This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52003PC0127
Amended proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on the protection of workers from the risks related to exposure to carcinogens or mutagens at work (Sixth individual Directive within the meaning of Article 16(1) of Council Directive 89/391/EEC) (presented by the Commission in accordance with Article 250(2) of the EC Treaty) (Codified version)
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ) (Κωδικοποιημένη έκδοση)
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ) (Κωδικοποιημένη έκδοση)
/* COM/2003/0127 τελικό - COD 99/0085 */
Τροποποιημένη πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ) (Κωδικοποιημένη έκδοση) /* COM/2003/0127 τελικό - COD 99/0085 */
Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ) (Κωδικοποιημένη έκδοση) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. Στις 8 Απριλίου 1999, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση οδηγίας με σκοπό την κωδικοποίηση της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) [1]. [1] COM(1999) 152 τελικό, της 8ης Απριλίου 1999. Στη γνωμοδότησή της της 11ης Μαίου 1999, η Συμβουλευτική Ομάδα των Νομικών Υπηρεσιών, η οποία προβλέπεται στη Διοργανική Συμφωνία της 20ήςΔεκεμβρίου1994 που αφορά την ταχεία μέθοδο εργασίας για την επίσημη κωδικοποίηση νομοθετικών κειμένων [2], έκρινε ότι η εν λόγω πρόταση περιορίζεται σε μια απλή κωδικοποίηση, χωρίς ουσιώδη τροποποίηση των πράξεων που αποτελούν το αντικείμενό της. [2] ΕΕ C 102, 4.4.1996, σ. 2. 2. Λαμβανομένων υπόψη των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν ήδη στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την αναφερόμενη στο σημείο 1 πρόταση, η Επιτροπή αποφάσισε σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ να υποβάλει τροποποιημένη πρόταση κωδικοποίησης της εν λόγω οδηγίας. Η παρούσα τροποποιημένη πρόταση λαμβάνει επίσης υπόψη τις καθαρά συντακτικές ή τυπικές προσαρμογές που υπέδειξε η Συμβουλευτική Ομάδα των Νομικών Υπηρεσιών, και οι οποίες κρίθηκαν βάσιμες [3]. [3] Βλ. γνώμη της Συμβουλευτικής Ομάδας της 11ης Μαΐου 1999 που διαβιβάστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, στις 21 Ιουνίου 1999. 3. Οι αλλαγές που υπέστη η παρούσα τροποποιημένη πρόταση σε σχέση με την αρχική πρόταση είναι οι εξής: 3.1 Στον τίτλο της οδηγίας (που καθίσταται «Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου») προστίθενται οι λέξεις «ή μεταλλαξιογόνους» μετά τη λέξη «καρκινογόνους» και «του Συμβουλίου» μετά τις λέξεις «της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ». 3.2 Το θεσμικό όργανο που εκδίδει την οδηγία αντικαθίσταται από: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης». 3.3 Στο πρώτο σημείο αναφοράς οι λέξεις «άρθρο 118Α» αντικαθίσταται από τις λέξεις «Άρθρο137, παράγραφος 2». 3.4 Το σημείο αναφοράς «τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών2» παρεμβάλλεται μεταξύ τετάρτου σημείου αναφοράς με την υποσημείωση «(ΕΕ C ..., ..., σ ...)». 3.5 Το τέλος του παλαιού τέταρτου σημείου αναφοράς αντικαθίστανται από το εξής: «σύμφωνα με την διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης3» «(ΕΕ C ..., ..., σ...)». 3.6 Η παλαιά υποσημείωση αριθ. 3 γίνεται υποσημείωση αριθ. 4 και το περιεχόμενό της συμπληρώνεται από το ακόλουθο κείμενο: «Οδηγία που τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 1999/38/ΕΚ (ΕΕ L 138, 1.6.1999, σ. 66).». 3.7 Στην αιτιολογική σκέψη (1), η λέξη «επανειλημμένα» προστίθεται πριν από τις λέξεις «κατά τρόπο ουσιώδη5» με την υποσημείωση «Βλέπε παράρτημαIV, μέροςΑ». οι λέξεις «με την οδηγία 97/42/ΕΚ» και η υποσημείωση αρ.4 διαγράφονται. Η τελευταία φράση αντικαθίσταται από την ακόλουθη πρόταση: «Είναι, ως εκ τούτου, σκόπιμη για λόγους σαφήνειας και ορθολογισμού, η κωδικοποίηση της εν λόγω οδηγίας». 3.8 Στις παλαιές αιτιολογικές σκέψεις (2), (4), και (7) μετά τη λέξη «καρκινογόνους» προστίθενται οι λέξεις «ή μεταλλαξιογόνους». 3.9 Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο. 3.10 Παρεμβάλλονται οι ακόλουθες αιτιολογικές σκέψεις: «(5) Οι μεταλλαξιογόνοι παράγοντες γεννητικών κυττάρων είναι ουσίες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη αλλαγή της ποσότητος ή της δομής του γεννητικού υλικού ενός κυττάρου κάτι που συνεπάγεται μεταβολή των φαινοτυπικών χαρακτηριστικών του κυττάρου αυτού η οποία μπορεί να μεταδοθεί στα καταγόμενα από αυτό κύτταρα. (6) Λόγω του μηχανισμού δράσης τους, οι μεταλλαξιογόνοι παράγοντες γεννητικών κυττάρων ενδέχεται να έχουν καρκινογόνο επίδραση.». 3.11 Η παλαιά αιτιολογική σκέψη (5) γίνεται αιτιολογική σκέψη (7) και η σχετική υποσημείωση τροποποιείται ως ακολούθως: «Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 1999/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 199, 30.7.1999, σ. 57).». 3.12 Η παλαιά αιτιολογική σκέψη (6) γίνεται αιτιολογική σκέψη (8) και η φράση «οδηγία 88/379/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 7ης Ιουνίου 19888» αντικαθίσταται από τη φράση: «οδηγία 1999/45/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ηςΜαΐου1999». Η σχετική με την εν λόγω αιτιολογική σκέψη υποσημείωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «ΕΕ L 200, 30.7.1999, σ. 1.». 3.13 Οι παλαιές αιτιολογικές σκέψεις (7), (8) και (9) γίνονται αντίστοιχα (9), (10) και (11) και οι λέξεις «ή μεταλλαξιογόνους» προστίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις (9) και(11). 3.14 Η παλαιά αιτιολογική σκέψη (10) γίνεται αιτιολογική σκέψη (12) και αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «(12) Προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι αυτοί, θα πρέπει να καθοριστούν οριακές τιμές και άλλες άμεσα σχετιζόμενες διατάξεις για όλους εκείνους τους καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες για τους οποίους οι διαθέσιμες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων, το επιτρέπουν.». 3.15 Η παλιά αιτιολογική σκέψη (11) γίνεται αιτιολογική σκέψη (13). 3.16 Παρεμβάλλονται οι νέες αιτιολογικές σκέψεις: «(14) Για την προστασία της υγείας των εργαζομένων θα πρέπει να τηρείται η αρχή της πρόληψης. (15) Πρέπει να ληφθούν προληπτικά μέτρα για την προστασία της ασφαλείας και της υγείας των εργαζομένων που εκτίθενται στους καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες.». 3.17 Η παλαιά αιτιολογική σκέψη (12) γίνεται αιτιολογική σκέψη (16). 3.18 Η αιτιολογική σκέψη (13) γίνεται αιτιολογική σκέψη (17) και αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «(17) Δυνάμει της απόφασης 74/325/ΕΟΚ του Συμβουλίου10, η Επιτροπή προέβη σε διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στον χώρο εργασίας, με σκοπό την εκπόνηση των προτάσεων οδηγιών οι οποίες κωδικοποιούνται με την παρούσα οδηγία.». 3.19 Η παλαιά αιτιολογική σκέψη (14) γίνεται αιτιoλογική σκέψη (18). 3.20 Η διατύπωση «ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ» αντικαθίσταται από τη διατύπωση «ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ». 3.21 Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο. 3.22 Στο άρθρο 1 παράγραφος 1, στο άρθρο 3 παράγραφος 1, παράγραφος 2 πρώτο και δεύτερο εδάφιο και παράγραφος 4, στο άρθρο 5 παράγραφος 5, στοιχεία (γ), (ε) και(ι), στο άρθρο 6, στοιχεία (α) και (β), στο άρθρο 10, παράγραφος 1 εισαγωγική φράση και στοιχείο (α), στο άρθρο 11, παράγραφο, στο άρθρο 14, παράγραφος3, στο άρθρο 16, παράγραφος 1, στο άρθρο 17, παράγραφος 2 και στο παράρτημαΙΙ, σημείο1, οι λέξεις «καρκινογόνους παράγοντες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες». 3.23 Στο άρθρο 1 η παράγραφος 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «4. Όσον αφορά τον αμίαντο, με τον οποίο ασχολείται η οδηγία 83/477/ΕΟΚ10 του Συμβουλίου, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται όταν αυτές είναι πιο ευνοϊκές για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία.» με μια υποσημείωση: «ΕΕL263, 24.9.1983, σ. 25.». 3.24 Στο άρθρο 2, στοιχείο (α), περίπτωση (ii), δεύτερη παύλα οι λέξεις «παράρτημα Ι της οδηγίας 88/379/ΕΟΚ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «παράρτημα ΙΙ, μέρος Β της οδηγίας 1999/45/ΕΚ». 3.25 Στο άρθρο 2 παρεμβάλλεται το ακόλουθο στοιχείο (β): «(β) μεταλλαξιογόνος παράγοντας σημαίνει: (i) ουσία η οποία, σύμφωνα με τα κριτήρια του παραρτήματος I της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, κατατάσσεται στους μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατηγορίας 1 ή 2, (ii) παρασκεύασμα αποτελούμενο από μία ή περισσότερες από τις ουσίες που αναφέρονται στο σημείο (ι), όπου η συγκέντρωση μίας ή περισσότερων επιμέρους ουσιών ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις σχετικά με τα όρια συγκέντρωσης για την ταξινόμηση του παρασκευάσματος στους μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατηγορίας 1 ή 2, όπως ορίζονται, είτε - στο παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, είτε - στο παράρτημα ΙΙ, μέρος Β της οδηγίας 1999/45/ΕΚ, εφόσον η ουσία ή οι ουσίες δεν εμφανίζονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ ή εμφανίζονται σε αυτό χωρίς όρια συγκέντρωσης.». Το παλαιό στοιχείο (β) γίνεται στοιχείο (γ). 3.26 Στο άρθρο 2 στοιχείο (γ), στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στο άρθρο 5, παράγραφος2 και παράγραφος 5 εισαγωγική φράση και στοιχείο (α) και (δ) και στο άρθρο14, παράγραφος 8, οι λέξεις «καρκινογόνου παράγοντα» αντικαθίστανται από τις λέξεις «καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα». 3.27 Στο άρθρο 16, παράγραφος 1 και στο άρθρο 17, παράγραφος 1, η φράση «118Α της συνθήκης » αντικαθίσταται από τη φράση «137, παράγραφος 2, της συνθήκης». 3.28 Στο άρθρο 20, πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «την οδηγία» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τις οδηγίες που παρατίθενται». 3.29 Η τελική διατύπωση συμπληρώνεται. 3.30 Στο παράρτημα Ι, προστίθεται το ακόλουθο σημείο 5: «5. Εργασίες που περιλαμβάνουν έκθεση σε σκόνες σκληρών ξύλων12» με μια υποσημείωση: «Κατάλογος ορισμένων σκληρών ξύλων περιέχεται στον τόμο 62 των μονογραφιών για την εκτίμηση των κινδύνων καρκινογένεσης στον άνθρωπο «Wood Dust and Formaldehyde» (Σκόνη ξύλου και φορμαλδεΰδη) που εκδόθηκε από το διεθνές κέντρο καρκινολογικών ερευνών, Λυών 1995.». 3.31 Στο παράρτημα ΙΙΙ η ένδειξη «(άρθρο 16, παράγραφος 1)» που εμφανίζεται κάτω από τον τίτλο αντικαθίσταται από την ένδειξη «(άρθρο 16)» που εμφανίζεται στο παράρτημαΙΙΙ της οδηγίας 90/394/ΕΟΚ. 3.32 Στο παράρτημα ΙΙΙ ο πίνακας στο μέρος Α τροποποιήθηκε από την καινούρια τροποποιητική πράξη με την πρόσθεση δύο παραγόντων (μονομερές βινυλοχλωρίδιο και σκόνες σκληρών ξύλων). 3.33 Στο παράρτημα IV, μέρος Α, η φράση «και η τροποποίησή της» αντικαθίσταται από τη φράση «και οι διαδοχικές τροποποιήσεις της» και προστίθεται η φράση «Οδηγία 1999/38/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 138, 1.6.1999, σ. 66)». Στο παράρτημαIV, μέροςΒ, προστίθεται η ακόλουθη φράση «1999/38/ΕΚ» (αριστερή κολώνα) και «29Απριλίου 2003» (δεξιά κολώνα). 3.34 Ο πίνακας αντιστοιχίας (Παράρτημα V) διαμορφώθηκε σύμφωνα με το σύνολο τον προαναφερθέντων σημείων. 3.35 Τα σημεία αυτά περιέχουν αποκλειστικά γλωσσικά ερωτήματα τα οποία αφορούν ορισμένες γλώσσες μόνο. 4. Για να διευκολυνθεί η ανάγνωση και εξέταση, επισυνάπτεται επίσης το πλήρες κείμενο της τροποποιημένης πρότασης κωδικοποίησης. 90/394/ΕΟΚ Τροποποιημένη πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της [...] 90/394/ΕΟΚ (Προσαρμοσμένο) σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) 90/394/ΕΟΚ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 137, παράγραφος 2, την πρόταση της Επιτροπής, τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [4], [4] ΕΕ C τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών [5], [5] ΕΕ C αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 251 της συνθήκης [6], [6] ΕΕ C Εκτιμώντας τα εξής: (1) Η οδηγία 90/394/ΕΟΚ/του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία (έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16, παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) [7], έχει επανειλημμένα τροποποιηθεί κατά τρόπο ουσιώδη [8]. Είναι, ως εκ τούτου, σκόπιμη για λόγους σαφήνειας και ορθολογισμού, η κωδικοποίηση της εν λόγω οδηγίας. [7] ΕΕ L 196, 26.7.1990, σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 1999/38/EK (ΕΕ L 138, 1.6.1999, σ. 66). [8] Βλέπε Παράρτημα IV μέρος Α. 90/394/EOK Αιτιολογική Σκέψη 5 197/42/ ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη10 (Προσαρμοσμένο)+ 1999/38/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη14 (Προσαρμοσμένο) (2) Η τήρηση των στοιχειωδών προδιαγραφών που είναι κατάλληλες για την εξασφάλιση ενός καλύτερου επιπέδου ασφάλειας και υγείας όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία, αποτελεί επιτακτική ανάγκη ώστε να εξασφαλισθεί η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων 1και να παρέχεται σε όλους τους εργαζόμενους της Κοινότητας, ένα επίπεδο στοιχειώδους προστασίας. 90/394/ΕΟΚ Αιτιολογική Σκέψη 6 (3) Η παρούσα οδηγία είναι ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 1989 σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία [9].Ως εκ τούτου, οι διατάξεις της προαναφερόμενης οδηγίας εφαρμόζονται πλήρως στον τομέα της έκθεσης των εργαζομένων στους καρκινογόνους παράγοντες, με την επιφύλαξη πιο δεσμευτικών ή/και ειδικών διατάξεων που περιέχει η παρούσα οδηγία. [9] ΕΕ L 183, 29.6.1989, σ. 1. 97/42/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη11 (Προσαρμοσμένο) (4) Πρέπει να θεσπιστεί στο σύνολο της Κοινότητας εύλογο επίπεδο προστασίας από τους κινδύνους που συνδέονται με καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες και το επίπεδο αυτό δεν πρέπει να καθοριστεί με λεπτομερείς κανονιστικές προδιαγραφές αλλά με ένα πλαίσιο γενικών αρχών που θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν με συνέπεια τις στοιχειώδεις προδιαγραφές. 1999/38/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 3 (5) Οι μεταλλαξιογόνοι παράγοντες γεννητικών κυττάρων είναι ουσίες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη αλλαγή της ποσότητας ή της δομής του γενετικού υλικού ενός κυττάρου κάτι που συνεπάγεται μεταβολή των φαινοτυπικών χαρακτηριστικών του κυττάρου αυτού, η οποία μπορεί να μεταδοθεί στα καταγόμενα από αυτό κύτταρα. 1999/38/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 4 (6) Λόγω του μηχανισμού δράσης τους, οι μεταλλαξιογόνοι παράγοντες γεννητικών κυττάρων ενδέχεται να έχουν καρκινογόνο επίδραση. 90/394/ΕΟΚ Αιτιολογική Σκέψη 7 (Προσαρμοσμένο) (7) Η οδηγία 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1967 περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ταξινόμηση συσκευασία και επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών [10] περιέχει στο παράρτημα VI κριτήρια για την ταξινόμηση, καθώς και τις διαδικασίες επισήμανσης που εφαρμόζονται για κάθε ουσία. [10] ΕΕ L 196, 16.8.1967 σ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 1999/33/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 199, 30.7.1999 σ. 57). 90/394/ΕΟΚ Αιτιολογική Σκέψη 8 (Προσαρμοσμένο) (8) Η οδηγία 1999/45/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ηςΜαΐου1999 για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που αφορούν την ταξινόμηση, τη συσκευασία και την επισήμανση των επικίνδυνων παρασκευασμάτων [11], περιέχει διευκρινίσεις για την ταξινόμηση και τις διαδικασίες επισήμανσης που εφαρμόζονται στα εν λόγω παρασκευάσματα. [11] ΕΕ L 200, 30.7.1999, σ. 1. 97/42/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 4 (Προσαρμοσμένο) (9) Σε κάθε εργασιακό περιβάλλον, οι εργαζόμενοι πρέπει να προστατεύονται από παρασκευάσματα που περιέχουν έναν ή περισσότερους καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες και από τις καρκινογόνες ή μεταλλαξιογόνες ενώσεις οι οποίες σχηματίζονται στον τόπο εργασίας. 97/42/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 5 (10) Για μερικούς παράγοντες, είναι αναγκαίο να εξετάζονται όλες οι οδοί απορρόφησης, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας διείσδυσης δια του δέρματος, ώστε να εξασφαλίζεται το καλύτερο δυνατό επίπεδο προστασίας. 90/394/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη10 (Προσαρμοσμένο) (11) Παρόλο που οι σημερινές επιστημονικές γνώσεις δεν επιτρέπουν να οριστεί ένα επίπεδο κάτω από το οποίο οι κίνδυνοι για την υγεία παύουν να υπάρχουν, εντούτοις, οι κίνδυνοι αυτοί θα μειωθούν εφόσον περιοριστεί η έκθεση στους καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. 90/394/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη11 (Προσαρμοσμένο) (12) Προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι αυτοί, θα πρέπει να καθοριστούν οριακές τιμές και άλλες άμεσα σχετιζόμενες διατάξεις για όλους εκείνους τους καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες για τους οποίους οι διαθέσιμες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων, το επιτρέπουν. 97/42/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 8 (13) Οι οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης πρέπει να θεωρούνται ως σημαντική συνιστώσα των γενικών ρυθμίσεων για την προστασία των εργαζομένων. Οι οριακές τιμές πρέπει να αναθεωρούνται, όταν κρίνεται αναγκαίο, με βάση τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα. 1999/38/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 8 (Προσαρμοσμένο) (14) Για την προστασία της υγείας των εργαζομένων θα πρέπει να τηρείται η αρχή της πρόληψης. 90/394/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη12 (Προσαρμοσμένο) (15) Πρέπει να ληφθούν προληπτικά μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων που εκτίθενται στους καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. 90/394/ΕΟΚ Αιτιολογική Σκέψη 14 (16) Η παρούσα οδηγία αποτελεί συγκεκριμένο στοιχείο στα πλαίσια της υλοποίησης της κοινωνικής διάστασης της εσωτερικής αγοράς. 90/394/EOK Αιτιολογική Σκέψη 15 (Προσαρμοσμένο)+ 97/42/EK Αιτιολογική Σκέψη 13 (Προσαρμοσμένο)+ 1999/38/ΕΚ Αιτιολογική Σκέψη 17 (Προσαρμοσμένο)+ 90/394/ΕΟΚ Δεύτερο σημείο αναφοράς (Προσαρμοσμένο)+ 97/42/ΕΚ Τρίτο σημείο αναφοράς (Προσαρμοσμένο)+ 1999/38/ΕΚ Τρίτο σημείο αναφοράς (Προσαρμοσμένο) (17) Δυνάμει της απόφασης 74/325/ΕΟΚ του Συμβουλίου [12], η Επιτροπή προέβη σε διαβουλεύσεις με τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την προστασία της υγείας στον χώρο εργασίας, με σκοπό την εκπόνηση των προτάσεων οδηγιών οι οποίες κωδικοποιούνται με την παρούσα οδηγία. [12] ΕΕ L 185, 9.7.1974, σ. 15. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την πράξη προσχώρησης της Αυστρίας της Φινλανδίας και της Σουηδίας. (18) Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά στις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που εμφαίνονται στο παράρτημα IV, μέρος Β, 90/394/ΕΟΚ ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 90/394/ΕΟΚ Άρθρο 1 Αντικείμενο 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 1. Η παρούσα οδηγία, έχει ως αντικείμενο την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλειά τους, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης των κινδύνων αυτών, που προέρχονται ή μπορούν να προέλθουν από την έκθεση, κατά την εργασία, 1σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. 90/394/ΕΟΚ Ορίζει τις ελάχιστες ειδικές προδιαγραφές στον τομέα αυτόν, περιλαμβανομένων και οριακών τιμών. 2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στους εργαζόμενους που εκτίθενται μόνο στις ακτινοβολίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας. 3. Η οδηγία 89/391/ΕΟΚ εφαρμόζεται πλήρως στο σύνολο του αναφερόμενου στην παράγραφο 1 τομέα, με την επιφύλαξη τυχόν πιο περιοριστικών ή/και ειδικών διατάξεων που περιέχονται στην παρούσα οδηγία. 1999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 1 4. Όσον αφορά τον αμίαντο, με τον οποίο ασχολείται η οδηγία 83/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου [13], οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται όταν αυτές είναι πιο ευνοϊκές για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. [13] ΕΕ L 263, 24.9.1983, σ. 25. 97/42/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 2 Άρθρο 2 Άρθρο 2 Oρισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, α) «καρκινογόνος παράγοντας» σημαίνει: i) ουσία η οποία ανταποκρίνεται στα κριτήρια για την ταξινόμηση ως καρκινογόνος παράγοντας στην κατηγορία 1 ή 2, που παρατίθεται στο παράρτημα VI της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, ii) παρασκεύασμα αποτελούμενο από μία ή περισσότερες ουσίες οι οποίες αναφέρονται στο σημείο i), στο οποίο η συγκέντρωση μίας ή περισσότερων επιμέρους ουσιών ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ορίων συγκέντρωσης για την ταξινόμηση του παρασκευάσματος στους καρκινογόνους παράγοντες κατηγορίας 1 ή 2 που ορίζονται: - στο παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, ή 97/42/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 2 (Προσαρμοσμένο) - στο παράρτημα ΙI μέρος Β της οδηγίας 99/45/ΕΚ, όταν ή οι ουσίες δεν αναγράφονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ ή αναγράφονται σ' αυτό χωρίς όρια συγκέντρωσης, iii) ουσία, παρασκεύασμα ή διαδικασία που αναφέρεται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, καθώς και ουσία ή παρασκεύασμα που εκλύεται μέσω διαδικασίας που αναφέρεται στο εν λόγω παράρτημα. 1999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 2 β) «μεταλλαξιογόνος παράγοντας» σημαίνει: i) ουσία η οποία, σύμφωνα με τα κριτήρια του παραρτήματος VI της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, κατατάσσεται στους μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατηγορίας1 ή 2, ii) παρασκεύασμα αποτελούμενο απόμία ή περισσότερες από τις ουσίες που αναφέρονται στο σημείοi), όπου η συγκέντρωση μίας ή περισσότερων επιμέρους ουσιών ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις σχετικά με τα όρια συγκέντρωσης για την ταξινόμηση του παρασκευάσματος στους μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατηγορίας1 ή 2, όπως ορίζονται είτε: - στο παράρτημαI της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ, είτε 1999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 2 (Προσαρμοσμένο) - στο παράρτημα IΙ μέρος Β της οδηγίας 1999/45/ΕΚ, εφόσον η ουσία ή οι ουσίες δεν εμφανίζονται στο παράρτημαI της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ ή εμφανίζονται σε αυτό χωρίς όρια συγκέντρωσης. 97/42/ΕΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο4 γ) «οριακή τιμή» σημαίνει, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, το όριο του χρονοσταθμισμένου μέσου όρου της συγκέντρωσης ενός «1καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα» στον αέρα μέσα στη ζώνη αναπνοής ενός εργαζόμενου σε συνάρτηση με συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς που ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας οδηγίας. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Άρθρο 3 Πεδίο εφαρμογής -- Εντοπισμός και αξιολόγηση των κινδύνων 1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις δραστηριότητες κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν σε 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες λόγω της εργασίας τους. 2. Για κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να συνεπάγεται κίνδυνο έκθεσης σε 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες, πρέπει να προσδιορίζονται η φύση, ο βαθμός και η διάρκεια της έκθεσης των εργαζομένων, ώστε να είναι δυνατό να αξιολογούνται όλοι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων και να μπορούν να καθορίζονται τα ληπτέα μέτρα. Η αξιολόγηση αυτή πρέπει να επαναλαμβάνεται τακτικά και εν πάση περιπτώσει σε κάθε αλλαγή των συνθηκών που θα μπορούσε να επηρεάσει την έκθεση των εργαζομένων στους 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. Ο εργοδότης οφείλει να παρέχει στις αρμόδιες αρχές, κατόπιν αιτήσεώς τους, τα χρησιμοποιηθέντα για την αξιολόγηση αυτή στοιχεία. 97/42/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 3 (Προσαρμοσμένο) 3. Κατά την αξιολόγηση του κινδύνου, να λαμβάνονται υπόψη όλοι οι άλλοι τρόποι έκθεσης, όπως η απορρόφηση μέσα στο δέρμα ή/και διά του δέρματος. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 4. Οι εργοδότες, κατά την αξιολόγηση του κινδύνου, αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις ενδεχόμενες επιπτώσεις όσον αφορά την ασφάλεια ή την υγεία των ιδιαίτερα ευαίσθητων εργαζομένων που απασχολούνται σε επικίνδυνες εργασίες και, μεταξύ άλλων, λαμβάνουν υπόψη τη σκοπιμότητα να μην χρησιμοποιούνται οι εργαζόμενοι αυτοί σε ζώνες όπου μπορούν να έλθουν σε επαφή με 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. 90/394/ΕΟΚ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο4 Άρθρο 4 Μείωση και υποκατάσταση 1. Ο εργοδότης μειώνει τη χρήση ενός 1καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα στο χώρο εργασίας, κυρίως υποκαθιστώντας τον, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικά εφικτό, από μια ουσία, παρασκεύασμα ή μέθοδο, τα οποία, υπό τις συνθήκες χρήσης τους, είναι ακίνδυνα ή λιγότερο επικίνδυνα για την υγεία ή, ενδεχομένως, την ασφάλεια των εργαζομένων. 2. Ο εργοδότης κοινοποιεί το αποτέλεσμα των ερευνών του στην αρμόδια αρχή μετά από αίτησή της. 90/394/ΕΟΚ Άρθρο 5 Διατάξεις για την πρόληψη ή τη μείωση της έκθεσης 1. Εάν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 καταδεικνύουν κίνδυνο για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων, η έκθεση των εργαζομένων πρέπει να αποφεύγεται. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο4 2. Εάν δεν είναι τεχνικά δυνατή η αντικατάσταση του 1καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντααπό ουσία, παρασκεύασμα ή μέθοδο, τα οποία, υπό τις συνθήκες χρήσης τους, είναι ακίνδυνα ή λιγότερο επικίνδυνα για την ασφάλεια ή την υγεία, ο εργοδότης φροντίζει ώστε η παραγωγή και η χρήση του 1καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα να πραγματοποιούνται σε κλειστό σύστημα, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικά εφικτό. 3. Εάν δεν είναι τεχνικά δυνατή η χρησιμοποίηση κλειστού συστήματος, ο εργοδότης φροντίζει ώστε η έκθεση των εργαζομένων να μειώνεται στο χαμηλότερο επίπεδο που είναι τεχνικά εφικτό. 97/42/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 4 4. Η έκθεση δεν πρέπει να υπερβαίνει την οριακή τιμή καρκινογόνου παράγοντα η οποία ορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ. 90/394/ΕΟΚ 197/42/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 4 21999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο4 31999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 15. Σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποίησης 2καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα, ο εργοδότης εφαρμόζει όλα τα ακόλουθα μέτρα: α) περιορισμό των ποσοτήτων του 2καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα στο χώρο εργασίας. β) περιορισμό του αριθμού των εργαζομένων που εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο. γ) σχεδιασμό των μεθόδων εργασίας και των μέτρων μηχανικού ελέγχου, έτσι ώστε να αποφεύγεται ή να ελαχιστοποιείται η έκλυση 3καρκινογόνων ή μεταλλαξιογόνων παραγόντων στο χώρο εργασίας. δ) αποκομιδή του 3καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα στην πηγή, τοπική απορρόφηση ή γενικό εξαερισμό, που γίνονται κατάλληλα και σύμφωνα με την ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. ε) χρήση των υπαρχουσών κατάλληλων μεθόδων μέτρησης των 3καρκινογόνων ή μεταλλαξιογόνων παραγόντων, ιδίως για την έγκαιρη ανίχνευση ασυνήθους έκθεσης οφειλόμενης σε απρόβλεπτο συμβάν ή σε ατύχημα. στ) εφαρμογή κατάλληλων διαδικασιών και μεθόδων εργασίας. ζ) μέτρα συλλογικής προστασίας ή/και μέτρα ατομικής προστασίας, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η έκθεση δεν μπορεί να αποφευχθεί με άλλα μέσα. η) μέτρα υγιεινής, ιδίως τακτικός καθαρισμός των δαπέδων, των τοίχων και των λοιπών επιφανειών. θ) ενημέρωση των εργαζομένων. ι) οριοθέτηση των επικίνδυνων ζωνών και χρήση κατάλληλων σημάτων προειδοποίησης και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των σημάτων «απαγορεύεται το κάπνισμα» σε χώρους στους οποίους οι εργαζόμενοι εκτίθενται ή ενδέχεται να εκτεθούν σε 3καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. ια) εγκατάσταση συστημάτων για τις περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης που ενδέχεται να προκαλέσουν συνήθως υψηλή έκθεση. ιβ) μέσα για την ακίνδυνη αποθήκευση, χειρισμό και μεταφορά, ιδίως με τη χρήση δοχείων σφραγισμένων και επισημασμένων με τρόπο ευανάγνωστο, σαφή και ευδιάκριτο. ιγ) μέσα για την ασφαλή συλλογή, αποθήκευση και αποκομιδή των αποβλήτων από τους εργαζόμενους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δοχείων σφραγισμένων και επισημασμένων με τρόπο ευανάγνωστο, σαφή και ευδιάκριτο. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Άρθρο 6 Ενημέρωση της αρμόδιας αρχής Εφόσον τα αποτελέσματα της αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 καταδεικνύουν κίνδυνο για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων, οι εργοδότες, μετά από σχετική αίτηση, θέτουν στη διάθεση της αρμόδιας αρχής τις κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με: α) τις βιομηχανικές δραστηριότητες ή/και μεθόδους που εφαρμόζονται, καθώς και τους λόγους για τους οποίους χρησιμοποιούνται 1καρκινογόνοι ή μεταλλαξιογόνοι παράγοντες. β) τις παραγόμενες ή χρησιμοποιούμενες ποσότητες ουσιών ή παρασκευασμάτων που περιέχουν 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. γ) τον αριθμό των εργαζομένων που εκτίθενται. δ) τα προληπτικά μέτρα που λαμβάνονται. ε) τον τύπο του προστατευτικού εξοπλισμού που χρησιμοποιείται. στ) τη φύση και το βαθμό της έκθεσης. ζ) τις περιπτώσεις υποκατάστασης. 90/394/ΕΟΚ Άρθρο 7 Απρόβλεπτη έκθεση 1. Σε περίπτωση απρόβλεπτων συμβάντων ή ατυχημάτων τα οποία μπορεί να προκαλέσουν ασυνήθη έκθεση των εργαζομένων, ο εργοδότης πληροφορεί σχετικά τους εργαζόμενους. 2. Έως ότου αποκατασταθεί κανονικά η κατάσταση και εφόσον δεν έχουν εξαλειφθεί τα αίτια της ασυνήθους έκθεσης: α) στην προσβληθείσα ζώνη, επιτρέπεται να εργάζονται μόνον οι εργαζόμενοι που είναι αναγκαίοι για την εκτέλεση των επισκευών και άλλων εργασιών που είναι απαραίτητες. β) οι εν λόγω εργαζόμενοι εφοδιάζονται με προστατευτικό ιματισμό και ατομικό προστατευτικό αναπνευστικό εξοπλισμό τον οποίο πρέπει να φέρουν. η έκθεση δεν μπορεί να είναι διαρκής και περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο για κάθε εργαζόμενο. γ) οι μη φέροντες προστατευτικό εξοπλισμό εργαζόμενοι δεν επιτρέπεται να εργάζονται στην προσβληθείσα ζώνη. Άρθρο 8 Προβλεπτή έκθεση 1. Για ορισμένες δραστηριότητες, όπως η συντήρηση, όπου είναι δυνατόν να προβλεφθεί η πιθανότητα αισθητά αυξημένης έκθεσης των εργαζομένων και όπου έχουν ήδη εξαντληθεί όλες οι δυνατότητες για τη λήψη άλλων τεχνικών προληπτικών μέτρων για τον περιορισμό της έκθεσης αυτής, ο εργοδότης καθορίζει, αφού ζητηθεί η γνώμη των εργαζομένων ή/και των εκπροσώπων τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση, με την επιφύλαξη δε πάντοτε των ευθυνών που φέρει ο εργοδότης, τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η διάρκεια έκθεσης των εργαζομένων και να διασφαλιστεί η προστασία τους κατά τις δραστηριότητες αυτές. Κατ' εφαρμογή του πρώτου εδαφίου, διατίθεται στους εν λόγω εργαζομένους προστατευτικός ιματισμός και ατομικός προστατευτικός αναπνευστικός εξοπλισμός, τα οποία πρέπει να φέρουν για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η ασυνήθης έκθεση. η έκθεση αυτή δεν μπορεί να είναι διαρκής και περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο για κάθε εργαζόμενο. 2. Λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι ζώνες στις οποίες διεξάγονται οι δραστηριότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο, να είναι σαφώς οριοθετημένες και να έχουν εμφανή σήμανση, ή ώστε να αποτρέπεται, με άλλους τρόπους, η πρόσβαση στους χώρους αυτούς ατόμων που δεν έχουν σχετική άδεια. Άρθρο 9 Πρόσβαση στις ζώνες κινδύνου Οι εργοδότες λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι ζώνες στις οποίες διεξάγονται οι δραστηριότητες ως προς τις οποίες τα αποτελέσματα της αξιολόγησης που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 καταδεικνύουν κίνδυνο για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων να μην είναι προσπελάσιμες για εργαζόμενους άλλους από εκείνους που αναγκαστικά εισέρχονται λόγω της εργασίας ή των καθηκόντων τους. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Άρθρο 10 Μέτρα υγιεινής και μέτρα ατομικής προστασίας 1. Για κάθε δραστηριότητα κατά την άσκηση της οποίας υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες,οι εργοδότες υποχρεούνται να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για τους ακόλουθους σκοπούς: α) οι εργαζόμενοι να μην τρώγουν, πίνουν ή καπνίζουν στις ζώνες εργασίας στις οποίες υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες. 90/394/ΕΟΚ β) να παρέχεται στους εργαζόμενους κατάλληλος προστατευτικός ιματισμός η άλλος κατάλληλος ειδικός ιματισμός. γ) να προβλέπεται η ύπαρξη χωριστών χώρων εναπόθεσης του ιματισμού εργασίας ή προστασίας, αφενός, και του κανονικού ιματισμού, αφετέρου. δ) να τίθενται στη διάθεση των εργαζομένων κατάλληλες και πλήρεις εγκαταστάσεις λουτρών και αποχωρητηρίων. ε) ο εξοπλισμός προστασίας να είναι σωστά τοποθετημένος σε καθορισμένο χώρο και να ελέγχεται και να καθαρίζεται, αν είναι δυνατόν, πριν και, οπωσδήποτε, μετά από κάθε χρήση. στ) ο δε ελαττωματικός εξοπλισμός προστασίας να επισκευάζεται ή να αντικαθίσταται πριν από νέα χρήση. 2. Το κόστος των μέτρων αυτών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν πρέπει να βαρύνει τους εργαζομένους. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Άρθρο 11 Ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων 1. Ο εργοδότης λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ώστε οι εργαζόμενοι ή/και οι εκπρόσωποί τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση να λαμβάνουν κατάλληλη και επαρκή εκπαίδευση, βάσει όλων των διαθέσιμων πληροφοριών ιδίως με τη μορφή ενημέρωσης και οδηγιών, σχετικά με: α) τους ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων κινδύνων που οφείλονται στην κατανάλωση καπνού. β) τις προφυλάξεις που πρέπει να λαμβάνονται για την πρόληψη της έκθεσης. γ) τις απαιτήσεις υγιεινής. δ) τη χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού και ιματισμού. ε) τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται από τους εργαζόμενους, και ιδίως από το προσωπικό επέμβασης, σε περίπτωση ατυχήματος και για την πρόληψη ατυχημάτων. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει: - να προσαρμόζεται στην εξέλιξη των κινδύνων και στην εμφάνιση νέων κινδύνων, και - αν χρειάζεται, να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. 2. Οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν τους εργαζομένους σχετικά με τις εγκαταστάσεις και τα δοχεία που βρίσκονται εκεί και περιέχουν 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες, να φροντίζουν ώστε όλα τα δοχεία, συσκευασίες και εγκαταστάσεις που περιέχουν 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες, να έχουν επισημανθεί με τρόπο σαφή και ευανάγνωστο, και να τοποθετούν ευδιάκριτα σήματα κινδύνου. 90/394/ΕΟΚ Άρθρο 12 Ενημέρωση των εργαζομένων Λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται ότι: α) οι εργαζόμενοι ή/και οι εκπρόσωποί τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση μπορούν να ελέγχουν την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, ή μπορούν να συνεργάζονται κατά την εφαρμογή αυτή, ιδίως όσον αφορά: i) τις επιπτώσεις για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, οι οποίες σχετίζονται με την επιλογή και τη χρήση προστατευτικού ιματισμού και εξοπλισμού, με την επιφύλαξη πάντοτε των ευθυνών του εργοδότη για τον καθορισμό της αποτελεσματικότητας του προστατευτικού ιματισμού και εξοπλισμού, ii) τα μέτρα που καθορίζει ο εργοδότης και τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο, με την επιφύλαξη πάντοτε των ευθυνών του εργοδότη για τον καθορισμό των μέτρων αυτών. β) οι εργαζόμενοι ή/και οι εκπρόσωποί τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση, ενημερώνονται το ταχύτερο δυνατόν για τις περιπτώσεις ασυνήθους έκθεσης, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 8, για τα αίτιά τους και για τα ληφθέντα ή ληπτέα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης. γ) ο εργοδότης τηρεί ενημερωμένο κατάλογο των εργαζομένων που είναι επιφορτισμένοι με την άσκηση των δραστηριοτήτων ως προς τις οποίες τα αποτελέσματα της αξιολόγησης που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 καταδεικνύουν κίνδυνο για την ασφάλεια ή την υγεία των εργαζομένων, με μνεία, εφόσον οι σχετικές πληροφορίες υπάρχουν, της έκθεσης στην οποία υποβλήθηκαν. δ) ο γιατρός ή/και αρμόδια αρχή, καθώς και κάθε άτομο αρμόδιο για την ασφάλεια ή την υγεία στο χώρο εργασίας έχουν πρόσβαση στον κατάλογο που αναφέρεται στο στοιχείο γ). ε) κάθε εργαζόμενος έχει πρόσβαση στις πληροφορίες που περιέχονται στον κατάλογο και οι οποίες τον αφορούν προσωπικά. στ) οι εργαζόμενοι ή/και εκπρόσωποί τους στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση έχουν πρόσβαση στις ανώνυμες συλλογικές πληροφορίες. 90/394/ΕΟΚ (Προσαρμοσμένο) Άρθρο 13 Διαβουλεύσεις και συμμετοχή των εργαζομένων Η διαβούλευση με τους εργαζομένους ή/και τους εκπροσώπους τους και η συμμετοχή αυτών γίνονται σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ σχετικά με τα ζητήματα που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία. 90/394/ΕΟΚ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 90/394/ΕΟΚ Άρθρο 14 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Διορθωτικό, ΕΕ L 37, 12.2.2000, σ. 36 Άρθρο 14 Ιατρική παρακολούθηση 1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική, για να εξασφαλίζεται η κατάλληλη παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων ως προς τους οποίους τα αποτελέσματα της αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 3, παράγραφος 2 καταδεικνύουν κίνδυνο για την ασφάλεια ή την υγεία. 2. Τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πρέπει να είναι τέτοιου είδους ώστε να επιτρέπουν σε κάθε εργαζόμενο να υποβάλλεται, εφόσον αυτό ενδείκνυται, σε κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση: - πριν από την έκθεση, - κατά τακτικά διαστήματα μετά την έκθεση. Τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι τέτοιου είδους, ώστε να καθίσταται άμεσα δυνατή η εφαρμογή ατομικών ιατρικών μέτρων και μέτρων ιατρικής της εργασίας. 3. Αν ένας εργαζόμενος παρουσιάζει ανωμαλία που ενδέχεται να οφείλεται στην έκθεσή του σε 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες, ο ιατρός ή η αρμόδια για την ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων αρχή μπορεί να ζητάει από άλλους εργαζομένους που έχουν επίσης εκτεθεί στους ίδιους καρκινογόνους παράγοντες να υποβληθούν σε ιατρική παρακολούθηση. Στην περίπτωση αυτή, γίνεται επανεκτίμηση του κινδύνου έκθεσης σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2. 4. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγματοποιείται ιατρική παρακολούθηση, τηρούνται ατομικοί ιατρικοί φάκελοι και ο ιατρός ή η αρμόδια για την ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων αρχή προτείνει κάθε ατομικό προστατευτικό ή προληπτικό μέτρο που πρέπει να λαμβάνεται για κάθε εργαζόμενο. 5. Πρέπει να παρέχονται πληροφορίες και συμβουλές στους εργαζομένους όσον αφορά την ιατρική παρακολούθηση στην οποία μπορούν να υποβάλλονται μετά την παύση της έκθεσης. 6. Σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες ή/και πρακτικές: - οι εργαζόμενοι έχουν πρόσβαση στα αποτελέσματα της ιατρικής παρακολούθησης που τους αφορούν και - οι ενδιαφερόμενοι εργαζόμενοι ή ο εργοδότης μπορούν να ζητούν επανεξέταση των αποτελεσμάτων της ιατρικής παρακολούθησης. 7. Πρακτικές συστάσεις για την ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων δίδονται στο παράρτημα ΙΙ. 8. Όλες οι περιπτώσεις καρκίνου που έχουν αναγνωριστεί, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες ή/και πρακτικές ότι οφείλονται στην έκθεση σε 21καρκινογόνο ή μεταλλαξιογόνο παράγοντακατά την εργασία, πρέπει να γνωστοποιούνται στις υπεύθυνες αρχές. 90/394/ΕΟΚ (Προσαρμοσμένο) Άρθρο 15 Τήρηση φακέλων Ο κατάλογος που προβλέπεται στο άρθρο 12, στοιχείο γ) και ο ατομικός ιατρικός φάκελος που προβλέπεται στο άρθρο 14, παράγραφος 4 διατηρούνται επί σαράντα τουλάχιστον χρόνια μετά την παύση της έκθεσης, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή/και πρακτική. Οι φάκελοι αυτοί διαβιβάζονται στην αρμόδια υπηρεσία σε περίπτωση παύσης της λειτουργίας της επιχείρησης, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες ή/και πρακτικές. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Άρθρο 16 Οριακές τιμές 1. Το Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 137, παράγραφος 2 της συνθήκης, καθορίζει οριακές τιμές στις οδηγίες βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων, όσον αφορά όλους εκείνους τους 1καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες για τους οποίους τούτο είναι δυνατόν, και εν ανάγκη, άλλες άμεσα συνδεόμενες διατάξεις. 2. Οι οριακές τιμές και οι άλλες άμεσα συνδεόμενες διατάξεις καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ. 90/394/ΕΟΚ 11999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο3 Άρθρο 17 Παραρτήματα 1. Τα παραρτήματα Ι και ΙΙΙ μπορούν να τροποποιηθούν μόνο σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 137, παράγραφος 2 της συνθήκης. 2. Οι καθαρά τεχνικές προσαρμογές του παραρτήματος ΙΙ σύμφωνα με την τεχνική πρόοδο, την εξέλιξη των διεθνών κανονισμών ή προδιαγραφών και των γνώσεων στον τομέα των 1καρκινογόνων ή μεταλλαξιογόνων παραγόντων, θεσπίζονται με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 17 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ. 90/394/ΕΟΚ Άρθρο 18 Εκμετάλλευση των στοιχείων Η εκμετάλλευση των στοιχείων που γίνεται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, με βάση τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 14 παράγραφος 8, τίθεται στη διάθεση της Επιτροπής. 90/394/ΕΟΚ (Προσαρμοσμένο) Άρθρο 19 Ενημέρωση της Επιτροπής Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Άρθρο 20 Κατάργηση Η οδηγία 90/394/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με τις οδηγίες που παρατίθενται στο παράρτημαIV μέρος Α, καταργείται υπό την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών σε ό,τι αφορά στις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο που εμφαίνονται στο παράρτημαIV μέρος Β. Οι αναφορές στην καταργούμενη οδηγία θεωρούνται ότι γίνονται στην παρούσα οδηγία και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας που εμφαίνεται στο παράρτημα V. Άρθρο 21 Έναρξη Ισχύος Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρθρο 22 Αποδέκτες Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, [...] Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος [...] [...] 90/394/ΕΟΚ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Κατάλογος ουσιών, παρασκευασμάτων και μεθόδων (άρθρο 2 στοιχείο α) iii)) 1. Παρασκευή αουραμίνης. 97/42/EK Άρθρο 1, σημείο 5 2. Εργασίες που συνεπάγονται έκθεση σε πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες που περιέχονται μέσα στην αιθάλη άνθρακα, την ανθρακόπισσα ή την πισσάσφαλτο. 90/394/EOK 3. Εργασίες που συνεπάγονται έκθεση στον κονιορτό, τον καπνό ή την ομίχλη που παράγονται κατά τη φρύξη και τον ηλεκτρικό καθαρισμό θειούχων συμπηγμάτων νικελίου. 4. Μέθοδος ισχυρού οξέος στην παρασκευή ισοπροπυλικής αλκοόλης. 1999/38 Άρθρο 1, σημείο 5 5. Εργασίες που περιλαμβάνουν έκθεση σε σκόνες σκληρών ξύλων [14]. [14] Κατάλογος ορισμένων σκληρών ξύλων περιέχεται στον τόμο 62 των μονογραφιών για την εκτίμηση των κινδύνων καρκινογένεσης στον άνθρωπο «Wood and Dust Formaldehyde» (Σκόνη ξύλου και φοραλδεΰδη) που εκδόθηκε από το Διεθνές κέντρο καρκινολογικών Ερευνών, Λυών 1995. 90/394/ΕΟΚ 11999/38 Άρθρο 1, σημείο 3 Διορθωτικό, ΕΕ L 37, 12.2.2000, σ. 36 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Πρακτικές συστάσεις για την ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων (άρθρο 14 παράγραφος 7) 1. Ο ιατρός ή/και η αρμόδια αρχή για την ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων που εκτίθενται σε 12καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες οφείλουν να γνωρίζουν καλώς τις συνθήκες ή τις περιστάσεις έκθεσης κάθε εργαζόμενου. 2. Η ιατρική παρακολούθηση των εργαζομένων πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις αρχές και τις πρακτικές της ιατρικής της εργασίας και πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα μέτρα: - κατάρτιση φακέλου με το ιατρικό και επαγγελματικό ιστορικό κάθε εργαζόμενου, - προσωπική συνέντευξη, - ενδεχομένως, βιολογική παρακολούθηση, καθώς και ανίχνευση των πρώιμων και αντιστρεπτών επιπτώσεων επί της υγείας του εξεταζόμενου. Μπορούν να αποφασίζονται περαιτέρω ιατρικές εξετάσεις για κάθε εργαζόμενο ο οποίος υποβάλλεται σε ιατρική παρακολούθηση, λαμβανομένων υπόψη των πλέον πρόσφατων γνώσεων της ιατρικής της εργασίας. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ Οριακές τιμές και άλλες άμεσα συνδεόμενες διατάξεις (άρθρο 16) 1999/38/ΕΚ Άρθρο 1, σημείο 6 (Προσαρμοσμένο) Α. ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ >ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ> 90/394/ΕΟΚ Β. ΑΛΛΕΣ ΑΜΕΣΑ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ π. υ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV Μέρος Α Καταργούμενη οδηγία με τις διαδοχικές τροποποιήσεις της (που αναφέρονται στο άρθρο 20, παράγραφος 1) Οδηγία 90/394/ΕΟΚ του Συμβουλίου // (ΕΕ L 196 της 26.7.1990, σ. 1) Οδηγία 97/42/ΕΚ του Συμβουλίου // (ΕΕ L 179 της 8.7.1997, σ. 4) Οδηγία 1999/38/ΕΚ του Συμβουλίου // (ΕΕ L 138 της 1.6.1999, σ. 66) Mέρος B Κατάλογος ημερομηνιών ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο (που αναφέρονται στο άρθρο 20) Οδηγία // Προθεσμία ενσωμάτωσης 90/394/ΕΟΚ // 31 Δεκεμβρίου 1992 97/42/ΕΚ // 27 Ιουνίου 2000 1999/38/ΕΚ // 29 Απριλίου 2003 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ Οδηγία 90/394/ΕΟΚ // Παρούσα οδηγία Άρθρο 1 // Άρθρο 1 Άρθρο 2, στοιχείο α) // Άρθρο 2, στοιχείο α) Άρθρο 2, στοιχείο αα) // Άρθρο 2, στοιχείο β) Άρθρο 2, στοιχείο β) // Άρθρο 2, στοιχείο γ) Άρθρα 3 έως 9 // Άρθρα 3 έως 9 Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο α) // Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο α) Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο β), πρώτο εδάφιο // Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο β) Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο β), δεύτερο εδάφιο // Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο γ) Άρθρο 10, παράγραφος 1,στοιχείο γ) // Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δ) Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δ) και ε) // Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο ε) Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο στ) // Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο στ) Άρθρο 10, παράγραφος 2 // Άρθρο 10, παράγραφος 2 Άρθρο 11 έως 15 // Άρθρα 11 έως 15 Άρθρο 17 // Άρθρο 17 Άρθρο 18 // Άρθρο 18 Άρθρο 19, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο // -------- Άρθρο 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο // -------- Άρθρο 19, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο // -------- Άρθρο 19, παράγραφος 2 // Άρθρο 19 -------- // Άρθρο 20 -------- // Άρθρο 21 Άρθρο 20 // Άρθρο 22 Παράρτημα I // Παράρτημα I Παράρτημα II // Παράρτημα II Παράρτημα III // Παράρτημα III -------- // Παράρτημα IV -------- // Παράρτημα V