ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 5.11.2020

COM(2020) 693 final

2018/0089(COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου ως προς την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις αντιπροσωπευτικές αγωγές για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών και με την κατάργηση της οδηγίας 2009/22/ΕΚ

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2018/0089 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου ως προς την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις αντιπροσωπευτικές αγωγές για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών και με την κατάργηση της οδηγίας 2009/22/ΕΚ

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1.Ιστορικό

2.Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε, ως μέρος της πρωτοβουλίας «Νέα συμφωνία για τους καταναλωτές», πρόταση οδηγίας σχετικά με τις αντιπροσωπευτικές αγωγές για την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών και με την κατάργηση της οδηγίας 2009/22/ΕΚ.

Στόχος της οδηγίας είναι να αυξηθεί το επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και να βελτιωθεί η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, με την αύξηση της αποτελεσματικότητας της ισχύουσας διαδικασίας αγωγών παραλείψεως για την προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών και με τη συμπλήρωσή της με μηχανισμό συλλογικής έννομης προστασίας των καταναλωτών.

Η πρόταση ορίζει κανόνες που επιτρέπουν στους νομιμοποιούμενους φορείς να ασκούν αντιπροσωπευτικές αγωγές οι οποίες αποσκοπούν στην προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα τις απαραίτητες εγγυήσεις για την αποφυγή καταχρηστικών πρακτικών προσφυγής στη δικαιοσύνη. Τα πιθανά αιτήματα των αντιπροσωπευτικών αγωγών περιλαμβάνουν την παράλειψη της προσβολής, με αντικείμενο την παύση ή την απαγόρευση της πρακτικής ενός εμπόρου, εάν η πρακτική αυτή θεωρηθεί παραβίαση πράξης της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας, καθώς και τη λήψη μέτρων επανόρθωσης, που θα παράσχουν στους καταναλωτές που εκπροσωπούνται στην αγωγή τα μέσα έννομης προστασίας που προβλέπονται δυνάμει του ενωσιακού και του εθνικού δικαίου. Η πρόταση προβλέπει εναρμονισμένα κριτήρια για τον ορισμό των νομιμοποιούμενων φορέων, καθώς και κανόνες για τη χρηματοδότηση από τρίτους, την υποστήριξη των νομιμοποιούμενων φορέων και την αμοιβαία αναγνώρισή τους, τη διευθέτηση των διαφορών, την ενημέρωση των καταναλωτών και την κοινοποίηση αποδεικτικών στοιχείων· σκοπός είναι να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας στο εγχώριο και διασυνοριακό πλαίσιο. Το πεδίο εφαρμογής της πρότασης καλύπτει το οριζόντιο δίκαιο για την προστασία των καταναλωτών και τα ειδικά τομεακά μέσα της ΕΕ που αφορούν την προστασία των συλλογικών συμφερόντων των καταναλωτών σε διάφορους τομείς όπως οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες, η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα ταξίδια, ο τουρισμός, η υγεία και το περιβάλλον.

3.Παρατηρήσεις σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου

Σύμφωνα με την πολιτική συμφωνία, η θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση εισάγει σειρά αλλαγών στην πρόταση της Επιτροπής, με σκοπό κυρίως τα εξής:

·να διασαφηνιστούν οι στόχοι της οδηγίας, δηλαδή η συμβολή της στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς μέσω υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση αναφέρεται επίσης στον στόχο της πρόσβασης των καταναλωτών στη δικαιοσύνη·

·να δοθεί στα κράτη μέλη η διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τον καθορισμό των νομιμοποιούμενων φορέων που έχουν τη δυνατότητα να ασκούν εγχώριες αγωγές, ενώ παράλληλα ενισχύονται τα εναρμονισμένα κριτήρια για τον καθορισμό των νομιμοποιούμενων φορέων που έχουν τη δυνατότητα να ασκούν διασυνοριακές αγωγές·

·να διασαφηνιστούν οι κατηγορίες μέτρων στις οποίες μπορούν να προσφεύγουν οι νομιμοποιούμενοι φορείς, καθώς και οι κανόνες για την εκπροσώπηση των καταναλωτών στο πλαίσιο της αγωγής, τον συντονισμό των πιθανών παράλληλων αγωγών, τη χρηματοδότηση από τρίτους, τον καταμερισμό των διαδικαστικών δαπανών, την ενημέρωση των καταναλωτών, την κοινοποίηση αποδεικτικών στοιχείων και την υποστήριξη των νομιμοποιούμενων φορέων·

·να εφαρμοστεί η οδηγία περισσότερο ως αρχή, παρέχοντας στα κράτη μέλη μεγαλύτερη διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τις διαδικαστικές λεπτομέρειες, όπως η διευθέτηση των διαφορών, τα αποτελέσματα των τελικών αποφάσεων, οι προθεσμίες παραγραφής ή οι κυρώσεις, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η προσαρμογή των αντιπροσωπευτικών αγωγών στα εθνικά πλαίσια επιβολής·

·να καθιερωθεί μια ρήτρα επανεξέτασης όσον αφορά τον ενδεχόμενο διορισμό Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή για τις αντιπροσωπευτικές αγωγές·

·να παραταθεί η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, από 18 σε 24 μήνες.

Η θέση του Συμβουλίου αποτυπώνει πλήρως την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις 22 Ιουνίου 2020. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις της πρότασης συνάδουν με τους αρχικούς στόχους πολιτικής της. Επομένως, η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει τη θέση του Συμβουλίου.

4.Συμπέρασμα

Η Επιτροπή συντάσσεται με τη θέση του Συμβουλίου.

Η έκδοση της οδηγίας αυτής θα αποτελέσει σημαντικό ορόσημο για την αποτελεσματική επιβολή των δικαιωμάτων των καταναλωτών στην ΕΕ, όσον αφορά τα συλλογικά συμφέροντα των καταναλωτών. Η οδηγία θα συμβάλει επίσης στην εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τους εμπόρους που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά.