουλίου, της 23ης Ιουνίου 2014, για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου, όσον αφορά τον τίτλο III (με εξαίρεση τις διατάξεις σχετικά με την αντιμετώπιση των υπηκόων τρίτων χωρών που απασχολούνται νομίμως ως εργαζόμενοι στο έδαφος του άλλου μέρους) και τους τίτλους IV, V, VI και VII αυτής, καθώς και τα σχετικά παραρτήματα και πρωτόκολλα (ΕΕ L 278 της 20.9.2014, σ. 1).

(8)    Κανονισμός (EE) 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2015, περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών (ΕΕ L 83 της 27.3.2015, σ. 16).

(9)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13).

(10)    Κανονισμός (EE) 2024/1392 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, για τα προσωρινά μέτρα ελευθέρωσης του εμπορίου, τα οποία συμπληρώνουν τις εμπορικές παραχωρήσεις που εφαρμόζονται στα ουκρανικά προϊόντα βάσει της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1392/oj .