ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 10.11.2021

COM(2021) 687 final

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που ανατέθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία)

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που ανατέθηκε στην Επιτροπή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία)

1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 995/2010 1 (στο εξής: κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία ή κανονισμός) απαγορεύει τη διάθεση στην αγορά παράνομα υλοτομημένης ξυλείας και προϊόντων που προέρχονται από τέτοια ξυλεία. Ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία αποτελεί μέρος μιας ευρείας δέσμης μέτρων που θεσπίστηκαν με το σχέδιο δράσης FLEGT 2 , το οποίο αποτελεί τη συνολική απάντηση της ΕΕ στο διαδεδομένο πρόβλημα της παράνομης υλοτομίας και των καταστρεπτικών επιπτώσεών της για τα δάση. Συμβάλλει επίσης στη μείωση των εκπομπών από την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και στη διατήρηση του ρόλου των δασών, την αειφόρο διαχείρισή τους και την ενίσχυση των δασικών αποθηκευμάτων άνθρακα στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία θέσπισε τρεις υποχρεώσεις:

1.Απαγορεύει τη διάθεση στην αγορά παράνομα υλοτομημένης ξυλείας (δηλ. ξυλείας που υλοτομήθηκε κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας της χώρας υλοτόμησης) ή προϊόντων που προέρχονται από τέτοια ξυλεία·

2.απαιτεί από τους φορείς εκμετάλλευσης που διαθέτουν για πρώτη φορά ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά της ΕΕ να εφαρμόζουν δέουσα επιμέλεια, δηλαδή μια διαδικασία διαχείρισης κινδύνων που να διασφαλίζει ότι στην ενωσιακή αγορά διατίθεται μόνο νόμιμα υλοτομημένη ξυλεία (ξυλεία που υλοτομήθηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της χώρας υλοτόμησης) και προϊόντα που προέρχονται από τέτοια ξυλεία·

3.απαιτεί από τους εμπόρους ξυλείας και προϊόντων ξυλείας που διατίθενται ήδη στην αγορά της ΕΕ να τηρούν αρχεία των προμηθευτών και των πελατών τους («υποχρέωση ιχνηλασιμότητας»).

Ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία καλύπτει ευρύ φάσμα προϊόντων ξυλείας που παρατίθενται στο παράρτημά του με κωδικούς της συνδυασμένης ονοματολογίας της ΕΕ. Επίσης, προβλέπει «οργανισμούς παρακολούθησης», που πρέπει να αναγνωριστούν από την Επιτροπή, με καθήκον να παρέχουν στους φορείς εκμετάλλευσης επιχειρησιακά συστήματα δέουσας επιμέλειας και να τους βοηθούν στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

Ο κανονισμός της ΕΕ για την ξυλεία εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 και άρχισε να εφαρμόζεται στις 3 Μαρτίου 2013. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Επιτροπή ενέκρινε δύο μη νομοθετικές πράξεις. Η πρώτη είναι ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 607/2012 της Επιτροπής 3 , της 6ης Ιουλίου 2012, περί λεπτομερών κανόνων σχετικά με το σύστημα δέουσας επιμέλειας και με τη συχνότητα και τη φύση των ελέγχων στους οργανισμούς παρακολούθησης, που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία και τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή. Η δεύτερη είναι ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 363/2012 της Επιτροπής 4 , της 23ης Φεβρουαρίου 2012, σχετικά με τους διαδικαστικούς κανόνες για την αναγνώριση και την ανάκληση της αναγνώρισης των οργανισμών παρακολούθησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 995/2010, που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 7 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία, «η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις […] όσον αφορά περαιτέρω συναφή κριτήρια αξιολόγησης των κινδύνων που ενδέχεται να είναι απαραίτητα για τη συμπλήρωση εκείνων που προβλέπονται» στον κανονισμό της ΕΕ για την ξυλεία. Το άρθρο 8 παράγραφος 7 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία προβλέπει τη δυνατότητα έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων προς συμπλήρωση των διαδικαστικών κανόνων όσον αφορά την αναγνώριση και την ανάκληση της αναγνώρισης των οργανισμών παρακολούθησης, αν αυτό απαιτείται βάσει της αποκτηθείσας πείρας. Σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία, η Επιτροπή «μπορεί να εγκρίνει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις […] τροποποιώντας και συμπληρώνοντας τον κατάλογο της ξυλείας και των προϊόντων ξυλείας του παραρτήματος» του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία.

Το άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία ορίζει ότι «Οι εξουσίες για την έγκριση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 8 παράγραφος 7 και στο άρθρο 14 ανατίθενται στην Επιτροπή για περίοδο επτά ετών από τις 2 Δεκεμβρίου 2010». Προβλέπει επίσης ότι «Η εξουσιοδότηση παρατείνεται αυτομάτως για περιόδους της αυτής διάρκειας», δηλαδή επτά ετών, «εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο την ανακαλέσουν σύμφωνα με το άρθρο 16» του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η εξουσιοδότηση παρατάθηκε αυτόματα την τελευταία φορά από τις 2 Δεκεμβρίου 2017 έως την 1η Δεκεμβρίου 2024.

Επιπλέον, το άρθρο 15 παράγραφος 1 του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία απαιτεί από την Επιτροπή να «εκπονεί έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της ανατέθηκαν το αργότερο τρεις μήνες πριν από την παρέλευση τριετίας από την ημερομηνία εφαρμογής» του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία, ο οποίος άρχισε να εφαρμόζεται στις 3 Μαρτίου 2013. Η Επιτροπή εκπλήρωσε την υποχρέωση αυτή στις 18 Φεβρουαρίου 2016 5 .

Το άρθρο 15 παράγραφος 1 αναφέρεται μόνο στην πρώτη προθεσμία υποβολής, δηλαδή τρεις μήνες πριν από τη λήξη της τριετούς περιόδου μετά την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής (δηλαδή τον Δεκέμβριο του 2015), ενώ η ανά τριετία υποβολή εκθέσεων δεν συμβαδίζει με την επταετή περίοδο παράτασης. Ωστόσο, από την πρακτική υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιότητες 6 , καθώς και από την επιλογή της μη χρησιμοποίησης οριστικού άρθρου («της») όσον αφορά την τριετή περίοδο («τριετία»), είναι δυνατόν να συναχθεί ότι η Επιτροπή αναμένεται να υποβάλει έκθεση σχετικά με την άσκηση των κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιοτήτων κάθε τρία έτη στη συνέχεια.

Βάσει αυτής της αντίληψης, η Επιτροπή υπέβαλε τη δεύτερη έκθεση σχετικά με τις κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιότητες στις 18 Φεβρουαρίου 2019 7 και υποβάλει τώρα την παρούσα τρίτη έκθεση.

3.ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗΣ

Κατά την τρίτη περίοδο μετά την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία, μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή δεν έκανε χρήση των κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιοτήτων της.

Η Επιτροπή διεξήγαγε έλεγχο καταλληλότητας για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, της συνάφειας, της συνοχής και της ενωσιακής προστιθέμενης αξίας του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία και του κανονισμού FLEGT. Τα αποτελέσματα του ελέγχου καταλληλότητας τροφοδότησαν μια παράλληλη μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων, η οποία υποστηρίζει τον προσδιορισμό και την ανάλυση επιλογών για πρόσθετα κανονιστικά και μη κανονιστικά μέτρα της ΕΕ από την πλευρά της ζήτησης, τα οποία θα μπορούσαν να αυξήσουν τη διαφάνεια στην αλυσίδα εφοδιασμού και να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών που συνδέεται με προϊόντα και βασικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ.

Στο πλαίσιο των εκτενών δραστηριοτήτων διαβούλευσης, δρομολογήθηκε δημόσια διαβούλευση για τον έλεγχο καταλληλότητας, η οποία διήρκεσε από τις 3 Σεπτεμβρίου έως τις 26 Νοεμβρίου 2020. Οι βασικοί στόχοι της διαδικασίας διαβούλευσης ήταν i) να επιβεβαιωθεί το πεδίο εφαρμογής του ελέγχου καταλληλότητας, ii) να συγκεντρωθούν τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία και του κανονισμού FLEGT από τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να συμπληρωθεί η έρευνα βάσει εγγράφων που διεξήχθη στο πλαίσιο της υποστηρικτικής μελέτης, και iii) να ζητηθεί από τα ενδιαφερόμενα μέρη να εκφράσουν τις απόψεις τους σχετικά με την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνοχή, τη συνάφεια και την ενωσιακή προστιθέμενη αξία του κανονισμού της ΕΕ για την ξυλεία και του κανονισμού FLEGT. 

Τα αποτελέσματα του ελέγχου καταλληλότητας θα αποτελέσουν το ένα από τα δύο παραρτήματα της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένα συναφή βασικά προϊόντα και προϊόντα που συνδέονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, η οποία αναμένεται να εκδοθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2021.

(1)

 Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (ΕΕ L 295 της 12.11.2010, σ. 23).

(2)

 Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — Η επιβολή της δασικής νομοθεσίας, η διακυβέρνηση και το εμπόριο (FLEGT) — Πρόταση για σχέδιο δράσης της ΕΕ, COM/2003/0251 τελικό.

(3)

 Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 607/2012 της Επιτροπής (ΕΕ L 177 της 7.7.2012, σ. 16).

(4)

 Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 363/2012 της Επιτροπής (ΕΕ L 115 της 27.4.2012, σ. 12).

(5)

  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A52016DC0060  

(6)

 Στις ρυθμίσεις που ακολουθούν τις συμφωνημένες τυποποιημένες ρήτρες, και συγκεκριμένα στο σημείο 17 της κοινής αντίληψης που προσαρτάται στη διοργανική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου, της 13ης Απριλίου 2016 (ΕΕ L 123 της 12.5.2016, σ. 1), ορίζεται ότι η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εξουσία που της έχει ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη «κάθε» χρονικής περιόδου.

(7)

  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1627399826193&uri=CELEX%3A52019DC0086