ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.5.2020
COM(2020) 441 final
2020/0111(NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19
EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52020PC0441R(01)
Proposal for a COUNCIL REGULATION establishing a European Union Recovery Instrument to support the recovery in the aftermath of the COVID-19 pandemic
Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19
Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19
COM/2020/441 final/2
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.5.2020
COM(2020) 441 final
2020/0111(NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η πανδημία COVID-19 συνιστά εκτεταμένη και σοβαρή κρίση στον τομέα της δημόσιας υγείας. Πλήττει σοβαρά τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες παγκοσμίως. Η έκταση της κρίσης στον τομέα της υγείας και τα μέτρα πολιτικής που ελήφθησαν για τον έλεγχό της είναι άνευ πρωτοφανή. Λόγω των ανωτέρω, το βάθος του κοινωνικοοικονομικού αντικτύπου είναι εξαιρετικά αβέβαιο. Ήδη σε αυτό το στάδιο, είναι βέβαιο ότι παρουσιάζει πρωτοφανείς και οξείες προκλήσεις για τα χρηματοπιστωτικά και οικονομικά συστήματα των κρατών μελών. Σύμφωνα με τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής 1 , το ΑΕΠ της ΕΕ προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά περίπου 7,5 % φέτος — πολύ περισσότερο από ό, τι κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2009 - και να ανακάμψει μόνο κατά 6 % το 2021, ενώ το ποσοστό ανεργίας της ΕΕ προβλέπεται να ανέλθει σε 9% το 2020, με κίνδυνο αύξησης της φτώχειας κα των ανισοτήτων.
Ως απάντηση, τα κράτη μέλη θέσπισαν έκτακτα οικονομικά και χρηματοδοτικά μέτρα κατά διακριτική ευχέρεια. Παράλληλα με τους ονομαζόμενους «αυτόματους σταθεροποιητές», δηλ. πληρωμές που προβλέπονται στα συστήματα ασφάλισης ανεργίας και κοινωνικής ασφάλισης και σε συνδυασμό με απώλεια φορολογικών εσόδων, τα εν λόγω μέτρα έχουν σημαντική επίπτωση στα δημόσια οικονομικά, με το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να εκτινάσσεται από το 0,6% του ΑΕΠ το 2019 στο 8,5% του ΑΕΠ εφέτος, τόσο στη ζώνη του ευρώ όσο και στην ΕΕ.
Το σοκ στην οικονομία της ΕΕ είναι συμμετρικό ως προς το ότι η πανδημία έχει πλήξει όλα τα κράτη μέλη, ωστόσο, ο αντίκτυπος της πανδημίας διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, όπως και η ικανότητά τους να απορροφούν τους οικονομικούς και δημοσιονομικούς κραδασμούς και να αντιδράσουν σε αυτούς, ανάλογα με τις συγκεκριμένες οικονομικές δομές και τις αρχικές συνθήκες που επικρατούσαν στα κράτη μέλη. Από τα ανωτέρων προκύπτει ότι υπάρχει κίνδυνος η κρίση να διευρύνει τις ανισότητες στην Ένωση, απειλώντας τη συλλογική οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα.
Η Ένωση ενήργησε ταχέως για να επιτύχει μια συντονισμένη και ισχυρή συλλογική αντίδραση στις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, εντός των ορίων του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που λήγει το 2020. Η εν λόγω αντίδραση συμπληρώνει τα οικονομικά και δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που έλαβαν τα κράτη μέλη.
Η κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στον οικονομικό ιστό της Ένωσης αν δεν αντιμετωπιστεί με ανάλογης σπουδαιότητας μέτρα πολιτικής σε Ενωσιακό επίπεδο.
Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ευρωπαϊκή ανάκαμψη θα χρειαστεί μαζικές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη σταθερή πορεία της Ένωσης προς μια βιώσιμη και ανθεκτική ανάκαμψη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας και την αποκατάσταση της άμεσης ζημίας που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19 και την παράλληλη υποστήριξη των πράσινων και ψηφιακών προτεραιοτήτων της Ένωσης. Για την χρηματοδότησης της προτεινόμενης πράξης, η Επιτροπή προτείνει τροποποίηση της [ΑΙΠ] (απόφασης περί ιδίων πόρων) με την οποία εξουσιοδοτείται η Ένωση να δανειστεί προσωρινά και κατ’ εξαίρεση ποσό 750 δισ. EUR σε τιμές 2018, να αυξήσει το ανώτατο όριο των ιδίων πόρων για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων και ενδεχόμενες υποχρεώσεις για δάνεια στα κράτη μέλη. Η προτεινόμενη πράξη προσδιορίζει την διάθεση κονδυλίων σε διάφορα ενωσιακά προγράμματα σύμφωνα με τη στρατηγική που αναπτύσσεται στο σχέδιο ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα δαπανηθούν 500 δισεκ. EUR σε τιμές 2018 για μη επιστρεπτέα στήριξη, επιστρεπτέα στήριξη μέσω χρηματοδοτικών μέσων ή για σχηματισμό προβλέψεων εγγυήσεων του προϋπολογισμού και συναφείς δαπάνες.
Θα χρησιμοποιηθούν 250 δισεκ. EUR σε τιμές 2018 για την παροχή δανείων σε κράτη μέλη. Η Ένωση θα φέρει ενδεχόμενη υποχρέωση με τη μορφή εγγύησης για τα εν λόγω δάνεια μέχρι την αποπληρωμή τους.
Το άρθρο 3 καθορίζει το ανώτατο ποσό που μπορεί να χρηματοδοτήσει το Μέσον. Οι χρήσεις των κεφαλαίων ορίζονται επίσης σαφώς στο άρθρο 3, με περιγραφή των επιλέξιμων προγραμμάτων, καθώς και της φύσης της στήριξης (επιχορηγήσεις, δάνεια και εγγυήσεις). Στα άρθρα 2 και 4, ο παρών κανονισμός περιορίζει επίσης αυστηρά το πεδίο εφαρμογής και το χρονικό διάστημα εντός του οποίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια. Με τον τρόπο αυτό αποκλείεται η χρήση του Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για οιονδήποτε σκοπό πλην της αντιμετώπισης των άμεσων οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της κρίσης.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Το Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχει χρηματοδότηση για μέτρα και δράσεις που πρόκειται να εφαρμοστούν όπως περιγράφεται στο Σχέδιο ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πόροι που αντλούνται μέσω της έκδοσης θα χρησιμοποιηθούν για τα προγράμματα της Ένωσης βάσει του προσεχούς πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου στους ακόλουθους τομείς:
·Παροχή στήριξης με τη μορφή επιχορηγήσεων και δανείων για την υλοποίηση των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των κρατών μελών δυνάμει του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας·
·Παροχή επενδυτικής στήριξης δυνάμει των υφιστάμενων και προτεινόμενων δημοσιονομικών εγγυήσεων (ΕΤΣΕ/InvestEU) σε, μεταξύ άλλων, 1) βιώσιμες επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από την κρίση προκειμένου να εξέλθουν από αυτήν, ιδίως με στόχο τη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση· 2) στοχευμένη στήριξη σε έργα ευρωπαϊκού στρατηγικού ενδιαφέροντος ώστε οι αλυσίδες εφοδιασμού της εσωτερικής αγοράς να αναπτύξουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ σε τομείς και ικανότητες καίριας σημασίας·
·Δυναμική στήριξη σε περιφέρειες και τομείς που έχουν πληγεί από την κρίση με ενισχυμένα μέσα πολιτικής συνοχής·
·Στήριξη της έρευνας και καινοτομίας ως απάντηση στην πανδημία της CΟVID-19·
·Ενίσχυση του επιπέδου ετοιμότητας απέναντι στην κρίση και βελτίωση της στρατηγικής ανθεκτικότητας των ενωσιακών συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης·
·Άμβλυνση των επιπτώσεων από την πανδημία της CΟVID-19 στη δίκαιη μετάβαση προς μια πράσινη οικονομία στις διάφορες περιοχές·
·Μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την πανδημία της CΟVID-19 στην αγροτική ανάπτυξη·
·Στήριξη χωρών εταίρων, ιδιαίτερα εκείνων στα Δυτικά Βαλκάνια, τη Γειτονία και την Αφρική, στις προσπάθειές τους να καταπολεμήσουν και να ανακάμψουν από τις επιπτώσεις της πανδημίας και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους.
Οι δράσεις και τα μέτρα θα υλοποιηθούν σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στις βασικές πράξεις θέσπισης των μέσων πολιτικής. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή παρουσιάζει παράλληλα τις αναγκαίες νομοθετικές προτάσεις που διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω μέσα πολιτικής μπορούν να δεχθούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό που προκύπτουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Το άρθρο 122 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει τη δυνατότητα μέτρων, τα οποία αποφασίζονται σε πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών, ενδεδειγμένων για την οικονομική κατάσταση. Η παρούσα κατάσταση είναι πρωτοφανής. Χαρακτηρίζεται από σοβαρές δυσκολίες που προέκυψαν από έκτακτα γεγονότα τα οποία εκφεύγουν από τον έλεγχο των κρατών μελών. Ως εκ τούτου είναι σκόπιμη η θέσπιση, δυνάμει του άρθρου 122 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έκτακτων προσωρινών μέτρων για τη στήριξη της ανάκαμψης και της ανθεκτικότητας σε ολόκληρη την Ένωση.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Οι επιδιωκόμενοι στόχοι από το εν λόγω μέσον δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν επαρκώς από τα μεμονωμένα κράτη μέλη λόγω της κλίμακας των μέτρων που θα χρειαστεί να ληφθούν. Το Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνει τη δυνατότητα στην Ένωση να συμπληρώσει τα οικονομικά και δημοσιονομικά μέτρα κρατών μελών, ειδικότερα με τη μορφή «αυτόματων σταθεροποιητών» και «οικονομικών και δημοσιονομικών μέτρων διακριτικής ευχέρειας», με ταχεία και στοχευμένη σημαντική αύξηση των δαπανών διακριτικής ευχέρειας.
Η συμπληρωματική αυτή κινητοποίηση χρηματοδότησης διασφαλίζει ότι η εσωτερική αγορά δεν υπονομεύεται από διαφορές στη δυνατότητα των κρατών μελών να αντλήσουν χρηματοδότηση, και παρέχει επίσης χρηματοδότηση σε πνεύμα αλληλεγγύης στα κράτη μέλη με περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο για δαπάνες διακριτικής ευχέρειας. Επιπλέον, διασφαλίζει ότι οι δαπάνες πραγματοποιούνται στη βάση συνεκτικής, συντονισμένης μεταξύ των κρατών των κρατών μελών, οικονομικής στρατηγικής.
Μόνο μια τέτοια συντονισμένη δράση, διαπνεόμενη από πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών σε περίοδο κρίσης, μπορεί να διασφαλίσει ότι αντλούνται έσοδα σε επαρκείς πόρους ώστε να δημιουργηθούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις από την Ένωση στις πλέον πληγείσες περιοχές ή στους πλέον πληγέντες τομείς.
•Αναλογικότητα
Η χρηματοδότηση από το Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απαιτούμενη έκταση οφείλεται στις πρωτοφανείς συνθήκες τις οποίες βιώνει η ίδια η Ένωση. Το Μέσον Ανάκαμψης είναι σαφώς οριοθετημένο από απόψεως διάρκειας και χρήσης. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η χρήση του περιορίζεται αυστηρά στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της παρούσας κρίσης σε κλίμακα ανάλογη με τις εν λόγω επιπτώσεις. Η χρηματοδότηση θα προσανατολίζεται στην ανάγκη παροχής άμεσης και δυναμικής στήριξης της οικονομικής ανάκαμψης.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Η Επιτροπή κρίνει κατάλληλη την επιλογή του κανονισμού λόγω της απευθείας και άμεσης εφαρμογής του και του γενικού πεδίου εφαρμογής του.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Λόγω της επείγουσας ανάγκης να καταρτιστεί η πρόταση ώστε να μπορεί να εγκριθεί ταχέως από το Συμβούλιο, δεν ήταν δυνατόν να διεξαχθεί διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Άνευ αντικειμένου
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της πρότασης, δεν διενεργήθηκε εκτίμηση επιπτώσεων.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Άνευ αντικειμένου
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Ο προτεινόμενος κανονισμός θα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη από εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό από την δανειοληψία της Ένωσης που έχει εγκριθεί βάσει του άρθρο 3β της [ΑΙΠ] για μη επιστρεπτέα στήριξη, επιστρεπτέα στήριξη μέσω χρηματοδοτικών μέσων και για σχηματισμό προβλέψεων εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό και συναφών δαπανών. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη πρόβλεψης πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων και πληρωμών για την κάλυψη των ποσών που καθίστανται απαιτητά για την δανειοληψία (για τις πληρωμές τοκομεριδίων και τις εξοφλήσεις κατά τη λήξη). Δεν προβλέπονται αποπληρωμές από τον προϋπολογισμό της ΕΕ πριν από το 2028. Οι αναγκαίες πιστώσεις για την κάλυψη δυνητικών πληρωμών τοκομεριδίων για την περίοδο 2021-2027 είναι συμβατές με την πρόταση της Επιτροπής για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, και ιδίως με τον τομέα 2 Συνοχή και Αξίες (εκτός από τον τομέα «Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή»). Τα μελλοντικά πολυετή δημοσιονομικά πλαίσια θα χρειαστεί να παρέχουν τις αναγκαίες πιστώσεις για την κάλυψη των πληρωμών τοκομεριδίων και των εξοφλήσεων κατά τη λήξη.
Τα δάνεια θα επιστραφούν από τα δικαιούχα κράτη μέλη και η Ένωση θα φέρει μόνο ενδεχόμενη υποχρέωση συμβατή με το ανώτατο όριο των ειδικών ιδίων πόρων.
Στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο περιλαμβάνεται ενδεικτικός προγραμματισμός των αναμενόμενων εσόδων καθώς και των σχετικών δαπανών.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Απαιτούνται μέγιστη διαφάνεια και ορθή παρακολούθηση όσον αφορά τη χρήση των χρηματοδοτικών πόρων της ΕΕ. Θα ισχύουν οι υποχρεώσεις αναφοράς για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή.
2020/0111 (NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 122,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1) Για να περιοριστεί η διασπορά της νόσου του κορονοϊού («COVID-19»), η οποία στις 11 Μαρτίου 2020 κηρύχθηκε πανδημία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα κράτη μέλη θέσπισαν μια σειρά μέτρων άνευ προηγουμένου.
(2)Τα μέτρα αυτά, τα οποία ελήφθησαν ως απάντηση σε αυτή την εξαιρετική κατάσταση, η οποία εκφεύγει του ελέγχου των κρατών μελών, προκάλεσαν σημαντικές διαταραχές των οικονομικών δραστηριοτήτων που αντανακλώνται σε απότομη πτώση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος και σε σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση, τις κοινωνικές συνθήκες, τη φτώχεια και τις ανισότητες. Ειδικότερα, τα μέτρα αυτά έχουν διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού και την παραγωγή και έχουν προκαλέσει απουσίες από τον χώρο εργασίας. Επιπλέον, η παροχή πολλών υπηρεσιών έχει καταστεί αδύνατη ή πολύ δύσκολη. Ταυτόχρονα, η καταναλωτική ζήτηση έχει μειωθεί. Πολλές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν έλλειψη ρευστότητας και η φερεγγυότητά τους κινδυνεύει, ενώ οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι πολύ ασταθείς. Σημαντικοί τομείς όπως τα ταξίδια και ο τουρισμός πλήττονται ιδιαίτερα. Γενικότερα, τα μέτρα αυτά έχουν ήδη οδηγήσει ή θα οδηγήσουν σε σοβαρή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης πολλών επιχειρήσεων στην Ένωση.
(3)Η κρίση εξαπλώθηκε γρήγορα στο έδαφος της Ένωσης και σε τρίτες χώρες. Για το 2020 προβλέπεται απότομη συρρίκνωση της ανάπτυξης στην Ένωση. Οι κίνδυνοι όσον αφορά την ανάκαμψη είναι πολύ άνισοι στα διάφορα κράτη μέλη, αυξάνοντας την απόκλιση μεταξύ των εθνικών οικονομιών. Η διαφορετική δημοσιονομική ικανότητα των κρατών μελών να παρέχουν οικονομική στήριξη όπου χρειάζεται περισσότερο για την ανάκαμψη και η απόκλιση των εθνικών μέτρων θέτουν σε κίνδυνο την ενιαία αγορά καθώς και την κοινωνική και εδαφική συνοχή.
(4)Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων για την ευρωπαϊκή ανάκαμψη, που απαιτεί σημαντικά ποσά δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων προκειμένου να τεθεί σταθερά η Ένωση σε πορεία βιώσιμης και ανθεκτικής ανάκαμψης, με τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας, τη στήριξη της κοινωνικής ενσωμάτωσης και την αποκατάσταση της άμεσης ζημίας που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19, με παράλληλη υποστήριξη των πράσινων και ψηφιακών προτεραιοτήτων της Ένωσης.
(5)Η έκτακτη αυτή κατάσταση, η οποία εκφεύγει του ελέγχου των κρατών μελών, απαιτεί συνεκτική και ενιαία προσέγγιση σε επίπεδο Ένωσης. Για να προληφθεί η περαιτέρω επιδείνωση της οικονομίας, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής και να δοθεί ώθηση στη βιώσιμη και ανθεκτική ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας, θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή ένα έκτακτο και συντονισμένο πρόγραμμα οικονομικής και κοινωνικής στήριξης, σε πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών, ιδίως προς εκείνα που έχουν πληγεί πιο σοβαρά.
(6)Δεδομένου ότι το μέσο αποτελεί έκτακτη απάντηση σε αυτές τις προσωρινές πλην όμως ακραίες περιστάσεις, η στήριξη στο πλαίσιο του Μέσου θα πρέπει να είναι διαθέσιμη μόνο για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της πανδημίας COVID 19 ή της κάλυψης άμεσων χρηματοδοτικών αναγκών προκειμένου να αποφευχθεί η επανεμφάνιση της πανδημίας COVID 19.
(7)Το Μέσο αυτό θα πρέπει να επικεντρώνεται ιδίως σε μέτρα για την αποκατάσταση των αγορών εργασίας, της κοινωνικής προστασίας και των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, σε μέτρα για την αναζωογόνηση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων και της απασχόλησης με στόχο την ενδυνάμωση της συνοχής μεταξύ των κρατών μελών, τη στήριξη των επιχειρήσεων που πλήττονται από τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID 19, ιδίως μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και των οικονομικά βιώσιμων επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν περιορισμούς φερεγγυότητας, μέτρα για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης σε ζωτικής σημασίας αλυσίδες εφοδιασμού, στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας ως απάντηση στην πανδημία COVID-19, ανάπτυξη ικανοτήτων σε επίπεδο Ένωσης για την ενίσχυση της ετοιμότητας για αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων, στήριξη διατήρησης των προσπαθειών περιοχών προς μια δίκαιη μετάβαση και στήριξη των αγροτικών περιοχών στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας του Coved-19. Οι εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με γειτονικές και αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως στα Δυτικά Βαλκάνια, χώρες που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και χώρες της Αφρικής, έχουν μεγάλη σημασία για την οικονομία της Ένωσης. Για τον λόγο αυτό, και σύμφωνα με τον παγκόσμιο ρόλο και την ευθύνη της Ένωσης, θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιηθούν χρηματοδοτικοί πόροι για την παροχή στήριξης και ανθρωπιστικής βοήθειας στις προσπάθειες των εν λόγω χωρών για την καταπολέμηση των επιπτώσεων της πανδημίας της COVID 19 και για την ανάκαμψή της με σκοπό την αποκατάσταση και την ενίσχυση των εμπορικών και οικονομικών σχέσεων μεταξύ αυτών και της Ένωσης.
(8)Για να εξασφαλιστεί βιώσιμη και ανθεκτική ανάκαμψη σε ολόκληρη την Ένωση και να διευκολυνθεί η υλοποίηση της οικονομικής στήριξης, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι καθιερωμένοι μηχανισμοί δαπανών μέσω προγραμμάτων της Ένωσης στο πλαίσιο των σχετικών πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων. Η στήριξη στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών παρέχεται με τη μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων, δανείων και σχηματισμού προβλέψεων για εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό. Η κατανομή των χρηματοδοτικών πόρων θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τον βαθμό στον οποίο τα εν λόγω προγράμματα είναι σε θέση να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων του Μέσου.
(9)Δεδομένης της φύσης των προς χρηματοδότηση μέτρων, ένα μέρος των διαθέσιμων ποσών για το εν λόγω Μέσο θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την παροχή δανείων σε κράτη μέλη, ενώ το άλλο μέρος των πόρων θα πρέπει να αποτελέσει εξωτερικό έσοδο για ειδικό προορισμό κατά την έννοια του άρθρο 21 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2 και θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για μη επιστρεπτέα στήριξη, χρηματοδοτικά μέσα ή σχηματισμό προβλέψεων για εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό και συναφείς δαπάνες από την Ένωση. Ενώ το άρθρο 12 παράγραφος 4 στοιχείο γ) και το άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 εφαρμόζονται σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και σε πιστώσεις πληρωμών που διατίθενται σε σχέση με τα εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό δυνάμει του παρόντος κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των προθεσμιών που έχουν τεθεί για τα διάφορα είδη στήριξης, οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που προκύπτουν από τα εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό δεν θα πρέπει να μεταφέρονται αυτομάτως πέραν των αντίστοιχων καταληκτικών ημερομηνιών, εκτός από τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που είναι αναγκαίες για την τεχνική και διοικητική βοήθεια για την εφαρμογή των μέτρων δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
(10)Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων για μη επιστρεπτέα στήριξη θα πρέπει να διατίθενται αυτόματα μέχρι το επιτρεπόμενο ποσό. Η διαχείριση της ρευστότητας θα πρέπει να γίνεται με αποτελεσματικό τρόπο, ώστε να αντλούνται πόροι μόνο όταν πρέπει να τηρηθούν οι νομικές δεσμεύσεις μέσω αντίστοιχων πιστώσεων πληρωμών.
(11)Δεδομένης της σημασίας της χρήσης των ποσών κατά τα πρώτα έτη του Μέσου, είναι σκόπιμο να επανεξεταστεί η πρόοδος στην εφαρμογή του Μέσου.. Η Επιτροπή θα πρέπει να συντάξει σχετική έκθεση έως τις 31 Μαρτίου 2023.
(12)Το άρθρο 135 παράγραφος 2 της συμφωνίας για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας
3
προβλέπει ότι οι τροποποιήσεις της απόφασης 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ του Συμβουλίου
4
που θεσπίζονται την ημερομηνία έναρξης ισχύος της εν λόγω συμφωνίας ή μεταγενέστερα δεν εφαρμόζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο στον βαθμό που οι εν λόγω τροποποιήσεις επηρεάζουν τις οικονομικές υποχρεώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου. Η στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού και η αντίστοιχη αύξηση του ανώτατου ορίου των ιδίων πόρων της Ένωσης θα έχουν αντίκτυπο στην οικονομική υποχρέωση του Ηνωμένου Βασιλείου. Το άρθρο 143 παράγραφος 1 της συμφωνίας αποχώρησης περιορίζει την υποχρέωση του Ηνωμένου Βασιλείου να καλύψει το μερίδιό του από τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις της Ένωσης στις εν λόγω ενδεχόμενες υποχρεώσεις που προκύπτουν από χρηματοοικονομικές πράξεις που αποφασίστηκαν από την Ένωση πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας αποχώρησης. Κάθε ενδεχόμενη υποχρέωση της Ένωσης δυνάμει του παρόντος κανονισμού είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση. Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και εντός του Ηνωμένου Βασιλείου,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Θεσπίζεται το Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης («το Μέσο») για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής του Μέσου
(1)Το μέσο στηρίζει την ανάκαμψη εντός της Ένωσης μετά την πανδημία COVID-19 και ειδικότερα χρηματοδοτεί τα ακόλουθα μέτρα για την αντιμετώπιση των δυσμενών οικονομικών συνεπειών της εν λόγω πανδημίας:
α)μέτρα για την αποκατάσταση της απασχόλησης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας και την ανασυγκρότηση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης·
β)μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την αναζωογόνηση του αναπτυξιακού δυναμικού, την ενίσχυση της συνοχής μεταξύ των κρατών μελών και την αύξηση της ανθεκτικότητάς τους·
γ)μέτρα στήριξης για τις επιχειρήσεις που πλήττονται από τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, ιδίως μέτρα υπέρ των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων χρηματοοικονομικών επενδύσεων σε αυτές τις επιχειρήσεις·
δ)μέτρα στήριξης για οικονομικά βιώσιμες επιχειρήσεις που έχουν αντιμετωπίσει περιορισμούς όσον αφορά τη φερεγγυότητά τους λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας της COVID 19, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων χρηματοοικονομικών επενδύσεων σε αυτές τις επιχειρήσεις·
ε)μέτρα για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης σε ζωτικής σημασίας αλυσίδες εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων χρηματοοικονομικών επενδύσεων σε επιχειρήσεις·
στ)μέτρα στήριξης της έρευνας και καινοτομίας ως απάντηση στην πανδημία της CΟVID-19·
ζ)μέτρα στήριξης για την αύξηση του επιπέδου ετοιμότητας της Ένωσης για την αντιμετώπιση κρίσεων και για την παροχή δυνατότητας ταχείας και αποτελεσματικής αντίδρασης της Ένωσης σε σοβαρές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης· αυτό περιλαμβάνει βελτίωση της στρατηγικής ανθεκτικότητας των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης της Ένωσης, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία και αποτελεσματική αντίδραση σε επίπεδο Ένωσης σε περίπτωση νέας διασυνοριακής υγειονομικής κρίσης· μέτρα που περιλαμβάνουν τη δημιουργία αποθεμάτων βασικών εφοδίων και ιατρικού εξοπλισμού και την απόκτηση των απαραίτητων υποδομών για τη διατήρηση κατάλληλων επιπέδων ιατρικών προϊόντων και φαρμάκων σχετικών με την αντιμετώπιση της κρίσης.
η)μέτρα στήριξης για να εξασφαλιστεί ότι η δίκαιη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία δεν θα υπονομευθεί από την πανδημία COVID 19·
θ)μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την πανδημία COVID-19 στη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη.
Το Μέσο παρέχει επίσης στήριξη για την αντιμετώπιση κρίσεων σε χώρες εταίρους με σκοπό την αποκατάσταση και την ενίσχυση των εμπορικών και οικονομικών σχέσεών τους με την Ένωση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους.
(2)Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 υλοποιούνται στο πλαίσιο ειδικών προγραμμάτων της Ένωσης και σύμφωνα με τις σχετικές πράξεις της Ένωσης για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με αυτά τα προγράμματα. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν τεχνική και διοικητική βοήθεια για την εφαρμογή τους.
Άρθρο 3
Χρηματοδότηση του Μέσου και κατανομή των κονδυλίων
(1)Το Μέσο χρηματοδοτείται μέχρι ποσού 750 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 βάσει της εξουσιοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 3β της [ΑΙΠ].
(2)Το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 1 κατανέμεται ως εξής:
α) στήριξη έως 433 200 000 000 EUR σε τιμές 2018με τη μορφή μη επιστρεπτέας στήριξης και επιστρεπτέας στήριξης μέσω χρηματοδοτικών μέσων, η οποία κατανέμεται ως εξής:
i)έως 50 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για διαρθρωτικά προγράμματα και προγράμματα συνοχής του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2014-2020 όπως ενισχύθηκε έως το 2022, συμπεριλαμβανομένης στήριξης για χρηματοδοτικά μέτρα·
ii)έως 310 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για πρόγραμμα χρηματοδότησης της ανάκαμψης και της οικονομικής κοινωνικής ανθεκτικότητας μέσω της στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων·
iii)έως 7 700 000 000 EUR σε τιμές 2018 για πρόγραμμα σχετικό με την υγεία·
iv)έως 2 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για προγράμματα που σχετίζονται με την πολιτική προστασία·
v)έως 13 500 000 000 EUR σε τιμές 2018 για προγράμματα που σχετίζονται με την έρευνα και την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης για χρηματοδοτικά μέσα·
vi)έως 30 000 000 000 EUR σε τιμές 2018για προγράμματα στήριξης περιοχών στη μετάβασή τους προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία·
vii)έως 15 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για ανάπτυξη σε αγροτικές περιοχές·
viii)έως 5 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στο εξωτερικό της Ένωσης·
β)δάνεια σε κράτη μέλη έως 250 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για πρόγραμμα χρηματοδότησης της ανάκαμψης και της οικονομικής κοινωνικής ανθεκτικότητας μέσω της στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων·
γ)έως 66 800 000 000 EUR σε τιμές 2018 για σχηματισμό προβλέψεων για εγγυήσεις και σχετικές δαπάνες για τα ακόλουθα προγράμματα:
i)έως 30 300 000 000 EUR για προγράμματα που αποσκοπούν στη [στρατηγική] στήριξη επενδυτικών δραστηριοτήτων στον τομέα των εσωτερικών πολιτικών της Ένωσης·
ii)έως 26 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 για προγράμματα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της φερεγγυότητας οικονομικά βιώσιμων επιχειρήσεων στην Ένωση·
iii)έως 10 500 000 000 EUR σε τιμές 2018 για προγράμματα που αποσκοπούν στην προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης εκτός της Ένωσης.
Άρθρο 4
Κανόνες δημοσιονομικής εκτέλεσης
(1)Για τους σκοπούς του άρθρου 21 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046, ποσό 433 200 000 000 EUR σε τιμές 2018εκ των κονδυλίων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 συνιστούν εξωτερικά έσοδα ειδικού προορισμού για τα ενωσιακά προγράμματα που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α) του παρόντος κανονισμού και EUR 66 800 000 000 σε τιμές 2018 από τα κονδύλια αυτά συνιστούν εξωτερικά έσοδα ειδικού προορισμού για τα ενωσιακά προγράμματα που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του παρόντος κανονισμού.
(2)250 000 000 000 EUR σε τιμές 2018 από τα κονδύλια που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 χρησιμοποιούνται για δάνεια προς τα κράτη μέλη δυνάμει ενωσιακών προγραμμάτων όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο β) του παρόντος κανονισμού.
(3)Οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που καλύπτουν τη στήριξη όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχεία α) και γ) διατίθενται αυτομάτως έως τα ποσά που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α) και γ) από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της [ΑΙΠ] που παρέχει την εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.
(4)Οι νομικές δεσμεύσεις που συνεπάγονται δαπάνες στήριξης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α) και, κατά περίπτωση, στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ) σημείο i), συνάπτονται από την Επιτροπή ή από τους εκτελεστικούς της οργανισμούς έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Οι νομικές δεσμεύσεις για ποσό τουλάχιστον 60 τοις εκατό του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α) συνάπτονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.
(5)Οι αποφάσεις για τη χορήγηση των δανείων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο β) εκδίδονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
(6)Οι εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό της Ένωσης έως ένα ποσό, το οποίο, σύμφωνα με τον σχετικό συντελεστή σχηματισμού προβλέψεων που ορίζεται στις αντίστοιχες βασικές πράξεις, αντιστοιχεί στον σχηματισμό προβλέψεων για τις εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ), ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των υποστηριζόμενων χρηματοδοτικών και επενδυτικών πράξεων, χορηγούνται μόνο για την στήριξη των πράξεων που έχουν εγκριθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 από τους ομολόγους. Οι αντίστοιχες συμφωνίες εγγύησης προβλέπουν διατάξεις που εξασφαλίζουν ότι οι οικονομικές πράξεις που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 60 τοις εκατό του ποσού των εν λόγω εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό εγκρίνονται από τους ομολόγους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Σε περίπτωση που ο σχηματισμός πρόβλεψης χρησιμοποιείται για μη επιστρεπτέα στήριξη που συνδέεται με τις χρηματοδοτικές και επενδυτικές δραστηριότητες του άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ) σημείο i), οι σχετικές νομικές δεσμεύσεις αναλαμβάνονται από την Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
(7)Οι αποφάσεις για τη χορήγηση των δανείων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ) σημείο iii) εκδίδονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
(8)Οι παράγραφοι 4 έως 7 δεν εφαρμόζονται στα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 δεύτερη φράση.
(9)Οι δαπάνες από την τεχνική και διοικητική βοήθεια για την εφαρμογή του Μέσου, όπως για δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων των εταιρικών συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών του παρόντος κανονισμού, χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
Άρθρο 5
Υποβολή έκθεσης
Έως τις 31 Μαρτίου 2023, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εφαρμογή του Μέσου και τη χρήση των κονδυλίων που έχουν διατεθεί σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2.
Άρθρο 6
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός δεν εφαρμόζεται ως προς το Ηνωμένο Βασίλειο και εντός αυτού. Οι αναφορές στα κράτη μέλη στον παρόντα κανονισμό νοούνται ως μη περιλαμβάνουσες το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής που αφορούν τη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ
1.3.Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.4.Στόχος(-οι)
1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.6.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις
1.7.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
2.2.Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου
2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
3.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες
3.2.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις επιχειρησιακές πιστώσεις
3.2.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα
3.2.4.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο
3.2.5.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση
3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης μετά την πανδημία COVID-19
1.2.Σχετικός/-οί τομέας/-είς) πολιτικής στη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ 5
Οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις (τίτλος 01 και εσωτερικές υποθέσεις (τίτλος 01 του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τμήμα 3 Επιτροπή)
1.3. Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας
X Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση
◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά νέα δράση έπειτα από δοκιμαστικό σχέδιο / προπαρασκευαστική ενέργεια 6
◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά την παράταση υφιστάμενης δράσης
◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά δράση προσανατολισμένη προς νέα δράση
1.4.Στόχος(-οι)
1.4.1.Οι πολυετείς στρατηγικοί στόχοι της Επιτροπής τους οποίους αφορά η πρόταση/πρωτοβουλία
Η πανδημία COVID-19 συνιστά εκτεταμένη και σοβαρή κρίση στον τομέα της δημόσιας υγείας. Πλήττει σοβαρά τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες παγκοσμίως. Η έκταση της κρίσης στον τομέα της υγείας και τα μέτρα πολιτικής που ελήφθησαν για τον έλεγχό της είναι άνευ πρωτοφανή. Λόγω των ανωτέρω, το βάθος του κοινωνικοοικονομικού αντικτύπου είναι εξαιρετικά αβέβαιο. Ήδη σε αυτό το στάδιο, είναι βέβαιο ότι παρουσιάζει πρωτοφανείς και οξείες προκλήσεις για τα χρηματοπιστωτικά και οικονομικά συστήματα των κρατών μελών. Σύμφωνα με τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής 7 , το ΑΕΠ της ΕΕ προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά περίπου 7,5 % φέτος — πολύ περισσότερο από ό, τι κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2009 - και να ανακάμψει μόνο κατά 6 % το 2021, ενώ το ποσοστό ανεργίας της ΕΕ προβλέπεται να ανέλθει σε 9% το 2020, με κίνδυνο αύξησης της φτώχειας κα των ανισοτήτων.
Ως απάντηση, τα κράτη μέλη θέσπισαν έκτακτα οικονομικά και χρηματοδοτικά μέτρα κατά διακριτική ευχέρεια. Παράλληλα με τους ονομαζόμενους «αυτόματους σταθεροποιητές», δηλ. πληρωμές που προβλέπονται στα συστήματα ασφάλισης ανεργίας και κοινωνικής ασφάλισης και σε συνδυασμό με απώλεια φορολογικών εσόδων, τα εν λόγω μέτρα έχουν σημαντική επίπτωση στα δημόσια οικονομικά, με το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να εκτινάσσεται από το 0,6% του ΑΕΠ το 2019 στο 8,5% του ΑΕΠ εφέτος, τόσο στη ζώνη του ευρώ όσο και στην ΕΕ.
Η κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στον οικονομικό ιστό της Ένωσης αν δεν αντιμετωπιστεί με ανάλογης σπουδαιότητας μέτρα πολιτικής σε Ενωσιακό επίπεδο.
Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ευρωπαϊκή ανάκαμψη θα χρειαστεί μαζικές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη σταθερή πορεία της Ένωσης προς μια βιώσιμη και ανθεκτική ανάκαμψη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας και την αποκατάσταση της άμεσης ζημίας που προκλήθηκε από την πανδημία COVID-19 και την παράλληλη υποστήριξη των πράσινων και ψηφιακών προτεραιοτήτων της Ένωσης. Ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ, όπως ενισχύθηκε, θα είναι το κύριο εργαλείο.
1.4.2.Ειδικός(-οί) στόχος(-οι)οι και σχετική(-ές) δραστηριότητα(-ες) ΔΒΔ/Π
Η προτεινόμενη πράξη καθορίζει την κατανομή των εσόδων από τον δανεισμό της Ένωσης, όπως προβλέπεται βάσει της απόφασης για τους ίδιους πόρους, στα προγράμματα πολιτικής σύμφωνα με τη στρατηγική που ορίζεται στο Σχέδιο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα δαπανηθούν 500 δισεκ. EUR σε τιμές 2018 για μη επιστρεπτέα στήριξη, επιστρεπτέα στήριξη μέσω χρηματοδοτικών μέσων ή για σχηματισμό προβλέψεων εγγυήσεων του προϋπολογισμού και συναφείς δαπάνες.
Θα χρησιμοποιηθούν 250 δισεκ. EUR σε τιμές 2018 για την παροχή δανείων σε κράτη μέλη. Η Ένωση θα φέρει ενδεχόμενη υποχρέωση με τη μορφή εγγύησης για τα εν λόγω δάνεια μέχρι την αποπληρωμή τους.
Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που θα πρέπει να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους στοχοθετημένους δικαιούχους / τις στοχοθετημένες ομάδες.
Η προτεινόμενη πράξη καθιστά δυνατή τη χρηματοδότηση για μέτρα και δράσεις για την αντιμετώπιση των δυσμενών οικονομικών συνεπειών της COVID 19 και τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, ιδίως στους ακόλουθους τομείς:
·Παροχή στήριξης με τη μορφή επιχορηγήσεων και δανείων για την υλοποίηση των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των κρατών μελών δυνάμει του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας·
·Παροχή επενδυτικής στήριξης δυνάμει των υφιστάμενων και προτεινόμενων δημοσιονομικών εγγυήσεων (ΕΤΣΕ/InvestEU) σε, μεταξύ άλλων, 1) βιώσιμες επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από την κρίση προκειμένου να εξέλθουν από αυτήν, ιδίως με στόχο τη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση· 2) στοχευμένη στήριξη σε έργα ευρωπαϊκού στρατηγικού ενδιαφέροντος ώστε οι αλυσίδες εφοδιασμού της εσωτερικής αγοράς να αναπτύξουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ σε τομείς και ικανότητες καίριας σημασίας·
·Δυναμική στήριξη σε περιφέρειες και τομείς που έχουν πληγεί από την κρίση με ενισχυμένα μέσα πολιτικής συνοχής·
·Στήριξη της έρευνας και καινοτομίας ως απάντηση στην πανδημία της CΟVID-19·
·Ενίσχυση του επιπέδου ετοιμότητας απέναντι στην κρίση και βελτίωση της στρατηγικής ανθεκτικότητας των ενωσιακών συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης·
·Άμβλυνση των επιπτώσεων από την πανδημία της CΟVID-19 στη δίκαιη μετάβαση προς μια πράσινη οικονομία στις διάφορες περιοχές·
·Μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την πανδημία της CΟVID-19 στην αγροτική ανάπτυξη·
·Στήριξη χωρών εταίρων, ιδιαίτερα εκείνων στα Δυτικά Βαλκάνια, τη Γειτονία και την Αφρική, στις προσπάθειές τους να καταπολεμήσουν και να ανακάμψουν από τις επιπτώσεις της πανδημίας και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους.
1.4.3.Δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων
Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της υλοποίησης της πρότασης/πρωτοβουλίας.
Ταχύτητα με την οποία κονδύλια τίθενται στη διάθεση των επιλέξιμων χρηματοδοτικών μέσων. Πρέπει να σημειωθεί ότι το Μέσο Ανάκαμψης αποτελεί προσωρινή πρωτοβουλία και προβλέπονται χρονικοί περιορισμοί όσον αφορά τη δέσμευση πιστώσεων.
Εξοικονόμηση ανά κράτος μέλος μέσω της προσφυγής σε δάνεια αντιστήριξης της ΕΕ σε σύγκριση με την αυτοχρηματοδότηση στις διεθνείς αγορές.
1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών
Η παρούσα πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου αποσκοπεί στη συμπλήρωση των υφιστάμενων μέσων και νομικών βάσεων της Ένωσης, παρέχοντας έναν μηχανισμό για την παροχή στήριξης στους διάφορους τομείς πολιτικής.
Οι επιχειρησιακές διατάξεις που διέπουν την υλοποίηση αυτής της στήριξης περιλαμβάνονται στις νομοθετικές πράξεις που ορίζουν τα επιλέξιμα μέσα πολιτικής της ΕΕ, τα οποία αποσκοπούν στην παροχή άμεσης και ισχυρής στήριξης για την οικονομική ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα.
1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης
Το προτεινόμενο Μέσο Ανάκαμψης της ΕΕ βασίζεται στο άρθρο 122 της ΣΛΕΕ. Το άρθρο αυτό προβλέπει τη δυνατότητα μέτρων, τα οποία αποφασίζονται σε πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών, ενδεδειγμένων για την κρατούσα οικονομική κατάσταση.
Επί του παρόντος, τα κράτη μέλη βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρή οικονομική διαταραχή που οφείλεται στην έξαρση της νόσου COVID-19 και έχει βαριές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις για τα κράτη μέλη.
Η πρόταση κατανέμει τη χρηματοδοτική στήριξη, η οποία καθίσταται δυνατή με την προσωρινή και κατ’ εξαίρεση εξουσιοδότηση που περιέχεται στην απόφαση για τους ίδιους πόρους, στις παρεμβάσεις πολιτικής για την αντιμετώπιση της κρίσης σε πνεύμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης με τα πληγέντα κράτη μέλη. Λαμβάνοντας υπόψη την έκταση της κρίσης και το εύρος των οικονομικών και οικονομικών αποτελεσμάτων της, η συντονισμένη δράση σε επίπεδο ΕΕ είναι καταλληλότερη για να εξασφαλιστεί η κινητοποίηση επαρκών πόρων για τη δημιουργία αποτελεσματικών παρεμβάσεων και την άμβλυνση του άμεσου κοινωνικού και οικονομικού αντικτύπου της κρίσης COVID 19.
Η εφαρμογή του Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζεται από την αρχή της επικουρικότητας. Πράγματι, λόγω της παγκόσμιας διάστασης της πανδημίας COVID-19 και του εύρους των δημοσιονομικών και οικονομικών επιπτώσεών της, η Ένωση βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τα μεμονωμένα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση της κρίσης μέσω στοχευμένων πολιτικών της ΕΕ, οι οποίες καθίστανται εφικτές χάρη σε μεγάλης κλίμακας πόρους που παρέχει η έκτακτη εξουσιοδότηση δανεισμού για τη συμπλήρωση του προϋπολογισμού της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην απόφαση για τους ιδίους πόρους.
Η διάθεση των πρόσθετων εξωτερικών εσόδων για ειδικό προορισμό μέσω της προτεινόμενης πράξης θα εξασφαλίσει ότι η υλοποίηση της προβλεπόμενης αντίδρασης εκ μέρους της Ένωσης δεν υπονομεύεται από τις διαφορές στην ικανότητα των κρατών μελών να κινητοποιούν μεμονωμένα τη χρηματοδότηση.
Μόνο μια τέτοια συντονισμένη δράση, διαπνεόμενη από πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών σε περίοδο κρίσης, μπορεί να διασφαλίσει ότι τα σχετικά χρηματοδοτικά μέσα αξιοποιούνται αποτελεσματικά ώστε να δημιουργηθούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις από την Ένωση στις πλέον πληγείσες περιοχές ή στους πλέον πληγέντες τομείς.
1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος
Όταν η Ένωση βρέθηκε αντιμέτωπη με μια σοβαρή χρηματοπιστωτική κρίση πριν από μία δεκαετία, η νομική βάση του άρθρου 122 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) έδωσε τη δυνατότητα στην Ένωση να παράσχει χρηματοδοτική συνδρομή προς τα κράτη μέλη που αντιμετώπιζαν δυσκολίες οφειλόμενες σε έκτακτο γεγονός πέραν του ελέγχου τους. Η Ένωση εξέδωσε, με βάση το άρθρο 122 παράγραφος 2, τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (ΕΜΧΣ). Το μέσο αυτό παρείχε χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης στην Πορτογαλία, την Ιρλανδία και ενδιάμεση χρηματοδότηση στην Ελλάδα, μέσω δανείων αντιστήριξης (back-to-back).
Η νομική βάση του άρθρου 122 ΣΛΕΕ χρησιμοποιήθηκε ως νομική βάση στην πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για τον μηχανισμό SURE για τη στήριξη των προσωρινών συστημάτων των κρατών μελών ασφάλισης έναντι της ανεργίας. Η εν λόγω νομική βάση κρίνεται κατάλληλη για έκτακτο γεγονός το οποίο υπερβαίνει τον έλεγχο των κρατών μελών, γεγονός που απαιτεί την υιοθέτηση μιας συλλογικής ενωσιακής απόκρισης σε πνεύμα αλληλεγγύης και, ως εκ τούτου, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στη συγκεκριμένη γεγονός κρίσης λόγω της έξαρσης της νόσου COVID 19.
1.5.4.Συμβατότητα και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλα κατάλληλα μέσα
Το προτεινόμενο Μέσο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδίδει τα πρόσθετα χρηματοδοτικά μέσα που απαιτούνται για το Σχέδιο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μέσα πολιτικής με τα οποία θα αντιμετωπιστούν οι σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης. Το ίδιο το σχέδιο ανάκαμψης εκτείνει και εμβαθύνει την πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης από την Ένωση. Οι προηγούμενες πρωτοβουλίες που ελήφθησαν ως απάντηση στην κρίση περιλαμβάνουν το ευρωπαϊκό μέσο προσωρινής στήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (SURE) μετά την έξαρση της COVID 19 (μέσο SURE), την «Πρωτοβουλία Επενδύσεων για την Αντιμετώπιση του Κορονοϊού», την προτεινόμενη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την επανενεργοποίηση του μέσου στήριξης έκτακτης ανάγκης και άλλων μέσων για τη στήριξη της απασχόλησης, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το InvestEU.
Το Μέσο Ανάκαμψης αποτελεί σημαντικό στοιχείο για δυναμικότερη και ευρεία απόκριση πολιτικής για την αντιμετώπιση της κρίσης και τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και της διαδικασίας αποκατάστασης. Το Μέσο Ανάκαμψης κατευθύνει τη στήριξη προς τα μέσα συνοχής, τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την κλιμάκωση των δημοσιονομικών εγγυήσεων της ΕΕ για τη στήριξη των επιχειρήσεων και των επενδύσεων.
Το Μέσο Ανάκαμψης θα έχει το ίδιο επίπεδο διαφάνειας, λογοδοσίας και ελέγχου, όπως και ο παραδοσιακός προϋπολογισμός.
Τα πολύ σημαντικά χρηματοδοτικά μέσα που διανέμονται στο πλαίσιο του Μέσο Ανάκαμψης απαιτούν την ισχυρή ενίσχυση της εσωτερικής ικανότητας της Επιτροπής να διευθύνει και να διαχειριστεί αυτόν τον πόρο. Ορισμένες κρίσιμες επιχειρηματικές διαδικασίες θα πρέπει να αναβαθμιστούν σημαντικά, ιδίως: λογιστική καταχώριση και υποβολή εκθέσεων σχετικά με τη διανομή και τη χρήση των μέσων που διατίθενται στις διάφορες πολιτικές· διαχείριση και συμφωνία όλων των πληρωμών και μεταβιβάσεων προς/από τα κράτη μέλη και τις δικαιούχες πολιτικές· ρύθμιση των δανείων και διασφάλιση της διαθεσιμότητας όλων των μέσων, όταν αυτά είναι αναγκαία και με τους πλέον ευνοϊκούς όρους· η απαραίτητη πληροφορική υποστήριξη. Για την επίτευξη των στόχων του σχεδίου ανάκαμψης, θα είναι απαραίτητο να οικοδομηθεί αυτή η ικανότητα εντός των χρονικών ορίων που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων του Σχεδίου Ανάκαμψης.
1.6.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις
X Πρόταση/πρωτοβουλία περιορισμένης διάρκειας
–X Δημοσιονομικές επιπτώσεις από την έναρξη ισχύος του κανονισμού έως την λήξη των δανείων, επικάλυψη αρκετών πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων· δεν προβλέπονται λήξεις πριν από το 2028.
◻ Πρόταση/πρωτοβουλία απεριόριστης διάρκειας
–Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,
–και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.
1.7.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης 8
X Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή
–X από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης·
–◻ από τους εκτελεστικούς οργανισμούς
X Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη
X Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:
–◻ σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει·
–◻ σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)·
–X στην ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων·
–◻στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 208 και 209 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046·
–◻ σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου·
–◻ σε οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις·
–◻ σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους, στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και οι οποίοι παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις·
–◻ σε πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων στην ΚΕΠΠΑ βάσει του τίτλου V της ΣΕΕ και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη.
–Αν αναφέρονται περισσότεροι του ενός τρόποι διαχείρισης, να διευκρινιστούν στο τμήμα «Παρατηρήσεις».
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι.
Οι δράσεις για τις οποίες χορηγείται χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης θα αποτελούν αντικείμενο τακτικών εκθέσεων.
Έως τις 31 Μαρτίου 2023, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εφαρμογή του Μέσου και τη χρήση των κονδυλίων που έχουν διατεθεί σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2.
2.1.1.Κίνδυνοι που έχουν εντοπιστεί
Η διαχείριση των κινδύνων κατά τη διαχείριση του μέσου απαιτεί σημαντική επένδυση στην ανάπτυξη της οικονομικής διοικητικής ικανότητας της Επιτροπής. Η επένδυση αυτή εξηγεί τις διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με την εν λόγω πολιτική, μέσω της πρόσληψης ειδικευμένου προσωπικού, μεταξύ άλλων από τις εθνικές διοικήσεις. Οι αυξημένοι πόροι σε προσωπικό είναι επίσης απαραίτητοι για τις υπηρεσίες υποστήριξης, όπως η λογιστική, οι υπηρεσίες υποστήριξης και η ειδική υποστήριξη ΤΠ.
Το Μέσο Ανάκαμψης εξαρτάται από την έκδοση από την Επιτροπή μεγάλου όγκου χρέους στις διεθνείς κεφαλαιαγορές με την εξουσιοδότηση που χορηγείται από την ΑΙΠ. Η αιφνίδια αύξηση της έκδοσης τίτλων χρέους σε μια περίοδο κατά την οποία υπάρχει πιθανότητα εκτεταμένης προσφυγής στις κεφαλαιαγορές από άλλα κράτη και οργανισμούς προκαλεί τον κίνδυνο επιδείνωσης των όρων και προϋποθέσεων που τίθενται στη διάθεση της Ένωσης. Ο κίνδυνος αυτός θα αποτελέσει αντικείμενο διαχείρισης μέσω της εφαρμογής μιας νέας στρατηγικής διαχείρισης του χρέους που θα βοηθήσει την Ένωση να επιτύχει τους καλύτερους διαθέσιμους όρους, διασφαλίζοντας παράλληλα την πολύ υψηλή πιστοληπτική της ικανότητα.
2.1.2.Πληροφορίες σχετικά με το σύστημα εσωτερικού ελέγχου
Το υφιστάμενο σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εφαρμόζεται για να διασφαλιστεί ότι τα κεφάλαια που διατίθενται στο πλαίσιο του Μέσου Ανάκαμψης της Ένωσης χρησιμοποιούνται δεόντως και σύμφωνα με την ενδεδειγμένη νομοθεσία.
Το ισχύον σύστημα είναι δομημένο ως εξής:
1. Οι ομάδες εσωτερικού ελέγχου επικεντρώνονται στη συμμόρφωση με τις ισχύουσες διοικητικές διαδικασίες και την ισχύουσα νομοθεσία. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιείται το πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής.
2. Τακτικοί έλεγχοι των επιχορηγήσεων και των συμβάσεων που χορηγούνται βάσει του μέσου, από εξωτερικούς ελεγκτές, θα είναι πλήρως ενσωματωμένοι στα ετήσια σχέδια ελέγχων.
3. Αξιολόγηση συνολικών δραστηριοτήτων από εξωτερικούς αξιολογητές.
Οι δράσεις που υλοποιούνται μπορούν να ελέγχονται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο.
2.1.3.Εκτιμώμενο κόστος και όφελος των ελέγχων και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος
Α.Α.
2.2.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας.
Απαιτούνται μέγιστη διαφάνεια και ορθή παρακολούθηση όσον αφορά τη χρήση των χρηματοδοτικών πόρων της ΕΕ. Θα ισχύουν οι υποχρεώσεις αναφοράς για τα κράτη μέλη, άλλους δικαιούχους και την Επιτροπή.
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
·Δεν υπάρχουν υφιστάμενες γραμμές προϋπολογισμού
·Ζητούνται νέες γραμμές του προϋπολογισμού
Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού.
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Είδος
|
Συμμετοχή |
|||
Αριθμός
|
ΔΠ/ ΜΔΠ. |
χωρών ΕΖΕΣ |
υποψηφίων για ένταξη χωρών |
τρίτων χωρών |
Κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 2018/1046. |
|
3.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες
Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στις δαπάνες. Θα δημιουργηθεί μια γραμμή p.m. στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού.
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
|
ΓΔ: BUDG |
Έτος
|
Έτος 2021 |
Έτος 2022 |
Έτος 2023 |
Έτος 2024 |
Έτος 2025 |
Έτος 2026 |
Έτος 2027 |
ΣΥΝΟΛΟ |
||
• Επιχειρησιακές πιστώσεις |
|||||||||||
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(1) |
||||||||||
Πληρωμές |
(2) |
||||||||||
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=1+3 |
|||||||||
Πληρωμές |
=2+3 |
||||||||||
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
|||||||||
Πληρωμές |
(5) |
||||||||||
• ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων |
(6) |
||||||||||
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+ 6 |
|||||||||
Πληρωμές |
=5+ 6 |
|
7 |
«Διοικητικές δαπάνες» |
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
ΣΥΝΟΛΟ |
||||
ΓΔ BUDG |
||||||||||||
• Ανθρώπινοι πόροι |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24.516 |
|||
• Άλλες διοικητικές δαπάνες |
||||||||||||
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ BUDG |
Πιστώσεις |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24.516 |
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
|
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών) |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24.516 |
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
ΣΥΝΟΛΟ |
|||
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24.516 |
|
Πληρωμές |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24.516 |
3.2.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις επιχειρησιακές πιστώσεις
–◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων
–X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων κατά τα οικονομικά έτη 2020-2027: πληρωμή τόκων όπως αναφέρεται στον ανωτέρω πίνακα
3.2.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα
3.2.3.1.Συνοπτική παρουσίαση
–◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα
–X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος 2027 |
ΣΥΝΟΛΟ |
|||
ΤΟΜΕΑΣ 5 (7 από το 2021)
|
|||||||||||
Ανθρώπινοι πόροι |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24,516 |
||
Άλλες διοικητικές δαπάνες |
|||||||||||
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 5 (7)
|
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24,516 |
||
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 5
10
|
|||||||||||
Ανθρώπινοι πόροι |
|||||||||||
Άλλες δαπάνες
|
|||||||||||
Μερικό σύνολο
|
|||||||||||
ΣΥΝΟΛΟ |
0,86 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
3,38 |
24,516 |
2020: 10 θέσεις για 6 μήνες, 5 για ΑΕΕ 3 μηνών. Από το 2021: 18 θέσεις και 8 ΑΕΕ. Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ και οι οποίες θα συμπληρωθούν, κατά περίπτωση, με πρόσθετα κονδύλια που ενδέχεται να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
3.2.3.2.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους
–◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων.
–X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:
Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης
Έτος
|
Έτος
|
Έτος 2022 |
Έτος 2023 |
Έτος 2024 |
Έτος 2025 |
Έτος 2026 |
Έτος 2027 |
Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να εμφανίζεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. σημείο 1.6) |
|||
• Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων) |
|||||||||||
XX 01 01 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής) |
10 |
18 |
18 |
18 |
18 |
18 |
18 |
18 |
8 AD, 10 AST |
||
XX 01 01 02 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ) |
|||||||||||
XX 01 05 01 (έμμεση έρευνα) |
|||||||||||
10 01 05 01 (άμεση έρευνα) |
|||||||||||
• Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΙΠΑ) 11 |
|||||||||||
XX 01 02 01 (AC, END, INT από το συνολικό κονδύλιο) |
5 |
8 |
8 |
8 |
8 |
8 |
8 |
8 |
8 ΑΕΕ |
||
XX 01 02 02 (AC, AL, END, INT και JED στις αντιπροσωπείες της ΕΕ) |
|||||||||||
XX 01 04 yy 12 |
- στην έδρα |
||||||||||
- στις αντιπροσωπείες της ΕΕ |
|||||||||||
XX 01 05 02 (AC, END, INT — έμμεση έρευνα) |
|||||||||||
10 01 05 02 (AC, END, INT — άμεση έρευνα) |
|||||||||||
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) |
|||||||||||
ΣΥΝΟΛΟ |
15 |
26 |
26 |
26 |
26 |
26 |
26 |
26 |
ΓΔ BUDG είναι ο σχετικός τομέας πολιτικής ή ο σχετικός τίτλος του προϋπολογισμού.
Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ και το οποίο θα συμπληρωθεί, εάν χρειαστεί, από πρόσθετους πόρους που μπορεί να διατεθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:
Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι |
Έκδοση χρεωστικών τίτλων, διαχείριση δανείων και λογιστική, διακανονισμός. |
Εξωτερικό προσωπικό |
Έκδοση χρεωστικών τίτλων, διαχείριση δανείων και λογιστική, διακανονισμός. |
3.2.4.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο
–X Η πρόταση/πρωτοβουλία είναι συμβατή με τον ισχύον και προτεινόμενο κείμενο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
–◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί αναπρογραμματισμό του σχετικού τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
–◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία απαιτεί τη χρησιμοποίηση του μηχανισμού ευελιξίας ή την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
3.2.5.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση
–Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους.
–X Η πρόταση/πρωτοβουλία προβλέπει τη συγχρηματοδότηση που εκτιμάται κατωτέρω:
Καμία συγχρηματοδότηση· ωστόσο, είναι δυνατόν να δημιουργηθούν προβλέψεις για εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό για ένα ειδικό πρόγραμμα της Ένωσης, μέχρι το ποσό των εθελοντικών δεσμεύσεων που παρέχουν τα κράτη μέλη για την εξασφάλιση της αποπληρωμής των δανειοληπτικών πράξεων από την Ένωση.
3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
–◻ Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.
–X Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις ακόλουθες δημοσιονομικές επιπτώσεις:
–X σε έσοδα για ειδικό προορισμό (καθορισμός της γραμμής εσόδων του προϋπολογισμού)
Κατά την περίοδο εφαρμογής 537,4 δισ. EUR (σε τιμές 2018) από έσοδα δανειοληπτικών πράξεων θα αποτελέσουν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό αφιερωμένα σε επιχορηγήσεις προς τα κράτη μέλη και σε εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό.
Εκατ. EUR (στρογγυλοποιημένο)
2021 |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
σύνολο |
Μετά το 20272027 13 |
|
σταθερές τιμές 2018 |
35,0 |
84,5 |
111,8 |
122,5 |
74,5 |
34,4 |
17,9 |
480,7 |
19,3 |
τρέχουσες τιμές |
37,1 |
91,5 |
123,5 |
138,0 |
85,6 |
40,3 |
21,4 |
537,4 |
23,1 |