Choose the experimental features you want to try

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52008DC0006

Έκθεση τησ Επιτροπησ προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος «Έμφαση στα δάση» σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2152/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων στην Κοινότητα (Έμφαση στα δάση) {SEC(2008) 30}

/* COM/2008/0006 τελικό */

52008DC0006

Έκθεση τησ Επιτροπησ προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος «Έμφαση στα δάση» σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2152/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων στην Κοινότητα (Έμφαση στα δάση) {SEC(2008) 30} /* COM/2008/0006 τελικό */


[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 22.1.2008

COM(2008) 6 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος «Έμφαση στα δάση» σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2152/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την παρακολούθηση των δασών και των περιβαλλοντικών αλληλεπιδράσεων στην Κοινότητα (Έμφαση στα δάση) {SEC(2008) 30}

Εισαγωγή και πλαισιο

Η παρούσα έκθεση ανταποκρίνεται στις σχετικές με την υποβολή εκθέσεων απαιτήσεις του άρθρου 19 του κανονισμού 2152/2003. Βάσει του εν λόγω κανονισμού καθιερώνεται κοινοτικό πρόγραμμα (το πρόγραμμα «Έμφαση στα δάση») με αντικείμενο την εναρμονισμένη και συνολική παρακολούθηση της κατάστασης των δασών σε ευρεία και μακροπρόθεσμη βάση, για την τετραετία από 1ης Ιανουαρίου 2003 έως 31 Δεκεμβρίου 2006.

Ο εν λόγω κανονισμός καταργήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 614/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το χρηματοδοτικό μέσον για το περιβάλλον (LIFE+). Δεδομένου ότι το LIFE+ προβλέπει μέτρα που άπτονται του πεδίου ενδιαφερόντων του προγράμματος Forest Focus (Έμφαση στα δάση), προτείνεται να μην υποβληθεί καμία πρόταση για συνέχιση του Forest Focus πέραν του 2006.

Το εύρος συνεπώς της έκθεσης περιορίζεται στη φάση εφαρμογής του Forest Focus.

Eμφαση στα δάση/FOREST FOCUS: το πρόγραμμα και η εφαρμογή του

Ιστορικό και στόχοι

Το Forest Focus έχει στηριχτεί σε παλαιότερη νομοθεσία η οποία κυρίως αφορούσε την παρακολούθηση της υγείας των δασών στο πλαίσιο της σύμβασης της Οικονομικής επιτροπής των ΗΕ για την Ευρώπη σχετικά με τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση σε μεγάλες αποστάσεις, στην οποία η Κοινότητα είναι συμβαλλόμενο μέρος[1]. Η σχετική κοινοτική νομοθεσία, δηλ. ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3528/86 του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 1986, για την προστασία των δασών στην Κοινότητα από την ατμοσφαιρική ρύπανση[2] και ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2158/92 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1992, για την πυροπροστασία των κοινοτικών δασών,[3] έχει πάψει να ισχύει από το τέλος του 2002.

Το πρόγραμμα «Έμφαση στα δάση» (Forest Focus) είχε στο επίκεντρο την παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης των δασών, την παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών, τα αίτια και τις επιπτώσεις τους, τέλος δε την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών. Προέβλεπε επίσης ανάπτυξη νέων εργαλείων παρακολούθησης σε συσχέτιση με την παρακολούθηση του εδάφους, την παγίδευση του άνθρακα, τη βιοποικιλότητα, τις κλιματικές αλλαγές και τις προστατευτικές λειτουργίες των δασών, καθώς και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων παρακολούθησης. Σ’αυτό το πλαίσιο, τα κράτη μέλη διεξάγουν μελέτες και πειράματα και υλοποιούν έργα επίδειξης, των οποίων η ολοκλήρωση προβλέπεται μέσα στο 2008.

Δυνάμει του προγράμματος, δίκτυα χιλιάδων παρατηρητηρίων (επιπέδων έντασης παρακολούθησης I και II, βλ. υποσημείωση 1) διατηρήθηκαν για τις ανάγκες περιοδικών απογραφών και διαρκούς παρακολούθησης των δασικών οικοσυστημάτων.

Λειτουργία

Η Επιτροπή είχε την ευθύνη συντονισμού, παρακολούθησης και εξέλιξης του προγράμματος. Για την επιτυχία των στόχων του Forest Focus, τα κράτη μέλη υποχρεώθηκαν να εκπονήσουν διετή εθνικά προγράμματα για τις περιόδους 2003/2004 και 2005/2006 (χωρισμένα σε δύο φάσεις, 2005 και 2006). Τα προγράμματα αυτά υποβλήθηκαν για έγκριση στην Επιτροπή, ενώ παράλληλα υπέκειντο σε αξιολογήσεις εκ των προτέρων.

Από κάθε κράτος μέλος ζητήθηκε υποχρεωτικά να ορίσει μια αρμόδια αρχή για τη διαχείριση του εθνικού του προγράμματος. Δεδομένου όμως ότι το Βέλγιο, η Γερμανία και η Πορτογαλία όρισαν περισσότερες της μιας ανά χώρα, συμμετέχουν στην εφαρμογή του προγράμματος 41 συνολικά αρμόδιες αρχές. Μεταξύ αυτών οι αρμόδιες αρχές στην ΕΕ-10 (εξαιρείται η Μάλτα) που προσχώρησαν στο πρόγραμμα το 2004.

Η Επιτροπή εξέδωσε αποφάσεις[4] σχετικά με τον ορισμό των εθνικών οργανισμών που θα εφαρμόσουν το πρόγραμμα, τα εθνικά προγράμματα και τον προϋπολογισμό τους και κοινοποίησε τις αποφάσεις στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Κατόπιν, η Επιτροπή συνήψε συμφωνίες με τους αρμόδιους εθνικούς φορείς για καθεμιά από τις εθνικές προγραμματικές περιόδους. Βάσει των εν λόγω αποφάσεων, η Επιτροπή συνήψε συνολικά με τους αρμόδιους οργανισμούς 123 συμφωνίες, οι οποίες καλύπτουν πλήρως την περίοδο 2003-2006.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος Forest Focus για ολόκληρη την τετραετή περίοδο ήταν 65 εκατομ. ευρώ, από τα οποία 9 εκατομ. για μέτρα πρόληψης πυρκαγιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεισέφερε στο κόστος των εθνικών προγραμμάτων με ποσοστό 50% ή 75% ανάλογα με τον τύπο δραστηριότητας. Το παράρτημα I εμφαίνει την ετήσια κατανομή των δράσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος.

Οι δραστηριότητες Forest Focus σε κάθε εθνικό πρόγραμμα υποδιαιρούνται σε (βλ. σχήματα 1 και 2):

- A: δραστηριότητες που αφορούν τον συντονισμό και τη διαχείριση έργου, όπως δραστηριότητες σχετικές με τον συντονισμό του εθνικού προγράμματος·

- B1: δραστηριότητες που διεξάγονται με βάση το δίκτυο επιπέδου έντασης παρακολούθησης Ι , όπως εγκατάσταση και συντήρηση του συστηματικού πλέγματος·

- B2: δραστηριότητες που διεξάγονται σε παρατηρητήρια επιπέδου έντασης παρακολούθησης II (εντατική παρακολούθηση) , όπως μετρήσεις για την κατάσταση της κόμης·

- B3: δραστηριότητες σχετικές με πρόληψη δασικών πυρκαγιών , συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων του Ευρωπαϊκού συστήματος πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές (EFFIS). Δραστηριότητες που καλύπτονται είναι η διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, η διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού συστήματος πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές (EFFIS), καθώς και ενημερωτικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης·

- Γ: μελέτες και έργα επίδειξης , όπως μελέτες προσδιορισμού των αιτίων και της δυναμικής των δασικών πυρκαγιών, καθώς και δοκιμές παρακολούθησης (βλ. επίσης πίνακα μελετών στο παράρτημα)

[pic]

Σχήμα 1: Χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό ανά ποσοστό τύπου δραστηριοτήτων. (A: συντονισμός και διαχείριση έργου· B1: δραστηριότητες επιπέδου έντασης παρακολούθησης Ι· B2: δραστηριότητες επιπέδου έντασης παρακολούθησης ΙΙ (εντατική παρακολούθηση)· B3: πρόληψη δασικών πυρκαγιών· Γ: μελέτες και έργα επίδειξης).

Η Επιτροπή (ΓΔ Κοινού Κέντρου Ερευνών) υποστήριξε και υποστηρίζει το πρόγραμμα τόσο σε τεχνικό όσο και σε επιστημονικό επίπεδο. Το Επιστημονικό Συντονιστικό Όργανο της Επιτροπής δημιούργησε μια βάση δεδομένων για την κάλυψη των αναγκών των σχετικών με το καθεστώς συλλογής δεδομένων του προγράμματος· επίσης, ανέπτυξε και βελτίωσε περαιτέρω το Ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές (EFFIS) σύμφωνα με απαιτήσεις των κρατών μελών και του Κοινοβουλίου. Το ΚΚΕρ διαχειρίζεται το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δεδομένων για τα Δάση, που υπάγεται στην Επιτροπή.

Βάσει μιας συμφωνίας επιχορήγησης με την Επιτροπή, το Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για τα δάση (βλ. υποσημείωση 1) εξασφάλισε τη λειτουργία πάνελ εμπειρογνωμόνων και ανέπτυξε εναρμονισμένες μεθόδους και πρότυπα για την παρακολούθηση της κατάστασης των δασών σε επίπεδα έντασης παρακολούθησης I και II, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης κοινού εγχειριδίου παρακολούθησης καθώς και συστημάτων διασφάλισης ποιότητας/ελέγχου ποιότητας για παρατηρήσεις πεδίου και εργαστηριακές αναλύσεις. Για την εκπλήρωση αυτών των εργασιών, το Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για τα δάση είχε την υποστήριξη 6 εταίρων, κυρίως Ινστιτούτων Δασικών Ερευνών.

[pic]

Σχήμα 2: Χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό ανά τύπο δραστηριοτήτων από το 2003 έως το 2006. (A: συντονισμός και διαχείριση έργου· B1: δραστηριότητες επιπέδου έντασης παρακολούθησης Ι· B2: δραστηριότητες επιπέδου έντασης παρακολούθησης ΙΙ (εντατική παρακολούθηση)· B3: πρόληψη δασικών πυρκαγιών· Γ: μελέτες και έργα επίδειξης).

Υποβολή εκθέσεων

Τα κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις τους για κοινοποίηση στοιχείων κάθε χρόνο, διαβιβάζοντας στην Επιτροπή ετήσια δεδομένα (δημοσιοποιώντας τα μάλιστα[5]) που συγκέντρωναν στο πλαίσιο του Forest Focus, συνοδεύοντάς τα με σχετική ετήσια έκθεση. Η Επιτροπή έχει τώρα στα χέρια της ενδιάμεσες εκθέσεις που αναφέρονται στην πρώτη περίοδο του προγράμματος (2003-2004). Εκκρεμούν οι τελικές εκθέσεις με την ολοκλήρωση καθενός των εθνικών προγραμμάτων, η οποία αναμένεται το πολύ μέχρι τρία χρόνια μετά τη λήξη της προγραμματικής περιόδου. Η καθυστέρηση εξηγείται κυρίως με την ανάγκη ολοκλήρωσης των μελετών. Επιπλέον, οι φορείς οι αρμόδιοι για την εφαρμογή του προγράμματος οφείλουν να ενημερώνουν την Επιτροπή σε τακτική βάση σχετικά με την πρόοδο της υλοποίησής του.

Συνολική δημοσιοποίηση στοιχείων για το Forest Focus γίνεται με τις ετήσιες εκθέσεις που δημοσιεύουν η Επιτροπή και το Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για τα δάση, καθώς και με μια σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων (βλ. http://www.icp-forests.org/Reports.htm) οι οποίες χρησιμοποιούνται ως πηγές πληροφόρησης γύρω από τις εθνικές πολιτικές για τα δάση και το περιβάλλον. Η εκπόνηση και δημοσίευση των εκθέσεων του Διεθνούς Προγράμματος Συνεργασίας για τα δάση συγχρηματοδοτούνται από την Επιτροπή βάσει μιας συμφωνίας επιχορήγησης.

Λεπτομερειακές πτυχές της εφαρμογής

Δασικές πυρκαγιές

Το 1998 συστάθηκε από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη μια μόνιμη αλλά άτυπη ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις δασικές πυρκαγιές, η οποία, λειτουργώντας ως πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών, σκοπό είχε να αναπτύσσει προηγμένες μεθόδους εκτίμησης κινδύνου για εκδήλωση δασικής πυρκαγιάς, καθώς και να χαρτογραφεί καμένες περιοχές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι δραστηριότητες αυτές οδήγησαν στην ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS)[6] μέσω του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Το EFFIS βρήκε περαιτέρω στήριξη μέσω του Forest Focus και η συνέχισή του εξασφαλίστηκε με διοικητική ρύθμιση μεταξύ της ΓΔ Περιβάλλοντος και της ΓΔ του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Η αποθήκευση και οι αναλύσεις των δεδομένων που συλλέγονται από τα κράτη μέλη και ο συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο των δραστηριοτήτων που άπτονται των πυρκαγιών γίνονται στο πλαίσιο του EFFIS, το οποίο δίνει καθημερινή πρόγνωση κινδύνου πυρκαγιάς, αναλύει την ετήσια εξέλιξη του κινδύνου και αξιολογεί την πιο πρόσφατη πυρική εποχή, εντοπίζοντας έτσι ενδεχόμενες αδυναμίες ως προς τη διαχείριση και καταπολέμηση των πυρκαγιών εντός και εκτός ΕΕ. Τις δραστηριότητες του EFFIS συντονίζει η Επιτροπή για να ενημερώνει τους τελικούς χρήστες, που είναι κυρίως η πολιτική προστασία και οι δασικές υπηρεσίες των κρατών μελών. Το EFFIS εμπλέκεται επίσης στην εξέταση των διεκδικήσεων που άπτονται ζημιών σε δάση, στο πλαίσιο αιτήσεων για οικονομική ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης[7]. Στην ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις δασικές πυρκαγιές συμμετέχουν εμπειρογνώμονες των εθνικών αρχών, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής προστασίας. Η ομάδα αποτελεί το μοναδικό κοινό δίκτυο εμπειρογνωμόνων για πυρκαγιές σε επίπεδο ΕΕ και περιλαμβάνει αντιπροσώπους όλων των κρατών μελών και κάποιων τρίτων μεσογειακών χωρών οι οποίες χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Η συνεργασία αυτή με γειτονικές τρίτες χώρες είναι μεγάλης αξίας αφού η εγκαθίδρυση διασυνοριακών μέτρων πρόληψης και μέτρων αμοιβαίας βοήθειας στην καταπολέμηση πυρκαγιών βασίζεται στην εκπόνηση κοινών ευρωπαϊκών χαρτών κινδύνου πυρκαγιών.

Το πρόγραμμα «Έμφαση στα δάση» επέτρεψε τη δυνατότητα χρηματοδότησης διαρθρωτικών μέτρων πρόληψης πυρκαγιών, όπως διάνοιξη δασικών μονοπατιών καθώς και διευθέτηση σημείων υδροληψίας ή σταθμών πυρανίχνευσης, υπό τον όρο ότι τα έργα αυτά δεν υπάγονταν ούτε στον κανονισμό για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης (ΕΚ) αριθ. 1257/1999[8] ούτε σε προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, εθνικής ή περιφερειακής κλίμακας.

Το 2004 συστάθηκε μια ad hoc ομάδα εργασίας εμπειρογνωμόνων σε θέματα πρόληψης δασικών πυρκαγιών, στην οποία συμμετείχαν αντιπρόσωποι από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη καθώς και οι κυριότερες μη κυβερνητικές οργανώσεις, με σκοπό να υποβάλουν στην Επιτροπή προτάσεις σχετικά με την τακτική αντιμετώπισης της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών μετά το 2006.

Μεταξύ άλλων συστάσεων[9], η εν λόγω ομάδα εργασίας πρότεινε να θεσπιστούν ειδικές διατάξεις για την προστασία του περιβάλλοντος από τις πυρκαγιές μέσω του κανονισμού LIFE+ και τοθ κανονισμού για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης. Για την περίοδο 2007-2013, τέτοιες διατάξεις προβλέπουν και οι δύο κανονισμοί. Ο LIFE+ προβλέπει διατάξεις για ενημερωτικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης ως προς τις δασικές πυρκαγιές καθώς και για κατάρτιση προσωπικού πρόληψης πυρκαγιών. Ο κανονισμός για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης προβλέπει μέτρα πρόληψης πυρκαγιών και μέτρα αποκατάστασης. Επιπλέον, η ad hoc ομάδα εργασίας τάχθηκε υπέρ του EFFIS ως εργαλείου στρατηγικού σχεδιασμού και ως στοιχείου κομβικής σημασίας για την παρακολούθηση των δασικών πυρκαγιών. Το έργο του EFFIS, που έχει τη στήριξη του Forest Focus, είναι εξασφαλισμένο μέχρι τέλους του 2010 με επιχορήγηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την προστασία και διατήρηση των δασών.

Από το 2000, και σε στενή συνεργασία με την ομάδα εμπειρογνωμόνων, η Επιτροπή εκδίδει ετήσια έκθεση για τις δασικές πυρκαγιές[10], η οποία αναφέρεται σε στατιστικές πυρκαγιών από κράτη μέλη που επλήγησαν περισσότερο (βλ. πίνακες «αριθμός πυρκαγιών» και «καμένη έκταση» στο παράρτημα).

Παρακολούθηση της κατάστασης των δασών και άλλων περιβαλλοντικών πτυχών – έκθεση αξιολόγησης

Μολονότι δεν θα έχουν ολοκληρωθεί πριν από το 2008 διάφορες μελέτες στο πλαίσιο του Forest Focus, η Επιτροπή ανέθεσε μια εξωτερική αξιολόγηση αναφορικά κυρίως με τη διαχείριση του προγράμματος και την παρακολούθηση της κατάστασης των δασών το 2005. Η αξιολόγηση διενεργήθηκε από τα ερευνητικά ινστιτούτα «Forest Research» (ΗΒ) και «Finnish Forest Research Institute» (FI) (βλ.:

http://ec.europa.eu/environment/forests/pdf/final_report.pdf ).

Σύμφωνα με την αξιολόγηση:

Η διαχείριση των προγραμμάτων έγινε με αποτελεσματικότητα κόστους· σε κράτη μέλη όμως με αρμόδιες αρχές περισσότερες της μιας, ο διοικητικός φόρτος ήταν αυξημένες.

Οι δραστηριότητες παρακολούθησης (παρατηρητήρια έντασης παρακολούθησης επιπέδων I και II) θα έπρεπε να έχουν μεγαλύτερο εύρος και να μην περιορίζονται στην υγεία των δασών σε συσχέτιση με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Θα έπρεπε να περιλαμβάνουν και παραμέτρους σχετικές με τις κλιματικές αλλαγές, τη βιοποικιλότητα και τις προστατευτικές λειτουργίες των δασών.

Για την παρακολούθηση των δασών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία από τις εθνικές απογραφές δασικών δεδομένων.

Πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχιση του προγράμματος παρακολούθησης.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι με την εκπνοή του υπόψη κανονισμού (Forest Focus) αίρεται η υποχρέωση των κρατών μελών για συντονισμένη παρακολούθηση των δασών σε επίπεδο ΕΕ, και ότι για να αποτραπούν στο μέλλον ασυντόνιστες δραστηριότητες θα ήταν ανάγκη να αναπτυχθεί σε επίπεδο ΕΕ ένα πλαίσιο το οποίο θα επιτρέπει αποτελεσματική διαχείριση, καταγραφή δεδομένων, ανάλυση, έλεγχο ποιότητας και υποβολή εκθέσεων.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, όταν γινόταν η αξιολόγηση, η εφαρμογή του κανονισμού βρισκόταν σε πρώιμο στάδιο. Η επέκταση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης, που είναι και η κύρια υπόδειξη της Επιτροπής, έχει τώρα περιληφθεί στο πεδίο εφαρμογής του LIFE+.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η συνέχιση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης των δασών υποδεικνύεται και στο κοινοτικό σχέδιο δράσης για τα δάση[11] 2007–2011. Η βασική ενέργεια 8 (Key action 8) του σχεδίου δράσης προτείνει να εργαστούμε για τη Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης των δασών. Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου[12] σχετικά με το κοινοτικό σχέδιο δράσης για τα δάση επισημαίνεται επίσης η σαφής δέσμευση των κρατών μελών για περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης των δασών.

Προτάσεις στο πλαίσιο του LIFE+ δεν έχουν κατατεθεί ακόμη· σ’αυτές μπορεί να συμπεριληφθεί η εμπλοκή των εθνικών δασικών αρχών που έχουν αρμοδιότητα απογραφής στοιχείων. Δεδομένου ότι το LIFE+ είναι ένα έργο που βασίζεται σε εθελοντική συμμετοχή, η παρακολούθηση θα πρέπει στο μέλλον να βασίζεται σε συγκεκριμένες συνιστώσες (κλιματικές αλλαγές, βιοποικιλότητα και προστατευτικές λειτουργίες των δασών) μάλλον παρά σε συνέχιση μιας σειράς παρατηρήσεων βάσει κλασικών παραμέτρων συνδεόμενων με την ατμοσφαιρική ρύπανση, όπως συνέβαινε στο πλαίσιο του Forest Focus.

Αναφορικά με τη διαχείριση του προγράμματος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο ανά πρόγραμμα μέσος όρος ανάληψης χρηματοδοτικής υποχρέωσης είναι χαμηλός. Για την περίοδο 2003-2004 ανήλθε περίπου σε 0,5 εκατομ. € ανά συμβαλλόμενο μέρος, με εύρος διακύμανσης μεταξύ 20 000 € και 2,7 εκατομ. €. Για το 2005, ο μέσος όρος ανήλθε σε 0,4 εκατομ. € με εύρος διακύμανσης από 20 000 € έως 2,1 εκατομ. €· και για το 2006 ανήλθε σε 0,4 εκατομ. € από 28 000 € έως 2,1 εκατομ. €. Από τα ποσά αυτά ποσοστό 7% περίπου διατέθηκε από τις διάφορες αρμόδιες αρχές για συντονισμό και διαχείριση των εθνικών προγραμμάτων.

[1] Το Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για την εκτίμηση και παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα δάση δρομολογήθηκε το 1985 στο πλαίσιο της σύμβασης της Οικονομικής επιτροπής των ΗΕ για την Ευρώπη σχετικά με τη διασυνοριακή ρύπανση σε μεγάλες αποστάσεις, λόγω της αυξανόμενης ευαισθητοποίησης των πολιτών για ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα δάση. Το Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για τα δάση παρακολουθεί την κατάσταση των δασών στην Ευρώπη σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χρησιμοποιώντας δύο διαφορετικά επίπεδα έντασης παρακολούθησης. Το πρώτο πλέγμα (επίπεδο I) βασίζεται σε περίπου 6000 παρατηρητήρια επί ενός συστηματικού υπερεθνικού πλέγματος διαστάσεων 16 x 16 km σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το επίπεδο εντατικής παρακολούθησης περιλαμβάνει περί τα 800 παρατηρητήρια επιπέδου II σε επιλεγμένα δασικά οικοσυστήματα στην Ευρώπη. Τα εν λόγω παρατηρητήρια έντασης παρακολούθησης επιπέδων I και II είναι κοινά με αυτά του προγράμματος Forest Focus. Σήμερα συμμετέχουν στο Διεθνές Πρόγραμμα Συνεργασίας για τα δάση 40 χώρες. Βλ. επίσης: http://www.icp-forests.org/Political.htm

[2] ΕΕ L 326, 21.11.1985, σ. 2.

[3] ΕΕ L 217, 31.07.1992, σ. 3-7.

[4] Απόφαση 2003-2004 Απόφαση της Επιτροπής C(2004) 4901 τελικόΑπόφαση 2005: Απόφαση της Επιτροπής C(2006) 874 τελικόΑπόφαση 2006: Απόφαση της Επιτροπής C(2006) 2466 τελικό

[5] Παρά το γεγονός ότι η δημοσιοποίηση και διάδοση των στοιχείων συζητήθηκε αρκετές φορές εντός των αρμόδιων οργάνων, καμία συμφωνία επ’αυτού του ζητήματος δεν επιτεύχθηκε. Τα στοιχεία δεν διατίθενται συνεπώς στο ευρύ κοινό, εκτός εάν ζητηθεί η άδεια στους κατόχους των στοιχείων.

[6] Το EFFIS σκοπό έχει να παρέχει πληροφορίες για την προστασία των ευρωπαϊκών δασών από τις πυρκαγιές συνεκτιμώντας τις συνθήκες τόσο πριν όσο και μετά την εκδήλωση πυρκαγιάς http://effis.jrc.it/wmi/viewer.html

[7] Κανονισμός 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, ΕΕ L 311, 14.11.1002, σ.3.

[8] ΕΕ L 160, 26.6.1999, σ. 80.

[9] http://ec.europa.eu/environment/forests/wgffp.htm,

[10] http://forest.jrc.it/documents/2006/ForestFiresInEurope2005.pdf

[11] COM(2006)302 τελικό της 15.6.2006.

[12] Συμπεράσματα του Συμβουλίου επί του κοινοτικού σχεδίου δράσης για τα δάση 2007–2011 / 2758η σύνοδος του Συμβουλίου γεωργίας και αλιείας / 24–25 Οκτωβρίου 2006.

Top