(9α)

Τα παιδιά δραστηριοποιούνται όλο και περισσότερο στο διαδίκτυο από νεαρή ηλικία και τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα αγόρια και τα κορίτσια φαίνεται να είναι ευάλωτα με διάφορους τρόπους. Ενώ τα κορίτσια είναι δυσανάλογα ευάλωτα στη βία στον κυβερνοχώρο, συμπεριλαμβανομένης της διαδικτυακής παρενόχλησης, του σεξουαλικού εκβιασμού, της σεξουαλικής βλάβης και της εκμετάλλευσης, τα αγόρια είναι πιθανότερο να βιώσουν οικονομικό σεξουαλικό εξαναγκασμό και είναι λιγότερο εξοικειωμένα με τους διαδικτυακούς κινδύνους σε σύγκριση με τα κορίτσια. Μελέτες δείχνουν ότι μία στις δέκα γυναίκες έχει υποστεί έμφυλη βία στον κυβερνοχώρο από την ηλικία των 15 ετών, ενώ το 58 % των κοριτσιών αναφέρουν ότι έχουν αντιμετωπίσει διαδικτυακή παρενόχληση. Τα παιδιά ΛΟΑΤΚΙ+ αντιμετωπίζουν ακόμη υψηλότερους κινδύνους. Η μη συναινετική διανομή εικόνων και η εμπορία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ενισχύουν περαιτέρω τα επιβλαβή έμφυλα στερεότυπα και τις έμφυλες ανισότητες. Τουλάχιστον τα δύο τρίτα των θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών είναι κορίτσια.Επομένως, αντί να χρησιμοποιούνται αδιακρίτως οι ίδιες παρεμβάσεις για τη στόχευση όλων των παιδιών, θα πρέπει να αναπτυχθούν εξατομικευμένες, ευαίσθητες ως προς τη διάσταση του φύλου παρεμβάσεις για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, διασφαλίζοντας ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες εφαρμόζουν ισχυρές διατάξεις προστασίας ευθυγραμμισμένες με τα θεμελιώδη δικαιώματα και την πρόσφατη νομοθεσία σχετικά με τη βία κατά των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της βίας στον κυβερνοχώρο.

(10)

Το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών περιλαμβάνει συχνά εικόνες που απεικονίζουν τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών από ενήλικες. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει εικόνες παιδιών που συμμετέχουν σε πράξεις σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή εικόνες των γεννητικών τους οργάνων οι οποίες παράγονται ή χρησιμοποιούνται πρωταρχικά για σεξουαλικούς σκοπούς και ανεξαρτήτως του εάν γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης εν γνώσει ή εν αγνοία του ανηλίκου. Επιπλέον, η έννοια του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών περιλαμβάνει επίσης ρεαλιστικές εικόνες παιδιού στις οποίες απεικονίζεται ανήλικος να συμμετέχει ή να επιδίδεται σε πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα για σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς, καθώς και τα λεγόμενα «εγχειρίδια παιδοφιλίας» .

(10)

Το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών , ανεξάρτητα από τη μέθοδο δημιουργίας του, μεταξύ άλλων και με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, περιλαμβάνει συχνά εικόνες που απεικονίζουν τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών από ενήλικες. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει εικόνες παιδιών που συμμετέχουν σε πράξεις σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή εικόνες των απόκρυφων μερών τους οι οποίες παράγονται ή χρησιμοποιούνται πρωταρχικά για σεξουαλικούς σκοπούς και ανεξαρτήτως του εάν γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης εν γνώσει ή εν αγνοία του ανηλίκου. Επιπλέον, η έννοια του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών περιλαμβάνει επίσης ρεαλιστικές εικόνες παιδιού στις οποίες απεικονίζεται ανήλικος να συμμετέχει ή να επιδίδεται σε πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα για σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς, καθώς και τα λεγόμενα «εγχειρίδια οδηγιών» που αποσκοπούν στην παροχή συμβουλών, καθοδήγησης ή οδηγιών σχετικά με τον τρόπο δημιουργίας, διανομής ή απόκτησης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή τον τρόπο διάπραξης σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών ή άγρας παιδιών .

(11)

Έρευνες έχουν δείξει ότι ο περιορισμός της διάδοσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών δεν είναι μόνο ζωτικής σημασίας για την αποφυγή της εκ νέου θυματοποίησης που συνδέεται με την κυκλοφορία εικόνων και βίντεο της κακοποίησης, αλλά είναι επίσης ουσιώδους σημασίας ως μορφή πρόληψης από την πλευρά του δράστη, καθώς η πρόσβαση σε υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών αποτελεί συχνά το πρώτο βήμα προς τη διά ζώσης κακοποίηση, ανεξάρτητα από το αν απεικονίζει πραγματική ή απλώς ρεαλιστική κακοποίηση και εκμετάλλευση. Δεδομένης της συνεχιζόμενης ανάπτυξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης ικανών να παράγουν ρεαλιστικές εικόνες που δεν μπορούν να διακριθούν από τις πραγματικές εικόνες, ο αριθμός των αποκαλούμενων βαθυπαραποιημένων (deepfake) εικόνων και βίντεο που απεικονίζουν σεξουαλική κακοποίηση παιδιών αναμένεται να αυξηθεί εκθετικά τα επόμενα έτη. Επιπλέον, η ανάπτυξη περιβαλλόντων επαυξημένης, διευρυμένης και εικονικής πραγματικότητας που χρησιμοποιούν άβαταρ, καθώς και αισθητηριακή ανάδραση, π.χ. μέσω συσκευών που παρέχουν αίσθηση αφής, δεν καλύπτονται πλήρως από τον υφιστάμενο ορισμό. Η συμπερίληψη ρητής αναφοράς σε «αναπαραγωγές και αναπαραστάσεις» θα πρέπει να διασφαλίζει ότι ο ορισμός του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών καλύπτει τις εν λόγω τεχνολογικές εξελίξεις καθώς και τις μελλοντικές με τρόπο επαρκώς τεχνολογικά ουδέτερο και, ως εκ τούτου, ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις.

(11)

Έρευνες έχουν δείξει ότι ο περιορισμός της διάδοσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών δεν είναι μόνο ζωτικής σημασίας για την αποφυγή της εκ νέου θυματοποίησης που συνδέεται με την κυκλοφορία εικόνων και βίντεο της κακοποίησης, αλλά είναι επίσης ουσιώδους σημασίας ως μορφή πρόληψης από την πλευρά του δράστη, καθώς η πρόσβαση σε υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών αποτελεί συχνά το πρώτο βήμα προς τη διά ζώσης κακοποίηση, ανεξάρτητα από το αν απεικονίζει πραγματική ή απλώς ρεαλιστική κακοποίηση και εκμετάλλευση. Δεδομένης της συνεχιζόμενης ανάπτυξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης ικανών να παράγουν ρεαλιστικές εικόνες που δεν μπορούν να διακριθούν από τις πραγματικές εικόνες, ο αριθμός των αποκαλούμενων βαθυπαραποιημένων (deepfake) εικόνων , ψευδοφωτογραφιών και βίντεο που δημιουργούνται με τεχνητή νοημοσύνη ή με οποιοδήποτε άλλο υπολογιστικό μέσο και απεικονίζουν σεξουαλική κακοποίηση παιδιών αναμένεται να αυξηθεί εκθετικά τα επόμενα έτη. Επιπλέον, η ανάπτυξη περιβαλλόντων επαυξημένης, διευρυμένης και εικονικής πραγματικότητας που χρησιμοποιούν άβαταρ, καθώς και αισθητηριακή ανάδραση, π.χ. μέσω συσκευών που παρέχουν αίσθηση αφής, δεν καλύπτονται πλήρως από τον υφιστάμενο ορισμό. Η συμπερίληψη ρητής αναφοράς σε αναπαραστάσεις που δημιουργούνται «με οποιοδήποτε μέσο» και η αναφορά σε «αναπαραγωγές και αναπαραστάσεις» «ανεξάρτητα από τη μέθοδο δημιουργίας ή παραποίησης» θα πρέπει να διασφαλίζει ότι ο ορισμός του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών καλύπτει τις εν λόγω τεχνολογικές εξελίξεις καθώς και τις μελλοντικές με τρόπο επαρκώς τεχνολογικά ουδέτερο και, ως εκ τούτου, ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις.

(12)

Για την πρόληψη αδικημάτων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ο ορισμός του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών θα πρέπει να περιλαμβάνει τα λεγόμενα «εγχειρίδια παιδοφιλίας» . Τα εγχειρίδια παιδοφιλίας παρέχουν συμβουλές σχετικά με τον τρόπο εξεύρεσης, προσεταιρισμού και κακοποίησης παιδιών και αποφυγής του εντοπισμού και της δίωξης. Μειώνοντας τα εμπόδια και παρέχοντας την απαραίτητη τεχνογνωσία, τα εγχειρίδια αυτά συμβάλλουν στην υποκίνηση των δραστών και υποστηρίζουν τη διάπραξη σεξουαλικής κακοποίησης. Η διάδοσή τους στο διαδίκτυο έχει ήδη οδηγήσει ορισμένα κράτη μέλη να τροποποιήσουν το ποινικό τους δίκαιο και να ποινικοποιήσουν ρητά την κατοχή και τη διανομή τέτοιων εγχειριδίων . Η έλλειψη εναρμόνισης δημιουργεί άνισο επίπεδο προστασίας στην ΕΕ.

(12)

Για την πρόληψη αδικημάτων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ο ορισμός του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών θα πρέπει να περιλαμβάνει τα «εγχειρίδια οδηγιών σχετικά με τον τρόπο σεξουαλικής κακοποίησης ή εκμετάλλευσης παιδιών, ανεξάρτητα από τη μορφή με την οποία παρέχονται οι εν λόγω οδηγίες . Οι εν λόγω οδηγίες, μεταξύ άλλων με τη μορφή εγχειριδίων, παρέχουν συμβουλές σχετικά με τον τρόπο εξεύρεσης, προσεταιρισμού και κακοποίησης παιδιών και αποφυγής του εντοπισμού και της δίωξης ή παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο δημιουργίας, διανομής ή απόκτησης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Τα ψηφιακά μοντέλα ή προτροπές που καθιστούν δυνατή τη δημιουργία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που παράγεται από ΤΝ θα πρέπει επίσης να θεωρούνται οδηγίες σχετικά με τον τρόπο σεξουαλικής κακοποίησης ή εκμετάλλευσης παιδιών και, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στον ορισμό του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών . Μειώνοντας τα εμπόδια και παρέχοντας την απαραίτητη τεχνογνωσία, τα εγχειρίδια αυτά συμβάλλουν στην υποκίνηση των δραστών και υποστηρίζουν τη διάπραξη σεξουαλικής κακοποίησης. Η διάδοσή τους στο διαδίκτυο έχει ήδη οδηγήσει ορισμένα κράτη μέλη να τροποποιήσουν το ποινικό τους δίκαιο και να ποινικοποιήσουν ρητά την κατοχή και τη διανομή τέτοιων οδηγιών . Η έλλειψη εναρμόνισης δημιουργεί άνισο επίπεδο προστασίας στην ΕΕ.

(12α)

Η απουσία συναίνεσης αποτελεί μέρος των συστατικών στοιχείων ορισμένων από τα αδικήματα που ορίζονται στην παρούσα οδηγία. Επομένως, η εισαγωγή ορισμού της συναίνεσης θεωρείται απαραίτητη για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.

(12β)

Τα δικαιώματα που θεσπίζονται στην παρούσα οδηγία δεν θίγουν τα δικαιώματα του δράστη. Ο όρος «δράστης» αναφέρεται σε πρόσωπο καταδικασθέν για έγκλημα. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, αφορά επίσης ύποπτο ή κατηγορούμενο πριν από ενδεχόμενη ομολογία της ενοχής ή καταδίκη και χρησιμοποιείται με την επιφύλαξη του τεκμηρίου αθωότητας.

(14)

Κατά τη θέσπιση νομοθεσίας στον τομέα του ουσιαστικού ποινικού δικαίου, η Ένωση θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συνοχή αυτής της νομοθεσίας, ιδίως όσον αφορά το ύψος των ποινών. Επειδή καλύπτει εξαιρετικά μεγάλο αριθμό διαφορετικών αδικημάτων και για να είναι σε θέση να εκφράσει τους διαφορετικούς βαθμούς βαρύτητας, η παρούσα οδηγία απαιτεί ευρύτερη διαφοροποίηση του ύψους των ποινών από εκείνη που συνήθως θα πρέπει να προβλέπουν τα νομικά μέσα της Ένωσης.

(14)

Κατά τη θέσπιση νομοθεσίας στον τομέα του ουσιαστικού ποινικού δικαίου, η Ένωση θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συνοχή αυτής της νομοθεσίας, ιδίως όσον αφορά το ύψος των ποινών. Επειδή καλύπτει εξαιρετικά μεγάλο αριθμό διαφορετικών αδικημάτων και για να είναι σε θέση να εκφράσει τους διαφορετικούς βαθμούς βαρύτητας, η παρούσα οδηγία απαιτεί ευρύτερη διαφοροποίηση του ύψους των ποινών από εκείνη που συνήθως θα πρέπει να προβλέπουν τα νομικά μέσα της Ένωσης. Η οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι τα διαπραχθέντα αδικήματα που διευκολύνονται από την τεχνολογία καλύπτονται από τις ίδιες ποινές με άλλες πράξεις, καθώς η σοβαρότητα και τα τραύματα που προκύπτουν από τα αδικήματα αυτά είναι ισοδύναμα.

(15)

Για τις σοβαρές μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών θα πρέπει να επιβάλλονται αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ειδικότερα διάφορες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών που διευκολύνονται με τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως είναι η διαδικτυακή προσέγγιση παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς μέσω κοινωνικών δικτύων και χώρων συνομιλίας (chat rooms). Θα πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ο ορισμός του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και να πλησιάσει περισσότερο τον ορισμό που περιλαμβάνεται στις διεθνείς πράξεις. Σε ευρύτερο επίπεδο, η ορολογία που χρησιμοποιείται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με αναγνωρισμένα διεθνή πρότυπα, όπως οι κατευθυντήριες γραμμές ορολογίας για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και τη σεξουαλική κακοποίηση που εγκρίθηκαν από τη διυπηρεσιακή ομάδα εργασίας στο Λουξεμβούργο στις 28 Ιανουαρίου 2016.

(15)

Για τις σοβαρές μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών θα πρέπει να επιβάλλονται αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ειδικότερα διάφορες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών που διευκολύνονται με τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως είναι η διαδικτυακή προσέγγιση παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς μέσω κοινωνικών δικτύων και χώρων συνομιλίας (chat rooms). Θα πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ο ορισμός του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και να πλησιάσει περισσότερο τον ορισμό που περιλαμβάνεται στις διεθνείς πράξεις. Σε ευρύτερο επίπεδο, η ορολογία που χρησιμοποιείται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με αναγνωρισμένα διεθνή πρότυπα, όπως οι κατευθυντήριες γραμμές ορολογίας για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και τη σεξουαλική κακοποίηση που εγκρίθηκαν από τη διυπηρεσιακή ομάδα εργασίας στο Λουξεμβούργο στις 28 Ιανουαρίου 2016. Επιπλέον, για να ενισχυθεί η αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εναρμονίσουν και να εκσυγχρονίσουν τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στο εθνικό τους δίκαιο ώστε να την ευθυγραμμίσουν με τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στην παρούσα οδηγία. Ως βασικό αρχικό μέτρο, αυτό συνεπάγεται την αντικατάσταση του όρου «παιδική πορνογραφία» με τον όρο «υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών».

(15α)

Προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη προστασία για τα παιδιά στο διαδίκτυο και να ενισχυθούν τα προληπτικά μέτρα, θα πρέπει επίσης να ποινικοποιηθεί η εκ προθέσεως έκθεση των παιδιών σε πορνογραφικό περιεχόμενο, για σεξουαλικούς σκοπούς.

(20)

Στο πλαίσιο του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ο όρος «δεν θεωρείται ότι διαπράττονται χωρίς δικαίωμα» επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν μία άμυνα έναντι συμπεριφοράς που συνδέεται με υλικό που θα μπορούσε να αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και έχει, για παράδειγμα, ιατρικούς, επιστημονικούς, ή συναφείς σκοπούς. Επίσης, επιτρέπει δραστηριότητες που διεξάγονται στο πλαίσιο εσωτερικών νομικών εξουσιών, όπως η νόμιμη κατοχή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών εκ μέρους των αρχών με σκοπό τη διεξαγωγή ποινικών διώξεων ή την πρόληψη, τον εντοπισμό ή την έρευνα αδικημάτων, ή δραστηριότητες που ασκούνται από οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όταν οι εν λόγω οργανώσεις έχουν εξουσιοδοτηθεί από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένες. Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν, ιδίως, τη λήψη, την ανάλυση και τη δημιουργία καταγγελιών υλικού για το οποίο υπάρχουν υπόνοιες ότι αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και τον καθορισμό του τόπου στον οποίο φιλοξενείται το υλικό που αναφέρεται στις καταγγελίες, οι οποίες υποβάλλονται σ’ αυτές από χρήστες του διαδικτύου ή άλλες οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και τη διενέργεια αναζητήσεων για τον εντοπισμό της διάδοσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Επιπλέον, ο όρος «χωρίς δικαίωμα» δεν αποκλείει τη νομική προστασία ή ανάλογες σχετικές αρχές που μπορούν, υπό ειδικές συνθήκες, να απαλλάξουν ένα πρόσωπο από την ευθύνη.

(20)

Στο πλαίσιο του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, ο όρος «δεν θεωρείται ότι διαπράττονται χωρίς δικαίωμα» επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν μία άμυνα έναντι συμπεριφοράς που συνδέεται με υλικό που θα μπορούσε να αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και έχει, για παράδειγμα, ιατρικούς, επιστημονικούς, ή συναφείς σκοπούς. Επιπλέον, ο όρος «χωρίς δικαίωμα» δεν αποκλείει τη νομική προστασία ή ανάλογες σχετικές αρχές που μπορούν, υπό ειδικές συνθήκες, να απαλλάξουν ένα πρόσωπο από την ευθύνη. Επίσης, επιτρέπει δραστηριότητες που διεξάγονται στο πλαίσιο εσωτερικών νομικών εξουσιών, όπως η νόμιμη κατοχή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών εκ μέρους των αρχών με σκοπό τη διεξαγωγή ποινικών διώξεων ή την πρόληψη, τον εντοπισμό ή την έρευνα αδικημάτων, ή δραστηριότητες που ασκούνται από οργανώσεις , όπως ανοικτές γραμμές επικοινωνίας, που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όταν οι εν λόγω οργανώσεις έχουν εξουσιοδοτηθεί από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένες. Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν, ιδίως, τη λήψη, την ανάλυση και τη δημιουργία καταγγελιών υλικού για το οποίο υπάρχουν υπόνοιες ότι αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και τον καθορισμό του τόπου στον οποίο φιλοξενείται το υλικό που αναφέρεται στις καταγγελίες, οι οποίες υποβάλλονται σ’ αυτές από χρήστες του διαδικτύου ή άλλες οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και τη διενέργεια αναζητήσεων για τον εντοπισμό της διάδοσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

(20α)

Οι οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όπως τα μέλη του δικτύου ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών INHOPE, δραστηριοποιούνται εδώ και χρόνια σε αρκετά κράτη μέλη, και συνεργάζονται με τις αρχές επιβολής του νόμου και τους παρόχους για τη διευκόλυνση της διαδικασίας αφαίρεσης και καταγγελίας διαδικτυακού υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Το έργο αυτό καταπολεμά την εκ νέου θυματοποίηση περιορίζοντας τη διάδοση παράνομου υλικού στο διαδίκτυο και μπορεί να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία στις αρχές επιβολής του νόμου για εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο στο οποίο λειτουργούν διαφέρει σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και, σε πολλές περιπτώσεις, παρουσιάζει ελλείψεις όσον αφορά τον προσδιορισμό των καθηκόντων που μπορούν να αναλάβουν νομίμως οι οργανώσεις αυτές, καθώς και τις σχετικές προϋποθέσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν ένα νομικό πλαίσιο στις εν λόγω οργανώσεις να εκτελούν τα σχετικά καθήκοντα, και ιδίως την επεξεργασία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, οπότε η επεξεργασία δεν θα πρέπει να θεωρείται «χωρίς δικαίωμα». Η παροχή νομικού πλαισίου είναι απαραίτητη, καθώς αυξάνει την ασφάλεια δικαίου, μεγιστοποιεί τις συνέργειες μεταξύ των εθνικών αρχών και άλλων φορέων που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και στηρίζει τα δικαιώματα των θυμάτων με την αφαίρεση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από τη δημόσια ψηφιακή σφαίρα.

(22)

Η άγρα παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς συνιστά απειλή με ειδικά χαρακτηριστικά στο πλαίσιο του διαδικτύου, δεδομένου ότι το τελευταίο παρέχει μία άνευ προηγουμένου ανωνυμία στους χρήστες διότι καθιστά δυνατή την απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας και των προσωπικών χαρακτηριστικών τους, όπως, για παράδειγμα, το στοιχείο της ηλικίας τους. Την τελευταία δεκαετία, η χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών έχει παράσχει στους δράστες όλο και πιο εύκολη πρόσβαση σε παιδιά, στο πλαίσιο της οποίας η επαφή συχνά αρχίζει με τον δράστη να παρασύρει το παιδί, για παράδειγμα προσποιούμενος τον συνομήλικό του ή με άλλες παραπλανητικές ή κολακευτικές ενέργειες, σε επισφαλείς καταστάσεις. Αυτή η αυξημένη πρόσβαση σε παιδιά έχει οδηγήσει στην ταχεία ανάπτυξη φαινομένων όπως ο σεξουαλικός εκβιασμός (δηλαδή συμπεριφορά που συνίσταται σε απειλή κοινοποίησης υλικού προσωπικής φύσης το οποίο απεικονίζει το θύμα με σκοπό την απόκτηση χρημάτων, υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή την αποκόμιση οποιουδήποτε άλλου οφέλους ) , τα οποία επηρεάζουν παιδιά τόσο κάτω της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης όσο και πάνω απ’ αυτήν. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αύξηση του σεξουαλικού εκβιασμού με οικονομικά κίνητρα από ομάδες οργανωμένου εγκλήματος που στοχεύουν ιδίως έφηβα αγόρια, γεγονός που έχει οδηγήσει σε πολλές περιπτώσεις τα παιδιά αυτά στην αυτοχειρία. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό όλα αυτά τα φαινόμενα να καλύπτονται δεόντως από τη νομοθεσία των κρατών μελών. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τη σημασία να αντιμετωπιστεί επίσης και το φαινόμενο της προσέγγισης ενός παιδιού εκτός του πλαισίου του διαδικτύου, ιδίως στις περιπτώσεις όπου αυτή η προσέγγιση δεν γίνεται με τη χρήση της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών. Παρέχονται κίνητρα στα κράτη μέλη προκειμένου να ποινικοποιήσουν τη συμπεριφορά σύμφωνα με την οποία η προσέγγιση ενός παιδιού με στόχο να συναντήσει τον δράστη για σεξουαλικούς σκοπούς γίνεται παρουσία ή στο περιβάλλον του παιδιού, για παράδειγμα, υπό μορφή ιδιαίτερης προπαρασκευαστικής πράξεως, απόπειρας διάπραξης των αδικημάτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή ως ιδιαίτερη μορφή σεξουαλικής κακοποίησης. Ασχέτως με το μέσο που θα επιλεγεί για την ποινικοποίηση του αδικήματος του προσεταιρισμού εκτός διαδικτύου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα ασκήσουν δίωξη κατά των υπαιτίων των αδικημάτων αυτών.

(22)

Η άγρα παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς συνιστά απειλή με ειδικά χαρακτηριστικά στο πλαίσιο του διαδικτύου, δεδομένου ότι το τελευταίο παρέχει μία άνευ προηγουμένου ανωνυμία στους χρήστες διότι καθιστά δυνατή την απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας και των προσωπικών χαρακτηριστικών τους, όπως, για παράδειγμα, το στοιχείο της ηλικίας τους. Την τελευταία δεκαετία, η χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών έχει παράσχει στους δράστες όλο και πιο εύκολη πρόσβαση σε παιδιά, στο πλαίσιο της οποίας η επαφή συχνά αρχίζει με τον δράστη να παρασύρει το παιδί, για παράδειγμα προσποιούμενος τον συνομήλικό του ή με άλλες παραπλανητικές ή κολακευτικές ενέργειες, σε επισφαλείς καταστάσεις που λαμβάνουν χώρα τόσο στον πραγματικό όσο και στον εικονικό κόσμο . Αυτή η αυξημένη πρόσβαση σε παιδιά έχει οδηγήσει στην ταχεία ανάπτυξη φαινομένων όπως ο σεξουαλικός εκβιασμός . Ο «σεξουαλικός εκβιασμός παιδιών» αναφέρεται στην απειλή διανομής υλικού προσωπικής φύσης το οποίο απεικονίζει ανήλικο θύμα με σκοπό την απόκτηση χρημάτων, υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή την αποκόμιση άλλου οφέλους, υπό την απειλή της διάδοσης του εν λόγω υλικού χωρίς τη συγκατάθεση του εικονιζόμενου προσώπου, και επηρεάζει παιδιά τόσο κάτω της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης όσο και πάνω απ’ αυτήν. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αύξηση του σεξουαλικού εκβιασμού με οικονομικά κίνητρα από ομάδες οργανωμένου εγκλήματος που στοχεύουν ιδίως έφηβα αγόρια, γεγονός που έχει οδηγήσει σε πολλές περιπτώσεις τα παιδιά αυτά στην αυτοχειρία. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό όλα αυτά τα φαινόμενα να καλύπτονται δεόντως από τη νομοθεσία των κρατών μελών. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τη σημασία να αντιμετωπιστεί επίσης και το φαινόμενο της προσέγγισης ενός παιδιού εκτός του πλαισίου του διαδικτύου, ιδίως στις περιπτώσεις όπου αυτή η προσέγγιση δεν γίνεται με τη χρήση της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών. Παρέχονται κίνητρα στα κράτη μέλη προκειμένου να ποινικοποιήσουν τη συμπεριφορά σύμφωνα με την οποία η προσέγγιση ενός παιδιού με στόχο να συναντήσει τον δράστη για σεξουαλικούς σκοπούς γίνεται παρουσία ή στο περιβάλλον του παιδιού, για παράδειγμα, υπό μορφή ιδιαίτερης προπαρασκευαστικής πράξεως, απόπειρας διάπραξης των αδικημάτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή ως ιδιαίτερη μορφή σεξουαλικής κακοποίησης. Ασχέτως με το μέσο που θα επιλεγεί για την ποινικοποίηση του αδικήματος του προσεταιρισμού εκτός διαδικτύου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα ασκήσουν δίωξη κατά των υπαιτίων των αδικημάτων αυτών.

(23)

Υπό το πρίσμα των πρόσφατων τεχνολογικών εξελίξεων και, ιδίως, της ανάπτυξης περιβαλλόντων επαυξημένης, διευρυμένης και εικονικής πραγματικότητας, η ποινικοποίηση της άγρας παιδιών δεν θα πρέπει να περιορίζεται σε φωνητικές, κειμενικές ή ταχυδρομικές συνομιλίες, αλλά να περιλαμβάνει επίσης επαφές ή επικοινωνία σε περιβάλλοντα επαυξημένης, διευρυμένης ή εικονικής πραγματικότητας, καθώς και τη μεγάλης κλίμακας άγρα παιδιών μέσω της χρήσης διαλογικών ρομπότ (chatbot) εκπαιδευμένων για τον σκοπό αυτό, καθώς το φαινόμενο αυτό αναμένεται να σημειώσει αύξηση δεδομένης της προβλεπόμενης εξέλιξης των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Ως εκ τούτου, η φράση «μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών» θα πρέπει να νοείται με επαρκώς ευρύ τρόπο ώστε να καλύπτει όλες αυτές τις τεχνολογικές εξελίξεις.

(23)

Υπό το πρίσμα των πρόσφατων τεχνολογικών εξελίξεων και, ιδίως, της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και περιβαλλόντων επαυξημένης, διευρυμένης και εικονικής πραγματικότητας, υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικότερα η άγρα παιδιών και να διενεργούνται περιοδικές αξιολογήσεις του νομικού πλαισίου: η ποινικοποίηση της άγρας παιδιών δεν θα πρέπει να περιορίζεται σε φωνητικές, κειμενικές ή ταχυδρομικές συνομιλίες, αλλά να περιλαμβάνει επίσης επαφές , επικοινωνία ή συναντήσεις στον αληθινό και τον ψηφιακό κόσμο, μεταξύ άλλων σε περιβάλλοντα επαυξημένης, διευρυμένης ή εικονικής πραγματικότητας, καθώς και τη μεγάλης κλίμακας άγρα παιδιών μέσω της χρήσης διαλογικών ρομπότ (chatbot) εκπαιδευμένων για τον σκοπό αυτό, καθώς το φαινόμενο αυτό αναμένεται να σημειώσει αύξηση δεδομένης της προβλεπόμενης εξέλιξης των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Ως εκ τούτου, η φράση «μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών» θα πρέπει να νοείται με επαρκώς ευρύ τρόπο ώστε να καλύπτει όλες αυτές τις τεχνολογικές εξελίξεις.

(23a)

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων με τη χρήση εικόνων πραγματικών παιδιών για τη δημιουργία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ή με τη χρήση φωνής πραγματικών παιδιών σε τέτοιο υλικό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη θυματοποίηση πραγματικών παιδιών, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει επιζώντες προηγούμενης σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Η χρήση της τεχνολογίας επιτρέπει επίσης στους παραβάτες να συγκαλύπτουν την ταυτότητά τους και να προσεταιρίζονται αποτελεσματικότερα και να κακοποιούν παιδιά στο διαδίκτυο, για παράδειγμα μέσω τεχνικών αυτοματοποίησης του προσεταιρισμού. Για την αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων, θα πρέπει να ποινικοποιηθεί η απόκτηση ή κατοχή, διανομή, διάδοση ή μετάδοση, η δημιουργία ή η προσαρμογή τέτοιων εργαλείων που έχουν σχεδιαστεί ή προσαρμοστεί πρωτίστως με σκοπό να καταστεί δυνατή η δημιουργία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

(24)

Η παρούσα οδηγία δεν ρυθμίζει τις πολιτικές των κρατών μελών όσον αφορά τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες στις οποίες μπορεί να συμμετέχουν παιδιά και οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως η φυσιολογική ανακάλυψη της σεξουαλικότητας στο πλαίσιο της ανθρώπινης ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές πολιτιστικές και νομικές παραδόσεις και νέες μορφές σύναψης και συντήρησης σχέσεων μεταξύ παιδιών και εφήβων, μεταξύ άλλων και με χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών. Τα κράτη μέλη, τα οποία επωφελούνται των δυνατοτήτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία, το πράττουν κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Ιδίως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να εξαιρούν από την ποινικοποίηση τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες που αφορούν αποκλειστικά παιδιά άνω της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης, καθώς και τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν συνομήλικοι. Οι τροποποιήσεις του εν λόγω άρθρου αποσκοπούν στην αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης, δεδομένου ότι ορισμένα κράτη μέλη φαίνεται να έχουν ερμηνεύσει την αρχική της διατύπωση κατά τρόπο υπερβολικά ευρύ (π.χ. εξαιρώντας από την ποινικοποίηση συναινετικές δραστηριότητες μεταξύ ανηλίκων άνω της ηλικίας συναίνεσης και ενηλίκων οποιασδήποτε ηλικίας, οι οποίοι θεωρούνται «συνομήλικοι» παρά τη σημαντική διαφορά ηλικίας).

(24)

Η παρούσα οδηγία δεν ρυθμίζει τις πολιτικές των κρατών μελών όσον αφορά τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες στις οποίες μπορεί να συμμετέχουν παιδιά και οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως η φυσιολογική ανακάλυψη της σεξουαλικότητας στο πλαίσιο της ανθρώπινης ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές πολιτιστικές και νομικές παραδόσεις και νέες μορφές σύναψης και συντήρησης σχέσεων μεταξύ παιδιών και εφήβων, μεταξύ άλλων και με χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών. Τα κράτη μέλη, τα οποία επωφελούνται των δυνατοτήτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία, το πράττουν κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Ιδίως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να εξαιρούν από την ποινικοποίηση τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες που αφορούν αποκλειστικά παιδιά άνω της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης, καθώς και τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν συνομήλικοι. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι συνομήλικοι προστατεύονται από τη δίωξη για συναινετικές δραστηριότητες που δεν αποσκοπούν στην εκμετάλλευση, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει στοιχείο εξαναγκασμού, κατάχρησης εμπιστοσύνης ή εξάρτησης μεταξύ των συνομηλίκων. Οι τροποποιήσεις του εν λόγω άρθρου αποσκοπούν στην αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης, δεδομένου ότι ορισμένα κράτη μέλη φαίνεται να έχουν ερμηνεύσει την αρχική της διατύπωση κατά τρόπο υπερβολικά ευρύ (π.χ. εξαιρώντας από την ποινικοποίηση συναινετικές δραστηριότητες μεταξύ ανηλίκων άνω της ηλικίας συναίνεσης και ενηλίκων οποιασδήποτε ηλικίας, οι οποίοι θεωρούνται «συνομήλικοι» παρά τη σημαντική διαφορά ηλικίας). Οι διατάξεις σχετικά με την ηλικία συναίνεσης δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται κατά τρόπο που να περιορίζει με οποιονδήποτε τρόπο την ποινικοποίηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της εκμετάλλευσης παιδιών που έχουν φθάσει την ηλικία συναίνεσης, καθώς κανένα παιδί δεν μπορεί να συναινέσει στη σεξουαλική κακοποίηση.

(25)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν στην εθνική νομοθεσία τους επιβαρυντικές περιστάσεις, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες περί επιβαρυντικών περιστάσεων που προβλέπονται στις έννομες τάξεις τους. Θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε οι εν λόγω επιβαρυντικές περιστάσεις να μπορούν να εξετάζονται από τα δικαστήρια κατά την επιβολή των ποινών στους δράστες, χωρίς να είναι ωστόσο υποχρεωτική η εφαρμογή των εν λόγω επιβαρυντικών περιστάσεων από τα δικαστήρια. Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να προβλέπουν στο δίκαιό τους τις επιβαρυντικές περιστάσεις όταν αυτό είναι περιττό λόγω του χαρακτήρα του συγκεκριμένου αδικήματος. Η συνάφεια των διάφορων επιβαρυντικών περιστάσεων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να εκτιμηθεί σε εθνικό επίπεδο για καθένα από τα αδικήματα που αναφέρεται στην παρούσα οδηγία.

(25)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν στην εθνική νομοθεσία τους επιβαρυντικές περιστάσεις, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες περί επιβαρυντικών περιστάσεων που προβλέπονται στις έννομες τάξεις τους. Η ηλικία του θύματος, οι θεραπείες που αποσκοπούν στην αλλαγή του γενετήσιου προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου ενός προσώπου (η λεγόμενη «θεραπευτική αγωγή μεταστροφής») και το γεγονός ότι το αδίκημα υπαγορεύθηκε από έναν ή περισσότερους από τους λόγους που προστατεύονται βάσει του άρθρου 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ως επιβαρυντική περίσταση. Θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε οι εν λόγω επιβαρυντικές περιστάσεις να μπορούν να εξετάζονται από τα δικαστήρια κατά την επιβολή των ποινών στους δράστες, χωρίς να είναι ωστόσο υποχρεωτική η εφαρμογή των εν λόγω επιβαρυντικών περιστάσεων από τα δικαστήρια. Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να προβλέπουν στο δίκαιό τους τις επιβαρυντικές περιστάσεις όταν αυτό είναι περιττό λόγω του χαρακτήρα του συγκεκριμένου αδικήματος. Η συνάφεια των διάφορων επιβαρυντικών περιστάσεων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να εκτιμηθεί σε εθνικό επίπεδο για καθένα από τα αδικήματα που αναφέρεται στην παρούσα οδηγία.

(26)

H σωματική ή ψυχική ανικανότητα στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να εξυπακούεται ότι περιλαμβάνει και καταστάσεις σωματικής ή ψυχικής ανικανότητας που οφείλονται στην επήρεια ναρκωτικών και οινοπνεύματος.

(26)

H σωματική ή ψυχική ανικανότητα στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να εξυπακούεται ότι περιλαμβάνει και καταστάσεις σωματικής ή ψυχικής ανικανότητας που οφείλονται στην επήρεια ναρκωτικών , φαρμάκων και οινοπνεύματος ή οποιασδήποτε ουσίας που θα μπορούσε να βλάψει την ελεύθερη βούληση . Τα άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση ανικανότητας δεν μπορούν να συναινέσουν συνειδητά και αυτοβούλως και, ως εκ τούτου, οποιαδήποτε σεξουαλική πράξη υπό τις συνθήκες αυτές καθίσταται εγγενώς μη συναινετική.

(31)

Τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών συχνά δεν είναι σε θέση να καταγγείλουν το έγκλημα για αρκετές δεκαετίες μετά τη διάπραξή του λόγω ντροπής, ενοχής και αυτοκατάκρισης, οι οποίες μπορεί να σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με το κοινωνικό και πολιτισμικό στίγμα που εξακολουθεί να περιβάλλει τη σεξουαλική κακοποίηση, τη μυστικότητα του πλαισίου στο οποίο διαπράττεται η κακοποίηση, τη διατύπωση απειλών ή την επίρριψη ευθυνών από τον δράστη, και/ή το τραύμα. Οι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, σε αντίθεση με τους δράστες άλλων βίαιων εγκλημάτων, τείνουν να παραμένουν ενεργοί έως το γήρας, συνεχίζοντας να συνιστούν απειλή για τα παιδιά. Υπό το πρίσμα αυτό, η αποτελεσματική διερεύνηση και δίωξη αδικημάτων σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, καθώς και η κατάλληλη συνδρομή και υποστήριξη των θυμάτων, είναι δυνατές μόνο εάν οι προθεσμίες παραγραφής επιτρέπουν στα θύματα να καταγγέλλουν την αξιόποινη πράξη για σημαντικά παρατεταμένο χρονικό διάστημα .

(31)

Τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών συχνά δεν είναι σε θέση να καταγγείλουν το έγκλημα για αρκετές δεκαετίες μετά τη διάπραξή του λόγω ντροπής, ενοχής και αυτοκατάκρισης, οι οποίες μπορεί να σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με το κοινωνικό και πολιτισμικό στίγμα που εξακολουθεί να περιβάλλει τη σεξουαλική κακοποίηση, τη μυστικότητα του πλαισίου στο οποίο διαπράττεται η κακοποίηση, τη διατύπωση απειλών ή την επίρριψη ευθυνών από τον δράστη, και/ή το τραύμα. Λόγω της ιδιαίτερης ευπάθειας και των ιδιαίτερων αναπτυξιακών περιορισμών των παιδιών, ενδέχεται να μην αντιλαμβάνονται πλήρως ότι αυτό που συνέβη ήταν κακοποιητικό, ιδίως εάν ο θύτης ήταν έμπιστος ενήλικας. Ενδέχεται να χρειαστεί να ενηλικιωθούν οι επιζώντες ώστε να αναπτύξουν τη συναισθηματική ωριμότητα για να αναγνωρίσουν την κακοποίηση για αυτό που ήταν και να κατανοήσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της. Το τραύμα μπορεί να οδηγήσει τα θύματα να καταπιέζουν ή να μπλοκάρουν τη μνήμη τους ως μέτρο προστασίας για χρόνια. Οι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, σε αντίθεση με τους δράστες άλλων βίαιων εγκλημάτων, τείνουν να παραμένουν ενεργοί έως το γήρας, συνεχίζοντας να συνιστούν απειλή για τα παιδιά. Υπό το πρίσμα αυτό, η αποτελεσματική διερεύνηση και δίωξη αδικημάτων σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, καθώς και η κατάλληλη συνδρομή και υποστήριξη των θυμάτων, είναι δυνατές μόνο εάν καταργηθούν οι προθεσμίες παραγραφής.

(34)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν κάθε πρόσωπο που γνωρίζει ή υποψιάζεται ότι έχει τελεστεί πράξη σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών να το αναφέρει στις αρμόδιες υπηρεσίες. Ιδίως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θέτουν στη διάθεση των παιδιών πληροφορίες σχετικά με τη δυνατότητα καταγγελίας της κακοποίησης, μεταξύ των οποίων τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας. Είναι ευθύνη κάθε κράτους μέλους να ορίσει τις αρμόδιες αρχές στις οποίες θα μπορούν να αναφέρονται τέτοιου είδους υποψίες. Οι εν λόγω αρμόδιες αρχές δεν θα πρέπει να είναι μόνο υπηρεσίες προστασίας παιδιών ή συναφείς κοινωνικές υπηρεσίες. Η απαίτηση «καλής πίστης» όσον αφορά τις υποψίες θα πρέπει να έχει στόχο την αποτροπή της επίκλησης της διάταξης για την καταγγελία καθαρά φανταστικών ή ψευδών γεγονότων με δόλο.

(34)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν κάθε πρόσωπο που γνωρίζει ή υποψιάζεται ότι έχει τελεστεί πράξη σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών να το αναφέρει στις αρμόδιες υπηρεσίες. Ιδίως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θέτουν στη διάθεση των παιδιών πληροφορίες σχετικά με τη δυνατότητα καταγγελίας της κακοποίησης, μεταξύ των οποίων τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας και μέσω των πλατφορμών επικοινωνίας που χρησιμοποιούν περισσότερο οι πιο νέοι . Είναι ευθύνη κάθε κράτους μέλους να ορίσει τις αρμόδιες αρχές στις οποίες θα μπορούν να αναφέρονται τέτοιου είδους υποψίες. Οι εν λόγω αρμόδιες αρχές δεν θα πρέπει να είναι μόνο υπηρεσίες προστασίας παιδιών ή συναφείς κοινωνικές υπηρεσίες. Η απαίτηση «καλής πίστης» όσον αφορά τις υποψίες θα πρέπει να έχει στόχο την αποτροπή της επίκλησης της διάταξης για την καταγγελία καθαρά φανταστικών ή ψευδών γεγονότων με δόλο.

(34α)

Όλοι οι επαγγελματίες, είτε πρόκειται για μόνιμο προσωπικό είτε για συμβασιούχους, και οι εθελοντές που έρχονται σε στενή επαφή με παιδιά θα πρέπει να υποβάλλονται σε υποχρεωτική κατάρτιση για την αναγνώριση των κακοποιήσεων και των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για τη διασφάλιση της ασφάλειας του παιδιού. Η εν λόγω κατάρτιση θα πρέπει να επικεντρώνεται στο τι συνιστά σεξουαλική κακοποίηση παιδιών εντός και εκτός διαδικτύου, να συμβάλλει στην αναγνώριση δεικτών κακοποίησης, όπως σωματικοί τραυματισμοί, συναισθηματική δυσφορία, αλλαγές συμπεριφοράς, καθώς και να συμβάλλει στον προσδιορισμό των διαθέσιμων διαδικασιών αναφοράς.

(34β)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι υφιστάμενοι και οι νέοι μηχανισμοί υποβολής εκθέσεων, μεταξύ άλλων μέσω των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, είναι εύκολα προσβάσιμοι, ασφαλείς, κατάλληλοι για τα παιδιά, εμπιστευτικοί και δωρεάν. Η καταγγελία από τρίτους θα πρέπει να προσφέρεται στα θύματα ως επιλογή για τη διευκόλυνση της πρόσβασής τους στη δικαιοσύνη, ιδίως όταν φοβούνται επιπτώσεις σε περίπτωση που καταγγείλουν αυτοπροσώπως το έγκλημα ή όταν αντιμετωπίζουν άλλα εμπόδια για να επικοινωνήσουν απευθείας με τις αρμόδιες αρχές. Θα πρέπει να διατεθούν επαρκείς πόροι και προσωπικό για τη διασφάλιση της ορθής υποστήριξης και φροντίδας, και θα πρέπει να ενσωματωθούν μηχανισμοί αναφοράς σε εξειδικευμένες διυπηρεσιακές δομές για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

(35)

Οι κανόνες δικαιοδοσίας θα πρέπει να τροποποιηθούν ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών που προέρχονται από την Ένωση διώκονται ακόμα και αν διαπράττουν τα εγκλήματα εκτός Ένωσης, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του αποκαλούμενου σεξουαλικού τουρισμού. Η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού θα πρέπει να νοείται ως σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών από άτομο ή άτομα που ταξιδεύουν από το σύνηθες περιβάλλον τους προς προορισμούς στο εξωτερικό όπου έχουν σεξουαλικές επαφές με παιδιά. Όταν η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού λαμβάνει χώρα εκτός της Ένωσης, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναζητούν να αυξήσουν, μέσω των διαθέσιμων εθνικών ή διεθνών μέσων, περιλαμβανομένων και διμερών ή πολυμερών συμβάσεων περί έκδοσης, την αμοιβαία αρωγή ή διαβίβαση της ποινικής δικογραφίας, και τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την καταπολέμηση του σεξουαλικού τουρισμού . Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ευνοούν τον ανοικτό διάλογο και την επικοινωνία με χώρες εκτός της Ένωσης για να μπορούν να διώκουν, σύμφωνα με τη σχετική εθνική νομοθεσία, τους δράστες οι οποίοι ταξιδεύουν εκτός των συνόρων της Ένωσης για λόγους σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού.

(35)

Οι κανόνες δικαιοδοσίας θα πρέπει να τροποποιηθούν ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών που προέρχονται από την Ένωση διώκονται ακόμα και αν διαπράττουν τα εγκλήματα εκτός Ένωσης, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του αποκαλούμενου σεξουαλικού τουρισμού. Η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών ή τουρισμού θα πρέπει να νοείται ως σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών από άτομο ή άτομα που ταξιδεύουν από το σύνηθες περιβάλλον τους προς προορισμούς στο εξωτερικό όπου έχουν σεξουαλικές επαφές με παιδιά και συμμετέχουν σε αδικήματα που περιγράφονται στην παρούσα οδηγία . Όταν η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών ή τουρισμού λαμβάνει χώρα εκτός της Ένωσης, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναζητούν να αυξήσουν, μέσω των διαθέσιμων εθνικών ή διεθνών μέσων, περιλαμβανομένων και διμερών ή πολυμερών συμβάσεων περί έκδοσης, την αμοιβαία αρωγή ή διαβίβαση της ποινικής δικογραφίας, και τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο εξωτερικό . Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ευνοούν τον ανοικτό διάλογο και την επικοινωνία με χώρες εκτός της Ένωσης για να μπορούν να διώκουν, σύμφωνα με τη σχετική εθνική νομοθεσία, τους δράστες οι οποίοι ταξιδεύουν εκτός των συνόρων της Ένωσης για λόγους σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών ή τουρισμού.

(36)

Μέτρα για την προστασία των παιδιών-θυμάτων με συνολικό τρόπο θα πρέπει να θεσπίζονται προς το συμφέρον τους, λαμβανομένης υπόψη της αξιολόγησης των αναγκών τους. Η αποτελεσματική προστασία των παιδιών απαιτεί συνολική κοινωνική προσέγγιση. Θέτοντας το παιδί στο επίκεντρο, όλες οι αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες θα πρέπει να συνεργάζονται για την προστασία και τη στήριξη του παιδιού με γνώμονα το συμφέρον του. Το μοντέλο «Barnahus» για την παροχή φιλικού προς τα παιδιά περιβάλλοντος, στελεχωμένου με ειδικούς από όλους τους σχετικούς κλάδους, αποτελεί επί του παρόντος το πλέον προηγμένο παράδειγμα μιας φιλικής προς τα παιδιά προσέγγισης της δικαιοσύνης και αποφυγής της εκ νέου θυματοποίησης. Οι σχετικές διατάξεις της παρούσας οδηγίας βασίζονται στις αρχές του εν λόγω μοντέλου. Το μοντέλο αυτό έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι όλα τα παιδιά που εμπλέκονται σε έρευνες για κακοποίηση παιδιών ή σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών απολαύουν υψηλής ποιότητας αξιολόγησης σε φιλικά προς τα παιδιά περιβάλλοντα, κατάλληλων ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών και προστασίας των παιδιών. Η παρούσα οδηγία επιχειρεί να διασφαλίσει ότι όλα τα κράτη μέλη τηρούν τις αρχές αυτές, μολονότι δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να ακολουθούν το μοντέλο Barnahus αυτό καθαυτό. Όταν είναι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις του παιδιού για τους σκοπούς των ποινικών ερευνών, για παράδειγμα για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων κακοποίησης, αυτές θα πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο για τον περιορισμό του εκ νέου τραυματισμού. Η υποχρέωση αυτή δεν θα πρέπει να εμποδίζει άλλες ιατρικές εξετάσεις που είναι αναγκαίες για την ευζωία του παιδιού. Τα παιδιά-θύματα θα πρέπει να έχουν εύκολη πρόσβαση σε φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη, μέσα έννομης προστασίας και μέτρα για τη διευθέτηση σύγκρουσης συμφερόντων σε περίπτωση που η σεξουαλική κακοποίηση ή η σεξουαλική εκμετάλλευση συμβαίνει εντός της οικογένειας. Όταν πρέπει να διοριστεί ειδικός εκπρόσωπος για ένα παιδί κατά τη διάρκεια ποινικής διερεύνησης ή διαδικασίας, τον ρόλο αυτό μπορεί επίσης να επιτελέσει νομικό πρόσωπο, όργανο ή αρχή. Επιπλέον, τα παιδιά-θύματα θα πρέπει να προστατεύονται από ποινές που επιβάλλονται, για παράδειγμα από την εθνική νομοθεσία για την πορνεία, εάν ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές σχετικά με την υπόθεσή τους. Εξάλλου, η συμμετοχή των παιδιών-θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες δεν θα πρέπει να προκαλεί στο μέτρο του δυνατού πρόσθετα τραύματα, ως συνέπεια των συνεντεύξεων ή της οπτικής επαφής με τους δράστες. Όλες οι αρχές που συμμετέχουν στη διαδικασία θα πρέπει να εκπαιδεύονται σε φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη. Η καλή κατανόηση των παιδιών και του τρόπου με τον οποίο συμπεριφέρονται όταν έρχονται αντιμέτωπα με τραυματικές εμπειρίες θα συμβάλλει στην εξασφάλιση υψηλής ποιότητας λήψης αποδεικτικών στοιχείων και στη μείωση επίσης της ψυχικής έντασης των παιδιών κατά την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων. Όταν τα παιδιά-θύματα συμμετέχουν σε ποινικές διαδικασίες, το δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητάς τους κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας και θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η διαδικασία είναι προσβάσιμη και κατανοητή για το παιδί.

(36)

Μέτρα για την προστασία των παιδιών-θυμάτων με συνολικό τρόπο θα πρέπει να θεσπίζονται προς το συμφέρον τους, λαμβανομένης υπόψη της αξιολόγησης των αναγκών τους. Η αποτελεσματική προστασία των παιδιών απαιτεί συνολική κοινωνική προσέγγιση. Θέτοντας το παιδί στο επίκεντρο, όλες οι αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες θα πρέπει να συνεργάζονται για την προστασία και τη στήριξη του παιδιού με γνώμονα το συμφέρον του. Το μοντέλο «Barnahus» για την παροχή φιλικού προς τα παιδιά περιβάλλοντος, στελεχωμένου με ειδικούς από όλους τους σχετικούς κλάδους, αποτελεί επί του παρόντος το πλέον προηγμένο παράδειγμα μιας φιλικής προς τα παιδιά προσέγγισης της δικαιοσύνης και αποφυγής της εκ νέου θυματοποίησης. Οι σχετικές διατάξεις της παρούσας οδηγίας βασίζονται στις αρχές του εν λόγω μοντέλου. Το μοντέλο αυτό έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι όλα τα παιδιά που εμπλέκονται σε έρευνες για κακοποίηση παιδιών ή σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών απολαύουν υψηλής ποιότητας αξιολόγησης σε φιλικά προς τα παιδιά περιβάλλοντα, κατάλληλων ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών και προστασίας των παιδιών. Η παρούσα οδηγία επιχειρεί να διασφαλίσει ότι όλα τα κράτη μέλη τηρούν τις αρχές αυτές, που είναι προσανατολισμένες στα θύματα, και θέτουν σε εφαρμογή κατάλληλα για την κάθε ηλικία και διεπιστημονικά συστήματα προστασίας των παιδιών για την παροχή αποτελεσματικής φροντίδας και νομικής υποστήριξης στα παιδιά-θύματα, μολονότι δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν το μοντέλο Barnahus αυτό καθαυτό. Όταν είναι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις του παιδιού για τους σκοπούς των ποινικών ερευνών, για παράδειγμα για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων κακοποίησης, αυτές θα πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο για τον περιορισμό του εκ νέου τραυματισμού. Η υποχρέωση αυτή δεν θα πρέπει να εμποδίζει άλλες ιατρικές εξετάσεις που είναι αναγκαίες για την ευζωία του παιδιού. Τα παιδιά-θύματα θα πρέπει να έχουν εύκολη πρόσβαση σε φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη, μέσα έννομης προστασίας και μέτρα για τη διευθέτηση σύγκρουσης συμφερόντων σε περίπτωση που η σεξουαλική κακοποίηση ή η σεξουαλική εκμετάλλευση συμβαίνει εντός της οικογένειας. Όταν πρέπει να διοριστεί ειδικός εκπρόσωπος για ένα παιδί κατά τη διάρκεια ποινικής διερεύνησης ή διαδικασίας, τον ρόλο αυτό μπορεί επίσης να επιτελέσει νομικό πρόσωπο, όργανο ή αρχή. Επιπλέον, τα παιδιά-θύματα θα πρέπει να προστατεύονται από ποινές που επιβάλλονται, για παράδειγμα από την εθνική νομοθεσία για την πορνεία, εάν ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές σχετικά με την υπόθεσή τους. Εξάλλου, η συμμετοχή των παιδιών-θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες δεν θα πρέπει να προκαλεί στο μέτρο του δυνατού πρόσθετα τραύματα, ως συνέπεια των συνεντεύξεων ή της οπτικής επαφής με τους δράστες. Όλες οι αρχές που συμμετέχουν στη διαδικασία θα πρέπει να εκπαιδεύονται σε φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη. Η καλή κατανόηση των παιδιών και του τρόπου με τον οποίο συμπεριφέρονται όταν έρχονται αντιμέτωπα με τραυματικές εμπειρίες θα συμβάλλει στην εξασφάλιση υψηλής ποιότητας λήψης αποδεικτικών στοιχείων και στη μείωση επίσης της ψυχικής έντασης των παιδιών κατά την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων. Όταν τα παιδιά-θύματα ή τα παιδιά-μάρτυρες συμμετέχουν σε ποινικές διαδικασίες, το δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητάς τους κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας και θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η διαδικασία είναι προσβάσιμη και κατανοητή για το παιδί. Θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο δικαίωμα ακρόασης και ουσιαστικής συμμετοχής του παιδιού, διασφαλίζοντας ότι οι απόψεις του ακούγονται και γίνονται σεβαστές καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

(36α)

Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν πολυτομεακές δομές για την ενσωμάτωση εμπειρογνωσίας από τις αρχές επιβολής του νόμου, τις υπηρεσίες προστασίας των παιδιών, τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, τους εκπαιδευτικούς και τους ειδικούς σε θέματα ψυχικής υγείας. Οι δομές αυτές θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στην αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας της διαδικτυακής εκμετάλλευσης και θα πρέπει να περιλαμβάνουν ταχείες και συντονισμένες αντιδράσεις για τον εντοπισμό, τη διερεύνηση και τη δίωξη των δραστών, διασφαλίζοντας παράλληλα την ευημερία των θυμάτων. Οι δομές αυτές, οι οποίες θα πρέπει να βασίζονται στο μοντέλο Barnahus, θα πρέπει να υποστηρίζονται από την εκτεταμένη κατάρτιση, εκπαίδευση και επαγγελματική ανάπτυξη του προσωπικού και να διευκολύνουν τη δημιουργία κέντρων φυσικής υποστήριξης. Θα πρέπει να επιτρέπουν στα θύματα να υποβάλλονται σε θεραπεία και να συμμετέχουν σε ποινικές διαδικασίες στον ίδιο τόπο, χωρίς τον κίνδυνο επαναλαμβανόμενου νέου τραυματισμού. Οι δομές αυτές αποτελούν την πλέον αποτελεσματική προσέγγιση για τη στήριξη των παιδιών που πέφτουν θύματα κακοποίησης λόγω του ολιστικού, επικεντρωμένου στα παιδιά και πολυτομεακού χαρακτήρα τους. Η προώθηση των προτύπων του μοντέλου Barnahus είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της ευημερίας και των δικαιωμάτων των παιδιών θυμάτων. Για να διασφαλιστεί η καλύτερη υποβολή καταγγελιών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να διαφοροποιήσουν τους μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών, λαμβάνοντας υπόψη τις ποικίλες και εξελισσόμενες εκδηλώσεις των εγκλημάτων, τις ανάγκες του παιδιού και συγκεκριμένα τρωτά σημεία.

(37)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν εξατομικευμένη και ολοκληρωμένη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βοήθεια στα παιδιά-θύματα. Όλες οι βλάβες που προκαλούνται σε παιδιά από σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση είναι σημαντικές και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται το συντομότερο δυνατόν μετά την πρώτη επαφή του θύματος με τις αρχές. Η άμεση βοήθεια προς τα θύματα πριν τις ποινικές έρευνες και διαδικασίες, καθώς και κατά τη διάρκειά τους, είναι απαραίτητη για τον περιορισμό των μακροχρόνιων τραυμάτων που συνδέονται με την κακοποίηση. Για να διευκολυνθεί η ταχεία παροχή βοήθειας, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού των αρμόδιων υπηρεσιών υποστήριξης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκδώσουν κατευθυντήριες γραμμές και πρωτόκολλα για τους επαγγελματίες της υγείας, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού στις γραμμές βοήθειας. Εξαιτίας της φύσης της βλάβης που προκαλεί η σεξουαλική κακοποίηση και η σεξουαλική εκμετάλλευση, η βοήθεια αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί να παρέχεται για όσο διάστημα είναι αναγκαίο για την πλήρη σωματική και ψυχική αποκατάσταση του παιδιού και, εάν κριθεί αναγκαίο, θα μπορούσε να παραταθεί και μετά την ενηλικίωσή του. Η συνδρομή και η παροχή συμβουλών θα πρέπει να θεωρείται ότι επεκτείνονται και στους γονείς, τους φροντιστές ή τους κηδεμόνες των παιδιών-θυμάτων, σε περίπτωση που αυτοί δεν βαρύνονται από υποψίες για το σχετικό αδίκημα, προκειμένου να τους συνδράμουν για να βοηθήσουν τα παιδιά-θύματα καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

(37)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν εξατομικευμένη και ολοκληρωμένη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βοήθεια στα παιδιά-θύματα και τους επιζώντες, ανεξάρτητα από την ύπαρξη επίσημης καταγγελίας. Ως «επιζών» θα πρέπει να νοείται το πρόσωπο που έχει υποστεί σεξουαλική βία ως παιδί, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς του και την αναγνώρισή του ως θύματος αξιόποινης πράξης από νομικό σύστημα . Όλες οι βλάβες που προκαλούνται σε παιδιά από σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση είναι σημαντικές και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται το συντομότερο δυνατόν μετά την πρώτη επαφή του θύματος με τις αρχές. Η άμεση βοήθεια προς τα θύματα πριν τις ποινικές έρευνες και διαδικασίες, καθώς και κατά τη διάρκειά τους, είναι απαραίτητη για τον περιορισμό των μακροχρόνιων τραυμάτων που συνδέονται με την κακοποίηση. Για να διευκολυνθεί η ταχεία παροχή βοήθειας, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού των αρμόδιων υπηρεσιών υποστήριξης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκδώσουν κατευθυντήριες γραμμές και πρωτόκολλα για τους επαγγελματίες της υγείας, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού στις γραμμές βοήθειας. Εξαιτίας της φύσης της βλάβης που προκαλεί η σεξουαλική κακοποίηση και η σεξουαλική εκμετάλλευση, η βοήθεια αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί να παρέχεται για όσο διάστημα είναι αναγκαίο για την πλήρη σωματική και ψυχική αποκατάσταση του παιδιού και, εάν κριθεί αναγκαίο, θα μπορούσε να παραταθεί και μετά την ενηλικίωσή του. Η συνδρομή και η παροχή συμβουλών θα πρέπει να θεωρείται ότι επεκτείνονται και στους γονείς, τους φροντιστές ή τους κηδεμόνες των παιδιών-θυμάτων, σε περίπτωση που αυτοί δεν βαρύνονται από υποψίες για το σχετικό αδίκημα, προκειμένου να τους συνδράμουν για να βοηθήσουν τα παιδιά-θύματα καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

(39)

Η οδηγία 2012/29/ΕΕ θεσπίζει μια σειρά δικαιωμάτων που έχουν τα θύματα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, όπως, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα της προστασίας και το δικαίωμα έκδοσης απόφασης για χορήγηση αποζημίωσης από τον δράστη. Η πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τα δικαιώματα των θυμάτων προβλέπει στοχευμένες τροποποιήσεις των δικαιωμάτων όλων των θυμάτων. Επιπροσθέτως των δικαιωμάτων που θεσπίζονται βάσει της εν λόγω οδηγίας, τα παιδιά-θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, σεξουαλικής εκμετάλλευσης και υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στα οικεία δικαστικά συστήματα, σε νομική εκπροσώπηση, μεταξύ άλλων και για την απαίτηση αποζημίωσης. Τέτοιου είδους νομικές συμβουλές και νομική εκπροσώπηση θα μπορούσαν επίσης να παρέχονται από τις αρμόδιες αρχές για την απαίτηση αποζημίωσης από το κράτος. Σκοπός της παροχής νομικών συμβουλών είναι να επιτρέπεται να ενημερώνονται και να λαμβάνουν συμβουλές για τις διάφορες δυνατότητες που έχουν στη διάθεσή τους. Οι νομικές συμβουλές θα πρέπει να παρέχονται από πρόσωπο που έχει κατάλληλη νομική κατάρτιση χωρίς απαραιτήτως να είναι δικηγόρος. Οι νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στο οικείο δικαστικό σύστημα, η νομική εκπροσώπηση θα πρέπει να παρέχονται δωρεάν, τουλάχιστον όταν το θύμα δεν έχει επαρκείς οικονομικούς πόρους, κατά τρόπο σύμφωνο με τις εσωτερικές διαδικασίες των κρατών μελών.

(39)

Η οδηγία 2012/29/ΕΕ θεσπίζει μια σειρά δικαιωμάτων που έχουν τα θύματα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, όπως, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα της προστασίας και το δικαίωμα έκδοσης απόφασης για χορήγηση αποζημίωσης από τον δράστη και κάθε οργάνωση που ευθύνεται για σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση παιδιών . Η πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τα δικαιώματα των θυμάτων προβλέπει στοχευμένες τροποποιήσεις των δικαιωμάτων όλων των θυμάτων. Επιπροσθέτως των δικαιωμάτων που θεσπίζονται βάσει της εν λόγω οδηγίας, τα παιδιά-θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, σεξουαλικής εκμετάλλευσης και υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στα οικεία δικαστικά συστήματα, σε νομική εκπροσώπηση, μεταξύ άλλων και για την απαίτηση αποζημίωσης. Τέτοιου είδους νομικές συμβουλές και νομική εκπροσώπηση θα μπορούσαν επίσης να παρέχονται από τις αρμόδιες αρχές για την απαίτηση αποζημίωσης από το κράτος. Σκοπός της παροχής νομικών συμβουλών είναι να επιτρέπεται να ενημερώνονται και να λαμβάνουν συμβουλές για τις διάφορες δυνατότητες που έχουν στη διάθεσή τους. Οι νομικές συμβουλές θα πρέπει να παρέχονται από πρόσωπο που έχει κατάλληλη νομική κατάρτιση χωρίς απαραιτήτως να είναι δικηγόρος. Οι νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στο οικείο δικαστικό σύστημα, η νομική εκπροσώπηση θα πρέπει να παρέχονται δωρεάν, τουλάχιστον όταν το θύμα δεν έχει επαρκείς οικονομικούς πόρους, κατά τρόπο σύμφωνο με τις εσωτερικές διαδικασίες των κρατών μελών. Το δικαίωμα αποζημίωσης των θυμάτων δεν θα πρέπει να υπόκειται σε παραγραφή.

(40)

Το Κέντρο της ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών ( στο εξής: Κέντρο της ΕΕ), που συστάθηκε με τον κανονισμό [(ΕΕ).../... για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών] (16), θα πρέπει να στηρίζει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους για πρόληψη και παροχή συνδρομής στα θύματα, καθώς και στις υποχρεώσεις τους βάσει της παρούσας οδηγίας. Θα πρέπει να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών εντός και εκτός της Ένωσης. Το Κέντρο της ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει τον διάλογο μεταξύ όλων των οικείων ενδιαφερόμενων μερών, ώστε να συμβάλει στην ανάπτυξη προγραμμάτων αιχμής για την πρόληψη. Επιπλέον, με τη συνεργασία με τα κράτη μέλη και τη συμβολή στην τυποποίηση της συλλογής δεδομένων σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών σε ολόκληρη την Ένωση, το Κέντρο της ΕΕ θα πρέπει να αποτελεί πλεονέκτημα για τη στήριξη τεκμηριωμένης πολιτικής τόσο για την πρόληψη όσο και για την παροχή βοήθειας στα θύματα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συστήσουν εθνικές αρχές ή ισοδύναμους φορείς που θεωρούν καταλληλότερους σύμφωνα με την εσωτερική τους οργάνωση, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για ελάχιστη δομή με προσδιορισμένα καθήκοντα, ικανά να διενεργούν αξιολογήσεις των τάσεων στη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, να συλλέγουν στατιστικά στοιχεία, να μετρούν τα αποτελέσματα των δράσεων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, και να υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις σχετικά με τις εν λόγω τάσεις, στατιστικές και αποτελέσματα. Οι εν λόγω εθνικές αρχές θα πρέπει να λειτουργούν ως εθνικό σημείο επαφής και θα πρέπει να ακολουθούν ολοκληρωμένη πολυσυμμετοχική προσέγγιση στο έργο τους. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν τους αναγκαίους μηχανισμούς σε εθνικό επίπεδο για να διασφαλίσουν τον αποτελεσματικό συντονισμό και τη συνεργασία κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή μέτρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου, μεταξύ όλων των οικείων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, καθώς και για τη διευκόλυνση της συνεργασίας με το Κέντρο της ΕΕ και την Επιτροπή.

(40)

Το Κέντρο της ΕΕ για την προστασία των παιδιών («Κέντρο της ΕΕ»), που συστάθηκε με τον κανονισμό [(ΕΕ).../... για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών] (16), θα πρέπει να στηρίζει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους για πρόληψη και παροχή συνδρομής στα θύματα, καθώς και στις υποχρεώσεις τους βάσει της παρούσας οδηγίας. Η θέσπιση των εν λόγω κανόνων και η σύσταση του Κέντρου της ΕΕ χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση είναι υψίστης σημασίας για τον εξορθολογισμό και την ενίσχυση των πολλαπλών προσπαθειών για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών σε ολόκληρη την Ένωση. Θα πρέπει να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών εντός και εκτός της Ένωσης. Το Κέντρο της ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει τον διάλογο μεταξύ όλων των οικείων ενδιαφερόμενων μερών, ώστε να συμβάλει στην ανάπτυξη προγραμμάτων αιχμής για την πρόληψη. Επιπλέον, με τη συνεργασία με τα κράτη μέλη και τη συμβολή στην τυποποίηση της συλλογής δεδομένων σχετικά με τη σεξουαλική κακοποίηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών σε ολόκληρη την Ένωση, το Κέντρο της ΕΕ θα πρέπει να αποτελεί πλεονέκτημα για τη στήριξη τεκμηριωμένης πολιτικής τόσο για την πρόληψη όσο και για την παροχή βοήθειας στα θύματα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συστήσουν εθνικές αρχές ή ισοδύναμους φορείς που θεωρούν καταλληλότερους σύμφωνα με την εσωτερική τους οργάνωση, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για ελάχιστη δομή με προσδιορισμένα καθήκοντα, ικανά να διενεργούν αξιολογήσεις των τάσεων στη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, να συλλέγουν στατιστικά στοιχεία, να μετρούν τα αποτελέσματα των δράσεων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, και να υποβάλλουν τακτικά εκθέσεις σχετικά με τις εν λόγω τάσεις, στατιστικές και αποτελέσματα. Οι εν λόγω εθνικές αρχές θα πρέπει να λειτουργούν ως εθνικό σημείο επαφής και θα πρέπει να ακολουθούν ολοκληρωμένη πολυσυμμετοχική προσέγγιση στο έργο τους. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν τους αναγκαίους μηχανισμούς σε εθνικό επίπεδο για να διασφαλίσουν τον αποτελεσματικό συντονισμό και τη συνεργασία κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή μέτρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου, μεταξύ όλων των οικείων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, καθώς και για τη διευκόλυνση της συνεργασίας με το Κέντρο της ΕΕ και την Επιτροπή. Δεδομένου ότι το Κέντρο της ΕΕ ιδρύεται με τον κανονισμό [(ΕΕ)../.. για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών], όλες οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας που αναφέρονται σε αυτό θα πρέπει να εφαρμόζονται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του εν λόγω κανονισμού.

(42)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την αποτροπή ή την απαγόρευση πράξεων που σχετίζονται με την προώθηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού. Θα μπορούσαν να εξεταστούν διάφορα προληπτικά μέτρα, όπως η σύνταξη και η ενίσχυση κώδικα συμπεριφοράς και μηχανισμών αυτορρύθμισης στον κλάδο του τουρισμού, η θέσπιση κώδικα δεοντολογίας ή «σημάτων ποιότητας» ή η θέσπιση ρητής πολιτικής για τουριστικούς οργανισμούς που εργάζονται για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιούν τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους βάσει του δικαίου της ΕΕ, του εθνικού δικαίου και των διεθνών συμφωνιών, με σκοπό την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού μέσω της επικράτειάς τους ή προς αυτήν, κυρίως με την ανάληψη κατάλληλης δράσης μετά τη λήψη σχετικών πληροφοριών από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της διενέργειας περαιτέρω ελέγχων ή της έκδοσης άρνησης εισόδου στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1861 σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) στον τομέα των συνοριακών ελέγχων (17).

(42)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την αποτροπή ή την απαγόρευση πράξεων που σχετίζονται με την προώθηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών ή τουρισμού. Θα μπορούσαν να εξεταστούν διάφορα προληπτικά μέτρα, όπως η σύνταξη και η ενίσχυση κώδικα συμπεριφοράς και μηχανισμών αυτορρύθμισης στον κλάδο του τουρισμού, η θέσπιση κώδικα δεοντολογίας ή «σημάτων ποιότητας» ή η θέσπιση ρητής πολιτικής για τουριστικούς οργανισμούς που εργάζονται για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών ή τουρισμού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιούν τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους βάσει του δικαίου της ΕΕ, του εθνικού δικαίου και των διεθνών συμφωνιών, με σκοπό την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών στο πλαίσιο ταξιδιών ή τουρισμού μέσω της επικράτειάς τους ή προς αυτήν, κυρίως με την ανάληψη κατάλληλης δράσης μετά τη λήψη σχετικών πληροφοριών από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της διενέργειας περαιτέρω ελέγχων ή της έκδοσης άρνησης εισόδου στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1861 σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) στον τομέα των συνοριακών ελέγχων (17).

(43)

Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να θεσπίσει ή να ενισχύσει τις πολιτικές παρεμπόδισης της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, περιλαμβανομένων και μέτρων για την αποθάρρυνση και μείωση της ζήτησης που ευνοεί όλες τις μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, καθώς και μέτρων για να περιοριστεί ο κίνδυνος θυματοποίησης των παιδιών, μέσω πληροφόρησης και προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, μεταξύ άλλων για τους γονείς και τους φροντιστές και εν γένει την κοινωνία, καθώς και προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης. Σε τέτοιες πρωτοβουλίες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν μία προσέγγιση που ευνοεί τα δικαιώματα των παιδιών. Προσοχή θα πρέπει να δοθεί για την εξασφάλιση ότι οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης που στοχεύουν στα παιδιά είναι οι κατάλληλες και επαρκώς εύκολες στην κατανόηση, και ότι είναι προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες των παιδιών διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Τα μέτρα πρόληψης θα πρέπει να έχουν ολιστική προσέγγιση στο φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, αντιμετωπίζοντας τις διαστάσεις της τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός αυτού, και κινητοποιώντας όλα τα οικεία ενδιαφερόμενα μέρη. Ιδίως όσον αφορά τη διαδικτυακή διάσταση, τα μέτρα θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ανάπτυξη δεξιοτήτων ψηφιακού γραμματισμού, συμπεριλαμβανομένης της κριτικής αλληλεπίδρασης με τον ψηφιακό κόσμο, ώστε να βοηθούν τους χρήστες να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν απόπειρες διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, να αναζητούν στήριξη και να αποτρέπουν τη διάπραξή της. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών που λαμβάνουν φροντίδα σε εγκατάσταση ομαδικής διαβίωσης και όχι στο πλαίσιο της οικογενειακής φροντίδας. Αν αυτές δεν υπάρχουν ήδη, θα πρέπει να εξεταστεί επίσης το ενδεχόμενο καθιέρωσης ειδικών ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών βοήθειας ή ανοικτών γραμμών επικοινωνίας.

(43)

Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να θεσπίσει ή να ενισχύσει τις πολιτικές παρεμπόδισης της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, περιλαμβανομένων και μέτρων για την αποθάρρυνση και μείωση της ζήτησης που ευνοεί όλες τις μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, καθώς και μέτρων για να περιοριστεί ο κίνδυνος θυματοποίησης των παιδιών, μέσω πληροφόρησης και προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, μεταξύ άλλων για τους γονείς , τους εθελοντές, τους φροντιστές , τους δασκάλους, τους εκπαιδευτικούς, τους επαγγελματίες στον τομέα της προστασίας των παιδιών, τους επαγγελματίες κοινωνικής και ανάδοχης φροντίδας, τους εκπαιδευτές, τους επαγγελματίες του νομικού κλάδου, τους δικαστές οικογενειακών δικαστηρίων, τους αστυνομικούς που εργάζονται στην πρώτη γραμμή, τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, τους ηγέτες θρησκευτικών κοινοτήτων και εν γένει την κοινωνία, καθώς και προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης , συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης . Σε τέτοιες πρωτοβουλίες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν μία προσέγγιση που ευνοεί τα δικαιώματα των παιδιών. Προσοχή θα πρέπει να δοθεί για την εξασφάλιση ότι οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης που στοχεύουν στα παιδιά είναι οι κατάλληλες και επαρκώς εύκολες στην κατανόηση, και ότι είναι προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες των παιδιών διαφορετικών ηλικιακών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών προσχολικής ηλικίας , καθώς και των παιδιών που είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών με διανοητικές, νοητικές, αισθητηριακές ή σωματικές αναπηρίες, των παιδιών σε συνθήκες μετανάστευσης, είτε ασυνόδευτων είτε συνοδευόμενων, ή των παιδιών που δεν συμμορφώνονται με τους συμβατικούς κανόνες που σχετίζονται με τον γενετήσιο προσανατολισμό, την ταυτότητα και την έκφραση φύλου ή τα χαρακτηριστικά φύλου . Τα μέτρα πρόληψης θα πρέπει να έχουν ολιστική προσέγγιση στο φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, αντιμετωπίζοντας τις διαστάσεις της τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός αυτού, και κινητοποιώντας όλα τα οικεία ενδιαφερόμενα μέρη. Ιδίως όσον αφορά τη διαδικτυακή διάσταση, τα μέτρα θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ανάπτυξη δεξιοτήτων ψηφιακού γραμματισμού, συμπεριλαμβανομένης της κριτικής αλληλεπίδρασης με τον ψηφιακό κόσμο, ώστε να βοηθούν τους χρήστες να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν απόπειρες διαδικτυακής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, να αναζητούν στήριξη και να αποτρέπουν τη διάπραξή της. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών που λαμβάνουν φροντίδα σε εγκατάσταση ομαδικής διαβίωσης και όχι στο πλαίσιο της οικογενειακής φροντίδας. Αν αυτές δεν υπάρχουν ήδη, θα πρέπει να εξεταστεί επίσης το ενδεχόμενο καθιέρωσης ειδικών ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών βοήθειας ή ανοικτών γραμμών επικοινωνίας. Τα παιδιά θα πρέπει να είναι σε θέση να λαμβάνουν πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 8β μέσω των εν λόγω διαύλων.

(43α)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αρχές επιβολής του νόμου διερευνούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση τις απόπειρες άγρας παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς και ότι τα παιδιά θύματα τέτοιων προσπαθειών άγρας παραπέμπονται αποτελεσματικά στις σχετικές υπηρεσίες υποστήριξης για συνδρομή και προστασία.

(45)

Οι οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όπως τα μέλη του δικτύου ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών INHOPE, δραστηριοποιούνται εδώ και χρόνια σε αρκετά κράτη μέλη, και συνεργάζονται με τις αρχές επιβολής του νόμου και τους παρόχους για τη διευκόλυνση της διαδικασίας αφαίρεσης και καταγγελίας διαδικτυακού υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Το έργο αυτό καταπολεμά την εκ νέου θυματοποίηση περιορίζοντας τη διάδοση παράνομου υλικού στο διαδίκτυο και μπορεί να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία στις αρχές επιβολής του νόμου για εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο στο οποίο λειτουργούν διαφέρει σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και, σε πολλές περιπτώσεις, παρουσιάζει ελλείψεις όσον αφορά τον προσδιορισμό των καθηκόντων που μπορούν να αναλάβουν νομίμως οι οργανώσεις αυτές, καθώς και τις σχετικές προϋποθέσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν άδεια στις εν λόγω οργανώσεις να εκτελούν τα σχετικά καθήκοντα, και ιδίως την επεξεργασία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, οπότε η επεξεργασία δεν θα πρέπει να θεωρείται «χωρίς δικαίωμα». Η παροχή αδειών αυτού του είδους ενθαρρύνεται, καθώς οι άδειες αυτές αυξάνουν την ασφάλεια δικαίου, μεγιστοποιούν τις συνέργειες μεταξύ των εθνικών αρχών και άλλων φορέων που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και στηρίζουν τα δικαιώματα των θυμάτων με την αφαίρεση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από τη δημόσια ψηφιακή σφαίρα.

(50)

Εφόσον η επικινδυνότητα του δράστη και το ενδεχόμενο κινδύνου επανάληψης των αδικημάτων το καθιστούν σκόπιμο, θα πρέπει να επιβάλλεται στον δράστη που έχει καταδικαστεί προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση άσκησης τουλάχιστον επαγγελματικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν τακτικές επαφές με παιδιά ή στο πλαίσιο οργανώσεων που εργάζονται για παιδιά ή οργανώσεων που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Κατά την πρόσληψη προσώπου σε θέση που περιλαμβάνει άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά, οι εργοδότες θα πρέπει να αιτούνται πληροφορίες για καταχωρισμένες στο ποινικό μητρώο ισχύουσες καταδίκες που αφορούν σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος παιδιών ή για ισχύουσες απαγορεύσεις. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο όρος «εργοδότης» θα πρέπει να καλύπτει επίσης άτομα που διοικούν οργάνωση ενεργό σε εθελοντική εργασία που σχετίζεται με επίβλεψη ή παιδική μέριμνα και περιλαμβάνει άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά, μεταξύ άλλων κοινοτικά περιβάλλοντα όπως σχολεία, νοσοκομεία, υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας, αθλητικές ομάδες ή θρησκευτικές κοινότητες. Ο τρόπος απόκτησης των πληροφοριών αυτών, όπως, για παράδειγμα, η πρόσβαση μέσω του ενδιαφερόμενου ατόμου και το ακριβές περιεχόμενο των πληροφοριών, η έννοια των οργανωμένων δραστηριοτήτων εθελοντικού χαρακτήρα και οι άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά θα πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. Ωστόσο, οι πληροφορίες που διαβιβάζονται από μια αρμόδια αρχή σε άλλη θα πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον όλα τα σχετικά αρχεία που αποθηκεύονται από οποιοδήποτε κράτος μέλος στα εθνικά ποινικά μητρώα του, καθώς και όλα τα σχετικά αρχεία που μπορούν εύκολα να αποκτηθούν από τρίτες χώρες, όπως πληροφορίες που μπορούν να ληφθούν από το Ηνωμένο Βασίλειο μέσω του διαύλου που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με τον τίτλο IX τρίτο μέρος της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου (19).

(50)

Εφόσον η επικινδυνότητα του δράστη και το ενδεχόμενο κινδύνου επανάληψης των αδικημάτων το καθιστούν σκόπιμο, θα πρέπει να επιβάλλεται στον δράστη που έχει καταδικαστεί προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση άσκησης τουλάχιστον επαγγελματικών και εθελοντικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν τακτικές επαφές με παιδιά ή στο πλαίσιο οργανώσεων που εργάζονται για παιδιά ή οργανώσεων που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Κατά την πρόσληψη προσώπου σε θέση που περιλαμβάνει άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά, οι εργοδότες θα πρέπει να αιτούνται πληροφορίες για καταχωρισμένες στο ποινικό μητρώο ισχύουσες καταδίκες που αφορούν σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος παιδιών ή για ισχύουσες απαγορεύσεις. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο όρος «εργοδότης» θα πρέπει να καλύπτει επίσης άτομα που διοικούν οργάνωση ενεργό σε εθελοντική εργασία που σχετίζεται με επίβλεψη ή παιδική μέριμνα και περιλαμβάνει άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά, μεταξύ άλλων κοινοτικά περιβάλλοντα όπως σχολεία, νοσοκομεία, υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας, αθλητικές ομάδες ή θρησκευτικές κοινότητες. Ο τρόπος απόκτησης των πληροφοριών αυτών, όπως, για παράδειγμα, η πρόσβαση μέσω του ενδιαφερόμενου ατόμου και το ακριβές περιεχόμενο των πληροφοριών, η έννοια των οργανωμένων δραστηριοτήτων εθελοντικού χαρακτήρα και οι άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά θα πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. Ωστόσο, οι πληροφορίες που διαβιβάζονται από μια αρμόδια αρχή σε άλλη θα πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον όλα τα σχετικά αρχεία που αποθηκεύονται από οποιοδήποτε κράτος μέλος στα εθνικά ποινικά μητρώα του, καθώς και όλα τα σχετικά αρχεία που μπορούν εύκολα να αποκτηθούν από τρίτες χώρες, όπως πληροφορίες που μπορούν να ληφθούν από το Ηνωμένο Βασίλειο μέσω του διαύλου που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με τον τίτλο IX τρίτο μέρος της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου (19).

(52)

Για πληροφορίες που δεν είναι ή δεν είναι ακόμη διαθέσιμες στο ECRIS, για παράδειγμα πληροφορίες σχετικά με παραβάτες που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, έως την πλήρη εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2019/816 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν άλλους διαύλους για να παρέχουν όλες τις σχετικές πληροφορίες στους εργοδότες που προσλαμβάνουν προσωπικό σε θέση στο πλαίσιο της οποίας υπάρχει άμεση και τακτική επαφή με παιδιά. Ο στόχος της παρούσας οδηγίας δεν είναι η εναρμόνιση κανόνων που καθορίζουν κατά πόσο είναι απαραίτητη ή όχι η συναίνεση του ενδιαφερόμενου προσώπου κατά την ανταλλαγή πληροφοριών για στοιχεία από τα ποινικά μητρώα. Είτε αυτή η συναίνεση είναι απαραίτητη είτε όχι βάσει του εθνικού δικαίου, η παρούσα οδηγία δεν προβλέπει νέα υποχρέωση τροποποίησης του εθνικού δικαίου και των εθνικών διαδικασιών σε αυτόν τον τομέα.

(52)

Για πληροφορίες που δεν είναι ή δεν είναι ακόμη διαθέσιμες στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS), για παράδειγμα πληροφορίες σχετικά με παραβάτες που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, έως την πλήρη εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2019/816 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν άλλους διαύλους για να παρέχουν όλες τις σχετικές πληροφορίες στους εργοδότες που προσλαμβάνουν προσωπικό σε θέση στο πλαίσιο της οποίας υπάρχει άμεση και τακτική επαφή με παιδιά. Ο στόχος της παρούσας οδηγίας δεν είναι η εναρμόνιση κανόνων που καθορίζουν κατά πόσο είναι απαραίτητη ή όχι η συναίνεση του ενδιαφερόμενου προσώπου κατά την ανταλλαγή πληροφοριών για στοιχεία από τα ποινικά μητρώα. Είτε αυτή η συναίνεση είναι απαραίτητη είτε όχι βάσει του εθνικού δικαίου, η παρούσα οδηγία δεν προβλέπει νέα υποχρέωση τροποποίησης του εθνικού δικαίου και των εθνικών διαδικασιών σε αυτόν τον τομέα.

2α)

«συναίνεση»: κάθε ένδειξη συμφωνίας για σεξουαλική δραστηριότητα που παρέχεται οικειοθελώς και με σαφήνεια και πλήρη επίγνωση και χωρίς αμφισημία από παιδί άνω της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης, ως αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης του εν λόγω παιδιού, η οποία αξιολογείται στο πλαίσιο των εκάστοτε περιστάσεων ·

α)

κάθε υλικό στο οποίο απεικονίζεται παιδί να επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα·

β)

απεικόνιση , προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς, των γεννητικών οργάνων παιδιού·

β)

κάθε αναπαράσταση , με οποιοδήποτε μέσο και προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς, των απόκρυφων μερών παιδιού·

γ)

κάθε υλικό στο οποίο απεικονίζεται πρόσωπο που εμφανίζεται ως παιδί να επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή κάθε απεικόνιση των γεννητικών οργάνων οποιουδήποτε προσώπου εμφανίζεται ως παιδί, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς·

γ)

κάθε υλικό στο οποίο απεικονίζεται πρόσωπο που εμφανίζεται ως παιδί να επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή κάθε απεικόνιση των απόκρυφων μερών οποιουδήποτε προσώπου εμφανίζεται ως παιδί, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς·

δ)

ρεαλιστικές εικόνες, αναπαραγωγές ή αναπαραστάσεις παιδιού στις οποίες απεικονίζεται να επιδίδεται σε πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή γεννητικών οργάνων παιδιού, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς·

δ)

τυχόν ρεαλιστικές εικόνες , ψευδοφωτογραφίες , αναπαραγωγές ή αναπαραστάσεις παιδιού στις οποίες απεικονίζεται να επιδίδεται σε πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή των απόκρυφων μερών παιδιού, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς , ανεξάρτητα από τη μέθοδο δημιουργίας ή παραποίησης, μεταξύ άλλων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογιών βαθυπαραποίησης ή επαυξημένης, εκτεταμένης ή εικονικής πραγματικότητας ·

ε)

κάθε υλικό, ανεξάρτητα από τη μορφή του, που προορίζεται για την παροχή συμβουλών, καθοδήγησης ή οδηγιών σχετικά με τον τρόπο διάπραξης σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης ή άγρας παιδιών ·

ε)

κάθε υλικό, ανεξάρτητα από τη μορφή του, που προορίζεται για την παροχή συμβουλών, καθοδήγησης ή οδηγιών σχετικά με τον τρόπο διάπραξης οποιουδήποτε από τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 8β, συμπεριλαμβανομένων τυχόν οδηγιών για συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ·

4)

«παιδική εκμετάλλευση σε πορνεία»: η χρησιμοποίηση παιδιού για σεξουαλικές πράξεις με την προσφορά χρημάτων ή άλλου είδους αμοιβής ή ανταλλάγματος ως πληρωμή ή υπόσχεση πληρωμής, προκειμένου το παιδί να συμμετάσχει σε σεξουαλικές πράξεις, ανεξάρτητα από το εάν η εν λόγω πληρωμή, υπόσχεση πληρωμής ή αντάλλαγμα δίνονται στο παιδί ή σε τρίτο·

4)

«παιδική εκμετάλλευση σε πορνεία»: η χρησιμοποίηση παιδιού για σεξουαλικές πράξεις με την προσφορά χρημάτων ή άλλου είδους αμοιβής , κέρδους, πλεονεκτήματος, οφέλους ή ανταλλάγματος ως πληρωμή ή υπόσχεση πληρωμής, προκειμένου το παιδί να συμμετάσχει σε σεξουαλικές πράξεις, ανεξάρτητα από το εάν η εν λόγω πληρωμή, υπόσχεση πληρωμής , το εν λόγω κέρδος, το πλεονέκτημα, το όφελος ή το αντάλλαγμα δίνονται στο παιδί ή σε τρίτο·

5)

«παράσταση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών»: η οργανωμένη απευθείας έκθεση, που προορίζεται για ακροατήριο, μεταξύ άλλων και με χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών:

5)

«παράσταση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών»: η οργανωμένη απευθείας έκθεση, που προορίζεται για ακροατήριο ενός ή περισσότερων ατόμων , μεταξύ άλλων και με χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών:

α)

παιδιού που επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα· ή

α)

παιδιού που επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη συμπεριφορά ή πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα· ή

β)

των γεννητικών οργάνων παιδιού προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς,

β)

των απόκρυφων μερών παιδιού προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς,

8)

«συνομήλικοι»: πρόσωπα που έχουν παρόμοια ηλικία και βαθμό ψυχολογικής και σωματικής ανάπτυξης ή ωριμότητας.

8)

«συνομήλικοι»: πρόσωπα που έχουν παρόμοια ηλικία και βαθμό ψυχολογικής και σωματικής ανάπτυξης και ωριμότητας.

α)

γίνεται κατάχρηση αναγνωρισμένης θέσης εμπιστοσύνης, εξουσίας ή επιρροής επάνω στο παιδί, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον  δέκα έτη, εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, και σε τουλάχιστον έξι έτη , εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή · ή

α)

γίνεται κατάχρηση αναγνωρισμένης θέσης εμπιστοσύνης, εξουσίας ή επιρροής επάνω στο παιδί, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δώδεκα έτη· ή

β)

γίνεται κατάχρηση μιας ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης του παιδιού, κυρίως λόγω διανοητικής ή σωματικής αναπηρίας ή κατάστασης εξάρτησης, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον  δέκα έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον έξι έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή · ή

β)

γίνεται κατάχρηση μιας ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης του παιδιού, κυρίως λόγω διανοητικής , νοητικής, αισθητηριακής ή σωματικής αναπηρίας ή κατάστασης εξάρτησης, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δώδεκα έτη· ή

γ)

γίνεται χρήση εξαναγκασμού, βίας ή απειλής, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον  δώδεκα έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον επτά  έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.

γ)

γίνεται χρήση εξαναγκασμού, σωματικής ή ψυχολογικής βίας , εκβιασμού ή άλλης απειλής, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον 14 έτη ·

βα)

η πρόκληση της διενέργειας, από παιδί κάτω της ηλικίας σεξουαλικής συναίνεσης, στον εαυτό του, οποιασδήποτε πράξης κολπικής, πρωκτικής ή στοματικής διείσδυσης σεξουαλικού χαρακτήρα, με οποιοδήποτε μέλος του σώματος ή αντικείμενο.

α)

ως μη συναινετική πράξη νοείται πράξη η οποία πραγματοποιείται χωρίς τη συναίνεση του παιδιού η οποία να παρέχεται οικειοθελώς ως αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης του παιδιού που αξιολογείται στο πλαίσιο των περιστάσεων που επικρατούν, ή όταν το παιδί δεν είναι σε θέση να σχηματίσει ελεύθερη βούληση λόγω της ύπαρξης των περιστάσεων της παραγράφου 5, ή λόγω άλλων περιστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής ή διανοητικής κατάστασης του παιδιού, όπως απώλεια των αισθήσεων, μέθη, αδυναμία αντίδρασης, ασθένεια ή σωματική βλάβη·

α)

ως μη συναινετική πράξη νοείται πράξη η οποία πραγματοποιείται χωρίς τη συναίνεση του παιδιού ή όταν το παιδί δεν είναι σε θέση να σχηματίσει ελεύθερη βούληση λόγω της ύπαρξης των περιστάσεων της παραγράφου 5, ή λόγω άλλων περιστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής ή διανοητικής κατάστασης του παιδιού, όπως απώλεια των αισθήσεων, νάρκωση, μέθη , αιφνιδιασμός , αδυναμία αντίδρασης, ασθένεια ή σωματική βλάβη·

γ)

η έλλειψη συναίνεσης δεν μπορεί να αντικρουσθεί αποκλειστικά με βάση τη σιωπή, τη λεκτική ή σωματική μη αντίσταση του παιδιού ή την προηγούμενη σεξουαλική συμπεριφορά του.

γ)

η έλλειψη συναίνεσης δεν μπορεί να αντικρουσθεί με βάση τη σιωπή, τη λεκτική ή σωματική μη αντίσταση του παιδιού ή την προηγούμενη ή υφιστάμενη σεξουαλική συμπεριφορά του ή την υφιστάμενη ή προηγούμενη σχέση του με τον δράστη .

α)

τη λήψη και την ανάλυση καταγγελιών υλικού για το οποίο υπάρχουν υπόνοιες ότι αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, οι οποίες τους υποβάλλονται από θύματα, χρήστες του διαδικτύου ή άλλες οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών·

β)

την άμεση ενημέρωση, σχετικά καταγγελλόμενο παράνομο περιεχόμενο, της αρμόδιας αρχής επιβολής του νόμου του κράτους μέλους στο οποίο φιλοξενείται το υλικό·

γ)

συνεργασία με οργανώσεις που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και διαθέτουν άδεια λήψης καταγγελιών υλικού για το οποίο υπάρχουν υπόνοιες ότι αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών σύμφωνα με το στοιχείο α) στο κράτος μέλος ή στην τρίτη χώρα όπου φιλοξενείται το υλικό·

δ)

διενέργεια αναζητήσεων σε δημοσίως προσβάσιμο υλικό στις υπηρεσίες φιλοξενίας για τον εντοπισμό της διάδοσης υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, χρησιμοποιώντας τις καταγγελίες υλικού για το οποίο υπάρχουν υπόνοιες ότι αποτελεί υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που αναφέρονται στο στοιχείο α) ή κατόπιν αιτήματος θύματος.

δα)

άμεση συνεργασία με παρόχους υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας που είναι εγκατεστημένοι στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένοι οι οργανισμοί που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον κατά της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, σε μηχανισμούς ειδοποίησης και δράσης, συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης περιεχομένου ή της απενεργοποίησης της πρόσβασης σε αυτό, και σε κοινοποιήσεις υπονοιών για ποινικά αδικήματα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με άδεια της αρμόδιας εθνικής αρχής επιβολής του νόμου.

α)

Η πρόταση, μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, συνάντησης με παιδί είτε διαδικτυακά είτε διά ζώσης, με σκοπό τη διάπραξη ενός εκ των αδικημάτων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφοι 4, 5, 6 και 7 και το άρθρο 5 παράγραφος 6, όταν η εν λόγω πρόταση ακολουθείται από πράξεις που οδηγούν σε μια τέτοια συνάντηση, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον ένα έτος·

α)

η πρόταση, μεταξύ άλλων μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, συνάντησης με παιδί είτε διαδικτυακά είτε διά ζώσης, με σκοπό τη διάπραξη ενός εκ των αδικημάτων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφοι 4, 5, 6 και 7 , το άρθρο 4 και το άρθρο 5 παράγραφος 6, όταν η εν λόγω πρόταση ακολουθείται από πράξεις που μπορούν να οδηγήσουν σε μια τέτοια συνάντηση, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον ένα έτος·

α)

το αδίκημα διεπράχθη σε βάρος παιδιού ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης, όπως για παράδειγμα παιδιού με διανοητική ή σωματική αναπηρία, σε κατάσταση εξάρτησης ή σε κατάσταση σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας·

α)

το αδίκημα διεπράχθη σε βάρος παιδιού ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης, όπως για παράδειγμα παιδιού νεαρή ηλικίας, παιδιού με διανοητική , νοητική, αισθητηριακή ή σωματική αναπηρία , όταν στερείται της ελευθερίας του ή όταν η ελευθερία του είναι περιορισμένη , σε κατάσταση εξάρτησης ή σε κατάσταση σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας·

ηa)

ο δράστης προσποιήθηκε τον ανήλικο ή τον συνομήλικο·

ια)

το αδίκημα υπαγορεύθηκε από έναν ή περισσότερους από τους λόγους που προστατεύονται βάσει του άρθρου 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

στα)

όταν τίθεται ζήτημα δημόσιου συμφέροντος, η δημοσίευση του συνόλου ή μέρους της δικαστικής απόφασης σχετικά με το διαπραχθέν ποινικό αδίκημα και τις κυρώσεις ή τα μέτρα που επιβλήθηκαν, με την επιφύλαξη των κανόνων για την ιδιωτικότητα και την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

α)

τουλάχιστον 20 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον τρία έτη·

β)

τουλάχιστον 25 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη·

γ)

τουλάχιστον 30 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη.

α)

τουλάχιστον 20 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον τρία έτη·

β)

τουλάχιστον 25 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη·

γ)

τουλάχιστον 30 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη.

α)

την ανάπτυξη ειδικών γραμμών βοήθειας και ανοικτών γραμμών επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου, μεταξύ άλλων, του αριθμού «116 000 »·

β)

τον διορισμό υπαλλήλων ευημερίας που είναι ειδικά εκπαιδευμένοι για τη λήψη, την αξιολόγηση και την αναφορά υπονοιών σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών.

α)

οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα πραγματοποιούνται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση από τη στιγμή της αναφοράς των γεγονότων στις αρμόδιες αρχές·

α)

οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα ή, κατά περίπτωση, με το παιδί-μάρτυρα πραγματοποιούνται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση από τη στιγμή της αναφοράς των γεγονότων στις αρμόδιες αρχές·

β)

οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα πραγματοποιούνται σε χώρους σχεδιασμένους ή προσαρμοσμένους για τον σκοπό αυτό·

β)

οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα ή, κατά περίπτωση, με το παιδί-μάρτυρα πραγματοποιούνται σε χώρους σχεδιασμένους ή προσαρμοσμένους για τον σκοπό αυτό·

γ)

οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα διεξάγονται από επαγγελματίες εκπαιδευμένους προς τον σκοπό αυτό ή με τη βοήθειά τους·

γ)

οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα ή, κατά περίπτωση, με το παιδί-μάρτυρα διεξάγονται από επαγγελματίες εκπαιδευμένους προς τον σκοπό αυτό ή με τη βοήθειά τους·

δ)

όλες τις συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα διεξάγονται, εάν αυτό είναι δυνατόν και σκόπιμο, από τα ίδια πρόσωπα·

δ)

όλες τις συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα ή, κατά περίπτωση, με το παιδί-μάρτυρα διεξάγονται, εάν αυτό είναι δυνατόν και σκόπιμο, από τα ίδια πρόσωπα·

στ)

το παιδί-θύμα μπορεί να συνοδεύεται από τον νόμιμο εκπρόσωπό του ή, κατά περίπτωση, από ενήλικα της επιλογής του, εκτός αν έχει εκδοθεί αιτιολογημένη απόφαση για το αντίθετο σχετικά με το συγκεκριμένο πρόσωπο·

στ)

το παιδί-θύμα ή, κατά περίπτωση, το παιδί-μάρτυρας μπορεί να συνοδεύεται από τον νόμιμο εκπρόσωπό του ή, κατά περίπτωση, από ενήλικα της επιλογής του, εκτός αν έχει εκδοθεί αιτιολογημένη απόφαση για το αντίθετο σχετικά με το συγκεκριμένο πρόσωπο·

β)

την ακρόαση του παιδιού-θύματος στη δικαστική αίθουσα χωρίς να είναι παρόν, κυρίως με τη χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας επικοινωνιών.

β)

την ακρόαση του παιδιού-θύματος ή, κατά περίπτωση, του παιδιού-μάρτυρα στη δικαστική αίθουσα χωρίς να είναι παρόν, κυρίως με τη χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας επικοινωνιών.

α)

τουλάχιστον 20 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον τρία έτη·

β)

τουλάχιστον 25 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη·

γ)

τουλάχιστον 30 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη.

α)

τουλάχιστον 20 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον τρία έτη·

β)

τουλάχιστον 25 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη·

γ)

τουλάχιστον 30 έτη από την ημερομηνία ενηλικίωσης του θύματος για τα αδικήματα που τιμωρούνται δυνάμει της παρούσας οδηγίας με ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη.

α)

η διάδοση υλικού που προβάλλει ευκαιρίες για τη διάπραξη αδικήματος που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 8· και

β)

η διοργάνωση για τρίτους, προς εμπορικούς ή μη σκοπούς, ταξιδίων με σκοπό τη διάπραξη αδικήματος που αναφέρεται στα άρθρα 3, 4 και 5.

α)

ειδικές δραστηριότητες κατάρτισης και ευαισθητοποίησης για το προσωπικό που εργάζεται σε τέτοια περιβάλλοντα ·

α)

ειδικές δραστηριότητες κατάρτισης και ευαισθητοποίησης για το προσωπικό , τους συμβούλους και τους εθελοντές που εργάζονται σε στενή επαφή με παιδιά, μεταξύ άλλων σχετικά με τον τρόπο πρόληψης, εντοπισμού και παροχής κατάλληλης για την ηλικία, ευαισθητοποιημένης ως προς τη διάσταση του φύλου αντίδρασης στη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση παιδιών που λαμβάνει υπόψη τις τραυματικές εμπειρίες ·

β)

ειδικές κατευθυντήριες γραμμές, εσωτερικά πρωτόκολλα και πρότυπα για τον προσδιορισμό ορθών πρακτικών, όπως η θέσπιση μηχανισμών εποπτείας και λογοδοσίας για το προσωπικό που εργάζεται σε στενή επαφή με παιδιά σε τέτοια περιβάλλοντα·

β)

υποχρεωτικές πολιτικές προστασίας των παιδιών, ειδικές κατευθυντήριες γραμμές, εσωτερικά πρωτόκολλα και πρότυπα για τον προσδιορισμό ορθών πρακτικών, όπως η θέσπιση μηχανισμών εποπτείας και λογοδοσίας για το προσωπικό που εργάζεται σε στενή επαφή με παιδιά σε τέτοια περιβάλλοντα·

γ)

η δημιουργία ασφαλών χώρων, υπό τη διαχείριση ειδικού και κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, όπου παιδιά, γονείς, φροντιστές και μέλη της κοινότητας μπορούν να καταγγείλουν ανάρμοστη συμπεριφορά.

γ)

η δημιουργία ασφαλών και προσβάσιμων χώρων, υπό τη διαχείριση ειδικού και κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, όπου παιδιά, γονείς, φροντιστές και μέλη της κοινότητας μπορούν να καταγγείλουν ανάρμοστη συμπεριφορά.

γα)

δημιουργία τηλεφωνικών γραμμών βοήθειας, διαδικτυακών συνομιλιών ή άλλων άμεσα διαθέσιμων διαύλων υπό τη διαχείριση κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, όπου τα παιδιά μπορούν να λαμβάνουν πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 8β.

γ)

διευκολύνοντας την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, με την τήρηση δημόσιας βάσης δεδομένων για μέτρα και προγράμματα πρόληψης που εφαρμόζονται στο εκάστοτε κράτος μέλος, καθώς και σε τρίτες χώρες .

γ)

διευκολύνοντας την παραγωγή και την ανταλλαγή γνώσεων, κατευθυντήριων γραμμών για τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής, βέλτιστων πρακτικών και εμπειρογνωμοσύνης μεταξύ κρατών μελών , θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης και τρίτων χωρών, με την τήρηση δημόσιας βάσης δεδομένων για μέτρα και προγράμματα πρόληψης που εφαρμόζονται στο εκάστοτε κράτος μέλος, καθώς και σε τρίτες χώρες ·

γα)

στηρίζοντας την ανάπτυξη εθνικών εκστρατειών ευαισθητοποίησης και πρόληψης, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων παρέμβασης, εργαλείων και υλικού.

β)

συγκατατίθενται να συμμετάσχουν στα προγράμματα ή μέτρα έχοντας πλήρη επίγνωση των γεγονότων·

β)

συμφωνούν να συμμετάσχουν στα προγράμματα ή μέτρα έχοντας πλήρη επίγνωση των γεγονότων·

β)

τον ετήσιο αριθμό των προσώπων που διώχθηκαν και καταδικάστηκαν για αδίκημα των άρθρων 3 έως 9, ο οποίος λαμβάνεται από εθνικές διοικητικές πηγές·

β)

τον ετήσιο αριθμό των καταγγελθέντων αδικημάτων, των προσώπων που διώχθηκαν και καταδικάστηκαν για αδίκημα των άρθρων 3 έως 9, ο οποίος λαμβάνεται από εθνικές διοικητικές πηγές·