ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 12.3.2024

COM(2024) 129 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση για την πρόοδο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης — Μάρτιος 2024

Έκθεση για την πρόοδο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης — Μάρτιος 2024

1.Εισαγωγή

Το 2019 η Επιτροπή, στη γνώμη της σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επεσήμανε ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη για την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αρχίσουν μόλις η χώρα επιτύχει τον αναγκαίο βαθμό συμμόρφωσης με τα κριτήρια προσχώρησης και ιδίως με τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης τα οποία απαιτούν τη σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται κυρίως τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, προσδιόρισε δε εν προκειμένω 14 βασικές προτεραιότητες. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τη γνώμη τον Δεκέμβριο του 2019.

Στα συμπεράσματά του σχετικά με τη διεύρυνση και τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης της 13ης Δεκεμβρίου 2022, το Συμβούλιο συνέστησε να χορηγηθεί καθεστώς υποψήφιας χώρας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με την επιφύλαξη επιβεβαίωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν τα μέτρα («8 βήματα») που προσδιορίζονται στις συστάσεις της Επιτροπής 1 , προκειμένου να ενισχυθούν το κράτος δικαίου, η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος, η διαχείριση της μετανάστευσης και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Επιπλέον, το Συμβούλιο υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη να προχωρήσει η χώρα στην πορεία της προς την ΕΕ, ιδίως μέσω της εκπλήρωσης και των 14 βασικών προτεραιοτήτων, όπως προσδιορίστηκαν στη γνώμη της Επιτροπής και εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο το 2019.

Στις 15 Δεκεμβρίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσυπέγραψε τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2022 σχετικά με τη διεύρυνση και τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης, συμφώνησε δε να χορηγήσει καθεστώς υποψήφιας χώρας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της του 2023 σχετικά με την πολιτική διεύρυνσης, εξέφρασε την ικανοποίησή της για τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που κατέβαλε η Βοσνία-Ερζεγοβίνη μετά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2022, με την οποία της χορηγήθηκε καθεστώς υποψήφιας χώρας. Η Επιτροπή τόνισε ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες προκειμένου η Βοσνία-Ερζεγοβίνη να εκπληρώσει τις 14 βασικές προτεραιότητες που καθορίζονται στη γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση προσχώρησής της στην ΕΕ, καθώς και τα στάδια που προσδιορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής για το καθεστώς υποψήφιας χώρας, τα οποία εξακολουθούν να ισχύουν στο σύνολό τους. H Επιτροπή έχει συστήσει την έναρξη των διαπραγματεύσεων προσχώρησης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην ΕΕ μόλις επιτευχθεί ο αναγκαίος βαθμός συμμόρφωσης με τα κριτήρια προσχώρησης. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση προόδου στο Συμβούλιο το αργότερο τον Μάρτιο του 2024. 2

Ακολουθώντας τη σύσταση της Επιτροπής, τον Δεκέμβριο του 2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε ότι θα αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, μόλις επιτευχθεί ο αναγκαίος βαθμός συμμόρφωσης με τα κριτήρια προσχώρησης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο το αργότερο τον Μάρτιο του 2024, με σκοπό τη λήψη απόφασης 3 .

Μετά τη χορήγηση του καθεστώτος υποψήφιας χώρας από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2022, η δημόσια δέσμευση των πολιτικών κομμάτων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη για την επίτευξη του στρατηγικού στόχου της ένταξης στην ΕΕ απέφερε ορισμένα θετικά αποτελέσματα. Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει συνοπτικά τις τελευταίες εξελίξεις μετά την έκθεση για τη διεύρυνση, της 8ης Νοεμβρίου 2023.

2.Πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων

Η Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης ολοκλήρωσε το πρόγραμμα για την ένταξη στην ΕΕ και το υπέβαλε προς σχολιασμό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές Μαρτίου. Το πρόγραμμα για την ένταξη στην ΕΕ αναμένεται να εγκριθεί αργότερα από το Υπουργικό Συμβούλιο. Αυτό το πρόγραμμα για την ένταξη στην ΕΕ αποτελεί βασικό βήμα προς την ανάπτυξη και την έγκριση του εθνικού προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου της ΕΕ (ΕΠΥΚ).

Οι διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του Υπουργικού Συμβουλίου για τον διορισμό του εθνικού συντονιστή Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (NIPAC) για τον ΜΠΒ ΙΙΙ είναι σε εξέλιξη.

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε τις τροπολογίες ακεραιότητας του νόμου για το Ανώτατο Δικαστικό και Εισαγγελικό Συμβούλιο (HJPC) τον Σεπτέμβριο του 2023. Ορισμένες διατάξεις που παρεμπόδιζαν το δικαίωμα των διεθνών εμπειρογνωμόνων να έχουν πρόσβαση σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα διορθώθηκαν τον Ιανουάριο του 2024. Οι έλεγχοι ακεραιότητας των δικαστικών λειτουργών και των μελών της HJPC μπορούν πλέον να ξεκινήσουν.

Οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης εργάζονται για τη θέσπιση νέου νόμου για το HJPC, ο οποίος θα πρέπει να οριστικοποιηθεί και να εγκριθεί σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής της Βενετίας. Συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας για την εκπόνηση τροπολογιών. Ο νέος νόμος για το HJPC θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει το δικαίωμα του HJPC να ζητεί πρόσθετα δεδομένα στο σύστημα επαλήθευσης της δήλωσης περιουσιακών στοιχείων. Οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης αναμένουν να οριστικοποιήσουν το νομοσχέδιο έως τον Απρίλιο του 2024 και να το υποβάλουν στην Επιτροπή της Βενετίας για νέα γνωμοδότηση, πριν από την έγκρισή του από το Υπουργικό Συμβούλιο και την υποβολή του στην κοινοβουλευτική διαδικασία.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης οριστικοποιεί το νομοσχέδιο για τα δικαστήρια της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και αναμένεται να το υποβάλει προς έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο τον Μάρτιο. Η Επιτροπή αναμένει από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να υποβάλει το νομοσχέδιο στην Επιτροπή της Βενετίας για γνωμοδότηση παρακολούθησης, πριν από την έγκρισή του από τα σώματα του Κοινοβουλίου.

Ο νέος νόμος για την πρόληψη της σύγκρουσης συμφερόντων εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 6 Μαρτίου και στη συνέχεια εγκρίθηκε και από τα δύο σώματα του Κοινοβουλίου στις 8 Μαρτίου. Ο νόμος αποσκοπεί στη βελτίωση του επιπέδου συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα σε κρατικό επίπεδο.

Ο νόμος για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΚΞΧ/ΧΤ) εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2023 και από το Κοινοβούλιο τον Φεβρουάριο του 2024. Ο νόμος βελτιώνει τις διατάξεις σχετικά με την αξιολόγηση κινδύνου και προβλέπει ένα μόνιμο συντονιστικό όργανο όλων των αρχών που είναι αρμόδιες για την προετοιμασία της, σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ.

Την 1η Φεβρουαρίου 2024 το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε εκτίμηση κινδύνου για την ΚΞΧ/ΧΤ σχετικά με τα εικονικά περιουσιακά στοιχεία, συνοδευόμενη από σχέδιο δράσης για την περίοδο 2024-2027.

Οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης οριστικοποίησαν, σε επίπεδο ομάδας εργασίας, το νομοσχέδιο για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη ισχύος της συμφωνίας συνεργασίας της Eurojust. Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε ηλεκτρονική διαβούλευση έως τις 8 Μαρτίου. Έχει μεταφραστεί και κοινοποιηθεί στην Επιτροπή προς έλεγχο συμμόρφωσης με το κεκτημένο, εν αναμονή της υποβολής πινάκων αντιστοιχίας. Το Υπουργείο Πολιτικών Υποθέσεων, αφού λάβει γνωμοδοτήσεις από άλλα θεσμικά όργανα, αναμένεται να υποβάλει το νομοσχέδιο στο Υπουργικό Συμβούλιο προς έγκριση, πριν από την υποβολή του στην κοινοβουλευτική διαδικασία.

Η στρατηγική για τις δημόσιες συμβάσεις 2024-2028 έχει οριστικοποιηθεί και εκκρεμεί η έγκρισή της από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη θα πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και να υιοθετήσει στρατηγική προσέγγιση για την καταπολέμηση του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος.

Τον Ιανουάριο του 2024, το δικαστήριο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης επιβεβαίωσε κατ’ έφεση την ποινή στην υπόθεση Novalić κ.ά. που αφορούσε απάτη στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, μεταξύ άλλων κατά του τότε ασκούντος χρέη πρωθυπουργού της ομοσπονδιακής οντότητας, ο οποίος καταδικάστηκε σε 4 έτη για κατάχρηση εξουσίας και πλαστογράφηση εγγράφων. Πρόκειται για την πρώτη τελεσίδικη δικαστική απόφαση που αφορά διαφθορά υψηλού επιπέδου.

Η διαχείριση της μετανάστευσης εξακολουθεί να βελτιώνεται. Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στρατηγική και σχέδιο δράσης για τη μετανάστευση. Τον Αύγουστο του 2023, το Κοινοβούλιο ενέκρινε νόμο για τους αλλοδαπούς. Οι ικανότητες υποδοχής είναι επαρκείς. Συνολικά οι συμφωνίες επανεισδοχής και τα πρωτόκολλα εφαρμογής εφαρμόζονται ικανοποιητικά. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρέπει να διαθέσει κατάλληλο προϋπολογισμό για τη διαχείριση της μετανάστευσης, να συνεχίσει τις προσπάθειες για την επιστροφή των παράτυπων μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους και να λάβει περαιτέρω μέτρα για να διασφαλίσει τη λειτουργία του συστήματος ασύλου.  Εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής πρόσβασης στο άσυλο.

Τον Δεκέμβριο του 2023, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τη διαπραγματευτική εντολή για τη συμφωνία περί καθεστώτος του Frontex. Η Προεδρία την ενέκρινε τον Φεβρουάριο του 2024 και διορίστηκαν επικεφαλής διαπραγματευτές, κάτι που επέτρεψε την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Επιτροπή.

Τον Ιανουάριο του 2024 η Βοσνία-Ερζεγοβίνη ευθυγραμμίστηκε περαιτέρω με την πολιτική θεωρήσεων της ΕΕ διαγράφοντας το Ομάν από τον κατάλογο των χωρών που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης.

Οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης οριστικοποίησαν το νέο νομοσχέδιο για τον έλεγχο των συνόρων, με στόχο τη βελτίωση της συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Το Υπουργείο Ασφάλειας αναμένεται να το υποβάλει στο Υπουργικό Συμβούλιο προς έγκριση.

Ένα νέο σχέδιο στρατηγικής και δράσης για την περίοδο 2024-2029 σχετικά με την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, με στόχο την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ, είναι έτοιμο προς έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Τον Οκτώβριο του 2019, το Συνταγματικό Δικαστήριο κατάργησε την αναφορά στη θανατική ποινή στο Σύνταγμα της οντότητας της Σερβικής Δημοκρατίας. Τον Αύγουστο του 2023, το Κοινοβούλιο τροποποίησε τον νόμο για τον Διαμεσολαβητή για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ορίζοντας τον ως εθνικό προληπτικό μηχανισμό κατά των βασανιστηρίων και της κακομεταχείρισης, κάτι που αποτελούσε διεθνή υποχρέωση της χώρας.

Όλες οι εισαγγελίες και οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου έχουν ορίσει σημεία επαφής για τους δημοσιογράφους, τα οποία θα δημοσιοποιούνται στην πλατφόρμα SafeJourists.net. Η πρώτη χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ κατάρτιση του σημείου επαφής πραγματοποιήθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου.

Ως πρώτο βήμα για την επείγουσα αντιμετώπιση της οικονομικής κατάστασης του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα σε κρατικό επίπεδο, τον Φεβρουάριο του 2024 το Υπουργικό Συμβούλιο χορήγησε πόρους από τα έσοδα του Ρυθμιστικού Οργανισμού Επικοινωνιών. Συγκροτείται ομάδα εργασίας για την εκπόνηση νέου νόμου σχετικά με το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σύστημα.

3.Συμπεράσματα

Από τότε που το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2022 χορήγησε στη χώρα καθεστώς υποψήφιας χώρας, η δημόσια δέσμευση της πολιτικής ηγεσίας υπέρ του στρατηγικού στόχου της ένταξης στην ΕΕ προωθήθηκε με σημαντικές μεταρρυθμίσεις που απέφεραν θετικά αποτελέσματα. Η προσήλωση και η δέσμευση της πολιτικής ηγεσίας στις αρχές για τη διασφάλιση μιας λειτουργικής Βοσνίας-Ερζεγοβίνης που θα σημειώσει πρόοδο στην ευρωπαϊκή της πορεία είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη από την Επιτροπή.

Η εντατικότερη συμμετοχή στον πολιτικό διάλογο με την ΕΕ αποδεικνύεται από τους πολιτικούς διαλόγους υψηλού επιπέδου: ο πλέον πρόσφατος πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 6 Δεκεμβρίου 2023: οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν την πολιτική σημασία που έχει αλλά και την ευκαιρία που αντιπροσωπεύει η σύσταση της Επιτροπής για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων μόλις η Βοσνία-Ερζεγοβίνη επιτύχει τον αναγκαίο βαθμό συμμόρφωσης με τα κριτήρια προσχώρησης.

Τούτο ενισχύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης να υλοποιήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης επανέλαβαν επίσης τη δέσμευσή τους να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με την ΕΕ κατά την κοινή επίσκεψη του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τους πρωθυπουργούς της Κροατίας και των Κάτω Χωρών στο Σεράγεβο, στις 23 Ιανουαρίου 2024.

Μολονότι ορισμένες εξελίξεις που αναφέρονται στην έκθεση έρχονται σε αντίθεση με τη θετική δυναμική, η γενική δέσμευση για την πορεία της χώρας προς την ΕΕ έχει οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα. Αυτό πρέπει να συνεχιστεί με αποφασιστικά μέτρα για την ολοκλήρωση των βασικών μεταρρυθμίσεων κατά την προσεχή περίοδο, σύμφωνα με τους κανόνες και τα πρότυπα της ΕΕ.

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει επίσης επιτύχει και διατηρήσει την πλήρη ευθυγράμμιση με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ, γεγονός που συνιστά το πιο σημαντικό από ποτέ μήνυμα κοινών αξιών και κοινού στρατηγικού προσανατολισμού στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο.

Με βάση τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν από το 2022 μέχρι σήμερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει επιτύχει το αναγκαίο επίπεδο συμμόρφωσης με τα κριτήρια προσχώρησης. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη σύμφωνα με το σημείο 17 των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2023. Επιπλέον, η Επιτροπή συνιστά στο Συμβούλιο να εγκρίνει το διαπραγματευτικό πλαίσιο μόλις η Βοσνία-Ερζεγοβίνη λάβει περαιτέρω μέτρα σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να υποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειώσει η Βοσνία-Ερζεγοβίνη σε σχέση με τα μέτρα αυτά.

Παράρτημα

1.Διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (SAPC) έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία. Το Κοινοβούλιο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διοργάνωσαν πλήρη σύνοδο της SAPC στα τέλη Οκτωβρίου του 2023. Μια δεύτερη σύνοδος έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2024.

2.Συμφιλίωση για να ξεπεραστούν τα προβλήματα που κληροδότησε ο πόλεμος

Το Υπουργικό Συμβούλιο διόρισε επίσης νέο εποπτικό όργανο για την εποπτεία της εφαρμογής της εθνικής στρατηγικής για τα εγκλήματα πολέμου.

Τον Ιανουάριο του 2024, το Υπουργείο Δικαιοσύνης υπέγραψε μνημόνιο συμφωνίας με τον Μηχανισμό για τα Διεθνή Ποινικά Δικαστήρια (IRMCT) ώστε να συμπεριληφθούν στο εθνικό ποινικό μητρώο οι αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY).

Η Διευθύνουσα επιτροπή για την οικοδόμηση της ειρήνης, η οποία αποτελεί επίσης την πλατφόρμα πολιτικού διαλόγου για τη συμφιλίωση, άρχισε να λειτουργεί στις 19 Φεβρουαρίου 2024.

3.Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης

Όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης εφαρμόζουν το σχέδιο δράσης για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης (ΜΔΔ), τη συνολική και εθνική στρατηγική διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, καθώς και τις δικές τους μεμονωμένες στρατηγικές για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, ενώ παράλληλα καταρτίζουν νέο σχέδιο δράσης για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης για την περίοδο 2022-2027.

Η συντονιστική επιτροπή για τη ΜΔΔ (σε επίπεδο πρωθυπουργών) συνεδρίασε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2024 ως το κύριο πολιτικό όργανο λήψης αποφάσεων, επιφορτισμένο με τον συντονισμό των μεταρρυθμίσεων στον τομέα αυτό όσον αφορά τη χρηματοδοτική στήριξη της ΜΔΔ, τη βελτίωση των ικανοτήτων των συντονιστών ΜΔΔ και τη λειτουργικότητα των δομών εφαρμογής.

Τον Φεβρουάριο του 2024, το Κοινοβούλιο ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση τροπολογίες του νόμου για τη δημόσια διοίκηση στα κρατικά θεσμικά όργανα, οι οποίες αποσκοπούν στη βελτίωση της διαφάνειας στις προσλήψεις και στην εισαγωγή εργαλείων διαχείρισης ανθρώπινων πόρων. Οι τροπολογίες αυτές εγκρίθηκαν πλήρως από το Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση στις 8 Μαρτίου 2024.

Συνεχίζονται οι προετοιμασίες για τη διεξαγωγή του πρώτου διαλόγου ΕΕ-Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σχετικά με τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.

4.Λειτουργία των κρατικών θεσμών

Το πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων 2024-2026 εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 28 Φεβρουαρίου 2024.

Η ομάδα εργασίας για το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του αναπτυξιακού σχεδίου διορίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 17 Ιανουαρίου 2024 και παρουσίασε τον κατάλογο προτεραιοτήτων για το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

Το συνολικό πλαίσιο δημοσιονομικού ισοζυγίου και δημοσιονομικής πολιτικής στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη για την περίοδο 2024-2026 εγκρίθηκε σε κρατικό επίπεδο, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για την έγκριση του κρατικού προϋπολογισμού του 2024 (23 Ιανουαρίου 2024).

Οι προϋπολογισμοί του 2024 εγκρίθηκαν σε επίπεδο οντοτήτων ως εξής: στην Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στις 24-25 Ιανουαρίου 2024· στη Σερβική Δημοκρατία στις 15 Δεκεμβρίου 2023· στην Περιφέρεια Μπρτσκο στις 23 Δεκεμβρίου 2023· στο Καντόνι της Ποσαβίνας στις 20 Δεκεμβρίου 2023· στο Καντόνι του Σαράγεβο στις 30 Δεκεμβρίου 2023· στο Καντόνι της Ζένιτσας και του Ντόμποϊ στις 22 Δεκεμβρίου 2023 και στην πόλη Μόσταρ στις 25 Ιανουαρίου 2024.

Η απόφαση για την ποιότητα των υγρών καυσίμων εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2023. Η απόφαση συνιστά σημαντικό βήμα για την προσχώρηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στον ΠΟΕ. Αποτελεί επίσης μέτρο εφαρμογής του σχεδίου δράσης για τη δέσμη μέτρων ενεργειακής στήριξης.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η οντότητα της Σερβικής Δημοκρατίας εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει τις αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ακυρώνουν τους νόμους της εν λόγω οντότητας σχετικά με τη μη εφαρμογή των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ύπατου Εκπροσώπου, καθώς και σχετικά με την αντισυνταγματικότητα ορισμένων ποινικών διατάξεων σε επίπεδο οντότητας σχετικά με τη δυσφήμιση.

Τον Δεκέμβριο του 2023, η οντότητα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο περί ασυλίας το οποίο, εάν εγκριθεί πλήρως, θα περιορίζει τη λογοδοσία των πολιτικών εκπροσώπων και θα θέτει υπό αμφισβήτηση την ασφάλεια δικαίου.

Επιπλέον, τον Δεκέμβριο του 2023, η οντότητα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο για τα δημοψηφίσματα και τις πρωτοβουλίες πολιτών, το οποίο, εάν εγκριθεί πλήρως, θα αποτελέσει τη νομική βάση για χωριστή εκλογική διοίκηση στην οντότητα.

Το τμήμα μείζονος συνθέσεως του Συνταγματικού Δικαστηρίου δεν είναι πλέον λειτουργικό, γεγονός που έχει σημαντικές συνέπειες για την αποτελεσματικότητα του Δικαστηρίου. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι συνελεύσεις και των δύο οντοτήτων θα πρέπει να διορίσουν ταχέως δικαστές στις θέσεις που χηρεύουν και να διασφαλίσουν την πλήρη σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου.

5.Ελευθερία της έκφρασης και ελευθερία του συνέρχεσθαι

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης καταρτίζει στρατηγική για ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, η οποία θα πρέπει να υποβληθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο προς έγκριση. Το Καντόνι της Ζένιτσας και του Ντόμποϊ (τον Δεκέμβριο του 2023) και το Καντόνι του Ούνα και του Σάνα (τον Ιανουάριο του 2024) θέσπισαν νόμους με στόχο την ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα όσον αφορά την ελευθερία του συνέρχεσθαι.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ενώ το συνολικό νομικό και κανονιστικό πλαίσιο είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνο με το κεκτημένο της ΕΕ, η οντότητα της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο που στοχοποιεί φορείς της κοινωνίας των πολιτών ως «ξένους πράκτορες», το οποίο, εάν εγκριθεί πλήρως, θα αποτελέσει οπισθοδρόμηση.

6.Ευθυγράμμιση με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη επέτυχε και διατήρησε πλήρη ευθυγράμμιση με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ, κάτι που σηματοδοτεί τη σαφή δέσμευσή της στην πορεία προς την ΕΕ.

(1)

  Ανακοίνωση του 2022 σχετικά με την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ, COM(2022) 528 final  

(2)

  Ανακοίνωση της Επιτροπής του 2023 σχετικά με την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ, COM(2023) 690 final , παράγραφος 11.

(3)

  Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 14 και 15 Δεκεμβρίου 2023 , παράγραφος 17