52009DC0341

[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 9.7.2009

COM(2009) 341 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον μηχανισμό σταθερότητας το 2008 {SEC(2009)932}

Εισαγωγή

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σύμφωνα με την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων που προβλέπεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1717/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2006, για τη θέσπιση μηχανισμού σταθερότητας (εφεξής ο κανονισμός ΜΣ). Το άρθρο αυτό ορίζει ότι:

«Η Επιτροπή εξετάζει την επιτευχθείσα πρόοδο κατά την εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της βοήθειας. Διαβιβάζει επίσης την έκθεση αυτή στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών. Η έκθεση αυτή περιέχει πληροφορίες του προηγούμενου έτους για τα χρηματοδοτούμενα μέτρα, για τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων παρακολούθησης και αξιολόγησης και για την εκτέλεση του προϋπολογισμού ως προς τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές ανά χώρα, περιοχή και τομέα συνεργασίας».

Η παρούσα έκθεση υποβάλλεται επίσης συμπληρωματικά προς τις πληροφορίες που έχουν ήδη παρασχεθεί σύμφωνα με την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 6 του κανονισμού ΜΣ. Η τρέχουσα πρακτική, που έχει εγκαινιάσει η Επιτροπή από το 2007, συνίσταται στη συστηματική ενημέρωση του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα μέτρα έκτακτης βοήθειας που πρόκειται να υποστηριχθούν μέσω του ΜΣ στο πλαίσιο της αντίδρασης της ΕΕ σε καταστάσεις κρίσης. Για να είναι εφικτή η διαχείριση της υποχρέωσης υποβολής εκθέσεων για κάθε μεμονωμένο πρόγραμμα, οι ετήσιες εκθέσεις προβλέπουν επίσης τη γενική ενημέρωση ως προς την υλοποίηση όλων των διεξαγόμενων μέτρων που περιγράφηκαν προηγουμένως, συμπεριλαμβανομένων των πτυχών για τις οποίες δεν μπόρεσαν να παρασχεθούν πληροφορίες πριν από την έναρξη της υλοποίησης. Η ενημέρωση αυτή περιλαμβάνεται στα παραρτήματα της παρούσας έκθεσης.

1. Πλαισιο του μηχανισμού σταθερότητασ

1.1. Aντιμετώπιση των κρίσεων

Επί σειρά ετών, η Επιτροπή παρέχει τη συνεισφορά της, μέσω των εξωτερικών μηχανισμών της, στις γενικές στρατηγικές αντίδρασης της Ένωσης στις κρίσεις , είτε πρόκειται για φυσικές καταστροφές, είτε για πολιτικές κρίσεις σε τρίτες χώρες. Στη δεύτερη αυτή περίπτωση, η δράση της Επιτροπής διεξάγεται συνήθως παράλληλα με τις κοινές δράσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) ή της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΕΠΑΑ). Οι μηχανισμοί αυτοί, όπως ο Μηχανισμός Ταχείας Αντίδρασης (ΜΤΑ) και o μηχανισμός για τη χρηματοδότηση της ειρήνευσης της Αφρικής μπορούν με τον τρόπο αυτό να εκπληρώνουν λειτουργία γεφύρωσης με σκοπό την αποτελεσματική ανάπτυξη των γεωγραφικών ή θεματικών μηχανισμών της Κοινότητας, ούτως ώστε να συμβάλλουν στους στόχους των σχετικών εθνικών ή περιφερειακών στρατηγικών και να δημιουργούν συνέργειες μεταξύ αυτών.

Η έναρξη, το 2007, του μηχανισμού σταθερότητας (ΜΣ) βελτίωσε αισθητά την ικανότητα αντιμετώπισης των κρίσεων από μέρους της Επιτροπής , δεδομένου ότι η συνιστώσα για την αντιμετώπιση των κρίσεων καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του νέου αυτού μηχανισμού (μειώθηκε σε 1,3 δισεκ. EUR για επτά έτη μετά τη διόρθωση του προϋπολογισμού την 21η Νοεμβρίου 2008)[1].

Σε σχέση με τον προηγούμενο Μηχανισμό Ταχείας Αντίδρασης, η συνιστώσα του ΜΣ για την αντιμετώπιση των κρίσεων διαθέτει πολύ μεγαλύτερο χρηματοδοτικό κονδύλιο (93 εκατ. EUR το 2007 και 129 εκατ. EUR το 2008, με μέσο όρο 185 εκατ. EUR ετησίως για την αντιμετώπιση των κρίσεων κατά την περίοδο 2007-2013), η δε διάρκεια των σχετικών προγραμμάτων έχει αυξηθεί σημαντικά (18 μήνες με δυνατότητα παράτασης υπό ορισμένες προϋποθέσεις). Τα μέτρα που θεσπίστηκαν δυνάμει του άρθρου 3 του κανονισμού ΜΣ, και συγκεκριμένα τα «μέτρα για αντίδραση σε καταστάσεις κρίσης ή επαπειλούμενης κρίσης», προσδιορίζονται από τη Διεύθυνση Α της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικών Σχέσεων (ΓΔ RELEX) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από κοινού με τις αρμόδιες γεωγραφικές υπηρεσίες που ανήκουν στην οικογένεια RELEX, και συχνά με σημαντική συμμετοχή των αντιπροσωπειών της Επιτροπής σε τρίτες χώρες. Η ΓΔ RELEX/A είναι αρμόδια για τις σχετικές με τα προγράμματα αποφάσεις και την εκτέλεσή τους, ενώ οι αντιπροσωπείες της Επιτροπής αναλαμβάνουν, σε πολλές περιπτώσεις, την επιτόπια διαχείριση των έργων. Η πρόοδος που σημειώθηκε το 2008 περιγράφεται στο τμήμα 2 της παρούσας έκθεσης.

1.2. Μέτρα για την αντιμετώπιση των πιο μακροχρόνιων απειλών κατά της διαπεριφερειακής ασφάλειας, που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού για τη θέσπιση του μηχανισμού σταθερότητας

Ο μηχανισμός σταθερότητας περιλαμβάνει επίσης μια πιο μακροπρόθεσμη συνιστώσα που προβλέπει την «παροχή βοήθειας στο πλαίσιο σταθερών συνθηκών για συνεργασία».

Στο έγγραφο στρατηγικής 2007-2013 σχετικά με τον μηχανισμό σταθερότητας, η Επιτροπή καθόρισε τις προτεραιότητες που πρέπει να διέπουν τις πιο μακροπρόθεσμες δράσεις δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφοι 1 και 2. Πρώτον, η στήριξη των διεθνών προσπαθειών κατά της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής, με δράσεις που αποβλέπουν στον αποτελεσματικότερο έλεγχο των χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών υλικών ή παραγόντων, στον καλύτερο έλεγχο των αγαθών διπλής χρήσης, και στον αναπροσανατολισμό των επιστημόνων οπλικών συστημάτων σε ειρηνικές δραστηριότητες (53 εκατ. EUR για την περίοδο 2007-08). Δεύτερον, η στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλονται σε παγκόσμιο και διαπεριφερειακό επίπεδο για την αντιμετώπιση των απειλών του λαθρεμπορίου, της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος (19 εκατ. EUR για την περίοδο 2007-2008).

Δύο ακόμη προτεραιότητες, κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 1, είναι οι απειλές κατά των υποδομών ζωτικής σημασίας και των ναυτιλιακών διαύλων ζωτικής σημασίας με ενδεχόμενη διακρατική διάσταση. Οι δύο τελευταίοι αυτοί τομείς είναι νέοι και θα απαιτήσουν εκτενή προπαρασκευή για την επεξεργασία ειδικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή έχει συμπεριλάβει τους δύο αυτούς τομείς στο επόμενο ενδεικτικό πρόγραμμα για την περίοδο 2009-2011.

Η συνιστώσα αυτή έχει προγραμματιστεί από τη ΓΔ RELEX αλλά η διαχείρισή της αναλαμβάνεται απευθείας από το Γραφείο Συνεργασίας EuropeAid (ΓΔ AIDCO). Η πρόοδος που σημειώθηκε το 2008 σχετικά με τη συνιστώσα αυτή περιγράφεται στο τμήμα 4 της παρούσας έκθεσης.

1.3. «Οικοδόμηση ικανοτήτων πριν και μετά την κρίση» κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 3 του κανονισμού για τη θέσπιση του μηχανισμού σταθερότητας (εφεξής «ετοιμότητα για την αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης»).

Για την περίοδο 2007-2008 προγραμματίστηκαν και ανελήφθησαν υποχρεώσεις ύψους 15 εκατ. EUR για τη συνιστώσα αυτή, εκ των οποίων 7 εκατ. EUR προβλέπονται για το 2007 και 8 εκατ. EUR για το 2008. Η πρόοδος το 2008 σχετικά με τη συνιστώσα αυτή, την οποία διαχειρίζεται επίσης κεντρικά η ΓΔ RELEX/A, περιγράφεται στο τμήμα 3 της παρούσας έκθεσης.

2. Αντίμετώπιση των κρίσεων στο πλαισιο του μηχανισμου σταθεροτητασ (άρθρο 3, γραμμή 19.06.01 του προϋπολογισμου)

2.1. Ο μηχανισμός σταθερότητας, ένα από τα μέσα που διαθέτει η ΕΕ για την αντιμετώπιση των κρίσεων

Για να μπορεί η ΕΕ να διαδραματίζει πιο καθοριστικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, πρέπει να διαθέτει αποτελεσματική ικανότητα αντίδρασης σε καταστάσεις κρίσεων στις τρίτες χώρες , ούτως ώστε να είναι σε θέση να βοηθήσει τις χώρες αυτές να επανέλθουν στην οδό της αειφόρου ανάπτυξης. Για να ενισχυθούν οι ικανότητες αντίδρασης της Ένωσης στις παγκόσμιες κρίσεις πρέπει, αφενός, να ενισχυθούν οι διάφοροι μηχανισμοί που διαθέτει (στρατιωτικοί και μη στρατιωτικοί μηχανισμοί για τη διαχείριση των κρίσεων, διπλωματία, συνεργασία για την ανάπτυξη ή εμπορική πολιτική) και, αφετέρου, να διασφαλιστεί η χρησιμοποίηση των μηχανισμών αυτών με τρόπο συντονισμένο και συνεκτικό, ούτως ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι των σχετικών εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την αειφόρο ανάπτυξη. Ο ΜΣ αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα των κοινοτικών μηχανισμών για την απάντηση σε καταστάσεις κρίσης. Οι κοινοτικοί αυτοί μηχανισμοί, μαζί με τις κοινές δράσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ και των ειδικών κονδυλίων στο πλαίσιο των γεωγραφικών μέσων της Κοινότητας, συναποτελούν την ουσία της ικανότητας αντίδρασης της ΕΕ στις κρίσεις.

2.2. Δημιουργία και έγκριση των προγραμμάτων αντίδρασης στις κρίσεις στο πλαίσιο του ΜΣ

Εξ ορισμού, τα προγράμματα αντίδρασης στις κρίσεις στο πλαίσιο του ΜΣ δεν μπορούν να προβλέπονται εκ των προτέρων. Τα προγράμματα αυτά καταρτίζονται σε απάντηση σε καταστάσεις κρίσης ή επαπειλούμενης κρίσης , όταν δεν είναι δυνατό να παρασχεθεί βοήθεια αρκετά γρήγορα στο πλαίσιο των κοινοτικών χρηματοδοτικών μηχανισμών, αφού ληφθούν υπόψη οι οριζόντιοι και γεωγραφικοί στόχοι και προτεραιότητες της ΕΕ. Τα μέτρα που λαμβάνονται πρέπει να είναι συμπληρωματικά και να επιδιώκουν επίσης συνέργειες με τις γεωγραφικές πολιτικές και τους μηχανισμούς της Κοινότητας. Κατά κανόνα, ο ΜΣ μπορεί να κινητοποιείται όταν ανακύπτουν σοβαρές νέες πολιτικές κρίσεις ή φυσικές καταστροφές, όταν παρουσιάζεται η δυνατότητα πρόληψης μιας κρίσης ή προόδου στην επίλυση μιας σύγκρουσης, ή ακόμη όταν είναι αναγκαίο να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την παροχή της κοινοτικής βοήθειας.

Σε πολλές περιπτώσεις, διάφορα μέτρα στο πλαίσιο του ΜΣ που ελήφθησαν σε απάντηση σε πολιτικές κρίσεις μελετήθηκαν και εφαρμόστηκαν παράλληλα με δράσεις ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι εκείνο της Γεωργίας, όπου μετά τη σύρραξη του Αυγούστου, απαιτήθηκε επείγουσα βοήθεια ύψους 15 εκατ. EUR για πάνω από 30 000 εκτοπισθέντες στο εσωτερικό της χώρας και για την απομάκρυνση μη εκραγέντων εκρηκτικών μηχανισμών, παράλληλα με την ανάπτυξη της Αποστολής Επιτήρησης της ΕΕ στη Γεωργία. Ένα άλλο παράδειγμα που δείχνει τον αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ του ΜΣ, της ΕΠΑΑ, των γεωγραφικών μηχανισμών και των στρατηγικών αναπτυξιακής συνεργασίας είναι εκείνο του Τσαντ και της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, όπου ο ΜΣ, εκ παραλλήλου με τη χρηματοδοτική στήριξη της αποστολής EUFOR, παρέχει 15 εκατ. EUR για το πρόγραμμα MINURCAT στον τομέα της αστυνομίας, το οποίο αποβλέπει στην προστασία των καταυλισμών των προσφύγων και την εκλογική απογραφή στο Τσαντ, καθώς και 6,5 εκατ. EUR για τη μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλειας στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Συγχρόνως, η συνεργασία στο πλαίσιο του κονδυλίου Β του 9ου ΕΤΑ χρηματοδοτεί το Programme d'Accompagnement à la Stabilisation , ύψους 13 εκατ. EUR, το οποίο αποβλέπει στη δημιουργία των συνθηκών (ασφάλειας τροφίμων, αποκατάστασης των κοινωνικών υποδομών, του κράτους δικαίου και των μηχανισμών διαμεσολάβησης) για τη βιώσιμη επιστροφή των εσωτερικώς εκτοπισθέντων στα χωριά καταγωγής τους. Για να διασφαλιστεί η απαιτούμενη παρακολούθηση, το 10ο ΕΤΑ διαθέτει 25 εκατ. EUR για την υποστήριξη της μεταρρύθμισης στον τομέα της δικαιοσύνης, παρέχει δε και συμπληρωματική ενίσχυση για μια δεύτερη φάση του MINURCAT.

Οι διαδικασίες έγκρισης του ΜΣ έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζουν την ταχεία έγκριση των προγραμμάτων αντίδρασης στις κρίσεις έως το ανώτατο ποσό των 20 εκατ. EUR. Παράλληλα, οι δράσεις του ΜΣ είναι κατεξοχήν πολιτικού χαρακτήρα και δεν μπορούν να πραγματοποιούνται εύκολα: πρέπει να αφιερώνεται ο απαιτούμενος χρόνος για τη διοργάνωση κατάλληλων πολιτικών διαβουλεύσεων με την ΕΕ, τις αρχές της ενδιαφερόμενης χώρας και τους διάφορους άλλους διεθνείς φορείς.

2.3. Προγράμματα αντίδρασης στις κρίσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού σταθερότητας που εγκρίθηκαν το 2008

2.3.1. Εκτέλεση του προϋπολογισμού

Όσον αφορά τις πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων , ο προϋπολογισμός που αφορά το κονδύλιο «αντιμετώπιση των κρίσεων και ετοιμότητα» (19.06.01) αυξήθηκε κατά περισσότερο από ένα τρίτο, δηλαδή από 100 εκατ. EUR το 2007 σε 136,871 εκατ. EUR το 2008. Από το ποσό αυτό, ανελήφθησαν υποχρεώσεις ύψους 128,87 εκατ. EUR για την αντιμετώπιση των κρίσεων[2] . Στο τέλος του έτους, οι αναλήψεις υποχρεώσεων παρουσίαζαν ποσοστό εκτέλεσης 100%[3]. Το γεγονός ότι έχουν ήδη συναφθεί συμβάσεις για το 75 % των εν λόγω αναλήψεων υποχρεώσεων (96 εκατ. EUR), έναντι 45 % το 2007, καταδεικνύει επίσης τη σημαντική βελτίωση της έγκαιρης αντιμετώπισης των κρίσεων.

Το αρχικό ποσό των πιστώσεων πληρωμών του προϋπολογισμού 2008 το οποίο είχε καθοριστεί σε 70 εκατ. EUR και είχε εγγραφεί στο κονδύλιο 19.06.01 αποδείχθηκε ανεπαρκές κατά τη διάρκεια του έτους. Επομένως, έπρεπε να ζητηθεί μεταφορά επιπλέον πιστώσεων πληρωμών ύψους 37 εκατ. EUR. Η τελική εκτέλεση των πληρωμών ανήλθε σε 92 εκατ. EUR, δηλαδή σε τριπλάσιο σχεδόν ποσό σε σύγκριση με τα επίπεδα πληρωμών του 2007. Σε ποσοστιαίες μονάδες, τούτο αντιπροσωπεύει το 85% του συνόλου των πιστώσεων για το 2008 (συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης του προϋπολογισμού), ποσοστό που υπερβαίνει επίσης το ποσοστό εκτέλεσης του 2007 (68 %).

2.3.2. Προγράμματα που εγκρίθηκαν το 2008

Κατά το δεύτερο έτος λειτουργίας του, ο ΜΣ χρηματοδότησε εκ νέου πολλά έργα για την αντιμετώπιση των κρίσεων με την έγκριση μέτρων έκτακτης βοήθειας δυνάμει του κανονισμού ΜΣ. Το 2008, εγκρίθηκαν συνολικά 26 αποφάσεις χρηματοδότησης , μεταξύ των οποίων δύο νέες διευκολύνσεις του ΜΣ και 16 δράσεις στο πλαίσιο των διευκολύνσεων του ΜΣ και τα αντίστοιχα ποσά έχουν αναληφθεί. Στα παραρτήματα της παρούσας έκθεσης περιλαμβάνεται πλήρης κατάλογος όλων των αποφάσεων χρηματοδότησης που εγκρίθηκαν το 2008 δυνάμει του κονδυλίου 19.06.01.

Μεταξύ των κυριότερων ενεργειών αντιμετώπισης των κρίσεων το 2008 περιλαμβάνονται η συνδρομή για τη διευθέτηση της σύγκρουσης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ( 10 εκατ. EUR ), η στήριξη της εύθραυστης ειρηνευτικής διαδικασίας και του μεταβατικού σταδίου στο Νεπάλ (5,95 εκατ. EUR), η παροχή στήριξης, μετά τη σύγκρουση, στους εσωτερικώς εκτοπισθέντες στη Γεωργία (15 εκατ. EUR) , η συνέχιση της στήριξης για την οικοδόμηση της ειρήνης στο Κοσσυφοπέδιο (14,2 εκατ. EUR) κατά το δύσκολο μεταβατικό στάδιο που ακολούθησε τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας και τη δρομολόγηση της αποστολής EULEX της ΕΕ, το εκτεταμένο πρόγραμμα ανάκαμψης στο Μπαγκλαντές μετά τον καταστροφικό κυκλώνα SIDR (13 εκατ. EUR), καθώς και η συμπληρωματική υποστήριξη της εύθραυστης διαδικασίας συμφιλίωσης στον Λίβανο για την προετοιμασία των εκλογών του 2009 (4 εκατομμύρια EUR). Επίσης, υιοθετήθηκαν δύο νέες διευκολύνσεις για τη στήριξη επειγουσών και μικρότερης κλίμακας δράσεων σχετικά με τη μεταβατική δικαιοσύνη και τα διεθνή δικαστήρια (12 εκατ. EUR), καθώς και για τις ενέργειες διαμεσολάβησης και συμφιλίωσης (5,5 εκατ. EUR).

Δύο έτη μετά την έναρξή της, η συνιστώσα του μηχανισμού σταθερότητας για την αντιμετώπιση των κρίσεων έχει πλέον καθιερωθεί σαν απόλυτα συμπληρωματικό κοινοτικό μέσο διαχείρισης των κρίσεων. Όσον αφορά τη γεωγραφική κατανομή, το 2007 και το 2008 ανελήφθησαν συνολικά 220 εκατ. EUR για 59 δράσεις σε ολόκληρο τον κόσμο .

Κατά τα δύο τελευταία έτη, το σημαντικότερο ποσοστό της βοήθειας χορηγήθηκε στην Αφρική (κυρίως στην ΛΔΚ, στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, στο Τσαντ και στη Σομαλία – 29% ), και έπονται οι δράσεις στην Ασία (κυρίως στο Αφγανιστάν, στη Σρι Λάνκα, στο Νεπάλ, στη νότια Ταϊλάνδη, στην Ατσέ, στο Ανατολικό Τιμόρ – 19% ), στη Μέση Ανατολή (στον Λίβανο, στην Παλαιστίνη, στους ιρακινούς πρόσφυγες στη Συρία – 12 % ), στο Κοσσυφοπέδιο (24 εκατ. EUR) και στη Γεωργία (17 εκατ. EUR).

Από θεματικής πλευράς , τα εγκριθέντα μέτρα καλύπτουν ευρύτατη σειρά ζητημάτων και είναι στοχοθετημένα στις συγκεκριμένες ανάγκες κάθε κατάστασης κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ή μετά από αυτή: βραχυπρόθεσμη παροχή συμβουλών για την ανάπτυξη και την ταχεία εκκίνηση της μεταρρύθμισης του συστήματος ασφάλειας την επομένη μιας σύγκρουσης (Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, ΛΔΚ, Γουινέα Μπισσάου, Λίβανος, Παλαιστίνη, Ανατολικό Τιμόρ), συμπληρωματικά μέτρα στις ζώνες στις οποίες αναπτύσσονται οι αποστολές της ΕΠΑΑ (Γεωργία, Κοσσυφοπέδιο, ΛΔΚ, Αφγανιστάν, Τσαντ), στήριξη της ικανότητας για την περιφερειακή εδραίωση της ειρήνης (ειρηνευτική δύναμη της Αφρικανικής Ένωσης στη Σομαλία - AMISOM, διαμεσολάβηση ΑΕ-ΗΕ για το Νταρφούρ), κράτος δικαίου και μεταβατική δικαιοσύνη (Αφγανιστάν, Κιργιζιστάν, Κολομβία, Αϊτή, Σιέρρα Λεόνε, Νήσοι Σολομώντος), στήριξη των προσωρινών διοικήσεων (Διεθνές Μη Στρατιωτικό Γραφείο στο Κοσσυφοπέδιο), επίλυση των διαφορών και συμφιλίωση (Σρι Λάνκα, Ταϊλάνδη, Κολομβία, Ουγκάντα, Ζιμπάμπουε, Περού, Παλαιστίνη, Βιρμανία, Νεπάλ), προγράμματα ανάκαμψης μετά τις συγκρούσεις και τις καταστροφές και αξιολόγηση των αναγκών που εμφανίζονται κατά το διάστημα που έπεται των συγκρούσεων και των καταστροφών (Μπαγκλαντές, Νικαράγουα, Λίβανος, Περού), στήριξη των εκτοπισθέντων πληθυσμών (Λίβανος, Συρία) και μέτρα για τους συνδεόμενους με τις συγκρούσεις πόρους (ειδική διευκόλυνση).

2.4. Οι διευκολύνσεις του μηχανισμού σταθερότητας: πρώτη και δεύτερη διευκόλυνση για την παροχή πολιτικών συμβουλών και τη διαμεσολάβηση (PAMF), διευκόλυνση για τους συνδεόμενους με τις συγκρούσεις πόρους και διευκόλυνση για τη μεταβατική δικαιοσύνη

Με βάση τη θετική εμπειρία που αποκτήθηκε από τον ΜΤΑ, ορισμένοι βασικοί θεματικοί τομείς της αντιμετώπισης των κρίσεων, που απαιτούν κατά κανόνα την άμεση ανάληψη δράσεων περιορισμένης εμβέλειας, καλύφθηκαν από τις αποφάσεις χρηματοδότησης του ΜΣ που συνεπάγονται τη θέσπιση διευκολύνσεων. Μεταξύ των τομέων αυτών περιλαμβάνονται τώρα η παροχή πολιτικών συμβουλών και η διαμεσολάβηση, οι συνδεόμενοι με τις συγκρούσεις πόροι και η μεταβατική δικαιοσύνη . Οι διευκολύνσεις αυτές επιτρέπουν τη χρηματοδότηση επειγόντων, πιο περιορισμένων και στοχοθετημένων μέτρων σε επίπεδο δευτερεύοντος διατάκτη, χωρίς να απαιτείται απόφαση χρηματοδότησης για κάθε επιμέρους μέτρο.

Οι διευκολύνσεις που θεσπίστηκαν το 2007 για την παροχή πολιτικών συμβουλών και τη διαμεσολάβηση ( PAMF, 10 εκατ. EUR) και τους συνδεόμενους με τις συγκρούσεις πόρους (CRF, 2 εκατ. EUR ) έχουν χρησιμοποιηθεί πλήρως και αποτέλεσαν αντικείμενο συμβάσεων πριν από το τέλος του 2008. Στο πλαίσιο της διευκόλυνσης PAMF χρηματοδοτήθηκαν πέντε δράσεις το 2007 και δώδεκα το 2008. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονταν βραχυπρόθεσμα και επείγοντα μέτρα στον τομέα των πολιτικών συμβουλών και της πολιτικής εμπειρογνωσίας στη Γουϊνέα Μπισσάου, στην Αρμενία, στη Γεωργία, στον Λίβανο, στη Σρι Λάνκα και στο Μυανμάρ και σε άλλα σενάρια κρίσεων, καθώς και η χρηματοδότηση, από κοινού με τα Ηνωμένα Έθνη και την Παγκόσμια Τράπεζα στο Μπανγκλαντές, στο Μυανμάρ, στην Αϊτή και στην Ουκρανία, αξιολογήσεων των αναγκών που εμφανίστηκαν μετά τις καταστροφές. Η διευκόλυνση CRF χρηματοδότησε συνολικά πέντε δράσεις για την υποστήριξη της καταπολέμησης της παράνομης εξόρυξης και του παράνομου εμπορίου διαμαντιών στο πλαίσιο της διαδικασίας του Κίμπερλυ, καθώς και της παράνομης εκμετάλλευσης διαφόρων άλλων φυσικών πόρων σε άλλες περιοχές.

Το 2008 , υιοθετήθηκε νέα διευκόλυνση, ύψους 12 εκατ. EUR, για τη μεταβατική δικαιοσύνη με σκοπό να παρασχεθεί έγκαιρη και στοχοθετημένη βοήθεια στα διεθνή δικαστήρια και στις πρωτοβουλίες μεταβατικής δικαιοσύνης. Η Επιτροπή συνεργάζεται με διάφορους εταίρους υλοποίησης, όπως διεθνείς και περιφερειακές οργανώσεις, κρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες και/ή ειδικά δικαστήρια και «επιτροπές αλήθειας». Ήδη το 2008, μια πρώτη δράση είχε αποτελέσει αντικείμενο σύμβασης, ύψους 2,5 εκατ. EUR, για την παροχή επείγουσας χρηματοδότησης στο Διεθνές Δικαστήριο που έχει αναλάβει την εκδίκαση των εγκλημάτων πολέμου του Charles Taylor στη Σιέρρα Λεόνε. Επιπλέον, τον Δεκέμβριο του 2008 ανελήφθησαν υποχρεώσεις 5,5 εκατ. EUR για τη λήψη απόφασης σχετικά με τη θέσπιση δεύτερου PAMF.

2.5. Πρόοδος σχετικά με τα εγκριθέντα το 2007 προγράμματα αντίδρασης στις κρίσεις

Έχουν συναφθεί συμβάσεις για όλες σχεδόν τις αναλήψεις υποχρεώσεων του 2007 που αφορούν την αντιμετώπιση των κρίσεων, με ποσοστό 97%. Οι πληρωμές σχετικά με τις συμβάσεις αυτές ανέρχονται σε 65%. Δεδομένου ότι η διάρκεια των έργων ανέρχεται εν γένει σε 12 έως 18 μήνες, τα περισσότερα μέτρα του 2007 εξακολουθούν να βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης και παράγουν αποτελέσματα επί τόπου. Εν τω μεταξύ, ορισμένα μέτρα έχουν ολοκληρωθεί, όπως το έργο για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης στο Αφγανιστάν. Τα παραρτήματα περιέχουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο σε επιχειρησιακό επίπεδο και τον αντίκτυπό της στα μέτρα που υιοθετήθηκαν το 2007.

2.6. Ρόλος των αντιπροσωπειών της Επιτροπής

Οι αντιπροσωπείες της ΕΚ στις δικαιούχους χώρες εξασφαλίζουν αυστηρό και τακτικό έλεγχο όλων των προγραμμάτων στο πλαίσιο του ΜΣ. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αντιπροσωπείες υποβάλλουν προτάσεις έργων στην κεντρική διοίκηση της Επιτροπής και, επίσης, είναι άμεσα υπεύθυνες για την εφαρμογή των προγραμμάτων βοήθειας που εγκρίνονται.

Όπως το 2007, η εφαρμογή των περισσότερων έργων – 21 από τις 26 αποφάσεις χρηματοδότησης και τρεις δράσεις στο πλαίσιο των διευκολύνσεων του ΜΣ - ανατέθηκε στις αντιπροσωπείες στις ενδιαφερόμενες χώρες. Ως εκ τούτου, το 2008, οι αντιπροσωπείες υπέγραψαν 40 συμβάσεις δυνάμει της γραμμής 19.06.01 του προϋπολογισμού. Συνολικά, έχουν ανατεθεί, από το 2007 μέχρι σήμερα, 40 δράσεις για την αντιμετώπιση των κρίσεων, ύψους 180 εκατ. EUR, σε 27 αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Τούτο επιτρέπει όχι μόνο τη διαπραγμάτευση και τη σύναψη συμβάσεων με τους τοπικούς συνομιλητές και την έγκαιρη πραγματοποίηση τυχόν προσαρμογών, αλλά και τη στενή παρακολούθηση της υλοποίησης των έργων επιτόπου.

2.7. Νέα διδάγματα που έχουν αντληθεί

Η συνιστώσα του ΜΣ για την αντιμετώπιση των κρίσεων εξακολουθεί να λειτουργεί με επιτυχία και ανταποκρίνεται στους στόχους του κανονισμού. Οι πιστώσεις του προϋπολογισμού 2008 που αφιερώθηκαν στην αντιμετώπιση των κρίσεων χρησιμοποιήθηκαν πλήρως. Οι οργανωτικές δομές της οικογένειας RELEX αποδείχθηκαν ικανοποιητικές και ανταποκρίθηκαν επαρκώς στις απαιτήσεις προκειμένου να επιτρέψουν τον ταχύ προσδιορισμό και έγκριση των προγραμμάτων. Τα εγκριθέντα προγράμματα συνέβαλαν στις προσπάθειες που καταβλήθηκαν για την αντιμετώπιση των κρίσεων παγκοσμίως, συμπληρώνοντας επωφελώς (και μερικές φορές με τρόπο καθοριστικό) τα διάφορα άλλα μέτρα αντίδρασης της ΕΕ σε καταστάσεις κρίσεων, όπως στη Γεωργία, στο Κοσσυφοπέδιο, στο Τσαντ και στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Για να σχηματιστεί μια πιο ακριβής εικόνα του αντικτύπου, της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, της βιωσιμότητας και των διαφόρων άλλων αποτελεσμάτων της συνιστώσας του ΜΣ για την αντιμετώπιση των κρίσεων, η Επιτροπή σκοπεύει να διεξαγάγει αξιολόγηση ολόκληρου του προγράμματος, το 2009, με βάση τα μέτρα που υιοθετήθηκαν το 2007 και το 2008, εφόσον σημειωθεί επαρκής πρόοδος που να επιτρέπει εποικοδομητική ανάλυση. Μόλις ολοκληρωθεί, η αξιολόγηση θα κοινοποιηθεί στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

3. Η συνιστώσα «ετοιμοτητα για την αντιμετώπιση καταστάσεων κρισησ» του μηχανισμου σταθεροτητασ (άρθρο 4 παράγραφοσ 3, γραμμή 19.06.01 του προϋπολογισμου)

Όσον αφορά τη συνιστώσα «ετοιμότητα για την αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης» του μηχανισμού σταθερότητας, το 2008 σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την παγίωση της εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης , η οποία αποβλέπει στην κινητοποίηση και την παγίωση της μη στρατιωτικής εμπειρογνωσίας σε δράσεις οικοδόμησης της ειρήνης. Ο κύριος στόχος της είναι να ενισχύσει την ανάντη ικανότητα των οικείων εταίρων να αντιδρούν ταχέως σε σενάρια κρίσης και απευθύνεται ιδίως σε οργανώσεις και ομάδες προβληματισμού της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και σε διεθνείς και περιφερειακές οργανώσεις και οικείους οργανισμούς των κρατών μελών της ΕΕ.

Το 2008, χορηγήθηκε το συνολικό χρηματικό κονδύλιο των 15 εκατ. EUR που είχε δεσμευθεί το 2007 και το 2008 , και τέθηκαν σε εφαρμογή οι συνιστώσες και οι στόχοι που προσδιορίστηκαν στα αντίστοιχα Ετήσια Προγράμματα Δράσης (ΕΠΔ).

Στο πλαίσιο αυτό, προκηρύχθηκαν δύο προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στο πλαίσιο της στήριξης της εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης. Πρόκειται για μία πρόσκληση υποβολής προτάσεων για την περαιτέρω ενίσχυση της ικανότητας, αφενός, και, αφετέρου, για την πρώτη φάση πρόσκλησης για τη διοργάνωση στρογγυλών τραπεζών. Οι προτάσεις που επελέγησαν στο πλαίσιο της πρώτης πρόσκλησης συνδύαζαν ενέργειες οριζόντιες, διαπεριφερειακές και ειδικά προσανατολισμένες στις κρίσεις, με μεγάλη γεωγραφική κατανομή (ευρωπαϊκή γειτονία, Αφρική, Ασία, Καραϊβική, κ.λπ.). Για την πρώτη φάση της πρόσκλησης σχετικά με τη διοργάνωση στρογγυλών τραπεζών, οι προτάσεις που επελέγησαν ήταν επίσης οριζόντιες και ειδικά προσανατολισμένες στις κρίσεις, με δραστηριότητες που επικεντρώθηκαν στην ευρωπαϊκή γειτονία.

Επιπλέον, χορηγήθηκαν άμεσες επιχορηγήσεις – στο πλαίσιο της συνεργασίας με τους διεθνείς οργανισμούς στον τομέα της έγκαιρης προειδοποίησης και έγκαιρης ανάκαμψης – στην Αφρικανική Ένωση (στήριξη του ηπειρωτικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης της Αφρικανικής Ένωσης), στο ΠΑΗΕ (για τη συνεργασία όσον αφορά τις αξιολογήσεις των αναγκών που εμφανίζονται κατά το διάστημα που έπεται των συγκρούσεων και των καταστροφών, και για τους συνδεόμενους με τις συγκρούσεις πόρους), καθώς και στους αρμόδιους οργανισμούς κατάρτισης των κρατών μελών της ΕΕ στο πλαίσιο της κατάρτισης των μη στρατιωτικών αποστολών σταθεροποίησης.

Ο διάλογος που άρχισε με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εντατικοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του έτους με τη διοργάνωση διαφόρων συνεδριάσεων διαβουλεύσεων (τον Φεβρουάριο, τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο) και με τη χρησιμοποίηση της διαδικτυακής πύλης της εταιρικής σχέσης για την οικοδόμηση της ειρήνης, ως διαύλου επικοινωνίας με τους εταίρους της εν λόγω εταιρικής σχέσης.

Όσον αφορά την «πρωτοβουλία για την οικοδόμηση της ειρήνης» (πρώην «δίκτυο πρόληψης των συγκρούσεων») – που ενσωματώνεται σταδιακά στην εταιρική σχέση για την οικοδόμηση της ειρήνης – οι δέκα οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που συνεργάστηκαν στη δράση αυτή συγκέντρωσαν τις προσπάθειές τους στην ενσωμάτωση των συμπληρωματικών γνώσεων των εταίρων σε έξι κύριους τομείς: διαμεσολάβηση, περιφερειακή συνεργασία στον τομέα του περιβάλλοντος, της οικονομίας και των φυσικών πόρων, ασφάλεια, εκδημοκρατισμός και μεταβατική δικαιοσύνη, θέματα ισότητας των δύο φύλων, δημιουργία ικανοτήτων και κατάρτιση. Σε καθεμία από τις ενότητες αυτές, ο στόχος είναι να αξιοποιηθεί η τεχνογνωσία για να διευκολυνθεί η χάραξη πολιτικών και πρακτικών όσον αφορά την πρόληψη των συγκρούσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης.

4. Μακροπροθεσμεσ δρασεισ του μηχανισμού σταθεροτητας (άρθρο 4 παραγραφοι 1 και 2, γραμμεσ του προϋπολογισμου 19.06.03 και 19.06.02)

Με βάση το έγγραφο στρατηγικής 2007-2011 και το ενδεικτικό πρόγραμμα 2007-2008, διεξήχθησαν οι ακόλουθες δραστηριότητες το 2008:

4.1. 19.06.03 – Διαπεριφερειακές ενέργειες στους τομείς του οργανωμένου εγκλήματος, της εμπορίας, της προστασίας υποδομών ζωτικής σημασίας και των απειλών στη δημόσια υγεία καθώς και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας & 19.06.02.03 – Κοινοτική πολιτική για την καταπολέμηση της διάδοσης των φορητών όπλων

Όλες οι δραστηριότητες στο πλαίσιο του ΕΠΔ 2007 (9 εκατ. EUR) αποτέλεσαν αντικείμενο συμβάσεων. Το ΕΠΔ 2008 (13,3 εκατ. EUR) υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2008. Προβλέπει τη συνέχιση της χρηματοδότησης για το μέσο στήριξης εμπειρογνωμόνων (ESF) και την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών από/προς το Αφγανιστάν, καθώς και την καταπολέμηση της παράνομης συσσώρευσης και του παράνομου εμπορίου πυροβόλων όπλων, την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας στην Αφρική, καθώς και την πρόληψη και την διοχέτευση προδρόμων ουσιών των ναρκωτικών στην περιοχή Λατινικής Αμερικής-Καραϊβικής.

Το 2008, θεσπίστηκε με επιτυχία το μέσο ΕSF, ένας μηχανισμός για την κινητοποίηση εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου με σκοπό την υποστήριξη του προγραμματισμού και του προσδιορισμού μέτρων σε διάφορους τομείς συνδεόμενους με τις διαπεριφερειακές απειλές της ασφάλειας. Δημοσιεύθηκε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς τα κράτη μέλη, και υπογράφηκαν πέντε συμβάσεις με κοινοπραξίες που διευθύνουν οργανώσεις κρατών μελών, καθώς και συμφωνία ειδικής τεχνικής βοήθειας με το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής. Επιπλέον, διοργανώθηκαν πέντε συνέδρια εργασίας και αποστολές σε περισσότερες από 40 χώρες.

Το μεγάλο έργο «Καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών από/προς το Αφγανιστάν», στο οποίο χορηγήθηκαν 9,5 εκατ. EUR (για το πρώτο και το δεύτερο στάδιο), υπογράφηκε, τον Δεκέμβριο του 2008, με την GTZ εξ ονόματος κοινοπραξίας αποτελούμενης από κράτη μέλη της ΕΕ, το UNODC και την Ιντερπόλ. Το έργο PRELAC (Καταπολέμηση του εμπορίου προδρόμων ουσιών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική) υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2008 με το UNODC· η εφαρμογή του θα αρχίσει το πρώτο τρίμηνο του 2009. Ένα ειδικό μέτρο που θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 2008 επέτρεψε να υπογραφεί ένα έργο για τη στήριξη της καταπολέμησης της παράνομης συσσώρευσης και διακίνησης όπλων στην Κεντρική Αμερική και στις όμορες χώρες.

Δεδομένου ότι το πρώτο έργο που καθορίστηκε δυνάμει του ΕΠΔ 2007 ξεκίνησε στις αρχές του 2009 και βρίσκεται, επομένως, στο πρώτο στάδιο της εφαρμογής του, τα διδάγματα που θα μπορούσαν να αντληθούν προβλέπονται για το 2010.

4.2. 19.06.02 – Δράσεις στον τομέα του μετριασμού του κινδύνου και της ετοιμότητας όσον αφορά χημικά, πυρηνικά και βιολογικά υλικά ή παράγοντες

Το Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης 2008 (ΕΠΔ, 23,5 εκατ. EUR[4]) εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2008. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει στήριξη για την εναλλακτική απασχόληση των πρώην επιστημόνων και μηχανικών οπλικών συστημάτων μέσω των ΔΚΕΤ/ΚΕΤΟ ( Διεθνές Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας στη Μόσχα και Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Ουκρανία, Κίεβο) , την ενίσχυση των μη στρατιωτικών δυνατοτήτων και την ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών υλικών, την ενίσχυση των ελέγχων στις εξαγωγές αγαθών διπλής χρήσης και τη βελτίωση των ικανοτήτων άμυνας κατά των βιολογικών απειλών. Περισσότερες λεπτομέρειες παρέχονται στο παράρτημα.

Όλες οι δραστηριότητες που καθορίστηκαν στο ΕΠΔ 2007, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2, καλύφθηκαν πλήρως από συμβάσεις και ξεκίνησαν το 2008. Δεδομένου ότι τα πρώτα έργα άρχισαν μόλις πριν από μερικούς μήνες, δεν έχουν διεξαχθεί αξιολογήσεις μέχρι στιγμής· ωστόσο, το 2010, προβλέπεται η διενέργεια αξιολογήσεων και ελέγχων.

Μολονότι οι δραστηριότητες που διεξήχθησαν στους περισσότερους τομείς που καλύπτονται από το άρθρο 4 παράγραφος 2 εστιάζονταν ανέκαθεν στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και στις χώρες που περιλαμβάνονται στα ΕΠΔ 2007/2008, καταβάλλονται πλέον προσπάθειες ώστε να διευρυνθεί η γεωγραφική εμβέλεια της βοήθειας. Ο ΜΣ παρεμβαίνει τώρα σε νέες χώρες/περιοχές για να προωθήσει δραστηριότητες που αποβλέπουν στη βελτίωση των τοπικών ικανοτήτων ελέγχου των εξαγωγών και πρόληψης του παράνομου εμπορίου χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών υλικών. Πρόκειται για πέντε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, και συγκεκριμένα την Αλβανία, την Τουρκία, το Μαρόκο, την Τυνησία, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Κίνα και την Ταϊλάνδη. Επιπλέον, οι διερευνητικές αποστολές που πραγματοποίησαν εμπειρογνώμονες στο πλαίσιο του μέσου στήριξης των εμπειρογνωμόνων, επιβεβαίωσαν την ανάγκη ενίσχυσης των ικανοτήτων των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Μέσης Ανατολής, καθώς και ορισμένων περιοχών της Αφρικής. Οι χώρες αυτές θα συμπεριληφθούν στο μελλοντικό πεδίο εφαρμογής της βοήθειας δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2.

5. Συμπέρασμα

Ύστερα από δύο έτη λειτουργίας, ο ΜΣ έχει αποδείξει την ιδιαίτερη χρησιμότητά του μεταξύ των διαφόρων μέσων που διαθέτει η ΕΕ για τη διαχείριση των κρίσεων.

Μαζί με άλλους σχετικούς κοινοτικούς μηχανισμούς, ο ΜΣ αποτελεί σημαντικό στοιχείο της σφαιρικής προσέγγισης της ΕΕ για τη διαχείριση των κρίσεων, για την οποία παρέχεται σημαντική στήριξη στην ΕΕ και σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως τονίστηκε στην έκθεση του περασμένου έτους σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας.

Χάρη στην ικανοποιητική συνεργασία με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τη Γραμματεία του Συμβουλίου, η Επιτροπή μπόρεσε να καταρτίσει βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προγράμματα στο πλαίσιο του ΜΣ για να ανταποκριθεί στις βασικές ανάγκες.

Ενόψει του συνεχώς αυξανόμενου αριθμού αιτημάτων παρέμβασης του ΜΣ, είναι σημαντικό να συνεχιστεί η ουσιαστική χρηματοδότησή του.

[1] Σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού ΜΣ, το συνολικό χρηματοδοτικό κονδύλιο που αφιερώθηκε στον μηχανισμό σταθερότητας για την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται σε 2 062 δισεκ. EUR. Ο κανονισμός ορίζει ότι διατίθενται, κατ' ανώτατο όριο, 7%, 15% και 5% του ποσού αυτού για μέτρα που εμπίπτουν στο πεδίο αναφοράς του άρθρου 4, παράγραφοι 1, 2 και 3, ποσοστό που αντιπροσωπεύει κατά ανώτατο όριο 557 εκατ. EUR. Έτσι, απομένουν τουλάχιστον 73% του συνολικού ποσού για τα μέτρα που εμπίπτουν στο πεδίο αναφοράς του άρθρου 3 ή για την αντιμετώπιση των κρίσεων. Ωστόσο, μετά τη διόρθωση του προϋπολογισμού, τον Νοέμβριο του 2008, η οποία οδήγησε στην ανακατανομή 240 εκατ. EUR από τη γραμμή 19.06.01 στη Διευκόλυνση Τροφίμων, το διαθέσιμο ποσό για την αντιμετώπιση των κρίσεων μειώνεται σε 1,27 έως 1,29 δισεκ. EUR κατά την περίοδο 2007-2013, σε αντίθεση με τον αρχικό προγραμματισμό που προέβλεπε 1,49 δισεκ. EUR.

[2] Τα υπόλοιπα 8 εκατ. EUR διατέθηκαν για μέτρα που εμπίπτουν στο άρθρο 4 παράγραφος 3, ετοιμότητα για την αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης, βλ. κατωτέρω.

[3] Από τη γραμμή 19.06.01 του προϋπολογισμού, ανελήφθη πλήρως το ποσό των 136 871 EUR υπό μορφή πιστώσεων C1. Στο ποσό αυτό προστέθηκαν 236 868,50 EUR υπό μορφή πιστώσεων C4.

[4] Οι συνολικές αρχικές πιστώσεις της γραμμής 19.06.02.01 για το 2008 ανήλθαν σε 27 εκατ. EUR, εκ των οποίων 1,5 εκατ. EUR μεταφέρθηκαν στη γραμμή 19.08.01.03 για τη Γεωργία και 2 εκατ. EUR, ως συνεισφορά στο μέσο στήριξης εμπειρογνωμόνων, περιλαμβάνονται στο ΕΠΔ 2008 δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 1.