52012DC0531

1.           ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η Επιτροπή είναι προσηλωμένη στην απλούστευση και τη βελτίωση της υλοποίησης των πολιτικών της ΕΕ. Έπειτα από τη σχετική εξαγγελία στην ανακοίνωση με τίτλο «Προϋπολογισμός για την "Ευρώπη 2020"»[1], η Επιτροπή δρομολόγησε, στις 8 Φεβρουαρίου 2012, το «Θεματολόγιο απλούστευσης για το ΠΔΠ 2014-2020»[2]. Σκοπός του θεματολογίου απλούστευσης είναι να γίνει, αφενός, μια καταγραφή των κύριων μέτρων που έχουν προταθεί από την Επιτροπή με στόχο την απλούστευση και τη βελτίωση της αξιοποίησης των δαπανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) σε σχέση με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) και, αφετέρου, να υπάρξει παρακολούθηση της προόδου που συντελείται έως την τελική έγκριση των νομοθετικών προτάσεων. Το θεματολόγιο προσδιόρισε δύο βασικές συνιστώσες της απλούστευσης: την επανεξέταση του δημοσιονομικού κανονισμού (ΔΚ)[3] και 57 ειδικές ανά τομέα νομοθετικές προτάσεις, οι οποίες αναφέρονται σε προγράμματα και μέσα δαπανών για το επόμενο ΠΔΠ.

Η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να παρακολουθεί τακτικά την πρόοδο του θεματολογίου απλούστευσης σε όλα τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας, μέσω ειδικού για τον σκοπό αυτό πίνακα αποτελεσμάτων, ο οποίος χρησιμεύει για την καταγραφή των μέτρων απλούστευσης που προτείνει η Επιτροπή, αλλά και εκείνων που προτείνονται από τον νομοθέτη. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης να θέτει τακτικά τον πίνακα αποτελεσμάτων στη διάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Ο παρών πρώτος πίνακας αποτελεσμάτων σχετικά με το θεματολόγιο απλούστευσης στοχεύει στην παρουσίαση της προόδου η οποία συντελείται στον τομέα της απλούστευσης σε όλα τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας, ούτως ώστε οι σχετικές αποφάσεις να λαμβάνονται κατά τρόπο εμπεριστατωμένο και διαφανή.

2.           ΓΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σημαντική πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί όσον αφορά την πρόταση για τη θέσπιση νέου δημοσιονομικού κανονισμού, η οποία περιλαμβάνει ευρύ φάσμα μέτρων απλούστευσης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία τον Ιούνιο του 2012, έπειτα από εκτενείς διαπραγματεύσεις. Η πρόταση αναμένεται να εγκριθεί επίσημα σε πρώτη ανάγνωση το φθινόπωρο του 2012, πράγμα που θα επιτρέψει στην Επιτροπή να θεσπίσει τους κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού. Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός και οι σχετικοί κανόνες εφαρμογής προβλέπεται να ισχύσουν από τον Ιανουάριο του 2013, με αξιοσημείωτη εξαίρεση τις νέες διατάξεις περί επιμερισμένης διαχείρισης, των οποίων η θέση σε εφαρμογή εκτιμάται ότι θα μετατεθεί για την 1η Ιανουαρίου 2014.

Η Επιτροπή χαιρετίζει επίσης την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί σε σχέση με τις ειδικές ανά τομέα προτάσεις, πλην όμως είναι συγχρόνως υποχρεωμένη να εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για ορισμένες επιμέρους εξελίξεις οι οποίες περιγράφονται στην παρούσα ανακοίνωση.

Σε ό,τι αφορά την πρόοδο των διαπραγματεύσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι αρμόδιοι εισηγητές και οι αρμόδιες επιτροπές έχουν ήδη υποβάλει τις εκθέσεις και γνώμες τους επί των πλείστων προτάσεων της Επιτροπής, δημιουργώντας ούτως τις προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο. Προς το παρόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει λάβει επισήμως αποφάσεις σχετικά με τροπολογίες. Αξιόλογης έκτασης εργασίες έχουν διεξαχθεί στο Συμβούλιο υπό την καθοδήγηση της πολωνικής και της δανικής Προεδρίας. Τούτο οδήγησε στην υιοθέτηση από πλευράς Συμβουλίου μιας μερικής γενικής προσέγγισης σε σχέση με ορισμένα στοιχεία των προτάσεων της Επιτροπής, με αποτέλεσμα να παραμένουν εκκρεμή ακόμη ως επί το πλείστον τα ζητήματα τα οποία εξαρτώνται άμεσα από την έκβαση των διαπραγματεύσεων σχετικά με το ΠΔΠ και την αναθεώρηση του ΔΚ.

Στο παρόν στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας, θα ήταν σκόπιμη μια προσωρινή αξιολόγηση. Οι εργασίες που έχουν διεξαχθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο καταδεικνύουν ότι υπάρχει θετική στάση έναντι της απλούστευσης, η οποία θεωρείται εν πολλοίς ένα πρωταρχικής σημασίας οριζόντιο ζήτημα για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. Με ορισμένες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις (βλ. την περίπτωση του προγράμματος FISCUS ακολούθως), οι νομοθετικές προτάσεις έχουν τύχει ευρείας πολιτικής υποστήριξης, σε αμφότερα τα θεσμικά όργανα, όσον αφορά τους στόχους απλούστευσης που επιδιώκουν· πολλά από τα βασικά μέτρα απλούστευσης έχουν ήδη επικροτηθεί, συγχρόνως δε έχουν προταθεί νέα μέτρα.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένα σημαντικά ζητήματα ως προς τα οποία η απλούστευση έχει κατ’ ουσία υπονομευθεί με προτάσεις για λύσεις προσανατολισμένες σε επιμέρους γεωγραφικές περιφέρειες της ΕΕ, αποβλέποντας σε συγκεκριμένες δράσεις ή συγκεκριμένους φορείς δράσης, ή μέσω διαδικαστικών περιπλοκών στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Τέτοιου είδους παρεκκλίσεις από τις αρχικές προτάσεις της Επιτροπής, σε περίπτωση που αποκτήσουν νομοθετική ισχύ, θα περιόριζαν σημαντικά την εμβέλεια και τον αντίκτυπο της απλούστευσης (βλ. σημείο 3 και το παράρτημα).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις ως προς τις ακόλουθες εξελίξεις:

Καθιέρωση επαχθέστερων διαδικασιών λήψης αποφάσεων για την εφαρμογή των προγραμμάτων, οι οποίες θα προκαλούσαν μεγάλες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των προγραμμάτων της ΕΕ.

Υπέρμετρη εξειδίκευση των ρυθμίσεων που διέπουν την εκτέλεση του προϋπολογισμού (επιμέρους ανώτατα όρια, καθορισμένα ποσά ανά δράση), η οποία θα περιόριζε την αναγκαία επιχειρησιακή ευελιξία της Επιτροπής, που είναι αναγκαία για την ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων.

Υπερβολικά λεπτομερείς ρυθμίσεις για τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων στο επίπεδο της βασικής πράξης, οι οποίες θα περιόριζαν την ευελιξία που είναι αναγκαία για την εφαρμογή τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα έθιγαν την αποτελεσματικότητά τους, ιδίως με τον περιορισμό της επαναχρησιμοποίησης επανεισροών.

Κοινό γνώρισμα των προαναφερόμενων ανεπιθύμητων εξελίξεων είναι ότι περιστέλλουν την επιχειρησιακή ευελιξία των ενεργειών της Επιτροπής ως οργάνου αρμόδιου για τη διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Απεναντίας, το Συμβούλιο έχει προτείνει περισσότερη απλούστευση στον τομέα της επιμερισμένης διαχείρισης προς όφελος των διοικήσεων των κρατών μελών. Ειδικότερα, πολλές από τις θέσεις που έχει διατυπώσει το Συμβούλιο, π.χ. οι σχετικές με την πρόταση της Επιτροπής περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο (στο εξής: ταμεία του ΚΣΠ»)[4], προβλέπουν μεγαλύτερη ευελιξία για τη δράση των κρατών μελών (π.χ. λιγότερο επαχθείς διαδικασίες για τον προγραμματισμό και την υποβολή εκθέσεων, περισσότερο ευέλικτους κανόνες περί επιλεξιμότητας και λιγότερο επαχθείς διαδικασίες διαχειριστικών και λοιπών ελέγχων).

Η Επιτροπή είναι αντίθετη με τα στοιχεία εκείνα που έχουν εισαχθεί από το Συμβούλιο τα οποία: α) ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των δημοσιονομικών δαπανών και ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση των ποσοστών σφάλματος· και β) εισάγουν αλλαγές στις ρυθμίσεις σχετικά με την υποβολή εκθέσεων οι οποίες δεν διευκολύνουν τη διαρκή παρακολούθηση και την έγκαιρη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη διαχείριση, και επηρεάζουν τη βεβαιότητα της Επιτροπής.

Τα προαναφερθέντα ισχύουν ιδίως οσάκις τα καθήκοντα παρακολούθησης και διαχειριστικού ελέγχου της Επιτροπής περιστέλλονται κατά τρόπο ad hoc, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ικανότητά της να παρακολουθεί αποτελεσματικά, να αξιολογεί και να υποβάλλει στοιχεία σχετικά με τη χρησιμοποίηση των κονδυλίων της ΕΕ, ενώ συγχρόνως παραμένει υπόλογη γι’ αυτά, καθώς και οσάκις προτείνονται μέθοδοι διαχειριστικού ελέγχου οι οποίες δεν επιτρέπουν την παροχή αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριακών στοιχείων στο σύνολο των κρατών μελών και, κατ’ επέκταση, υπονομεύουν τη βεβαιότητα για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση σε επίπεδο ΕΕ (π.χ. καθιέρωση δειγματοληψιών μη στατιστικού τύπου στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής).

Εξάλλου, η προσέγγιση έναντι της απλούστευσης η οποία υιοθετείται στο Συμβούλιο και σε διάφορες εκθέσεις επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν χαρακτηρίζεται πάντα από συνεκτικότητα, καθώς, σε ορισμένες περιπτώσεις, προκρίνεται η τρέχουσα κατάσταση αντί της σαφούς απλούστευσης. Παραδείγματος χάρη, το Συμβούλιο έχει αντιταχθεί στις προτάσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο του οριζόντιου κανονισμού για την ΚΓΠ[5] οι οποίες προβλέπουν τον περιορισμό του αριθμού των οργανισμών πληρωμών σε έναν ανά κράτος μέλος ή σε έναν ανά περιφέρεια ή τον υποχρεωτικό συνδυασμό καθηκόντων διαχείρισης και πιστοποίησης για μικρά, συγκριτικά, προγράμματα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας[6]. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η προσέγγιση αυτή αντιστρατεύεται τις οποιεσδήποτε ουσιαστικές απόπειρες απλούστευσης των διοικητικών δομών και διαδικασιών, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

Η Επιτροπή φρονεί ότι τα θεσμικά όργανα θα πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα προκειμένου να αποφευχθούν ασυνέπειες στις τελικές νομοθετικές πράξεις.

Αναλογιζόμενη τα προεκτεθέντα και προκειμένου να παραμείνουν τα θεσμικά όργανα συγκεντρωμένα στον στόχο της απλούστευσης, η Επιτροπή υποβάλλει τον παρόντα πίνακα αποτελεσμάτων. Στην παρούσα ανακοίνωση επισυνάπτεται συγκεντρωτικός συνοπτικός πίνακας, ο οποίος παρέχει μια σφαιρική ανασκόπηση των κύριων στοιχείων που συνδέονται με την απλούστευση. Αναλυτική ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο της διαδικασίας απλούστευσης στους διάφορους τομείς πολιτικής θα παρασχεθεί στο πλαίσιο των συζητήσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

3.           ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

3.1         Μείωση του αριθμού των προγραμμάτων

Η προτεινόμενη μείωση του αριθμού προγραμμάτων (κατά 22 από το 2014) μέσω της δημιουργίας ενοποιημένων προγραμμάτων έχει επικροτηθεί από τους συννομοθέτες. Μία αξιοσημείωτη εξαίρεση αφορά το ενοποιημένο πρόγραμμα που η Επιτροπή προτείνει για τη φορολογία και τα τελωνεία (πρόγραμμα «FISCUS»)[7], για το οποίο αμφότεροι οι νομοθέτες ζήτησαν να κατατμηθεί και να υπάρξει επαναφορά στο ισχύον καθεστώς, με βασική επιδίωξη να διαφυλαχθούν οι αρμοδιότητες των διακριτών διοικητικών δομών στα κράτη μέλη, καθώς και των αρμόδιων επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίες ασχολούνται με θέματα τελωνείων και φορολογίας. .

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η ενοποίηση αυτοτελών και διακριτών προγραμμάτων σε ενιαίο πλαίσιο αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο απλούστευσης, καθώς εξασφαλίζει συνέργειες και κοινή εφαρμογή κανόνων και διαδικασιών.

Ειδικότερα, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η θέσπιση ενιαίου προγράμματος για τα τελωνεία και τη φορολογία θα έδινε ώθηση στην απλούστευση και τη συνεκτικότητα λόγω των διαρθρωτικών ομοιοτήτων που υπάρχουν μεταξύ των δύο συνιστωσών του προγράμματος, ενώ συγχρόνως δεν θα έθιγε τα διακριτά γνωρίσματα του σκέλους των τελωνείων και του σκέλους της φορολογίας. Με τον τρόπο αυτό, θα προέκυπταν οφέλη για τους δικαιούχους χρηματοδότησης της ΕΕ, και συγχρόνως θα διευκολυνόταν ο εξορθολογισμός των διοικητικών διαδικασιών που διέπουν την εφαρμογή των προγραμμάτων της ΕΕ. Παρόλα αυτά, με γνώμονα τις θέσεις που έχουν υιοθετήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η Επιτροπή ενέκρινε, στις 29 Αυγούστου[8], δύο χωριστές νομοθετικές προτάσεις.

3.2         Βελτίωση της συνεκτικότητας και της σαφήνειας των κανόνων

-           Δημοσιονομικός κανονισμός

Η αναθεώρηση του ΔΚ περιλαμβάνει σημαντικά μέτρα απλούστευσης, τα οποία θα αποφέρουν άμεσα οφέλη στους ενδιαφερομένους, δεδομένου ότι θα ισχύουν για την εφαρμογή όλων των προγραμμάτων, με εξαίρεση τα προγράμματα υπό επιμερισμένη διαχείριση. Τα κύρια οφέλη αφορούν τη συντόμευση των προθεσμιών πληρωμής, την αύξηση της προβλεψιμότητας των δαπανών της ΕΕ μέσω πολυετών προγραμμάτων εργασίας, την κατάργηση της υποχρέωσης των δικαιούχων επιχορηγήσεων να επιστρέφουν τους τόκους που αποκομίζουν από τα ποσά προχρηματοδότησης, την απλούστευση των εντύπων δαπανών σχετικά με επιχορηγήσεις, με την οποία θα επιτευχθεί μείωση του διοικητικού φόρτου για τις συμβάσεις περιορισμένης αξίας και τις επιχορηγήσεις, καθώς και την ηλεκτρονική επικοινωνία με δικαιούχους και αρχές.

-           Κανόνες που αφορούν συγκεκριμένους τομείς

Η Επιτροπή χαιρετίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τη διασφάλιση συνεκτικότητας μεταξύ των προτάσεων που αφορούν συγκεκριμένους τομείς και της αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού. Οι δημοσιονομικοί κανόνες που έχουν ενταχθεί σε πράξεις οι οποίες αφορούν συγκεκριμένους τομείς έχουν σε γενικές γραμμές εγκριθεί, εν αναμονή της έκβασης της εν λόγω αναθεώρησης. Τούτο έχει καίρια σημασία, επειδή ο νέος ΔΚ ενισχύει την απαίτηση για συνεκτικότητα των κανόνων που αφορούν συγκεκριμένους τομείς με τον ΔΚ (άρθρο 2 του ΔΚ), δεδομένου ότι δεν επιτρέπει παρεκκλίσεις από τις κοινές αρχές και ορίζει ότι οποιαδήποτε πρόταση για παρέκκλιση από τον ΔΚ (περιλαμβανομένων των κανόνων εφαρμογής του) πρέπει να αιτιολογείται και να επισημαίνεται ειδικώς. Παρόλα αυτά, η Επιτροπή επισημαίνει ότι σε ορισμένους τομείς πολιτικής, γίνονται απόπειρες για την ενσωμάτωση στις βασικές πράξεις υπέρμετρα λεπτομερών κανόνων οι οποίοι, σε περίπτωση που θεσπισθούν, θα δυσχεραίνουν την απρόσκοπτη εφαρμογή και θα υπονομεύουν τη συνεκτικότητα του συνολικού νομοθετικού πλαισίου. Ειδικότερα, η Επιτροπή ανησυχεί με ορισμένες υποδείξεις για την ενσωμάτωση ειδικών ή υπέρμετρα λεπτομερών διατάξεων στους κανόνες συμμετοχής και διάδοσης οι οποίοι ισχύουν για το πρόγραμμα «Ορίζων 2020»[9] (στο εξής: «κανόνες συμμετοχής στο πρόγραμμα "Ορίζων 2020"») και στο προταθέν πρόγραμμα «LIFE»[10], τη στιγμή κατά την οποία στους συγκεκριμένους τομείς πολιτικής απαιτείται εκτεταμένη απλούστευση, για την επίτευξη της οποίας η Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει πρόταση.

-           Συγκέντρωση των διαφόρων μέσων σε ένα κοινό πλαίσιο

Η καθιέρωση ενιαίων πλαισίων ανά τομέα έχει εν γένει επικροτηθεί, αλλά τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο (π.χ. σε σχέση με τα «ταμεία του ΚΣΠ», τον οριζόντιο κανονισμό σχετικά με τη χρηματοδότηση και την παρακολούθηση της ΚΓΠ, τα προγράμματα «Ορίζων 2020»[11], «Erasmus για όλους»[12], «Δημιουργική Ευρώπη»[13], καθώς και σε σχέση με τους κοινούς κανόνες εφαρμογής που ισχύουν για τα «Μέσα στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων»[14]). Ο προσανατολισμός αυτός είναι σκόπιμο να διατηρηθεί σε όλα τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας.

Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέφρασαν επίσης την ικανοποίησή τους για την αξιοποίηση διατομεακών προσεγγίσεων οι οποίες συνεπάγονται απλούστευση του νομικού πλαισίου της ΕΕ (π.χ. σε σχέση με τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη»[15], η οποία διασφαλίζει συνεκτική και διαφανή προσέγγιση ως προς τη χρηματοδότηση από την ΕΕ σχεδίων για υποδομές που αφορούν συνολικά την ενέργεια, τις μεταφορές και τις τηλεπικοινωνίες). Η απλούστευση αυτή θα δημιουργούσε ασφάλεια δικαίου και, κατ’ επέκταση, θα παρείχε τεράστιες δυνατότητες για την προσέλκυση περισσότερης χρηματοδότησης από τον ιδιωτικό τομέα, συγχρόνως δε θα επέτρεπε την αξιοποίηση διδαγμάτων του παρελθόντος και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των διαφόρων τομέων, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης της ΕΕ σε όλους τους τομείς.

-           Ενσωμάτωση στις άλλες πολιτικές

Η Επιτροπή χαιρετίζει τη δέσμευση των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων να διευκολύνουν την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η οποία έχει ύψιστη σπουδαιότητα υπό τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Η προτεινόμενη ενσωμάτωση σε διάφορα προγράμματα ορισμένων προτεραιοτήτων, π.χ. εκείνων που σχετίζονται με την αποτελεσματική χρήση των πόρων, την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον και την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας και απόδοσης, αποσκοπεί στην προώθηση συνεργειών κατά τη χρησιμοποίηση των κονδυλίων της ΕΕ. Εκτιμάται ότι η προσέγγιση αυτή θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη συνεκτικότητα, απλούστευση και αποδοτικότητα ως προς το κόστος στον τομέα των δαπανών, προς όφελος των τελικών δικαιούχων (π.χ. των ΜΜΕ).

Σε ό,τι αφορά την πολιτική συνοχής, η Επιτροπή έχει καταγράψει την ευρεία πολιτική βούληση που υπάρχει για την πρόβλεψη μεγαλύτερης ευελιξίας στο πλαίσιο του προταθέντος πλαισίου θεματικής συγκέντρωσης («ταμεία του ΚΣΠ»). Στο πλαίσιο της ΚΓΠ, τα κράτη μέλη πιέζουν για μια λιγότερο αυστηρή εφαρμογή των προτεραιοτήτων και των στόχων της Ένωσης στον προγραμματισμό αγροτικής ανάπτυξης. Καίτοι είναι κατανοητοί οι λόγοι που υπαγορεύουν τέτοιες εκκλήσεις για καλύτερη συνεκτίμηση ειδικών καταστάσεων και αναγκών, είναι σκόπιμο να υπενθυμισθεί ότι μια «α λα καρτ» προσέγγιση, αντί των ενιαίων και απλών κανόνων για όλα τα κράτη μέλη, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερβολική διασπορά των δαπανών της ΕΕ, πράγμα που θα μπορούσε ακόμη να θέσει σε κίνδυνο τη βαρύτητα που δίδεται στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Σε ό,τι αφορά την ΚΓΠ και τον κανονισμό για τις άμεσες ενισχύσεις[16], οι στόχοι για το «πρασίνισμα» της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ, οι οποίοι αποτελούν μία από τις βασικές προτεραιότητες της κοινής γεωργικής πολιτικής για την περίοδο μετά το 2013, επιδοκιμάζονται ευρέως από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, τα κράτη μέλη και άλλους εταίρους. Παρόλα αυτά, η υποδοχή των προτάσεων της Επιτροπής σχετικά με τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την επίτευξη των στόχων του οικολογικού προσανατολισμού υπήρξε ανάμεικτη στο Συμβούλιο, διότι τα κράτη μέλη θεωρούν ότι οι τεχνικές ρυθμίσεις που ισχύουν για τον οικολογικό προσανατολισμό είναι υπερβολικά περίπλοκες. Ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν τον επανακαθορισμό των μέτρων του οικολογικού προσανατολισμού και την επέκταση παρεκκλίσεων στις τρεις προτεινόμενες σχετικές απαιτήσεις (διαφοροποίηση καλλιεργειών, μόνιμες χορτολιβαδικές εκτάσεις και περιοχές οικολογικής εστίασης), προκειμένου να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη τα ειδικά δεδομένα και οι ανάγκες των κρατών μελών. Τόσο η δανική Προεδρία του Συμβουλίου, όσο και ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εισηγήθηκαν τροποποιήσεις με στόχο τον περιορισμό του πεδίου εφαρμογής των απαιτήσεων του οικολογικού προσανατολισμού, παραδείγματος χάρη με την αύξηση των κατώτατων ορίων και τη διεύρυνση των σχετικών ορισμών. Επίσης πρότειναν επιπλέον δυνατότητες για να γίνεται δεκτό ότι ένα αγρόκτημα είναι εξ ορισμού «οικολογικό». Εξάλλου, αρκετά κράτη μέλη εξέφρασαν επιφυλάξεις για την προτεινόμενη αύξηση της γραμμής βάσης για τον υπολογισμό της στήριξης στο πλαίσιο του πυλώνα II (Αγροτική ανάπτυξη), καθώς και για τη δυνατότητα επιβολής διοικητικών κυρώσεων λόγω μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του οικολογικού προσανατολισμού, των οποίων το ύψος θα μπορούσε να υπερβαίνει την «πράσινη» ενίσχυση. Με βάση τις τροποποιήσεις που ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει προτείνει να επέλθουν στην πρόταση για την έκδοση οριζόντιου κανονισμού σχετικά με τη ΚΓΠ, η έλλειψη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του οικολογικού προσανατολισμού δεν θα πρέπει να επηρεάζει τη βασική άμεση ενίσχυση. Κάτι τέτοιο θα καθιστούσε εκ των πραγμάτων τον οικολογικό προσανατολισμό προαιρετικό για τους γεωργούς.

Η Επιτροπή παραμένει διατεθειμένη να συζητήσει πιθανές αναπροσαρμογές των τεχνικών της προτάσεων, αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη σχεδιασμού ενός αποτελεσματικού, ομοιογενούς και αξιόπιστου μηχανισμού για τον οικολογικό προσανατολισμό, ο οποίος να διασφαλίζει τον στόχο της εξάρτησης του 30% των άμεσων ενισχύσεων από πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον και το κλίμα.

3.3         Εστίαση σε σαφείς στόχους και δείκτες προτεραιοτήτων

Η Επιτροπή στοχεύει στη διευκόλυνση της εκτίμησης του αντικτύπου παρεμβάσεων της ΕΕ, όπως έχει ζητηθεί επανειλημμένα από τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Με βάση το δεδομένο ότι οι δημόσιοι πόροι είναι περιορισμένοι, απαιτείται υπεύθυνη στάση έναντι των προτεραιοτήτων πολιτικής, όπου υπάρχουν περιθώρια βελτιστοποίησης της προστιθέμενης αξίας της ΕΕ. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε περιορισμένο αριθμό σαφών στόχων προτεραιότητας, σε συνάρτηση με σχετικούς καταλόγους δεικτών και στόχων και με συγκεκριμένο πλαίσιο επιδόσεων ως προς μια σειρά πολιτικών, σε συνδυασμό με θετικά κίνητρα και προληπτικά μέτρα, προκειμένου να διασφαλισθεί η επίτευξη αποτελεσμάτων («ταμεία του ΚΣΠ», μηχανισμοί εξωτερικής δράσης).

Η προσέγγιση αυτή έχει τύχει ευρείας υποστήριξης από μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σε διάφορες περιπτώσεις, η ιεράρχηση των στόχων αποδυναμώνεται εξαιτίας της προσθήκης επιπλέον στόχων (π.χ. πρόγραμμα «Υγεία για την Ανάπτυξη»), οι δε δείκτες αποδυναμώνονται και αυτοί λόγω του ότι αμβλύνεται ο απευθείας συσχετισμός τους με τις εκροές του εκάστοτε προγράμματος, πράγμα που ελαττώνει την εστίαση στα αποτελέσματα και την ορατή προστιθέμενη αξία του προϋπολογισμού της ΕΕ (παραδείγματος χάρη στο πλαίσιο του «Προγράμματος για τους καταναλωτές»[17], του προγράμματος «COSME»[18] και των μηχανισμών εξωτερικής δράσης). Πέραν αυτού, προστέθηκαν ορισμένοι δείκτες για τους οποίους η συλλογή στοιχείων θα ήταν πολύ δαπανηρή, ενώ ορισμένοι στόχοι ανυψώθηκαν σε μη ρεαλιστικά επίπεδα.

Η Επιτροπή έχει επίσης καταγράψει ορισμένα θετικά στοιχεία του μηχανισμού θεματικής συγκέντρωσης στο πλαίσιο των ταμείων του ΚΣΠ, αλλά διαφωνεί, αφενός, με την αποδυνάμωση ορισμένων σημαντικών στοιχείων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, όπως η πρόταση του Συμβουλίου να καταργηθεί το ελάχιστο ποσό πιστώσεων για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) (ιδίως με γνώμονα την ανάγκη να αντιμετωπισθεί η υψηλή ανεργία και να παρασχεθεί συνδρομή στους πολίτες) και να καταστεί κενή περιεχομένου η επικέντρωση στη μείωση της φτώχειας και στην ενθάρρυνση της κοινωνικής ένταξης, καθώς και, αφετέρου, με την καθιέρωση δυνατότητας χρηματοδότησης βασικών υποδομών σε περισσότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες.

Η Επιτροπή έχει καταγράψει ευρεία πολιτική βούληση για την πρόβλεψη μεγαλύτερης ευελιξίας στο πλαίσιο του προταθέντος πλαισίου θεματικής συγκέντρωσης («ταμεία του ΚΣΠ»).

Η Επιτροπή τάσσεται κατά μιας σοβαρής αποδυνάμωσης των απαιτήσεων θεματικής συγκέντρωσης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, διότι κάτι τέτοιο ενδέχεται να υπονομεύσει σοβαρά την αποδοτικότητα της πολιτικής αυτής.

Η Επιτροπή έχει επίσης καταγράψει τη γενική βούληση των συννομοθετών για τον εξορθολογισμό και την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής στοιχείων που βαρύνουν τις εθνικές αρχές (ετήσιες εκθέσεις εφαρμογής, εκθέσεις προόδου, συλλογή και διαβίβαση δημοσιονομικών στοιχείων, καθορισμός ημερομηνίας για τη διαβίβαση των ετήσιων δηλώσεων διαχείρισης), στοιχείων που χρησιμοποιούνται κατά την αξιολόγηση των επιδόσεων. Η Επιτροπή έχει σε γενικές γραμμές ταχθεί υπέρ των προσπαθειών αυτών, με στόχο να διασφαλισθεί η διαθεσιμότητα βασικής σημασίας δεδομένων σχετικά με την πρόοδο που πραγματοποιείται και τις επιδόσεις χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, έτσι ώστε να είναι δυνατή η παρακολούθηση της προόδου και να στοιχειοθετούνται οι αποφάσεις που λαμβάνονται για θέματα διαχείρισης. Εντούτοις, η Επιτροπή έχει καταγράψει μια τάση στους κόλπους του Συμβουλίου να παρατείνονται οι προθεσμίες οι οποίες ισχύουν για την υποβολή εκθέσεων, παρά την απλούστευση που έχει ήδη επιτευχθεί. Η τάση αυτή αμβλύνει τη χρησιμότητα της υποβολής εκθέσεων για τις λειτουργίες της παρακολούθησης και της διαχείρισης, επειδή τη στιγμή κατά την οποία η Επιτροπή λαμβάνει τις εκθέσεις, τα πληροφοριακά στοιχεία που αυτές περιλαμβάνουν έχουν ήδη καταστεί παρωχημένα.

Δεδομένης της σπουδαιότητας που όλα τα θεσμικά όργανα αποδίδουν στη βελτίωση της μέτρησης των επιδόσεων και της υποβολής εκθέσεων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 318 της ΣΛΕΕ σε σχέση με την αξιολόγηση των οικονομικών της Ένωσης, είναι πολύ σημαντικό να περιλαμβάνουν τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα αξιόπιστους, συνεκτικούς και συγκρίσιμους μηχανισμούς παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων. Η αποδυνάμωση των στόχων, των δεικτών ή των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο συγκεκριμένων νομοθετικών προτάσεων ενέχει τον κίνδυνο υπονόμευσης της ποιοτικής στάθμης των εκθέσεων που υποβάλλονται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 318.

Η Επιτροπή ελπίζει ότι τα προαναφερθέντα ζητήματα θα επανεξετασθούν κατά τις διαπραγματεύσεις με τους δύο βραχίονες της νομοθετικής εξουσίας, καθώς και ότι θα καταστεί δυνατή η επίτευξη μιας αποτελεσματικής και πιο ισορροπημένης προσέγγισης μέσω εποικοδομητικού διαλόγου μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Η πρόταση για την καθιέρωση αποθεματικού επίδοσης σε σχέση με τα ταμεία του ΚΣΠ (5% των κονδυλίων που διατίθενται για κάθε ταμείο του ΚΣΠ και κράτος μέλος) έχει συζητηθεί εκτενώς στο Συμβούλιο, δεδομένου ότι πολλά κράτη μέλη εξακολουθούν να διατυπώνουν σκεπτικισμό για τις ρυθμίσεις που προτείνονται. Το αποθεματικό επίδοσης έχει απορριφθεί από την κατεξοχήν αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (REGI), με το σκεπτικό ότι το εν λόγω αποθεματικό θα μπορούσε να εξωθήσει τους φορείς χάραξης πολιτικής στον καθορισμό στόχων που είναι πιο εύκολο να επιτευχθούν, προκειμένου να μην υπάρχει απώλεια κονδυλίων. Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη αυτή. Εξάλλου, η προσέγγιση αυτή δεν συμπλέει με τη θέση που υιοθετείται από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σε σχέση με τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ) ΙΙ, ως προς τον οποίο αμφότερα τα όργανα τάσσονται υπέρ της καθιέρωσης αποθεματικού επίδοσης 5% (ή ακόμη μεγαλύτερου ύψους), με στόχο την επιβράβευση των χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις.

Η Επιτροπή εκφράζει την ευαρέσκειά της για το γεγονός ότι το Συμβούλιο έχει αναγνωρίσει την ανάγκη ενίσχυσης του προσανατολισμού με γνώμονα τα αποτελέσματα και έχει συγκατανεύσει, υπό τον όρο της θέσπισης ορισμένων ρυθμίσεων διασφάλισης σε σχέση με την αναστολή πληρωμών και τις δημοσιονομικές διορθώσεις, στη συγκρότηση σαφούς πλαισίου επιδόσεων για τα ταμεία του ΚΣΠ. Η Επιτροπή τονίζει ότι το πλαίσιο επιδόσεων θα πρέπει να καθορισθεί μέσω διαλόγου μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής με γνώμονα την πείρα του παρελθόντος, για να διασφαλισθεί ότι τα ορόσημα και οι στόχοι που καθορίζονται είναι εφικτά. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τόσο τα θετικά κίνητρα όσο και τα προληπτικά μέτρα (δυνατότητα αναστολής των πληρωμών και εφαρμογής δημοσιονομικών διορθώσεων) είναι αναγκαία για την εδραίωση μιας προσανατολισμένης στις επιδόσεις προσέγγισης όσον αφορά την εφαρμογή των ταμείων του ΚΣΠ. Αντιρρήσεις για την πρόταση καθιέρωσης μακροοικονομικής αιρεσιμότητας στο πλαίσιο των ταμείων του ΚΣΠ έχουν διατυπωθεί τόσο από ορισμένα κράτη μέλη στο Συμβούλιο όσο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μακροοικονομική αιρεσιμότητα αποτελεί πράγματι ένα αποτελεσματικό εργαλείο προκειμένου η πολιτική συνοχής να παραμένει εστιασμένη στην οικονομική μεγέθυνση και ανάπτυξη, σε σύμπλευση με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», καθώς επίσης ότι θα ενισχύσει τον αντίκτυπο των δαπανών, εφόσον συσχετίζεται στενότερα με υγιείς μακροοικονομικές συνθήκες στα δικαιούχα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι θα λαμβάνει πλήρως υπόψη την ανάγκη τήρησης της αρχής της αναλογικότητας σε κάθε στάδιο της όλης διαδικασίας, καθώς επίσης ότι ο προτεινόμενος μηχανισμός βασίζεται πρωτίστως σε κίνητρα και όχι σε κυρώσεις.

Παρόλα αυτά, οι επί της αρχής αποφάσεις σχετικά με τα δύο προαναφερθέντα θέματα (αποθεματικό επίδοσης και μακροοικονομική αιρεσιμότητα) αναμένεται να ληφθούν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με αντικείμενο το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, ακολούθως δε θα πρέπει να αποτυπωθούν στον κανονισμό σχετικά με τα ταμεία του ΚΣΠ.

3.4         Χρήση απλουστευμένων μέσων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων

Σε ό,τι αφορά την κατάρτιση ειδικών κανόνων ανά τομέα, η Επιτροπή έχει προτείνει τη θέσπιση νέων νομοθετικών διατάξεων με κανονισμό αντί της απόφασης. Ένας κανονισμός παρέχει υψηλό βαθμό ασφάλειας δικαίου, με τον καθορισμό ομοιόμορφων συνόλων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για τους ευρωπαίους πολίτες. Πρόκειται για ένα μέλημα κοινής αποδοχής, τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στο Συμβούλιο.

Με γνώμονα την ιεραρχία κανόνων και τον στόχο της απλούστευσης της νομοθεσίας της ΕΕ, το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ προβλέπει τη δυνατότητα ανάθεσης από τη νομοθετική αρχή στην Επιτροπή της εξουσίας να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τη συμπλήρωση ή τροποποίηση μη ουσιωδών στοιχείων νομοθετικών πράξεων. Το άρθρο 291 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται οσάκις απαιτούνται ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση νομικά δεσμευτικών πράξεων της Ένωσης. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή πρότεινε τη χρήση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ως τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο για τη συμπλήρωση ή τροποποίηση μη ουσιωδών στοιχείων των βασικών πράξεων, διότι οι εν λόγω πράξεις παρέχουν την ευελιξία που χρειάζεται για να λαμβάνονται υπόψη οι επιχειρησιακές ανάγκες, ενώ συγχρόνως διασφαλίζουν κατάλληλο έλεγχο από αμφότερους τους βραχίονες της νομοθετικής αρχής. Η Επιτροπή ζητεί την υιοθέτηση κοινής προσέγγισης με βάση τη Συνθήκη και τον αντικειμενικό χαρακτήρα της οικείας νομοθεσίας, προκειμένου να καθορισθεί ο πλέον ενδεδειγμένος νομικός τύπος για τις σχετικές διατάξεις.

Η Επιτροπή εκφράζει προβληματισμό για τις αποκλίνουσες απόψεις που έχουν εκφρασθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την προσφυγή σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις και σε εκτελεστικές πράξεις και καλεί μετ’ επιτάσεως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να υιοθετήσουν μια περισσότερο ισορροπημένη προσέγγιση σχετικά με τα προαναφερόμενα οριζόντια ζητήματα, σε πλήρη συμμόρφωση με τις διατάξεις της Συνθήκης και τις εξουσίες εκάστου θεσμικού οργάνου. Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη: i) να περιορίζονται οι νομικές διατάξεις των βασικών πράξεων στα ουσιώδη στοιχεία της νομοθεσίας· ii) να διασφαλίζεται ο ελάχιστος βαθμός ευελιξίας που είναι απαραίτητος για την προσαρμογή σε απρόβλεπτα συμβάντα και εξελίξεις με γνώμονα την πείρα από την πρακτική εφαρμογή· iii) να αποφεύγονται οι περιττές περιπλοκές και η μικροδιαχείριση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

Η Επιτροπή θα παραμείνει σε αυξημένο βαθμό επιφυλακής και θα επιμείνει σχετικά με την ανάγκη:

Να χρησιμοποιούνται κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τη θέσπιση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας, καθώς και στο πλαίσιο εγγράφων ενδεικτικού προγραμματισμού κατ’ εφαρμογή των μηχανισμών εξωτερικής βοήθειας

Να αποφεύγεται η συμπερίληψη στις νομοθετικές πράξεις στοιχείων μικροδιαχείρισης του προϋπολογισμού, π.χ. αναλυτικών επιμέρους ανώτατων ορίων ή καθορισμένων ποσών ανά δράση

Να αποφεύγεται η εφαρμογή διαδικασιών επιτροπής («επιτροπολογία»)[19] σε μεμονωμένες αποφάσεις επιλογής και παροχής επιχορήγησης.

Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, οι οποίες κατά κανόνα προτείνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είναι λίαν ακατάλληλες για τη θέσπιση ετήσιων προγραμμάτων εργασίας. Ο ΔΚ περιλαμβάνει διατάξεις για τη ρύθμιση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας, τα οποία επιβάλλεται να θεσπίζονται γρήγορα, έτσι ώστε να είναι δυνατή η έναρξη της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και η δημοσίευση προκηρύξεων για την υποβολή προτάσεων. Επί του παρόντος, τα προγράμματα αυτά θεσπίζονται από την Επιτροπή, συνήθως με τη διαδικασία της «επιτροπολογίας». Η επιβολή της εφαρμογής της επαχθέστερης διαδικασίας που ισχύει για τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις θα προκαλούσε αδικαιολόγητα μεγάλες καθυστερήσεις κατά την εκτέλεση των προγραμμάτων, οι οποίες αποτελούν συχνό παράπονο των δικαιούχων. Εκτός αυτού, περαιτέρω καθυστέρηση της εκτέλεσης θα προκαλείτο σε περίπτωση θέσπισης, για τα ετήσια προγράμματα εργασίας, υποχρεωτικής εκ των προτέρων διαβούλευσης με τους ενδιαφερομένους, όπως έχουν προτείνει σε ορισμένες περιπτώσεις οι εισηγητές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (προγράμματα «Cosme» και «Υγεία για την Ανάπτυξη»). Η διαφορά προσέγγισης μεταξύ των συννομοθετών σε σχέση με την προσφυγή σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δεν θα πρέπει να διευθετηθεί με τη συμπερίληψη των σχετικών διατάξεων στη βασική νομοθετική πράξη, διότι κάτι τέτοιο θα περιέπλεκε τη νομοθετική διαδικασία. Η Επιτροπή θα στερείτο την ευελιξία που είναι απαραίτητη για την τρέχουσα διαχείριση, ενώ συγχρόνως η εκτέλεση των προγραμμάτων θα καθυστερούσε δυσανάλογα και θα παραβιαζόταν σαφώς η θεσμική ευθύνη την οποία υπέχει η Επιτροπή για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Η ανάγκη χρησιμοποίησης εκτελεστικών πράξεων για τη θέσπιση εγγράφων ενδεικτικού προγραμματισμού αποτελεί στοιχείο πρωταρχικής σημασίας στο πλαίσιο των μηχανισμών εξωτερικής δράσης. Τα έγγραφα προγραμματισμού με τα οποία καθορίζονται τομείς προτεραιότητας ή τομείς παρέμβασης ανά χώρα, αναμενόμενα αποτελέσματα και ενδεικτικές χρηματοδοτήσεις από τον προϋπολογισμό αποτελούν εκτελεστικές αποφάσεις. Είναι σημαντικό να προβλέπονται ρυθμίσεις για την ορθολογική και ταχεία λήψη αποφάσεων κατά τη θέσπιση και την αναθεώρηση των εγγράφων αυτών. Η θέσπιση και τροποποίησή τους ως κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, όπως εισηγείται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα ακύρωνε τους σημαντικούς στόχους της αποτελεσματικότητας, της ευελιξίας και της απλούστευσης. Με τον τρόπο αυτό, θα καθίστατο ανέφικτη η έγκαιρη προσαρμογή της χρηματοδοτικής συνδρομής στις (μεταβαλλόμενες) ανάγκες και ικανότητες στην κάθε δικαιούχο χώρα.

Η προτεινόμενη συμπερίληψη στην ίδια τη βασική πράξη αναλυτικότερων ανώτατων ορίων ή ποσών δημοσιονομικών κονδυλίων περιπλέκει τη δημοσιονομική διαχείριση και την καθιστά πιο χρονοβόρα.

Ο προσδιορισμός τέτοιων ποσών για συγκεκριμένους στόχους ή δράσεις, ιδίως στο πλαίσιο προγραμμάτων που διαχειρίζεται η Επιτροπή, αποτελεί μια μορφή «μικροδιαχείρισης» η οποία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της τρέχουσας διαχείρισης του προϋπολογισμού (π.χ. θέσεις του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα που αφορά τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη», το πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες»[20] και το πρόγραμμα «Erasmus για όλους», καθώς και ορισμένες εκθέσεις επιτροπών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, π.χ. σε σχέση με το «Πρόγραμμα για τους καταναλωτές»). Ακόμη πιο επαχθής θα ήταν η πρόβλεψη για αναλυτικό προσδιορισμό των χρηματοδοτήσεων από τον προϋπολογισμό σε ετήσια βάση (π.χ. εισηγητής σχετικά με το πρόγραμμα «FISCUS»). Ένας τέτοιος αναλυτικός προσδιορισμός θα πρέπει να αφήνεται για το δημοσιονομικό δελτίο της Επιτροπής, το οποίο συνοδεύει τη νομοθετική πρόταση, όπως έχει προτείνει η Επιτροπή. Η χρήση χωριστών γραμμών του προϋπολογισμού για κάθε ειδικό στόχο, ιδίως στην περίπτωση μικρών προγραμμάτων, θα είχε ομοίως δυσμενέστατες συνέπειες για την εκτέλεση των προγραμμάτων αυτών στην πράξη.

Η εφαρμογή της «επιτροπολογίας» σε μεμονωμένες αποφάσεις επιλογής και παροχής επιχορήγησης δεν ενδείκνυται. Οι αποφάσεις αυτές αποτελούν απλές διοικητικές αποφάσεις, οι οποίες επί του παρόντος εκδίδονται από τους κύριους διατάκτες της Επιτροπής ως άμεσο αποτέλεσμα της εφαρμογής των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας· αυτά τα τελευταία θεσπίζονται από το Σώμα των Επιτρόπων με τη διαδικασία της «επιτροπολογίας». Εξάλλου, έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι οι αποφάσεις αυτού του είδους δεν προκαλούν διχογνωμίες. Τυχόν υπαγωγή τους στην «επιτροπολογία» θα ήταν δυσεφάρμοστη, υπέρμετρα δυσανάλογη και γραφειοκρατική (ιδίως για τις επιχορηγήσεις μικρού ύψους), δεν θα προσπόριζε το παραμικρό όφελος και θα επαύξανε το διοικητικό κόστος. Παρομοίως, η Επιτροπή τάσσεται κατά της εφαρμογής της «επιτροπολογίας» στην έκδοση κατευθυντήριων γραμμών από την Επιτροπή (π.χ.: «Δημιουργική Ευρώπη»). Μια τέτοια ρύθμιση δεν συνάδει με τη Συνθήκη, δεδομένου ότι το άρθρο 291 ορίζει ότι εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται οσάκις απαιτούνται ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση νομικά δεσμευτικών πράξεων. Οι κατευθυντήριες αρχές δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ενιαίες προϋποθέσεις, δεδομένου ότι δεν έχουν υποχρεωτική νομική ισχύ.

4.           Απλουστευμένοι μηχανισμοί και διαδικασίες εκτέλεσης

4.1         Σαφείς και συνεκτικοί κανόνες για την επιλεξιμότητα των δαπανών

Η Επιτροπή έχει καταγράψει τα επανειλημμένα αιτήματα κρατών μελών για μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας όσον αφορά την πρόσβαση σε προγράμματα της ΕΕ, τη χρησιμοποίηση και την εκτέλεσή τους. Με άλλα λόγια, η επιλεκτική προσέγγιση «α λα καρτ» προκρίνεται εν γένει στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης έναντι μιας προσέγγισης που δεν διακρίνει μεταξύ ανόμοιων περιπτώσεων. Το αίτημα αυτό έχει επίσης διατυπωθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ένας τρόπος για να λαμβάνονται υπόψη εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές ανάγκες και ανάγκες που αφορούν συγκεκριμένους τομείς. Το ίδιο ισχύει για την άμεση κεντρική διαχείριση στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» (παράδειγμα: ένα σχέδιο τροποποίησης προβλέπει τη θέσπιση διαφορετικών συντελεστών χρηματοδότησης ανά κατηγορία δικαιούχων και ανά είδος δραστηριότητας στο πλαίσιο των κανόνων που ισχύουν για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020»). Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η γενίκευση της υιοθέτησης μιας τέτοιας προσέγγισης θα αποδυνάμωνε σε μεγάλο βαθμό τα οφέλη της απλούστευσης για τους συμμετέχοντες εταίρους, τόσο σε εθνικό και τοπικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο τελικών χρηστών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κανόνας σχετικά με την επιλεξιμότητα του ΦΠΑ που συμφωνήθηκε κατά την αναθεώρηση του ΔΚ προβλέπει ότι ο ΦΠΑ θεωρείται επιλέξιμη δαπάνη, υπό την προϋπόθεση ότι δεν είναι ανακτήσιμος βάσει του εθνικού δικαίου και έχει καταβληθεί από δικαιούχο ο οποίος δεν θεωρείται πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο με βάση τον ορισμό του άρθρου 13 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ.

Η Επιτροπή διακατέχεται από ανησυχία σχετικά με αιτήματα που διατυπώνονται για την εφαρμογή του συγκεκριμένου κανόνα στο σύνολο των δικαιούχων και στο σύνολο των προγραμμάτων, και ιδίως σε δημόσιους φορείς οι οποίοι είναι δικαιούχοι μεγάλων έργων υποδομών (πρόγραμμα που αφορά τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» και ταμεία του ΚΣΠ). Κάτι τέτοιο θα άμβλυνε την αποτελεσματικότητα του προϋπολογισμού της ΕΕ, υπό την έννοια ότι σημαντικά κονδύλια του προϋπολογισμού της ΕΕ θα χρησιμοποιούνταν για την αντιστάθμιση ορισμένων φορολογικών επιλογών των κρατών μελών, με κίνδυνο την υπέρμετρη χρηματοδότηση πράξεων.

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε να τεθούν περιορισμοί στην επιλεξιμότητα του ΦΠΑ στο πλαίσιο των προτάσεων που υπέβαλε σχετικά με το πρόγραμμα που αφορά τη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» και στο πλαίσιο του κανονισμού κοινών διατάξεων (ΚΚΔ), αν και οι προτάσεις αυτές αποτελούν αντικείμενο αμφισβητήσεων.

4.2         Απλουστευμένες μορφές επιχορηγήσεων

Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβουλίου έχουν εκφράσει την αμέριστη υποστήριξή τους για τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την καθιέρωση απλουστευμένων μορφών χρηματοδότησης, καθώς και λιγότερο επαχθούς καθεστώτος για τις επιχορηγήσεις μικρού ύψους στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού, οι οποίες νοούνται ως επιχορηγήσεις ύψους κατώτερου των 60.000 ευρώ. Το νέο καθεστώς για τα έπαθλα, περιλαμβανομένων των επάθλων παρακίνησης, τα οποία μπορούν δυνητικά να έχουν ένα αποτέλεσμα μόχλευσης, έγινε τελικά επίσης δεκτό στο πλαίσιο του ΔΚ, υπό τον όρο ότι η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή τηρείται δεόντως ενήμερη σχετικά με έπαθλα των οποίων η αξία υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ.

Οι προτάσεις της Επιτροπής για τη διευκόλυνση της χρήσης απλουστευμένων εντύπων δαπανών για επιχορηγήσεις στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης έχουν τύχει γενικής αποδοχής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παρόλα αυτά, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κατώτατα και ανώτατα όρια επιλεξιμότητας αυξήθηκαν, τόσο στο Συμβούλιο όσο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (παραδείγματα: κατ’ αποκοπή συντελεστής για τις έμμεσες δαπάνες στο πλαίσιο των ταμείων του ΚΣΠ), και καθιερώθηκαν νέες εναλλακτικές επιλογές για τον απλουστευμένο υπολογισμό των δαπανών (παραδείγματα: τυποποιημένος υπολογισμός των εξόδων προσωπικού για τα ταμεία του ΚΣΠ), χωρίς να έχει προηγηθεί δέουσα ανάλυση όλων των συναφών στοιχείων ή των συνεπειών που θα μπορούσαν να προκύψουν στην πράξη.

Η Επιτροπή διαφωνεί με την επιλογή του πραγματικού κόστους, η οποία έχει προταθεί ως εναλλακτική λύση σε σχέση με τον απλουστευμένο υπολογισμό του κόστους, διότι θα αποδυνάμωνε τα αποτελέσματα της απλούστευσης, και επιμένει για την υποχρεωτική χρήση απλουστευμένων εντύπων επιχορηγήσεων μόνον (παραδείγματα: κανόνες συμμετοχής στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020», επιχορηγήσεις μικρού ύψους στο πλαίσιο του ΕΚΤ).

Σε ό,τι αφορά την ΚΓΠ, το Συμβούλιο τάχθηκε υπέρ του προταθέντος καθεστώτος βασικής ενίσχυσης, με το σκεπτικό ότι θα επιφέρει μείζονα απλούστευση, αλλά διατυπώθηκαν ορισμένες ανησυχίες σε σχέση με την ανάγκη να υπάρξει ομαλή μετάβαση από το τρέχον στο μελλοντικό σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, προτάθηκε μια σειρά παρεκκλίσεων από τις προτάσεις της Επιτροπής (π.χ. δυνατότητα διατήρησης υφιστάμενων δικαιωμάτων ενίσχυσης, δυνατότητα μετάβασης από το περιφερειακό στο εθνικό μοντέλο). Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος τα ζητήματα αυτά.

4.3         Εξορθολογισμός των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων

Οι κανόνες περί δημοσίων συμβάσεων οι οποίοι ισχύουν για τα προγράμματα της ΕΕ έχουν ως πρότυπο τις αντίστοιχες οδηγίες περί δημοσίων συμβάσεων της ΕΕ, οι οποίες ισχύουν στα κράτη μέλη. Εντούτοις, κατέστησαν δυνατές ορισμένες βελτιώσεις. Παραδείγματος χάρη, εγγυήσεις θα αξιώνονται μόνον έπειτα από εκτίμηση κινδύνου, και απλουστεύτηκαν οι διαδικασίες για διαγωνισμούς των οποίων το αντικείμενο είναι αξίας χαμηλότερης από το οικείο κατώτατο όριο που καθορίζεται στις οδηγίες.

4.4         Ένα βήμα προς την ηλεκτρονική διακυβέρνηση

Ο νέος ΔΚ παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη, στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και στους εταίρους να λαμβάνουν συγκεκριμένα βήματα προς την κατεύθυνση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, με την παροχή διευρυμένων δυνατοτήτων (υποβολή και διαχείριση επιχορηγήσεων, περιλαμβανομένης της ηλεκτρονικής υπογραφής συμφωνιών επιχορήγησης, και ηλεκτρονική υποβολή προσφορών) και τον καθορισμό ενισχυμένων στόχων.

Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την πρόταση του Συμβουλίου να μετατεθεί, από την 31η Δεκεμβρίου 2014 στην 31η Δεκεμβρίου 2016, η προθεσμία η οποία έχει ταχθεί για την υλοποίηση της ηλεκτρονικής συνοχής από τα κράτη μέλη (ταμεία του ΚΣΠ). Η ηλεκτρονική συνοχή αποτελεί μείζον στοιχείο του θεματολογίου απλούστευσης, και μια τέτοια καθυστέρηση θα αποδυνάμωνε τα οφέλη της ηλεκτρονικής συνοχής από την άποψη της μείωσης του διοικητικού φόρτου για τους δικαιούχους. Πέραν αυτού, η διορία του 2014 συμβαδίζει με το Ψηφιακό Θεματολόγιο. Το ίδιο ισχύει για τα σχέδια του Συμβουλίου για την κατάργηση της απαίτησης συγκρότησης ηλεκτρονικού συστήματος πληροφοριών για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

4.5         Περισσότερο αναλογικός και οικονομικά αποδοτικός έλεγχος

Η υιοθέτηση προσέγγισης με βάση τους κινδύνους συστηνόταν επίσης στις προτάσεις της Επιτροπής με αντικείμενο τις διαδικασίες διαχειριστικών και λοιπών ελέγχων. Η Επιτροπή έχει σημειώσει ένα γενικό αίτημα για αύξηση της αναλογικότητας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και την τάση περιστολής του πεδίου εφαρμογής των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής στους τομείς της παρακολούθησης και του διαχειριστικού ελέγχου στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης (ιδίως σε σχέση με τις πολιτικές για τη γεωργία και τη συνοχή).

Η Επιτροπή αντιτίθεται στους περιορισμούς που έχει θεσπίσει το Συμβούλιο επί των διαδικασιών διαχειριστικών και λοιπών ελέγχων, επειδή θέτουν εν αμφιβόλω τη βεβαιότητα της Επιτροπής (παραδείγματα: ταμεία του ΚΣΠ και ΚΓΠ).

Η Επιτροπή αντιτίθεται συστηματικά σε τέτοιου είδους αλλαγές στις προτάσεις που υποβάλλει, διότι αυτές θα οδηγούσαν στην υπονόμευση του βαθμού βεβαιότητας το οποίο παρέχουν οι εθνικές αρχές και θα έθεταν σε κίνδυνο την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο των προηγούμενων πολυετών δημοσιονομικών πλαισίων. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, αν η Επιτροπή από κοινού με τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν είναι σε θέση να λάβουν τα αναγκαία μέτρα με στόχο τη μείωση των ποσοστών σφάλματος και τη βελτίωση των μηχανισμών διαχειριστικών και λοιπών ελέγχων, ανακύπτει ένας σοβαρός κίνδυνος για το κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά.

5.           ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Η Επιτροπή:

-           Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της πολιτικής συμφωνίας για την αναθεώρηση των κανόνων του ΔΚ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν σημαντικό μέρος των προτάσεών της με στόχο την απλούστευση των δημοσιονομικών κανόνων προς όφελος των δικαιούχων.

-           Σημειώνει ότι, στο παρόν στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας με αντικείμενο τις προτάσεις για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, οι εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποδηλώνουν ευρεία στήριξη για την πλειονότητα των προτάσεων απλούστευσης της Επιτροπής. Παρόλα αυτά, είναι σκόπιμο να διευθετηθούν ορισμένες σοβαρές επιφυλάξεις, δεδομένου ότι κάποια σημαντικά στοιχεία τα οποία αφορούν ζητήματα καίριας σημασίας έχουν αποδυναμωθεί κατά τις συζητήσεις που διεξήχθησαν, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την επιχειρησιακή ευελιξία η οποία είναι απαραίτητη για τη διαχείριση του προϋπολογισμού και των δημόσιων οικονομικών, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης και της υποβολής στοιχείων για τις επιδόσεις.

-           Υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλίζεται συνεκτικότητα μεταξύ των κανόνων που διέπουν επιμέρους τομείς και του συνολικού πλαισίου του ΔΚ, καθώς επίσης να επιτυγχάνεται η σωστή ισορροπία μεταξύ απλούστευσης και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

-           Υπενθυμίζει ότι η απλούστευση αποτελεί κοινή πρόκληση και ευθύνη για όλα τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ.

-           Διατρανώνει την αποφασιστικότητά της να εξακολουθήσει να υπεραμύνεται των προτάσεων απλούστευσης που διατυπώνει και να παρακολουθεί την πρόοδο του θεματολογίου απλούστευσης, με τον εντοπισμό και την επισήμανση μέτρων που ενδεχομένως καθιερώνονται στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας τα οποία επαυξάνουν τον διοικητικό φόρτο για τους δικαιούχους.

Η Επιτροπή ελπίζει ότι η παρούσα έκθεση προόδου θα συντελέσει, αφενός, στο να επανεξετασθούν ορισμένες αλλοιώσεις στοιχείων απλούστευσης τα οποία κατείχαν κεντρική θέση στις προτάσεις της και, αφετέρου, στη διατήρηση της δυναμικής που υπάρχει για την απλούστευση και την αύξηση της αποτελεσματικότητας των κανόνων και διαδικασιών που ισχύουν για τα προγράμματα δαπανών. Με τον τρόπο αυτό, η Ένωση θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις υψηλές προσδοκίες των δικαιούχων και των εθνικών διοικήσεων για ουσιαστική απλούστευση, χωρίς να αμβλύνεται η ποιοτική στάθμη των δαπανών της ΕΕ. Η Επιτροπή θα δημοσιοποιήσει εν ευθέτω χρόνω τον επικαιροποιημένο πίνακα αποτελεσμάτων με γνώμονα την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, αναλογιζόμενη και τον στόχο που το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει καθορίσει σε σχέση με την επίτευξη συμφωνίας για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο έως τα τέλη του 2012.

Παράρτημα

Κύρια σημεία του πίνακα αποτελεσμάτων σε όλους τους τομεισ πολιτικήσ

Γενικές παρατηρήσεις || Οι εργασίες του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σημείωσαν σημαντική πρόοδο επί των περισσοτέρων προτάσεων της Επιτροπής σχετικά με τα νέα προγράμματα δαπανών που προβλέπονται για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ 2014-2020). Οι συννομοθέτες είναι πεπεισμένοι για τη σημασία της απλούστευσης ως οριζόντιου στόχου. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες φιλοδοξίες τους διαφέρουν. Το Συμβούλιο προτείνει μεγαλύτερη απλούστευση, ιδίως στους τομείς στους οποίους τα κράτη μέλη διαχειρίζονται τον προϋπολογισμό της ΕΕ σε συνεργασία με την Επιτροπή (επιμερισμένη διαχείριση), όπως στον τομέα της γεωργίας και της πολιτικής συνοχής, με σκοπό την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στις εθνικές διοικήσεις. Η Επιτροπή τάσσεται υπέρ ορισμένων πρόσθετων στοιχείων απλούστευσης, υπό την προϋπόθεση ότι τα στοιχεία αυτά δεν υπονομεύουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την ικανότητα της Επιτροπής να ασκεί τα καθήκοντά της, κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζει τη συμμόρφωση με το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διάκειται ευνοϊκά προς μεγαλύτερη απλούστευση, συμμερίζεται τον στόχο των κρατών μελών να δώσουν μεγαλύτερη ευελιξία στις εθνικές διοικήσεις κατά την επιμερισμένη διαχείριση, αλλά πρέπει ακόμη να καθορίσει συγκεκριμένες παραμέτρους. Οι θέσεις του Συμβουλίου και του ΕΚ σχετικά με τους μηχανισμούς λήψεως αποφάσεων στον τομέα της διαχείρισης του προϋπολογισμού και των δημόσιων οικονομικών περιπλέκουν τα νομοθετικά κείμενα με την εισαγωγή υπέρμετρων τεχνικών λεπτομερειών, δυσκολεύουν τη λήψη αμιγώς τεχνικών αποφάσεων και μαρτυρούν τις διαφορετικές προσεγγίσεις των συννομοθετών ως προς την ανάθεση εξουσιών στην Επιτροπή (κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις). Η Επιτροπή επιμένει στη διατήρηση της επιχειρησιακής διακριτικής ευχέρειας που είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική δημοσιονομική διαχείριση, ώστε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των δικαιούχων όσον αφορά την επιτάχυνση των προγραμμάτων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους με την περιστολή της γραφειοκρατίας. Άλλα σημεία, όπου θα έπρεπε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση είναι: α) η αποτελεσματικότητα του αντικτύπου των ταμείων, με τη διατήρηση μιας πιο στοχοθετημένης και καλύτερα εστιασμένης προσέγγισης για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων του 2020, και β) η διασφάλιση χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, με την εφαρμογή αναλογικών και κατάλληλων μεθόδων διαχειριστικών και λοιπών ελέγχων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τους συννομοθέτες για να διασφαλίσει την επίτευξη αποδεκτής λύσης ως προς τις προαναφερόμενες προτεραιότητες.

Μείωση του αριθμού των προγραμμάτων || Συνοχή μεταξύ των κοινών κανόνων και των ειδικών ανά τομέα κανόνων (Άρθρο 1 του κανονισμού των ταμείων του ΚΣΠ – ΚKΔ) (COM 2011/615 τελικό) (COM/2011/615 τελικό) || Η θέση του Συμβουλίου σχετικά με τον κανονισμό για τα ταμεία του ΚΣΠ (ΚΚΔ) μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλές παρεκκλίσεις στους ειδικούς ανά τομέα κανόνες. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι παρεκκλίσεις στους ειδικούς ανά τομέα κανόνες πρέπει να επιτρέπονται στους κοινούς κανόνες· διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να υπονομευθεί η προβλεπόμενη εναρμόνιση με την εισαγωγή πολλαπλών παρεκκλίσεων στους ειδικούς ανά τομέα κανόνες. Εν προκειμένω, η Επιτροπή επικροτεί τη δήλωση του ΗΒ να επιδιωχθεί ενίσχυση της εναρμόνισης των κανόνων σχετικά με τα ταμεία που καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο.

Πρόγραμμα «FISCUS» (COM (2011) 706 τελικό) || Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότειναν να διαχωριστεί το ενοποιημένο πρόγραμμα που προτείνει η Επιτροπή για τα τελωνεία και τη φορολογία. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ένα ενοποιημένο πρόγραμμα «FISCUS» θα εξασφαλίσει ουσιαστική απλούστευση, θα δώσει ώθηση στις συνέργειες και θα διασφαλίσει τη συνεκτικότητα των λεπτομερειών εφαρμογής, χωρίς να θίγονται τα διακριτά χαρακτηριστικά των δύο τομέων. Εντούτοις, λόγω των θέσεων των συννομοθετών, η Επιτροπή έχει υποβάλει προτάσεις για δύο χωριστά προγράμματα.

Eνιαίο πλαίσιο ανά τομέα || Κοινό στρατηγικό πλαίσιο (Άρθρο 12 του ΚΚΔ) || Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο απέρριψαν την προσφυγή σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για τον ορισμό των μη ουσιωδών στοιχείων του κοινού στρατηγικού πλαισίου· προτείνουν να περιληφθούν τα στοιχεία αυτά στο παράρτημα της νομοθετικής πράξης. Η Επιτροπή αποδέχθηκε την προσέγγιση αυτή, αλλά επιμένει να της ανατεθεί η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για να συμπληρώνει το παράρτημα με τα πλέον τεχνικά μη ουσιώδη στοιχεία του κοινού στρατηγικού πλαισίου και να τροποποιεί το παράρτημα. Το μέτρο αυτό είναι απαραίτητο για να επιτραπεί κάποια ευελιξία κατά την προσαρμογή των σχετικών στοιχείων, ώστε να ληφθεί υπόψη η πείρα από την πρακτική εφαρμογή.

Κοινοί κανόνες για τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της εξωτερικής δράσης (COM (2011) 842 τελικό) || Το Συμβούλιο και οι εισηγητές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιθυμούν να συμπεριλάβουν στους ειδικούς ανά τομείς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς εξωτερικής δράσης μέρη του κανονισμού για τους κοινούς κανόνες εφαρμογής που πρέπει να εφαρμόζονται σε όλους τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς εξωτερικής δράσης. Η Επιτροπή θα καταβάλει προσπάθειες για να διατηρηθεί η ακεραιότητα ενιαίου συνόλου απλουστευμένων εκτελεστικών κανόνων στο πλαίσιο του εκτελεστικού κανονισμού, ενώ θα διασφαλίζει συγχρόνως χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και νομική προσέγγιση.

Ενιαίος οργανισμός πληρωμών στο πλαίσιο της ΚΓΠ (Άρθρο 7 του οριζόντιου κανονισμού ΚΓΠ) (COM/2011/625 τελικό 2) || Η προεδρία του Συμβουλίου προτείνει να περιοριστεί ο αριθμός των οργανισμών πληρωμών ανά κράτος μέλος στον «ελάχιστο αναγκαίο». Η Επιτροπή πρότεινε να μειωθεί ο αριθμός των οργανισμών πληρωμών σε έναν ανά κράτος μέλος ή ανά περιφέρεια για να εξασφαλιστούν η περαιτέρω εναρμόνιση και απλούστευση της διαχείρισης της ΚΓΠ, ιδίως με τη μείωση του διοικητικού φόρτου και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαχειριστικών ελέγχων.

Ενιαία εθνική συντονιστική υπηρεσία στο πλαίσιο του «Erasmus για όλους» (Άρθρο 21) (COM (2011) 788 τελικό) || Η πρόταση της Επιτροπής για τη δημιουργία ενιαίας εθνικής συντονιστικής υπηρεσίας ανά κράτος μέλος εξαλείφθηκε από το Συμβούλιο στο πλαίσιο της μερικής γενικής προσέγγισης και αμφισβητήθηκε από την αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή δεν συμφωνεί με την προσέγγιση της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία είναι υπέρ της διατήρησης της τρέχουσας κατάστασης, επειδή μια τέτοια προσέγγιση θα περιόριζε την ευέλικτη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ στα κράτη μέλη και θα συνεπαγόταν πρόσθετο διοικητικό φόρτο εργασίας και κόστος.

Τρεις τομείς υπό ένα ενιαίο μέσο στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» (COM (2011) 665 τελικό 2) ||  Η ενοποιημένη προσέγγιση της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» υποστηρίχθηκε από το Συμβούλιο στο πλαίσιο της μερικής γενικής προσέγγισης της 7ης Ιουνίου 2012. Το Κοινοβούλιο, που εξετάζει την υπόθεση αυτή στο πλαίσιο μεικτής επιτροπής TRAN-ITRE, φαίνεται ότι υποστηρίζει ευρέως το μέσο αυτό.

Συνέργειες/ ενσωμάτωση στις άλλες πολιτικές || Οικολογικός προσανατολισμός των άμεσων ενισχύσεων στο πλαίσιο της ΚΓΠ (Άρθρα 29-33 του κανονισμού άμεσων ενισχύσεων) (COM (2011) 625 τελικό) || Στο Συμβούλιο εμφανίζονται τάσεις που ενέχουν τον κίνδυνο αποδυνάμωσης των προτάσεων της Επιτροπής. Τόσο το Συμβούλιο όσο και ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρότειναν τροποποιήσεις για να μειωθεί η εμβέλεια των απαιτήσεων οικολογικού προσανατολισμού, για παράδειγμα με την αύξηση των κατώτατων ορίων και τη διεύρυνση των ορισμών. Με βάση τις τροποποιήσεις που ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει προτείνει να επέλθουν στην πρόταση για την έκδοση οριζόντιου κανονισμού σχετικά με τη ΚΓΠ, η έλλειψη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του οικολογικού προσανατολισμού δεν θα πρέπει να επηρεάζει τη βασική άμεση ενίσχυση. Κάτι τέτοιο θα καθιστούσε εκ των πραγμάτων τον οικολογικό προσανατολισμό προαιρετικό για τους γεωργούς. Ενώ ορισμένες προσαρμογές των τεχνικών προτάσεων της Επιτροπής μπορούν να υποβληθούν σε διαπραγμάτευση, οι μηχανισμοί για τον οικολογικό προσανατολισμό θα πρέπει να παραμείνουν αξιόπιστοι, ώστε να διασφαλιστεί ο στόχος της εξάρτησης του 30% των άμεσων ενισχύσεων από πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον και το κλίμα.

Ενσωμάτωση οριζόντιων αρχών στις υπόλοιπες πολιτικές (Άρθρα 7, 8, 48, 87 των ταμείων του «ΚΣΠ») || Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο τάσσονται υπέρ της ενισχυμένης ενσωμάτωσης στις υπόλοιπες πολιτικές των οριζόντιων αρχών της ίσης μεταχείρισης, της αμεροληψίας, της αειφόρου ανάπτυξης και της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, η θέση του Συμβουλίου που συνίσταται στο να επιτρέψει στα κράτη μέλη να εκτιμούν τη συνάφεια των αρχών αυτών στα επιχειρησιακά προγράμματα θα αποδυνάμωνε την ενσωμάτωση των αρχών αυτών.

Σαφείς στόχοι και δείκτες προτεραιοτήτων (βάσει αποτελεσμάτων) || Ελάχιστη συνδρομή στο πλαίσιο του ΕΚΤ (Άρθρο 4 του ΕΤΠΑ (COM (2011) 611 τελικό 2) || Η θέση του Συμβουλίου, στο πλαίσιο του ΚΚΔ, που συνίσταται στην κατάργηση της ελάχιστης συνδρομής για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), θα αποδυνάμωνε την επικέντρωση στις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η Επιτροπή επιμένει ότι είναι αναγκαίο για το ΕΚΤ να διαθέτει προβλέψιμο προϋπολογισμό μέσω ελάχιστου μεριδίου στην πολιτική συνοχής. Τούτο είναι απαραίτητο για να διασφαλιστεί το αναγκαίο επίπεδο επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να επιτευχθούν φιλόδοξοι στόχοι στον τομέα της απασχόλησης, ιδίως με γνώμονα την ανάγκη μείωσης των επιπέδων ανεργίας, καθώς και καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η επιτροπή απασχόλησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστηρίζει σθεναρά όλες τις παραπάνω προτάσεις της Επιτροπής.

(Άρθρο 5 του ΕΤΠΑ) || Το Συμβούλιο προτείνει να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση των βασικών υποδομών σε πιο αναπτυγμένες περιφέρειες στους τομείς του περιβάλλοντος, των μεταφορών και των ΤΠΕ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η χρησιμοποίηση στις περισσότερο αναπτυγμένες περιφέρειες, που είναι ήδη καλά εφοδιασμένες, των μικρών ποσών που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) θα απέφερε ελάχιστο οικονομικό όφελος. Οι πόροι αυτοί θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν πολύ πιο αποτελεσματικά για την άμεση τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες στις οποίες υπάρχει ανάγκη.

Θεματική συγκέντρωση στο πλαίσιο του ΕΚΤ (Άρθρο 4 του ΕΚΤ) (COM (2011) 607 τελικό 2) || Το Συμβούλιο προτείνει να τροποποιηθεί ο μηχανισμός συγκέντρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) «προώθηση της κοινωνικής ένταξης και καταπολέμηση της φτώχειας». Μια παρέκκλιση που προτείνει το Συμβούλιο, σύμφωνα με την οποία θα μπορούν να υπολογίζονται ποσά του ΕΤΠΑ στον στόχο του 20% των κεφαλαίων του ΕΚΤ που διατίθενται για τον εν λόγω θεματικό στόχο, θα καθιστούσε τον μηχανισμό συγκέντρωσης άνευ αντικειμένου. Τα ποσά του ΕΤΠΑ θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν από μόνα τους, ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, το 20% των πόρων του ΕΚΤ. Η επιτροπή απασχόλησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστηρίζει σθεναρά όλες τις παραπάνω προτάσεις της Επιτροπής.

Πλαίσιο επιδόσεων στα ταμεία του «ΚΣΠ» (Άρθρο 20 και παράρτημα I στα ταμεία του «ΚΣΠ») || Το Συμβούλιο επέφερε τροποποιήσεις προκειμένου να επιτραπεί μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη μέλη και να παρασχεθούν επαρκείς διασφαλίσεις για να διασκεδαστούν οι ανησυχίες όσον αφορά τα αρνητικά κίνητρα (αναστολή των πληρωμών και δημοσιονομικές διορθώσεις). Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί τις τροποποιήσεις αυτές, αλλά όχι τη διαγραφή ή την αποδυνάμωση των αρνητικών κινήτρων που αποβλέπουν στο να αποθαρρύνουν τις μέτριες επιδόσεις και τον καθορισμό ανέφικτων στόχων.

Νέοι στόχοι και δείκτες || Πρόκειται για οριζόντιο θέμα. Σε πολλές προτάσεις της Επιτροπής, οι εισηγητές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το Συμβούλιο προτείνουν να προστεθούν πολλαπλοί λεπτομερείς στόχοι και νέοι δείκτες, οι οποίοι όμως είναι λιγότερο συγκεκριμένοι ή συναφείς και, επομένως, θα αποδυναμώσουν την επικέντρωση στα αποτελέσματα.

Erasmus για όλους (Άρθρα 4, 5 και 11 COM (2011) 788 τελικό) || Όλοι οι δείκτες έχουν εξαλειφθεί στη μερική γενική προσέγγιση του Συμβουλίου. Το Συμβούλιο προτείνει να καθορίζονται οι δείκτες σε εκτελεστική πράξη. Κάτι τέτοιο δεν είναι σύμφωνο με τα υπόλοιπα προγράμματα. Οι δείκτες αποτελούν συνήθως συνιστώσα της νομοθετικής πράξης, ή θα πρέπει να ορίζονται με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.

Πρόγραμμα «Ευρώπη της δημιουργίας» (Άρθρο 14, COM(2011) 785 τελικό) || Το Συμβούλιο προτείνει να καθορίζονται οι δείκτες σε εκτελεστική πράξη. Κάτι τέτοιο δεν είναι σύμφωνο με τα υπόλοιπα προγράμματα. Οι γενικοί δείκτες του προγράμματος στο σύνολό του αποτελούν αναπόσπαστη συνιστώσα της νομοθετικής πράξης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι βασικοί δείκτες καθορίζονται στο ίδιο το νομοθετικό κείμενο και μπορούν να εξειδικεύονται στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.

Πρόγραμμα για την υγεία (Άρθρα 2 και 7 COM (2011) 709 τελικό) || Ο στόχος του προγράμματος και οι δείκτες έχουν διευρυνθεί κατά πολύ και είναι λιγότερο προσανατολισμένοι στα αποτελέσματα· ως εκ τούτου, στερούνται άμεσης συνάφειας με την οικονομική και επιχειρησιακή ικανότητα του προγράμματος. Η απόφαση που έχει ληφθεί στη γενική προσέγγιση του Συμβουλίου όσον αφορά τη γενίκευση του ποσοστού συγχρηματοδότησης έως 80% για τις λεγόμενες «κοινές δράσεις» μεταξύ των κρατών μελών (βλ. παρακάτω), καθώς και η αντιφατική επέκταση των στόχων που καλύπτει το πρόγραμμα, συμβάλλουν στην αποδυνάμωση του αντικτύπου του ίδιου του προγράμματος, επειδή θα μπορούν να χρηματοδοτούνται λιγότερες δράσεις.

Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) (Άρθρο 6, COM(2011) 804 τελικό) || Το Συμβούλιο προσέθεσε νέες προτεραιότητες. Ειδικότερα, η αναφορά στη μεταποίηση που έχει προστεθεί από το Συμβούλιο θα άμβλυνε την αποτελεσματικότητα του προγράμματος, λόγω του μικρού μεγέθους του σε σχέση με άλλα διαρθρωτικά μέσα· η πρόταση σχετικά με το ΕΤΘΑ θα πρέπει να εστιάζεται στους βασικούς τομείς της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.

Ευέλικτες διαδικασίες λήψης αποφάσεων || Η ανάθεση εξουσιών στην Επιτροπή διαγράφεται ή περιορίζεται || Πρόκειται για οριζόντια ζητήματα που απαντώνται σε πολλές τροποποιήσεις των προτάσεων της Επιτροπής από μέρους του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Συμβούλιο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν προτείνει να εξαλειφθεί ή να περιοριστεί το πεδίο της ανάθεσης εξουσιών στην Επιτροπή για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για μη ουσιώδη στοιχεία της νομοθετικής πράξης· πρότειναν να συμπεριλαμβάνονται τα στοιχεία αυτά στη νομοθετική πράξη. Η προσέγγιση αυτή επιβαρύνει τα νομοθετικά κείμενα με υπέρμετρες τεχνικές λεπτομέρειες που τα καθιστούν δυσανάγνωστα και δυσχεραίνουν τη δυνατότητα πρόσβασης των ενδιαφερομένων σ’ αυτά. Επιπλέον, η πρόταση αυτή περιορίζει το περιθώριο διακριτικής ευχέρειας κατά την επιχειρησιακή διαχείριση, το οποίο είναι αναγκαίο για μια χρηστή και αποτελεσματική δημοσιονομική διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ, ή συνεπάγεται χρονοβόρα διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Επιλογή μεταξύ κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και εκτελεστικών πράξεων || Το Συμβούλιο πρότεινε σε πολλές περιπτώσεις, ιδίως στους τομείς της επιμερισμένης διαχείρισης (ΚΓΠ, πολιτική συνοχής, Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας), να μετατραπούν οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σε εκτελεστικές πράξεις, ώστε να ενισχυθεί το δικαίωμα ελέγχου από τα κράτη μέλη (μέσω διαδικασιών επιτροπολογίας) και να μειωθεί ο έλεγχος που ασκεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η επιλογή αυτή δημιουργεί ερωτήματα ως προς το πεδίο εφαρμογής και τη φύση των πράξεων που καλύπτονται από τα άρθρα 290 και 291 της Συνθήκης (ΣΛΕΕ) και έχει σημαντικές συνέπειες σε θεσμικό επίπεδο. Αντίθετα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει συστηματικά να μετατραπούν οι εκτελεστικές πράξεις σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, ώστε να βρίσκεται σε ισότιμη θέση με το Συμβούλιο. Οι θέσεις αυτές είναι εντελώς ακατάλληλες όσον αφορά τα ενδεικτικά έγγραφα προγραμματισμού και τα ετήσια προγράμματα εργασίας, τα οποία επιβάλλεται να θεσπίζονται γρήγορα και, ακολούθως, να προσαρμόζονται γρήγορα, έτσι ώστε να είναι δυνατή η έγκαιρη αντίδραση στις μεταβαλλόμενες συνθήκες και η αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων. Τέτοιες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δεν θα ήταν σύμφωνες με τη Συνθήκη και θα παρεμπόδιζαν σημαντικά την επιχειρησιακή εφαρμογή των προγραμμάτων, ενώ θα επιμήκυναν «τον χρόνο χορήγησης και καταβολής των πιστώσεων». Επιπλέον, θα ήταν εντελώς ακατάλληλες σε σχέση με τα έγγραφα προγραμματισμού που αφορούν τα μέσα RELEX τα οποία, στις περισσότερες περιπτώσεις, πρέπει να εξετάζονται και να συμφωνούνται με τις δικαιούχους τρίτες χώρες. Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι τα έγγραφα προγραμματισμού εκπονούνται για την εφαρμογή, όχι για τη ρύθμιση, των συναφών νομικών πράξεων και, επομένως, στερούνται όλων των νομικών χαρακτηριστικών (δηλ. του καθορισμού γενικών και δεσμευτικών κανόνων στο πλαίσιο της έννομης τάξης της ΕΕ) που είναι απαραίτητα για τον ορισμό μιας «κατ’ εξουσιοδότηση πράξης».

Περιορισμοί των δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων της Επιτροπής || Το Συμβούλιο και, σε πολλές περιπτώσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνουν να υποδιαιρεθεί περαιτέρω ο προϋπολογισμός σε επιμέρους ανώτατα όρια για τις διάφορες δραστηριότητες και/ή ενέργειες, καθώς και για την τεχνική βοήθεια στα προγράμματα, και να καθοριστεί το στοιχείο αυτό στη νομοθετική πράξη. Οι θέσεις αυτές περιορίζουν την επιχειρησιακή ευχέρεια δημοσιονομικής διαχείρισης που χρειάζεται η Επιτροπή, επειδή της στερούν την επιχειρησιακή ευελιξία που είναι απαραίτητη για την ομαλή τρέχουσα διαχείριση του προϋπολογισμού. Είναι εντελώς ακατάλληλες για προγράμματα με μικρά δημοσιονομικά κονδύλια και υπερβολικά δύσκαμπτες για τα ετήσια προγράμματα εργασίας.

ΕΕΣ (Άρθρο 20, COM(2011) 611 τελικό) || Στην περίπτωση της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας (ΕΕΣ), το Συμβούλιο πρότεινε να καταστεί προαιρετικός ο συνδυασμός των καθηκόντων της διαχειριστικής αρχής και της αρχής πιστοποίησης. Η Επιτροπή απέρριψε την πρόταση αυτή και υποστήριξε ότι ο συνδυασμός αυτός θα πρέπει να είναι υποχρεωτικός για να διασφαλιστεί ότι οι διαχειριστικές δομές για τα σχετικά μικρά προγράμματα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας θα έχουν κατάλληλο μέγεθος, και για να αποφευχθεί η σπατάλη των ήδη ανεπαρκών ανθρώπινων πόρων στον δημόσιο τομέα.

Κανόνες επιλεξιμότητας || ΦΠΑ σε έργα υποδομής: (Άρθρο 8, «ΔΣΕ» COM (2011) 665 τελικό), (Άρθρο 59 της πρότασης κανονισμού σχετικά με τα ταμεία του «ΚΣΠ») (Άρθρο 20 του προγράμματος «LIFE») (COM(2011) 874 τελικό) || Μετά τη συμφωνία για τον δημοσιονομικό κανονισμό (ΔΚ), που προβλέπει ότι ο ΦΠΑ είναι επιλέξιμη δαπάνη, υπό την προϋπόθεση ότι δεν είναι ανακτήσιμος και έχει καταβληθεί από δικαιούχο ο οποίος δεν θεωρείται πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, κατά την έννοια του άρθρου 13 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, οι ειδικές ανά τομέα προτάσεις που περιλαμβάνει η Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΔΣΕ), ο ΚΚΔ για τα ταμεία του ΚΣΠ και το πρόγραμμα LIFE, που αποκλείουν την επιλεξιμότητα του ΦΠΑ, τίθενται υπό αμφισβήτηση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η μη επιλεξιμότητα του ΦΠΑ ιδίως σε έργα υποδομής είναι κατάλληλη και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να διατηρηθεί στις συναφείς ειδικές ανά τομέα νομοθετικές πράξεις. Διαφορετικά, ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση των εθνικών προϋπολογισμών, αντί για τη χρηματοδότηση περισσότερων έργων, γεγονός που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι έρχεται σε αντίθεση προς τους στόχους και τη σκοπιμότητα των εν λόγω μέσων χρηματοδότησης.

Μέτρα εμπορίας στο πλαίσιο του (ΕΤΘΑ) (Άρθρο 71 του "ΕΤΘΑ») (COM (2011) 804 τελικό) Ενιαίος συντελεστής απόδοσης στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020» (Άρθρα 22 και 24 των κανόνων συμμετοχής) (COM (2011) 810 τελικό) || Το Συμβούλιο προτείνει να διαγραφεί από την πρόταση της Επιτροπής για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) η αναφορά «της άμεσης θέσης σε εμπορία των προϊόντων αλιείας από παράκτιους αλιείς μικρής κλίμακας». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει εκφράσει την υποστήριξή του στην πρόταση της Επιτροπής. Η Επιτροπή διαφωνεί με τη θέση του Συμβουλίου, δεδομένου ότι η στήριξη των ιδιοκτητών σκαφών αλιείας μικρής κλίμακας είναι σημαντική, επειδή συχνά δεν διαθέτουν την πείρα, τις γνώσεις ή τα χρηματοοικονομικά μέσα που είναι αναγκαία για να ασχοληθούν με την άμεση εμπορία. Ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αμφισβητεί τον ενιαίο συντελεστή απόδοσης για όλες τις δραστηριότητες του σχεδίου ενώ τόσο το Συμβούλιο όσο και ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αμφισβητούν τον ενιαίο κατ’ αποκοπή συντελεστή για τις έμμεσες δαπάνες. Η Επιτροπή επιμένει στη διατήρηση των προτάσεών της, όπως περιέχονται στους κανόνες συμμετοχής στο πρόγραμμα «Ορίζων 2020», δεδομένου ότι πρόκειται για δύο θέματα που αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους των απλουστευμένων κανόνων χρηματοδότησης του εν λόγω προγράμματος· αντιπροσωπεύουν πράγματι τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τους δικαιούχους και να περιοριστούν τα ποσοστά σφάλματος, να επιτραπεί λιγότερο επαχθής στρατηγική ελέγχου και να επισπευσθεί η προθεσμία παροχής χορηγήσεων προς όφελος των δικαιούχων.

Απλουστευμένες μέθοδοι δαπανών || Ταμεία του «ΚΣΠ» (Άρθρο 58) || Το Συμβούλιο πρότεινε μια νέα δυνατότητα για την απλούστευση του υπολογισμού των δαπανών προσωπικού, που συνίσταται στη διαίρεση δια 1650 ώρες του ακαθάριστου ετήσιου κόστους απασχόλησης. Η Επιτροπή διατήρησε επιφυλάξεις ως προς τη θέση αυτή, επειδή δεν υπάρχει βασική μέθοδος για την υποστήριξή της.

EΚΤ (Άρθρο 14 του κανονισμού ΕΚΤ (COM (2011) 607) || Στην περίπτωση του ΕΚΤ, το Συμβούλιο πρότεινε να χρησιμοποιούνται επίσης κατ’ αποκοπή συντελεστές, πέραν των κατ’ αποκοπή ποσών και των τιμών μονάδας, για τις πράξεις κάτω των 50 000 ευρώ. Η Επιτροπή θα προτιμούσε να χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά και όχι προαιρετικά κατ’ αποκοπή συντελεστές λόγω του μεγαλύτερου δυναμικού απλούστευσης που παρέχει η δυνατότητα αυτή.

Αναλογικός έλεγχος || Ταμεία του «ΚΣΠ» (Άρθρο 140) || Το Συμβούλιο πρότεινε τροποποιήσεις οι οποίες περιορίζουν το έργο διαχειριστικού ελέγχου της Επιτροπής σε μη αποδεκτό βαθμό, δεδομένου ότι υπάρχει κίνδυνος να υπονομευθεί η ικανότητα της Επιτροπής να παρακολουθεί τη χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ και να προβαίνει σε σχετικό απολογισμό.

Μέθοδοι διαχειριστικού ελέγχου των ταμείων του «ΚΣΠ» (Άρθρο 116) || Το Συμβούλιο πρότεινε οι εθνικοί φορείς ελέγχου στον τομέα της πολιτικής συνοχής να μπορούν να προσφεύγουν σε δειγματοληψίες μη στατιστικού τύπου. Η Επιτροπή δεν αποδέχθηκε αυτή τη θέση, διότι δεν επιτρέπει κατ’ ανάγκη την παροχή αξιόπιστων και συγκρίσιμων πληροφοριών σε όλα τα κράτη μέλη και υπονομεύει με τον τρόπο αυτό την αξιοπιστία στο επίπεδο της ΕΕ.

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση || Ταμεία του «ΚΣΠ» (Άρθρο 112) || Το Συμβούλιο προτείνει να μετατεθεί κατά δύο έτη, από το 2014 έως το 2016, η προθεσμία για την εφαρμογή της πολιτικής ηλεκτρονικής συνοχής, η οποία αποτελεί σημαντική απλούστευση για τους δικαιούχους. Η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτή την καθυστέρηση.

[1]               COM(2011) 500 της 29.6.2011. 2011

[2]               COM (2012) 42 τελικό.

[3]               COM (2010) 815 τελικό.

[4]               Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (COM (2011) 615 τελικό).

[5]               Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (COM(2011) 628 τελικό).

[6]               Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (EΟΕΣ) όσον αφορά την αποσαφήνιση, την απλούστευση και τη βελτίωση της διαδικασίας ίδρυσης και εφαρμογής αυτών των ομίλων (COM(2011) 610 τελικό).

[7]               Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία και τη φορολογία στην ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 (Fiscus 2020) και την κατάργηση των αποφάσεων αριθ. 1482/2007/ΕΚ και αριθ. 624/2007/ΕΚ (COM(2011)706 τελικό).

[8]               Τροποποιημένη πρόταση για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τα τελωνεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την περίοδο 2014-2020 (Τελωνεία 2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 624/2007/ΕΚ (COM (2012) 464 τελικό) και τροποποιημένη πρόταση για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος δράσης για τη φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την περίοδο 2014-2020 (Fiscalis 2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 482/2007/ΕΚ (COM (2012) 465 τελικό).

[9]               Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης του «Ορίζων 2020» – Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας (2014-2020), COM(2011) 810 τελικό.

[10]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Προγράμματος για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα (LIFE), COM (2011) 874 τελικό.

[11]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος πλαισίου για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζοντας 2020» (2014-2020), COM (2011) 809 τελικό.

[12]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος «ERASMUS για όλους» - Το πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό, COM (2011) 788 τελικό.

[13]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη», COM (2011) 785 τελικό.

[14]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον καθορισμό κοινών κανόνων και διαδικασιών για την εφαρμογή των μηχανισμών εξωτερικής δράσης της Ένωσης, COM(2011) 842 τελικό.

[15]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη σύσταση της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», COM(2011) 665 τελικό.

[16]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τις άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, COM(2011) 625 τελικό.

[17]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με ένα πρόγραμμα για τους καταναλωτές 2014-2020, COM (2011) 707 τελικό.

[18]             Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (2014 - 2020), COM (2011) 834 τελικό.

[19]             Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή.

[20]             Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο 2014-2020, COM(2011) 884 τελικό.