(1)

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στις διαδικασίες χάραξης πολιτικής και λήψης αποφάσεων και, συνεπώς, είναι απαραίτητες για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των ενωσιακών πολιτικών, ιδίως εκείνων που αφορούν τις δημογραφικές αλλαγές, τον πράσινο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, το πλαίσιο για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης, την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, καθώς και την εφαρμογή των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του θεματολογίου των Ηνωμένων Εθνών για το 2030 στον βαθμό που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(2)

Οι στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό αποτελούν σημαντικό παρονομαστή για ευρύ φάσμα δεικτών πολιτικής και χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς στις ευρωπαϊκές στατιστικές, ιδίως για την παροχή πλαισίων δειγματοληψίας για τη διενέργεια αντιπροσωπευτικών ερευνών σε άτομα και νοικοκυριά, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1700 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3).

(3)

Το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων αναθέτει τακτικά στην επιτροπή οικονομικής πολιτικής να αξιολογεί τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ποιότητα των δημόσιων οικονομικών βάσει προβολών πληθυσμού που παράγει η Eurostat. Οι προβολές πληθυσμού χρησιμοποιούνται επίσης για την ανάλυση πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να έχει στη διάθεσή της όλες τις απαραίτητες στατιστικές προκειμένου να εκπονεί και να δημοσιεύει προβολές πληθυσμού σύμφωνα με τις ανάγκες πληροφόρησης της Ένωσης.

(4)

Σύμφωνα με το άρθρο 175 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει ανά τριετία έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί για την υλοποίηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής. Τα περιφερειακά και τοπικά δεδομένα, μεταξύ άλλων για διάφορους εδαφικούς τύπους, όπως οι παραμεθόριες περιφέρειες, οι πόλεις και οι λειτουργικές αστικές περιοχές τους, οι μητροπολιτικές περιφέρειες, οι αγροτικές περιοχές, οι ορεινές και νησιωτικές περιοχές, είναι απαραίτητα για την κατάρτιση των εν λόγω εκθέσεων και για την τακτική παρακολούθηση των δημογραφικών εξελίξεων και των πιθανών μελλοντικών δημογραφικών προκλήσεων που θα προκύψουν στην επικράτεια της Ένωσης.

(5)

Σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), η ειδική πλειοψηφία των μελών του Συμβουλίου πρόκειται να ορίζεται, μεταξύ άλλων, βάσει του πληθυσμού των κρατών μελών. Γι’ αυτόν τον σκοπό, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1260/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), τα κράτη μέλη υποχρεούνται επί του παρόντος να παρέχουν στην Επιτροπή (Eurostat) στοιχεία για τον συνολικό πληθυσμό σε εθνικό επίπεδο.

(6)

Το 2017 η επιτροπή του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος ενέκρινε το μνημόνιο της Βουδαπέστης, στο οποίο προβλεπόταν η ανάγκη για ετήσιες στατιστικές σχετικά με το μέγεθος και ορισμένα κοινωνικά, οικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού, καθώς και για βελτιωμένες στατιστικές σχετικά με τη μετανάστευση. Για την τήρηση των αρχών της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων εις βάρος των πολιτών της σε όλες τις δραστηριότητες και τον σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων των πολιτών τα οποία κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα άρθρα 10 και 19 της ΣΛΕΕ, κ αι για την παρακολούθηση της προόδου της υλοποίησης του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, η Ένωση χρειάζεται αξιόπιστες και συγκρίσιμες στατιστικές. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/1700 παρέχει ένα πλαίσιο για τις συλλογές δεδομένων από δείγματα που καθιστούν δυνατή τη συλλογή δεδομένων σχετικά με την ισότητα και την απαγόρευση των διακρίσεων, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό όσον αφορά τα δείγματα, καθώς και την ανάλυση ορισμένων πτυχών της ισότητας και των διακρίσεων μέσω κατάρτισης κοινωνικοοικονομικών δεικτών και πληροφοριών σχετικά με τις εμπειρίες διακρίσεων. Επιπροσθέτως, ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) διενεργούν ειδικές μελέτες και ειδικές έρευνες που μπορούν να επεκτείνουν περαιτέρω τη διαθεσιμότητα στατιστικών για την ισότητα σε επίπεδο Ένωσης. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) παρέχει δεδομένα και πληροφορίες που συλλέγονται μέσω ερευνών σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας. Η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών, της Επιτροπής (Eurostat) και των εν λόγω οργανισμών θα πρέπει να ενισχυθούν περαιτέρω ώστε να ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες απαιτήσεις των χρηστών για αξιόπιστα και ολοκληρωμένα δεδομένα σχετικά με την ισότητα και τη διαφορετικότητα στην Ένωση.

(6a)

Με το Μνημόνιο της Βουδαπέστης ζητήθηκε επίσης να βελτιωθούν τα στατιστικά στοιχεία για τη μετανάστευση και την ανάπτυξη, καθώς και να ισχύουν κοινοί ορισμοί για τον πληθυσμό και τη μετανάστευση, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη θέσπισης εννοιών και ορισμών που είναι στατιστικά ορθές, συναφείς και εφαρμόσιμες δεδομένων των αναδυόμενων ειδών μετανάστευσης. Τα παρελθόντα και τα εν εξελίξει γεγονότα, όπως η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση και οι συνέπειες του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας αλλά και άλλες ανθρωπιστικές κρίσεις υπογραμμίζουν τη σημασία των έγκαιρων και λεπτομερών στατιστικών στοιχείων για τη μετανάστευση και τη διεθνή προστασία, τα οποία είναι απαραίτητα για την επισκόπηση των μεταναστευτικών ροών προς, εντός και από την Ένωση.

(7)

Για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η ανάπτυξη και η αξιολόγηση αποτελεσματικών πολιτικών απαιτούν ενισχυμένες στατιστικές σχετικά με τη χρήση ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών, λεπτομερή γεωγραφικά δεδομένα σχετικά με την κατανομή του πληθυσμού, καθώς και πιο ενδελεχείς μελέτες όσον αφορά τη σχέση μεταξύ πληθυσμού και στέγασης. Με την πανδημία COVID-19 εκδηλώθηκε η ανάγκη για αξιόπιστες, υψηλής συχνότητας και επίκαιρες στατιστικές σχετικά με τους θανάτους στην Ένωση. Παρότι οι ανάγκες για δεδομένα καλύφθηκαν με την εθελοντική συλλογή δεδομένων από τα κράτη μέλη και την υποβολή τους στην Επιτροπή (Eurostat), η Ένωση χρειάζεται κατάλληλο μηχανισμό για την υποχρεωτική συλλογή των εν λόγω δεδομένων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος (ΕΣΣ) με την αναγκαία συχνότητα, την έγκαιρη υποβολή και τη λεπτομέρεια.

(7a)

Προκειμένου να παρακολουθεί την πρόοδο στην εφαρμογή των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, των πρωταρχικών στόχων του σχετικού σχεδίου δράσης και της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά σε εθνικό επίπεδο, καθώς και για να εκτιμήσει τις διανεμητικές επιπτώσεις που προκαλεί η κλιματική αλλαγή και οι πολιτικές εν γένει, η Ένωση χρειάζεται έναν κατάλληλο μηχανισμό για την υποχρεωτική συλλογή τέτοιων δεδομένων στο πλαίσιο του ΕΣΣ με την αναγκαία συχνότητα, έγκαιρη υποβολή και λεπτομέρεια.

(8)

Το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών, κατόπιν πρότασης της Στατιστικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών, εγκρίνει ανά δεκαετία ψηφίσματα σχετικά με την παγκόσμια απογραφή πληθυσμού και στέγασης και καλεί τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να διενεργούν απογραφές πληθυσμού και στέγασης σύμφωνα με τις διεθνείς και περιφερειακές συστάσεις και διασφαλίζοντας την ακεραιότητα, την αξιοπιστία, την ακρίβεια και την αξία των αποτελεσμάτων των απογραφών πληθυσμού και στέγασης. Οι ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις συστάσεις αυτές.

(9)

Ο εξορθολογισμός των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων και η μείωση του διοικητικού φόρτου αποτελούν βασικό στόχο της Επιτροπής. Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 16ης Μαρτίου 2023 με τίτλο «Μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ: προοπτικές μετά το 2030» αποσκοπεί στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων κατά 25 % για τις επιχειρήσεις και τις διοικήσεις, χωρίς να υπονομεύονται οι σχετικοί στόχοι πολιτικής. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 223/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) θέσπισε νομικό πλαίσιο αναφοράς για την ανάπτυξη, παραγωγή και διάχυση των ευρωπαϊκών στατιστικών, βάσει κοινών στατιστικών αρχών. Ο εν λόγω κανονισμός ορίζει κριτήρια ποιότητας και αναφέρεται στην ανάγκη να μειωθεί η επιβάρυνση ανταπόκρισης στο ελάχιστο για όσους συμμετέχουν στην έρευνα και να προωθηθεί ο γενικότερος στόχος της μείωσης της διοικητικής επιβάρυνσης. Ένα νέο νομικό πλαίσιο για τις ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση θα πρέπει να διασφαλίζει και να αξιοποιεί την εφαρμογή των κριτηρίων ποιότητας που ορίζονται στον εν λόγω κανονισμό και να μειώνει τη διοικητική επιβάρυνση, μέσω της αποτελεσματικής και αποδοτικής επαναχρησιμοποίησης των διαθέσιμων πηγών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών δεδομένων.

(10)

Η αξιολόγηση των υφιστάμενων στατιστικών (6) σχετικά με τις απογραφές πληθυσμού και στέγασης στην Ένωση, των στατιστικών για τις διεθνείς μεταναστευτικές ροές, τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς και την απόκτηση υπηκοότητας, καθώς και των δημογραφικών στατιστικών έχει καταδείξει ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο που περιλαμβάνει τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 862/2007 (7), (ΕΚ) αριθ. 763/2008 (8) και (ΕΕ) αριθ. 1260/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου έχει οδηγήσει σε σημαντικές συνολικές βελτιώσεις των στατιστικών σε σύγκριση με την κατάσταση του 2005 κατά το οποίο δεν ήταν σε ισχύ το τρέχον νομικό πλαίσιο. Ωστόσο, το εν λόγω πλαίσιο ενδέχεται να οδηγήσει σε έλλειψη συνοχής και συγκρισιμότητας, η οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.

(11)

Η κλιματική αλλαγή, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η εξελισσόμενη δημογραφική κατάσταση και οι πρόσφατες μεταναστευτικές τάσεις έχουν δημιουργήσει απαιτήσεις για πιο επίκαιρες, πιο συχνές και πιο λεπτομερείς ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό, τις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις, τα δημογραφικά γεγονότα και τη στέγαση, συμπεριλαμβανομένων λεπτομερειών για θέματα ή ομάδες που έχουν αποκτήσει πολιτική και κοινωνική σημασία κατά την τελευταία δεκαετία. Επιπλέον, το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο δεν είναι αρκετά ευέλικτο ώστε να προσαρμόζεται στις εξελισσόμενες ανάγκες πολιτικής και να επιτρέπει τη χρήση νέων πηγών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Επιπροσθέτως, η δομή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, το οποίο έχει τη μορφή τριών διακριτών κανονισμών, οι οποίοι έχουν εκδοθεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, έχει οδηγήσει σε εγγενείς ασυνέπειες στις στατιστικές. Τέλος, δεδομένου ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1260/2013 θα παύσει να ισχύει την 31η Αυγούστου 2028, απαιτείται θέσπιση νέας νομικής βάσης για τις δημογραφικές στατιστικές που συλλέγονται δυνάμει του εν λόγω κανονισμού. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να αντικατασταθεί το ισχύον νομικό πλαίσιο από ένα νέο, πιο συνεκτικό και ευέλικτο νομικό πλαίσιο με το οποίο θα πρέπει να τροποποιηθούν τα σχετικά μέρη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 και να καταργηθούν οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 763/2008 και (ΕΕ) αριθ. 1260/2013.

(12)

Το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 862/2007 καλύπτει τις στατιστικές σχετικά με τη χώρα υπηκοότητας και τον τόπο γέννησης του διαμένοντος πληθυσμού (μεταναστευτικοί πληθυσμοί), σχετικά με τις αλλαγές διαμονής μεταξύ χωρών (διεθνείς μεταναστευτικές ροές) και την απόκτηση υπηκοότητας από τον διαμένοντα πληθυσμό, ενώ οι υπόλοιπες στατιστικές βάσει του εν λόγω κανονισμού αφορούν διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες σχετικά με τη μεταναστευτική νομοθεσία και τη διεθνή προστασία. Ως εκ τούτου, οι στατιστικές, για τις οποίες γίνεται λόγος στο άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού, είναι στενά συνδεδεμένες και θα πρέπει να είναι συνεπείς προς τις στατιστικές σχετικά με τον διαμένοντα πληθυσμό και τις δημογραφικές μεταβολές του που προβλέπονται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 763/2008 και (ΕΕ) αριθ. 1260/2013. Συνεπώς, προκειμένου να εξασφαλιστεί η εγγενής συνέπεια των στατιστικών αυτών, είναι απαραίτητη η ενσωμάτωσή τους σε μία ενιαία νομική βάση και η παράλληλη απαλοιφή του άρθρου 3 από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 862/2007.

(13)

Λόγω της ταχέως μεταβαλλόμενης φύσης ορισμένων χαρακτηριστικών του πληθυσμού και της στέγασης, ειδικότερα όσον αφορά τα δημογραφικά, κοινωνικοοικονομικά και μεταναστευτικά φαινόμενα, καθώς και της αντίστοιχης ανάγκης για έγκαιρη στόχευση και προσαρμογή των πολιτικών, οι στατιστικές πρέπει να καθίστανται διαθέσιμες εγκαίρως, λίγο μετά την περίοδο αναφοράς. Επομένως, η περιοδικότητα και η έγκαιρη υποβολή των στατιστικών θα πρέπει να βελτιωθούν σημαντικά , όπου είναι δυνατόν μέσω της χρήσης διοικητικών δεδομένων και διοικητικών αρχείων. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν επαρκείς πόρους στις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες τους.

(14)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) θεσπίζει μεθοδολογία βάσει καννάβων για τον ορισμό των εδαφικών τυπολογιών με βάση την κατανομή του πληθυσμού σε φατνία καννάβου ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου. Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2018/1799 της Επιτροπής (10), ως προσωρινή άμεση στατιστική δράση που συνοδεύει τις απογραφές πληθυσμού και στέγασης του 2021, προβλέπει την εξαγωγή βασικών αποτελεσμάτων απογραφής σε πανευρωπαϊκό κάνναβο του ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου. Το νομικό πλαίσιο θα πρέπει να διασφαλίζει τη διαρκή διάδοση των πληθυσμιακών στατιστικών με γεωγραφικές αναφορές, με βάση τα δίκτυα και την επέκτασή τους στις στατιστικές σχετικά με τη στέγαση.

(15)

Οι εδαφικές μονάδες και οι στατιστικοί κάνναβοι θα πρέπει να ορίζονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1059/2003.

(16)

Για τη γεωκωδικοποίηση της τοποθεσίας, θα πρέπει να χρησιμοποιείται το θέμα «Στατιστικές μονάδες» σύμφωνα με το παράρτημα III της οδηγίας 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11).

(17)

Το ισχύον νομικό πλαίσιο για τις ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση πρέπει να επικαιροποιηθεί ώστε να διασφαλίζει ότι οι επί του παρόντος διακριτές στατιστικές διαδικασίες θα ενσωματώνονται επαρκώς σε ένα κοινό πλαίσιο που θα επιτρέπει στο ΕΣΣ να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις νέες ανάγκες πληροφόρησης της Ένωσης και να προάγει τις στατιστικές καινοτομίες. Τα στατιστικά αποτελέσματα πρέπει να ενισχυθούν ώστε να παραμείνουν επίκαιρα ενόψει των δημογραφικών, μεταναστευτικών, κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών και προκλήσεων, στηρίζοντας τη χάραξη πολιτικής και τη λήψη αποφάσεων.

(18)

Οι βελτιωμένες τακτικές στατιστικές (που εκπονούνται ετησίως ή και συχνότερα) σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση με βάση διοικητικές πηγές θα πρέπει να συμπληρώνονται με πληροφορίες από συντονισμένες απογραφές πληθυσμού και στέγασης στην Ένωση οι οποίες διενεργούνται ανά δεκαετία σύμφωνα με τις αρχές και τις συστάσεις του ΟΗΕ. Εξίσου σημαντικό είναι οι απογραφές πληθυσμού και στέγασης να παρέχουν μια μοναδική ευκαιρία για την προβολή των επίσημων στατιστικών, τόσο όσον αφορά τις πράξεις όσο και τα αποτελέσματα.

(19)

Οι απογραφές της Ένωσης θα πρέπει να καταστούν οικονομικά αποδοτικότερες μέσω της πλήρους αξιοποίησης του πλούσιου συνόλου διοικητικών δεδομένων που είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη ή συνδυασμού διαφόρων πηγών, συμπεριλαμβανομένων των πηγών που σχετίζονται με το διαδίκτυο των πραγμάτων και την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών , με βάση τη σύναψη πρωτοκόλλων μεταξύ των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών των κρατών μελών και των παρόχων δεδομένων από ιδιωτικές βάσεις δεδομένων. Θα πρέπει να σέβονται την ιδιωτικότητα των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θεσπίζοντας τις απαιτούμενες εγγυήσεις για τη συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ώστε να αποφεύγεται κάθε πιθανή κατάχρηση και να διασφαλίζονται τα θεμελιώδη δικαιώματα. Θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση της δημογραφικής βάσης και να περιλαμβάνουν έρευνες όσον αφορά την κάλυψη των πηγών διοικητικών δεδομένων.

(20)

Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να έχουν βιώσιμη πρόσβαση στο ευρύτερο δυνατό φάσμα πηγών δεδομένων ώστε να διασφαλίζεται η εκπόνηση ευρωπαϊκών στατιστικών σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση οι οποίες θα συνδυάζουν την υψηλή ποιότητα και την οικονομική αποδοτικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, είναι κρίσιμης σημασίας να έχουν οι εθνικές στατιστικές αρχές έγκαιρη πρόσβαση και να τους επιτρέπεται να χρησιμοποιούν άμεσα τα διοικητικά δεδομένα που ανήκουν στις δημόσιες διοικήσεις σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, σύμφωνα με το άρθρο 17α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 223/2009. Για παράδειγμα, οι στατιστικές σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων μπορούν να βασίζονται σε διοικητικά δεδομένα που αφορούν την έκδοση ενεργειακών πιστοποιητικών κτιρίων δυνάμει της οδηγίας 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12). Οι εθνικές στατιστικές αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να επαναχρησιμοποιούν πλήρως, τακτικά και εγκαίρως, διοικητικά δεδομένα από τις διαλειτουργικές βάσεις δεδομένων για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων που είναι διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13). Οι εθνικές στατιστικές αρχές πρέπει επίσης να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τον σχεδιασμό και την αναδιαμόρφωση των σχετικών πηγών διοικητικών δεδομένων, ώστε να διασφαλίζεται ότι αυτά μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται για την κατάρτιση επίσημων στατιστικών.

(21)

Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί σε επίπεδο Ένωσης ολοκληρωμένες βάσεις δεδομένων και συστήματα διαλειτουργικότητας που σχετίζονται με τη διαμονή, τα δημογραφικά γεγονότα, την υπηκοότητα και τις μεταναστευτικές και διασυνοριακές μετακινήσεις πληθυσμών, όπως αυτά που θεσπίζονται δυνάμει των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 910/2014 (14), (ΕΕ) 2018/1724 (15), (ΕΕ) 2019/817 (16) και (ΕΕ) 2019/818 (17) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκ νέου για την κατάρτιση και τη διασφάλιση της ποιότητας των ευρωπαϊκών στατιστικών σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση.

(22)

Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να δοθεί στην Επιτροπή (Eurostat) η δυνατότητα να χρησιμοποιεί εκ νέου τα εν λόγω δεδομένα μόνο για στατιστικούς σκοπούς, τηρώντας αυστηρά τους κανόνες περί προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18). Αυτό θα πρέπει να ισχύει ιδίως για τα στατιστικά στοιχεία που αποθηκεύονται στο κεντρικό αποθετήριο για την υποβολή εκθέσεων και την κατάρτιση στατιστικών (CRRS) σύμφωνα με τον σκοπό του CRRS που προβλέπεται στο άρθρο 39 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/817 και στο άρθρο 39 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/818, και σύμφωνα με τους κανονισμούς για τη θέσπιση συστημάτων των οποίων τα στατιστικά στοιχεία αποθηκεύονται στο CRRS. Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη ότι το CRRS πρέπει να παρέχει διασυστημικά στατιστικά στοιχεία και αναλυτικές εκθέσεις για σκοπούς πολιτικής, επιχειρησιακούς σκοπούς και σκοπούς ποιότητας των δεδομένων, η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να συνεργάζεται με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (eu-LISA), στο μέτρο του δυνατού, με σκοπό την παροχή των απαιτούμενων ευρωπαϊκών στατιστικών.

(23)

Τα δεδομένα που βρίσκονται στην κατοχή ιδιωτών αναφέρονται στον τεράστιο όγκο δεδομένων τα οποία βρίσκονται στην κατοχή ιδιωτικών φορέων, λαμβάνονται ως αποτέλεσμα της δραστηριότητάς τους και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις στατιστικές αρχές και την Επιτροπή (Eurostat) για την παραγωγή επίσημων στατιστικών. Τα δεδομένα αυτά μπορούν να βελτιώσουν την κάλυψη, την έγκαιρη υποβολή και τις ικανότητες αντιμετώπισης κρίσεων των ευρωπαϊκών στατιστικών σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση ή ▌ να καταστήσουν δυνατή την καινοτομία στον τομέα της στατιστικής. Τα δεδομένα αυτά έχουν τη δυνατότητα να συμπληρώνουν τις υφιστάμενες δημογραφικές και μεταναστευτικές στατιστικές, να προσφέρουν καινοτομία στον τομέα της στατιστικής και να χρησιμεύουν ακόμα και για την εκπόνηση έγκαιρων εκτιμήσεων ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζουν την προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των κατόχων τους. Οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες και άλλες αρμόδιες εθνικές αρχές, καθώς και η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στα εν λόγω δεδομένα, να τα χρησιμοποιούν και να συνεργάζονται με τους ιδιώτες κατόχους δεδομένων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 223/2009.

(24)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα των ευρωπαϊκών στατιστικών σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση σε επίπεδο Ένωσης, είναι σημαντικό οι κοινοί ορισμοί του πληθυσμού να χρησιμοποιούνται και να εφαρμόζονται με εναρμονισμένο τρόπο. Προκειμένου να εφαρμόζεται η ενιαία εναρμονισμένη πληθυσμιακή βάση με συνεπή, δυναμικό και οικονομικά αποδοτικό τρόπο, διασφαλίζοντας παράλληλα την έγκαιρη εξαγωγή αποτελεσμάτων, πρέπει να εφαρμόζονται επιστημονικά τεκμηριωμένες τεχνικές προσομοίωσης και στατιστικές μέθοδοι, όπως οι «ενδείξεις ζωής» , κατά περίπτωση.

(25)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν τα δεδομένα και μεταδεδομένα τους σε ηλεκτρονική μορφή, με τον κατάλληλο τεχνικό μορφότυπο που προβλέπει η Επιτροπή (Eurostat). Διεθνή πρότυπα, όπως η πρωτοβουλία για την ανταλλαγή στατιστικών στοιχείων και μεταδεδομένων, και στατιστικά ή τεχνικά πρότυπα που εκπονούνται εντός της Ένωσης, όπως τα πρότυπα μεταδεδομένων και επικύρωσης ή οι αρχές του ευρωπαϊκού διαλειτουργικού πλαισίου, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στον βαθμό που είναι συναφή προς τις ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση. Η επιτροπή του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος έχει εγκρίνει τα πρότυπα του ΕΣΣ για τα μεταδεδομένα και τις εκθέσεις ποιότητας, σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 223/2009. Τα πρότυπα αυτά πρέπει να συμβάλλουν στην εναρμόνιση της διασφάλισης της ποιότητας και της υποβολής εκθέσεων δυνάμει του παρόντος κανονισμού, και ως εκ τούτου θα πρέπει να θεσπιστούν.

(26)

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση θα πρέπει να πληρούν τα κριτήρια ποιότητας σχετικά με την καταλληλότητα, την ακρίβεια, την έγκαιρη υποβολή και την εμπρόθεσμη υποβολή, την προσβασιμότητα και τη σαφήνεια, τη συγκρισιμότητα και τη συνοχή που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 223/2009. Η ποιότητά των εν λόγω στατιστικών θα πρέπει να βελτιώνεται όσο εξελίσσονται οι ανάγκες της Ένωσης , θα πρέπει δε να θεσπιστούν μηχανισμοί για την αντιμετώπιση πιθανών καταστάσεων όπου η ποιότητα των δεδομένων δεν είναι εγγυημένη. Τα κατάλληλα αποτελέσματα από την αξιολόγηση της ποιότητας που διενεργεί η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να δημοσιοποιούνται στους χρήστες στατιστικών , εξασφαλίζοντας δωρεάν και εύκολη πρόσβαση σε αυτές τις στατιστικές μέσω των βάσεων δεδομένων της Επιτροπής (Eurostat) στον ιστότοπό της και στις δημοσιεύσεις της.

(26α)

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές για τον πληθυσμό και τη στέγαση θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τη συνεχιζόμενη έλλειψη δεδομένων σχετικά με ευάλωτες ομάδες, και συγκεκριμένα δυσπρόσιτες πληθυσμιακές ομάδες όπως άτομα που διαμένουν σε ιδρύματα, (π.χ. στρατιωτικά καταλύματα, σωφρονιστικά ιδρύματα, κοιτώνες σχολών και πανεπιστημίων, θρησκευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία, κέντρα ιδρυματικής φροντίδας, ιδρύματα για άτομα με αναπηρία, και ορφανοτροφεία), άτομα ηλικίας άνω των 75 ετών, άτομα με αναπηρία, αστέγους, άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και ανιθαγενείς. Προκειμένου να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα δεδομένων και να αποφευχθούν οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που προκύπτουν από αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναπτύξουν στρατηγικές και στοχευμένες λύσεις για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με δυσπρόσιτες πληθυσμιακές ομάδες, ιδίως όσον αφορά τον εντοπισμό, την επικοινωνία, την πειθώ και τη διεξαγωγή συνεντεύξεων στους πληθυσμούς αυτούς.

(26β)

Οι κατάλληλες, έγκαιρες και αποτελεσματικές πολιτικές προϋποθέτουν αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα, κατανεμημένα ανά φύλο, ηλικία και, κατά περίπτωση, εθνικότητα, κοινωνικοοικονομική κατάσταση, γεωγραφική περιοχή και άλλα χαρακτηριστικά σύμφωνα με τις στατιστικές αρχές που ορίζονται στο άρθρο 338 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και στον κώδικα ορθής πρακτικής για τις ευρωπαϊκές στατιστικές και το πλαίσιο διασφάλισης της ποιότητας του ΕΣΣ. Τα δεδομένα αυτά είναι σημαντικά για την καλύτερη κατανόηση των τάσεων του πληθυσμού και της στέγασης, την καταπολέμηση των διασταυρωτικών διακρίσεων και την εφαρμογή και αξιολόγηση των ενωσιακών πολιτικών, πολιτικών στόχων και δράσεων, όπως οι αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, η ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά, η ευρωπαϊκή στρατηγική για τη φροντίδα, η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και η ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της αστεγίας, που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε δεδομένα σχετικά με τα νοικοκυριά και τις οικογένειες. Ο διαχωρισμός των στατιστικών ανά αναπηρία θα πρέπει να ενθαρρυνθεί με τη χρήση υφιστάμενων και νέων διοικητικών πηγών δεδομένων, οι οποίες θα πρέπει να αξιοποιηθούν για τη διερεύνηση της καταγραφής της αναπηρίας. Η συλλογή και η χρήση τέτοιων δεδομένων πρέπει να πραγματοποιείται με πλήρη σεβασμό των ενωσιακών και εθνικών προτύπων για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδίως για δεδομένα που αφορούν ανήλικους. Στην ανάλυση ανά φύλο θα πρέπει να αποτυπώνονται τα διαθέσιμα στα κράτη μέλη δεδομένα. Σε ορισμένα κράτη μέλη είναι επί του παρόντος δυνατό για τα πρόσωπα να καταχωρίζονται ως έχοντα τρίτο, συνήθως ουδέτερο, φύλο. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τους σχετικούς εθνικούς κανόνες που θέτουν σε ισχύ την εν λόγω καταχώριση.

(27)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 223/2009 περιλαμβάνει κανόνες σχετικά με τη παροχή στοιχείων από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή (Eurostat) και τη χρήση τους από αυτήν, συμπεριλαμβανομένων της διαβίβασης και της προστασίας απόρρητων στοιχείων. Τα μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα απόρρητα στοιχεία διαβιβάζονται και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο για στατιστικούς σκοπούς, σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 του εν λόγω κανονισμού.

(28)

Η Επιτροπή (Eurostat) οφείλει να σέβεται το στατιστικό απόρρητο των στοιχείων που παρέχουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 223/2009. Όσον αφορά τις πληθυσμιακές στατιστικές που συλλέγονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να αναπτυχθεί μια εναρμονισμένη προσέγγιση προκειμένου να διασφαλίζεται η υψηλή ποιότητα των ευρωπαϊκών συγκεντρωτικών στοιχείων και να αποτρέπεται η δημοσιοποίηση απόρρητων στοιχείων στα στατιστικά αποτελέσματα, ενώ παράλληλα θα αποφεύγεται στο μέτρο του δυνατού η απόκρυψη δεδομένων.

(29)

Οι πηγές δεδομένων που είναι διαθέσιμες σε εθνικό επίπεδο δεν είναι πάντα σε θέση να αποτυπώσουν με ακρίβεια φαινόμενα που σχετίζονται με την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων στην Ένωση, την πρόσβαση προσώπων σε διασυνοριακές υπηρεσίες σχετικά με δημογραφικά γεγονότα και την άσκηση των δικαιωμάτων των προσώπων να αγοράζουν και να κατέχουν ακίνητα και να τα χρησιμοποιούν ως κύρια, εξοχική και δευτερεύουσα κατοικία σε ολόκληρη την Ένωση. Υπάρχουν επίσης αποκλίσεις όσον αφορά τις διμερείς μεταναστευτικές και δυσκολίες στη μέτρηση των πληθυσμιακών ομάδων, για παράδειγμα μεταξύ των μεταναστών, των αστέγων ή των ανιθαγενών. Ως εκ τούτου, η ανταλλαγή δεδομένων για τους σκοπούς της κατάρτισης στατιστικών σχετικά με τον πληθυσμό και τη μετανάστευση και της διασφάλισης της ποιότητάς τους θα πρέπει να ενισχυθεί και να εκληφθεί ως πρόσθετη πηγή δεδομένων. Αυτή η ενισχυμένη ανταλλαγή δεδομένων μπορεί να καλύπτει ευρύ φάσμα σχετικών δεδομένων, από δεδομένα που σαφώς δεν επιτρέπουν τον προσδιορισμό στατιστικών μονάδων, είτε άμεσα είτε έμμεσα, έως δεδομένα που ίσως υπόκεινται σε απαιτήσεις στατιστικού απορρήτου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, για το δικό τους συμφέρον και για το συμφέρον των άλλων κρατών μελών, να συμμετέχουν σε δραστηριότητες ανταλλαγής δεδομένων, μεταξύ άλλων σε πιλοτικά έργα αξιολόγησης καινοτόμων ασφαλών λύσεων. Η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει επίσης να δημιουργήσει ασφαλή υποδομή για τη διευκόλυνση της εν λόγω ανταλλαγής δεδομένων, φροντίζοντας παράλληλα για την εφαρμογή όλων των απαραίτητων διασφαλίσεων γ ια την προστασία των δεδομένων.

▌

(31)

Η ανταλλαγή απόρρητων στοιχείων θα πρέπει να πραγματοποιείται μόνο βάσει αιτήματος στο οποίο αιτιολογείται η ανάγκη για την ανταλλαγή των εν λόγω δεδομένων σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 223/2009.

(32)

Μακροπρόθεσμα, οι συνεργατικές προσπάθειες στο πλαίσιο του ΕΣΣ για τον μετριασμό των διασυνοριακών ζητημάτων ποιότητας των στατιστικών, όπως η διπλή μέτρηση των διαμενόντων στην Ένωση οι οποίοι απολαύουν του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας, θα πρέπει να αξιοποιήσουν, για παράδειγμα, τα ενιαία ψηφιακά αναγνωριστικά που θεσπίστηκαν σε επίπεδο Ένωσης με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 910/2014.

(33)

Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τους κανονισμούς (ΕΕ) 2016/679 (19) και (ΕΕ) 2018/1725 και την οδηγία 2002/58/ΕΚ (20) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Στο πλαίσιο του αντίστοιχου πεδίου εφαρμογής τους, οι τελευταίοι αυτοί κανονισμοί εφαρμόζονται στην επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δυνάμει του παρόντος κανονισμού , λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία για στατιστικούς σκοπούς προς το δημόσιο συμφέρον αποτελούν απόρρητα στατιστικά στοιχεία, με την επιφύλαξη της αρχής του στατιστικού απορρήτου. Επομένως, τα δεδομένα αυτά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς σκοπούς και όχι για μέτρα ή αποφάσεις που αφορούν συγκεκριμένο φυσικό πρόσωπο. Τα ανωνυμοποιημένα ή ψευδωνυμοποιημένα δεδομένα θα πρέπει κατά προτίμηση να χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία, την ανταλλαγή και την αρχειοθέτηση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για στατιστικούς σκοπούς σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό προκειμένου να διασφαλίζονται οι εγγυήσεις που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 89 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 και του άρθρου 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725. Όταν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 ή τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725, θα πρέπει να εφαρμόζονται πλήρως οι αρχές της νομιμότητας, της δικαιοσύνης, της διαφάνειας και της ακρίβειας, του περιορισμού του σκοπού, της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, του περιορισμού της περιόδου αποθήκευσης, καθώς και της ακεραιότητας και εμπιστευτικότητας. Ομοίως, θα πρέπει επίσης να εφαρμόζονται οι στατιστικές αρχές που ορίζονται στο άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 223/2009 και αναπτύσσονται περαιτέρω στον κώδικα ορθής πρακτικής για τις ευρωπαϊκές στατιστικές.

(34)

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση θα πρέπει να εξελίσσονται ώστε να λαμβάνουν υπόψη τις αναδυόμενες ανάγκες για δεδομένα που απορρέουν από τις μεταβαλλόμενες προτεραιότητες πολιτικής, καθώς και τις αλλαγές στη δημογραφική, μεταναστευτική, κοινωνική ή οικονομική κατάσταση στην Ένωση. Η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να πραγματοποιήσει πιλοτικές μελέτες και μελέτες σκοπιμότητας για την αξιολόγηση της σκοπιμότητας των σχετικών προσαρμογών, κατά περίπτωση, και θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη πτυχές όπως το κόστος και η διοικητική επιβάρυνση για τα κράτη μέλη, καθώς και η διαθεσιμότητα κατάλληλων πηγών δεδομένων. Κατά την εκπόνηση των μελετών αυτών, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει την αντιπροσωπευτικότητα των μελετών σε επίπεδο Ένωσης αποτυπώνοντας τις εθνικές διαφορές. Η Επιτροπή (Eurostat) θα πρέπει να αξιολογεί τα αποτελέσματα των μελετών σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

(35)

Προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι δημογραφικές, οικονομικές και κοινωνικές τάσεις, οι τεχνολογικές εξελίξεις, και η ανάγκη να σχεδιαστούν καλά στοχοθετημένες πολιτικές εγκαίρως, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ προκειμένου να τροποποιεί τον κατάλογο, την περιγραφή, την περιοδικότητα και τους χρόνους αναφοράς των λεπτομερών θεμάτων που καλύπτουν οι ευρωπαϊκές στατιστικές σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση· να επικαιροποιεί την περιοδικότητα και τους χρόνους αναφοράς που προβλέπονται στο παράρτημα του παρόντος κανονισμού και να προσδιορίζει τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχουν τα κράτη μέλη σε ad hoc βάση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (21). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(35a)

Η σημασία των ευρωπαϊκών στατιστικών ως ζωτικού μέρους της λήψης τεκμηριωμένων αποφάσεων αποτυπώνεται στο πλαίσιο προγραμματισμού και χρηματοδότησης που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/690 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22) για την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διάδοση ευρωπαϊκών στατιστικών μέσω του προγράμματος για την ενιαία αγορά. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για χρηματοδοτική στήριξη από το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά, καθώς και από το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), σύμφωνα με τους στόχους και τους κανόνες των εν λόγω μέσων, για την προσαρμογή των εθνικών στατιστικών συστημάτων τους, τη βελτίωση της μεθοδολογίας και της ποιότητας των δεδομένων των στατιστικών και τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ad hoc συλλογών δεδομένων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

(36)

Σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 (24) και (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 (25) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και τους κανονισμούς (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 (26), (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 (27) και (ΕΕ) 2017/1939 (28) του Συμβουλίου, τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται με αναλογικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που αφορούν την πρόληψη, τον εντοπισμό, τη διόρθωση και τη διερεύνηση παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένης της απάτης, την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, όπου αρμόζει, την επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους κανονισμούς (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει την εξουσία να διενεργεί διοικητικές έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, με σκοπό να διαπιστωθεί αν υπήρξε απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει την εξουσία, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, να διερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις αδικημάτων εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (29). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046, κάθε πρόσωπο ή οντότητα που είναι αποδέκτης κονδυλίων της Ένωσης οφείλει να συνεργάζεται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, να παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, στην OLAF, στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και, σε σχέση με τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1939, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και να μεριμνά ώστε τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης να εκχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα.

(37)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τον καθορισμό των απαιτήσεων για τα δεδομένα και τα μεταδεδομένα, τους τεχνικούς μορφότυπους και τις διαδικασίες για την παροχή δεδομένων και μεταδεδομένων, το περιεχόμενο και τη διάρθρωση των εκθέσεων ποιότητας, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (30).

(38)

Αν η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, ή των κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών πράξεων που εκδίδονται δυνάμει αυτού, απαιτήσει σημαντικές προσαρμογές στο εθνικό στατιστικό σύστημα κράτους μέλους για την περιοδική ανά δεκαετία παροχή δεδομένων, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις και για περιορισμένη χρονική περίοδο, να χορηγήσει παρεκκλίσεις στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.

(39)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η συστηματική εκπόνηση ευρωπαϊκών στατιστικών σχετικά με τον πληθυσμό και τη στέγαση, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, για λόγους συνεκτικότητας και συγκρισιμότητας, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

(40)

Ζητήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725, η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις 16 Μαρτίου 2023.

(41)

Ζητήθηκε η γνώμη της ΕΕΣΣ,