This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 32016D0544
Council Implementing Decision (EU) 2016/544 of 19 August 2015 approving the macroeconomic adjustment programme of Greece (2015/1411)
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/544 του Συμβουλίου, της 15ης Φεβρουαρίου 2016, για την έγκριση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας (2015/1411)
Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/544 του Συμβουλίου, της 15ης Φεβρουαρίου 2016, για την έγκριση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας (2015/1411)
ΕΕ L 91 της 7.4.2016, pp. 27–32
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
In force: This act has been changed. Current consolidated version:
07/07/2017
|
7.4.2016 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
L 91/27 |
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2016/544 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 15ης Φεβρουαρίου 2016
για την έγκριση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας (2015/1411) (1)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ τα οποία αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με σοβαρές δυσκολίες αναφορικά με τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα (2), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Το άρθρο 136 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») προβλέπει τη δυνατότητα θέσπισης μέτρων για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ, προκειμένου να διασφαλιστεί η καλή λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης. |
|
(2) |
Από το 2010, η Ελλάδα έχει λάβει χρηματοπιστωτική συνδρομή από τα κράτη μέλη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο («ΔΝΤ»). Το πρώτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα εγκρίθηκε στις 2 Μαΐου 2010: τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ συμφώνησαν να χορηγήσουν διμερή δάνεια, που θα συγκέντρωνε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συνολικού ποσού 80 δισεκατ. EUR, το οποίο θα εκταμιευόταν από τον Μάιο του 2010 έως τον Ιούνιο του 2013, ενώ το ΔΝΤ συνεισέφερε επιπλέον ποσό 30 δισεκατ. EUR στο πλαίσιο ρύθμισης συμπαράστασης. Το δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα εγκρίθηκε στις 14 Μαρτίου 2012. Τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και το ΔΝΤ διέθεσαν τα μη εκταμιευθέντα ποσά του πρώτου προγράμματος, συν πρόσθετο ποσό 130 δισεκατ. EUR για τα έτη 2012-2014. Ενώ η χρηματοδότηση του πρώτου προγράμματος βασίστηκε σε διμερή δάνεια, συμφωνήθηκε ότι, από την πλευρά των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, το δεύτερο πρόγραμμα θα χρηματοδοτούνταν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας («ΕΤΧΣ»), που είχε τεθεί σε πλήρη λειτουργία τον Αύγουστο του 2010. Συνολικά, το δεύτερο πρόγραμμα προέβλεπε χρηματοπιστωτική συνδρομή ύψους 164,5 δισεκατ. EUR έως τα τέλη του 2014 (στη συνέχεια το χρονικό διάστημα παρατάθηκε έως τα τέλη Ιουνίου του 2015). Από το σύνολο αυτό, η συνεισφορά της ζώνης του ευρώ ανέρχεται σε 144,7 δισεκατ. EUR, που έπρεπε να χορηγηθούν μέσω του ΕΤΧΣ, ενώ το ΔΝΤ συνεισέφερε 19,8 δισεκατ. EUR, ως μέρος ρύθμισης τετραετούς διάρκειας, ύψους 28 δισεκατ. EUR, δυνάμει του Διευρυμένου Πιστωτικού Μηχανισμού για την Ελλάδα, που εγκρίθηκε από το ΔΝΤ τον Μάρτιο του 2012. |
|
(3) |
Στις 8 Ιουλίου 2015, υπό το πρίσμα των συνεχιζόμενων σοβαρών οικονομικών και χρηματοοικονομικών διαταραχών, οι ελληνικές αρχές ζήτησαν χρηματοπιστωτική συνδρομή από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας («ΕΜΣ»), προκειμένου να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, να καλυφθούν οι δανειακές υποχρεώσεις της Ελλάδας, να στηριχθεί η επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στη βιώσιμη ανάπτυξη και να διασφαλιστεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ και των κρατών μελών της. |
|
(4) |
Δυνάμει του άρθρου 13 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΜΣ και με σκοπό να τεθεί η βάση μιας απόφασης του συμβουλίου των διοικητών του ΕΜΣ, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2, για το αν θα χορηγηθεί, καταρχήν, στήριξη σταθερότητας στην Ελλάδα με τη μορφή δανείου, στις 8 Ιουλίου 2015 ο πρόεδρος του συμβουλίου των διοικητών του ΕΜΣ ανέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ»), να εκτιμήσει την ύπαρξη κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της ή των κρατών μελών της, να εκτιμήσει, από κοινού με το ΔΝΤ, αν το δημόσιο χρέος είναι βιώσιμο και να εκτιμήσει τις πραγματικές ή δυνητικές ανάγκες χρηματοδότησης της Ελλάδας. |
|
(5) |
Σύμφωνα με το άρθρο 13 της Συνθήκης ΕΜΣ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και με τη συμβολή του προσωπικού του ΔΝΤ, ολοκλήρωσε τις εν λόγω εκτιμήσεις στις 10 Ιουλίου 2015, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι πληρούνται οι όροι για τη χρηματοπιστωτική ενίσχυση της Ελλάδας, η οποία θα χορηγηθεί με τη μορφή δανείου του ΕΜΣ. Οι ανάγκες χρηματοδότησης υπολογίστηκε ότι ανέρχονταν σε ποσό έως 86 δισεκατ. EUR. |
|
(6) |
Στις 17 Ιουλίου 2015 η Ελλάδα έλαβε 7,16 δισεκατ. EUR βραχυπρόθεσμης χρηματοπιστωτικής συνδρομής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοοικονομικής Σταθεροποίησης («ΕΜΧΣ»), με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/542 του Συμβουλίου (3), προκειμένου να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις αποπληρωμής του Ιουλίου του 2015 και να τακτοποιήσει τις καθυστερημένες οφειλές της προς το ΔΝΤ. Η συνδρομή εκταμιεύθηκε σε μία δόση στις 20 Ιουλίου 2015 και συνδεόταν με όρους οικονομικής πολιτικής. Η συνδρομή του ΕΜΣ θα χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για την αποπληρωμή του εν λόγω βραχυπρόθεσμου δανείου-γέφυρα του ΕΜΧΣ. |
|
(7) |
Στις 16 Ιουλίου 2015 το συμβούλιο των διοικητών του ΕΜΣ κάλεσε την Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ, τον ΕΜΣ, τις ελληνικές αρχές και, κατά περίπτωση, το ΔΝΤ, να συμφωνήσουν επί ενός προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα. Το πρόγραμμα καταρτίστηκε σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. Στις 11 Αυγούστου 2015 τα εν λόγω θεσμικά όργανα και οργανισμοί κατέληξαν σε συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση, σε τεχνικό επίπεδο, σχετικά με ένα πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής («πρόγραμμα»). Το πρόγραμμα που υποβλήθηκε από την Ελλάδα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο έχει ως στόχο να διασφαλίσει την έγκριση μιας δέσμης μεταρρυθμίσεων που είναι αναγκαίες για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, καθώς και να διασφαλίσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να προωθήσει την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική δικαιοσύνη. |
|
(8) |
Κατόπιν την εν λόγω συμφωνίας, η Ελλάδα θα πρέπει να υιοθετήσει μια συνολική δέσμη μέτρων πολιτικής τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν στο πλαίσιο τριετούς προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής, που θα καλύπτει την περίοδο από το τρίτο τρίμηνο του 2015 έως το τρίτο τρίμηνο του 2018. |
|
(9) |
Η συνολική δέσμη μέτρων πολιτικής, τα οποία θα καθοριστούν σε μνημόνιο κατανόησης του ΕΜΣ για τους ειδικούς όρους της οικονομικής πολιτικής («μνημόνιο κατανόησης»), θα πρέπει να αποσκοπεί στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των χρηματοπιστωτικών αγορών και στην αποκατάσταση υγιών μακροοικονομικών μεγεθών και να επιτρέπει στην οικονομία να επανέλθει σε φάση βιώσιμης ανάπτυξης. Θα πρέπει να βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες: αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης και εκσυγχρονισμό του κράτους και της δημόσιας διοίκησης. |
|
(10) |
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής επικαιροποίησαν αναλόγως τις προβλέψεις τους για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ τον Αύγουστο του 2015, με σκοπό τη στήριξη των διαπραγματεύσεων για το πρόγραμμα του ΕΜΣ. Βάσει αυτών των προβλέψεων, που προϋποθέτουν ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ – 3,2 % το 2015, – 0,7 % το 2016, 3,4 % το 2017, 4,1 % το 2018 και 4,2 % το 2019, ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ θα ανέλθει σε 196,3 % το 2015, 200,9 % το 2016, 198,6 % το 2017, 190,7 % το 2018 και 182,3 % το 2019. Συνεπώς, ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ θα αυξηθεί μέχρι το 2016 και θα κινηθεί σε πτωτική τροχιά στη συνέχεια, φθάνοντας το 174,5 % κατ' εκτίμηση το 2020, με τη δυναμική του χρέους να επηρεάζεται από διάφορες εκτός προϋπολογισμού πράξεις. Στο πλαίσιο των αναθεωρημένων προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, το πρωτογενές ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να εμφανίσει έλλειμμα ύψους 7,631 δισεκατ. EUR (4,4 % του ΑΕΠ) το 2015, έλλειμμα ύψους 6,166 δισεκατ. EUR (3,6 % του ΑΕΠ) το 2016, έλλειμμα ύψους 4,089 δισεκατ. EUR (2,3 % του ΑΕΠ) το 2017 και έλλειμμα ύψους 753 εκατ. EUR (0,4 % του ΑΕΠ) το 2018. |
|
(11) |
Οι αρχές θα ακολουθήσουν μια νέα δημοσιονομική πορεία, βασισμένη στην επίτευξη στόχων πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους – 0,25, 0,5, 1,75 και 3,5 % του ΑΕΠ το 2015, το 2016, το 2017 και το 2018 και μετέπειτα, αντιστοίχως. Η πορεία των δημοσιονομικών στόχων είναι σύμφωνη με τους αναμενόμενους ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, καθώς αυτή ανακάμπτει από τη βαθύτερη ύφεσή της στα χρονικά. |
|
(12) |
Η ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας του ελληνικού τραπεζικού τομέα έχει κρίσιμη σημασία για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα και για τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στο σύνολο της ζώνης του ευρώ. Προκειμένου να διατηρηθεί η ρευστότητα του ελληνικού τραπεζικού τομέα, επιβλήθηκαν προσωρινά διοικητικά μέτρα, περιλαμβανομένου του ελέγχου κεφαλαίων. |
|
(13) |
Η εφαρμογή ολοκληρωμένων και φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων σε χρηματοοικονομικούς, δημοσιονομικούς και διαρθρωτικούς τομείς αναμένεται να διασφαλίσει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους. |
|
(14) |
Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, με το ΔΝΤ, θα πρέπει να επαληθεύει ανά τακτά χρονικά διαστήματα την αυστηρή εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος μέσω της πραγματοποίησης αποστολών και της τακτικής υποβολής εκθέσεων από τις ελληνικές αρχές, σε τριμηνιαία βάση. |
|
(15) |
Καθ' όλη τη διάρκεια εφαρμογής της συνολικής δέσμης μέτρων πολιτικής της Ελλάδας, η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει περαιτέρω συμβουλές σε θέματα πολιτικής, καθώς και τεχνική βοήθεια σε συγκεκριμένους τομείς. |
|
(16) |
Οι ελληνικές αρχές θα πρέπει να μεριμνούν, σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες και πρακτικές, για τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην προετοιμασία, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του προγράμματος. |
|
(17) |
Κάθε μορφή χρηματοπιστωτικής συνδρομής που λαμβάνει η Ελλάδα με στόχο να βοηθήσει στην εφαρμογή των πολιτικών στο πλαίσιο του προγράμματος θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τις νομικές απαιτήσεις και τις πολιτικές της Ένωσης, ιδίως με το ενωσιακό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Οι τυχόν παρεμβάσεις υπέρ χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων θα πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού της Ένωσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οποιαδήποτε μέτρα ορίζονται σε μνημόνιο κατανόησης στο πλαίσιο αιτούμενης χρηματοπιστωτικής συνδρομής του ΕΜΣ είναι πλήρως σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε πορεία βιώσιμης ανάπτυξης και δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Ελλάδα εφαρμόζει αυστηρά το πρόγραμμα, τα κυριότερα στοιχεία του οποίου αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης. Το πρόγραμμα καλύπτει τους συγκεκριμένους κινδύνους που εγκυμονεί η Ελλάδα για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ και στοχεύει στην ταχεία επαναφορά μιας υγιούς και βιώσιμης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης στην Ελλάδα και στην αποκατάσταση της ικανότητάς της να χρηματοδοτείται πλήρως από τις διεθνείς χρηματαγορές. Το πρόγραμμα λαμβάνει δεόντως υπόψη τις συστάσεις του Συμβουλίου προς την Ελλάδα δυνάμει των άρθρων 121, 126, 136 και 148 ΣΛΕΕ, καθώς και τις ενέργειες της Ελλάδας για να συμμορφωθεί με αυτές τις συστάσεις, στοχεύοντας παράλληλα στη διεύρυνση, την ενίσχυση και την εμβάθυνση των απαιτούμενων μέτρων πολιτικής.
2. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, με το ΔΝΤ, παρακολουθεί την πρόοδο της Ελλάδας ως προς την εφαρμογή του προγράμματος. Η Ελλάδα συνεργάζεται πλήρως με την Επιτροπή και την ΕΚΤ. Τους παρέχει ιδίως όλες τις πληροφορίες τις οποίες θεωρούν αναγκαίες για την παρακολούθηση του προγράμματος.
3. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με το ΔΝΤ, εξετάζει με τις ελληνικές αρχές τυχόν τροποποιήσεις και επικαιροποιήσεις του προγράμματος που ενδέχεται να χρειαστούν προκειμένου να λαμβάνονται δεόντως υπόψη, μεταξύ άλλων, οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων και των πραγματικών στοιχείων, οι αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις, καθώς και οι μακροοικονομικοί και χρηματοοικονομικοί κραδασμοί.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή εφαρμογή του προγράμματος και η διόρθωση των ανισορροπιών με βιώσιμο τρόπο, η Επιτροπή παρέχει συνεχείς συμβουλές και καθοδήγηση όσον αφορά τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και τις μεταρρυθμίσεις της χρηματοοικονομικής αγοράς.
Η Επιτροπή προβαίνει σε τακτική αξιολόγηση του οικονομικού αντικτύπου του προγράμματος και διατυπώνει συστάσεις για τις αναγκαίες διορθώσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, την εξασφάλιση της αναγκαίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την ελαχιστοποίηση των αρνητικών κοινωνικών επιπτώσεων.
Άρθρο 2
1. Οι βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι: η αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, η διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης και ο εκσυγχρονισμός του κράτους και της δημόσιας διοίκησης.
2. Η Ελλάδα επιδιώκει τη δημοσιονομική εξυγίανση, με υψηλής ποιότητας μόνιμα μέτρα, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις επιπτώσεις για τα μειονεκτούντα άτομα. Οι ελληνικές αρχές δεσμεύονται να διασφαλίζουν τον βιώσιμο χαρακτήρα των δημόσιων οικονομικών και να επιτυγχάνουν σημαντικά και βιώσιμα πρωτογενή πλεονάσματα μεσοπρόθεσμα, τα οποία θα μειώνουν σταθερά τον δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ. Συνεπώς, οι αρχές συνεχίζουν να ακολουθούν μια νέα δημοσιονομική πορεία, βασισμένη στην επίτευξη στόχων πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους – 0,25, 0,5, 1,75 και 3,5 % του ΑΕΠ το 2015, το 2016, το 2017 και το 2018 και μετέπειτα, αντιστοίχως. Η Ελλάδα θέτει ως στόχο την επίτευξη μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλεονάσματος ύψους 3,5 % του ΑΕΠ, μέσω ενός συνδυασμού εμπροσθοβαρών παραμετρικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων του συστήματος ΦΠΑ και του συνταξιοδοτικού συστήματός της, με την υποστήριξη ενός φιλόδοξου προγράμματος για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, καθώς και για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζεται η επαρκής προστασία των ευπαθών ομάδων. Επιπλέον των ανωτέρω μέτρων, οι αρχές δεσμεύονται να θεσπίσουν, τον Οκτώβριο του 2015, αξιόπιστα διαρθρωτικά μέτρα που θα αποφέρουν τουλάχιστον το 0,75 % του ΑΕΠ με ισχύ από το 2017 και το 0,25 % του ΑΕΠ με ισχύ από το 2018 για να στηρίξουν την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου για πρωτογενές ισοζύγιο ύψους 3,5 % του ΑΕΠ. Οι αρχές δεσμεύονται να λάβουν περαιτέρω διαρθρωτικά μέτρα τον Οκτώβριο του 2016, αν κριθούν αναγκαία για να διασφαλιστούν οι στόχοι του 2017 και του 2018. Τα εν λόγω μέτρα θα περιλαμβάνουν τον περιορισμό των αμυντικών δαπανών, την προγραμματισμένη μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και το πάγωμα των υποχρεωτικών δαπανών. Τα φορολογικά μέτρα παραμετρικού χαρακτήρα ενισχύονται από ευρύ φάσμα διοικητικών μέτρων για την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε θέματα είσπραξης και επιβολής φόρων. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί τους δημοσιονομικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων των δικαστικών αποφάσεων, και λαμβάνει αντισταθμιστικά μέτρα, στον βαθμό που αυτό απαιτείται, για την εκπλήρωση των δημοσιονομικών στόχων. Οι αρχές προτίθενται να μεταφέρουν τουλάχιστον το 30 % του πλεονάσματος που θα επιτευχθεί λόγω επιδόσεων υψηλότερων από τις αναμενόμενες στον χωριστό λογαριασμό που προορίζεται για τη μείωση του χρέους. Επιπλέον, ένα άλλο 30 % του εν λόγω πλεονάσματος θα χρησιμοποιηθεί για την εκκαθάριση μη καταβληθεισών κρατικών υποχρεώσεων του παρελθόντος.
3. Η Ελλάδα θεσπίζει τα μέτρα που προσδιορίζονται κατωτέρω:
|
i) |
Λαμβάνει βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αύξηση των εσόδων και τη στοχοθέτηση και τον περιορισμό των δαπανών. Μεταξύ των μέτρων για την αύξηση των εσόδων, η Ελλάδα καταργεί σταδιακά την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης ντίζελ για τους αγρότες και αυξάνει τον φόρο επί της χωρητικότητας. Οι αρχές λαμβάνουν μέτρα για την έναρξη της διαδικασίας είσπραξης του φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για το 2015, ώστε να εκδοθούν εκκαθαριστικά σημειώματα τον Οκτώβριο του 2015, με την τελευταία δόση να καταβάλλεται τον Φεβρουάριο του 2016. Διορθώνουν επίσης τα ζητήματα που εντοπίστηκαν σχετικά με τα προσφάτως εφαρμοσθέντα μέτρα για τα έσοδα. Επιπλέον, οι αρχές δεσμεύτηκαν ως προς τη στοχοθέτηση και τον περιορισμό των δαπανών, με τη μείωση του κόστους της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και την εκκίνηση του συνολικού προγράμματος επανεξέτασης του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει περαιτέρω μέτρα με δημοσιονομική επίπτωση, όπως μεταρρυθμίσεις της δημόσιας διοίκησης, μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε θέματα είσπραξης και επιβολής φόρων, καθώς και άλλα παραμετρικά μέτρα. |
|
ii) |
Προκειμένου να αποδείξει τη δέσμευσή της για την εφαρμογή αξιόπιστων δημοσιονομικών πολιτικών, εγκρίνει, τον Οκτώβριο του 2015, συμπληρωματικό προϋπολογισμό για το 2015 εφόσον κριθεί αναγκαίο, το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2016 και μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική για την περίοδο 2016-2019, η οποία θα υποστηρίζεται από μεγάλη και αξιόπιστη δέσμη παραμετρικών μέτρων και διαρθρωτικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων. |
|
iii) |
Θεσπίζει μεταρρυθμίσεις, τόσο στην άμεση όσο και στην έμμεση φορολογία, για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, της εισπραξιμότητας και την τόνωση της προσφοράς εργασίας. Για να δοθεί τέλος στην πρακτική του παρελθόντος και να ενισχυθεί η κουλτούρα καταβολής του φόρου και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, η κυβέρνηση λαμβάνει ισχυρά μέτρα για τη βελτίωση της είσπραξης και δεν θεσπίζει νέες ρυθμίσεις δόσεων ή διακανονισμού ή αμνηστίας, ούτε επεκτείνει τις ισχύουσες ρυθμίσεις. |
|
iv) |
Συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού και των ελέγχων των δαπανών, στην εκκαθάριση καθυστερημένων οφειλών και στην ενίσχυση της υποβολής εκθέσεων για τον προϋπολογισμό και της διαχείρισης των ταμειακών διαθεσίμων. Η κυβέρνηση δεσμεύεται να καταστήσει λειτουργικό το δημοσιονομικό συμβούλιο. |
|
v) |
Λαμβάνει περαιτέρω μέτρα στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων για την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας του ελληνικού συστήματος δημόσιων συμβάσεων, την πρόληψη ανάρμοστων συμπεριφορών και τη διασφάλιση μεγαλύτερης λογοδοσίας και ελέγχου. Θα συμφωνηθούν πολιτικές με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία συνδράμει στην εφαρμογή ενός σχεδίου δράσης. |
|
vi) |
Εφαρμόζει πλήρως τις υφιστάμενες μεταρρυθμίσεις και επίσης προβαίνει σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, με στόχο την επίτευξη εξοικονόμησης της τάξης του 0,25 % του ΑΕΠ το 2015 και της τάξης του 1 % του ΑΕΠ έως το 2016. Μεταξύ άλλων, η δέσμη αποσκοπεί στη δημιουργία ισχυρών αντικινήτρων για πρόωρη συνταξιοδότηση, αυξάνοντας τις κυρώσεις για την πρόωρη συνταξιοδότηση και καταργώντας σταδιακά τα κεκτημένα δικαιώματα συνταξιοδότησης πριν από τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης. |
|
vii) |
Συνεχίζει τη μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας, τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών και τη διαχείριση των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων, βελτιώνει τη διαχείριση των νοσοκομείων, αυξάνει τις νοσοκομειακές προμήθειες που διενεργούνται συγκεντρωτικά, διαχειρίζεται τη ζήτηση φαρμακευτικών προϊόντων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης μέσω τεκμηριωμένων πρωτοκόλλων ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, προβαίνει σε αναθέσεις προς ιδιώτες παρόχους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, εκσυγχρονίζει τα συστήματα μηχανοργάνωσης και αναπτύσσει νέο σύστημα ηλεκτρονικού παραπεμπτικού για την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια περίθαλψη που επιτρέπει τη διατύπωση οδών περίθαλψης για τους ασθενείς. |
|
viii) |
Έως τον Μάρτιο του 2016, εγκρίνει νέα σειρά καθεστώτων εγγυημένης στήριξης της απασχόλησης με εξατομικευμένα ενεργητικά μέτρα στον τομέα της αγοράς εργασίας για τους συμμετέχοντες, με χρήση τοπικών συμπράξεων, με συμμετοχή του ιδιωτικού και κοινωνικού τομέα της οικονομίας και με διασφάλιση της αποτελεσματικής και αποδοτικής χρήσης των διαθέσιμων πόρων. Η επίτευξη μιας δικαιότερης κοινωνίας θα απαιτήσει να βελτιώσει η Ελλάδα τον σχεδιασμό του συστήματός της για την κοινωνική πρόνοια, ώστε να υπάρχει ένα γνήσιο δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας το οποίο θα διοχετεύει με στοχοθετημένο τρόπο τους πενιχρούς πόρους σε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Οι αρχές προτίθενται να κάνουν χρήση της διαθέσιμης τεχνικής βοήθειας από διεθνείς οργανισμούς για την επανεξέταση της κοινωνικής πρόνοιας και για την εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. |
4. Για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Ελλάδα λαμβάνει άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) και την αποκατάσταση της ρευστότητας και των κεφαλαίων στο τραπεζικό σύστημα. Η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν από τα τέλη του 2015 και συνοδεύεται από παράλληλα μέτρα για την ενίσχυση της διακυβέρνησης του Ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («ΕΛΤΧΣ») και των τραπεζών. Περαιτέρω μέτρα περιλαμβάνουν την τακτοποίηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων («ΜΕΔ») και τη διακυβέρνηση του ΕΛΤΧΣ και των τραπεζών.
5. Για την προώθηση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και των επενδύσεων, η Ελλάδα σχεδιάζει και εφαρμόζει ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στις αγορές εργασίας και τις αγορές προϊόντων (συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας), με τις οποίες όχι μόνο διασφαλίζεται η πλήρης συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά επίσης στοχεύεται και η επίτευξη βέλτιστων ευρωπαϊκών πρακτικών. Οι περισσότερο ανοικτές αγορές είναι ουσιώδους σημασίας για να δημιουργηθούν οικονομικές ευκαιρίες και να ενισχυθεί η κοινωνική δικαιοσύνη με περιορισμό της προσοδοθηρίας και της μονοπωλιακής συμπεριφοράς, η οποία μεταφράζεται σε υψηλότερες τιμές και χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο. Σύμφωνα με την αναπτυξιακή τους στρατηγική, οι αρχές εντείνουν τις προσπάθειές τους για να υλοποιήσουν βασικές πρωτοβουλίες και μεταρρυθμιστικές προτάσεις, καθώς και για να εμπλουτίσουν το πρόγραμμα με περαιτέρω φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις οι οποίες στηρίζουν την επιστροφή της χώρας στη βιώσιμη ανάπτυξη, προσελκύουν επενδύσεις και δημιουργούν θέσεις εργασίας.
6. Οι ελληνικές αγορές ενέργειας χρειάζονται ευρείας κλίμακας μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τη νομοθεσία και τις πολιτικές της Ένωσης, να καταστούν πιο σύγχρονες και ανταγωνιστικές, να μειωθούν οι μονοπωλιακές πρόσοδοι και οι ανεπάρκειες, να προωθηθεί η καινοτομία, να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για την ευρύτερη υιοθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του φυσικού αερίου και να διασφαλιστεί η μετακύλιση στους καταναλωτές των οφελών που θα προκύψουν από όλες αυτές τις αλλαγές. Οι αρχές εγκρίνουν τη μεταρρύθμιση της αγοράς φυσικού αερίου και του σχετικού ειδικού χάρτη πορείας, που θα έχουν ως αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, την πλήρη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή για όλους τους καταναλωτές έως το 2018, και κοινοποιούν στην Επιτροπή το μεταρρυθμισμένο σύστημα πληρωμών δυναμικότητας (συμπεριλαμβανομένου ενός προσωρινού και ενός μόνιμου μηχανισμού) και τα προϊόντα της νέας οργάνωσης της αγοράς ηλεκτρισμού. Σε κάθε περίπτωση, έως το 2020 καμία επιχείρηση δεν επιτρέπεται να παράγει ή να εισάγει, άμεσα ή έμμεσα, πάνω από το 50 % της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται και εισάγεται στην Ελλάδα.
7. Καταρτίζεται φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, καθώς και πολιτικές για τη στήριξη των επενδύσεων. Η κυβέρνηση δεσμεύεται να διευκολύνει τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και να ολοκληρώσει όλες τις απαιτούμενες κρατικές δράσεις που θα επιτρέπουν την επιτυχή ολοκλήρωση των διαγωνισμών υποβολής προσφορών. Ως προς αυτό, η κυβέρνηση ολοκληρώνει όλες τις δράσεις που απαιτούνται βάσει των συμφωνηθέντων σε τριμηνιαία βάση μεταξύ του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου («ΤΑΙΠΕΔ»), των θεσμικών οργάνων και οργανισμών και της κυβέρνησης. Ο κατάλογος κρατικών δράσεων σε εκκρεμότητα έχει εγκριθεί από το διοικητικό συμβούλιο του ΤΑΙΠΕΔ. Σύμφωνα με τη δήλωση της συνόδου κορυφής της ζώνης του ευρώ της 12ης Ιουλίου 2015 συστήνεται ένα νέο ανεξάρτητο ταμείο («Ταμείο») το οποίο κατέχει σημαντικής αξίας περιουσιακά στοιχεία της Ελλάδας. Πρωταρχικός στόχος του Ταμείου είναι να διαχειρίζεται ελληνικά περιουσιακά στοιχεία σημαντικής αξίας, να προστατεύει, να δημιουργεί και εντέλει να μεγιστοποιεί την αξία τους, την οποία θα ρευστοποιεί με ιδιωτικοποιήσεις και άλλα μέσα.
8. Ένα σύγχρονο κράτος και μια σύγχρονη δημόσια διοίκηση αποτελούν βασική προτεραιότητα του προγράμματος. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ενίσχυση της αποδοτικότητας του δημόσιου τομέα κατά την παροχή ουσιωδών δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Λαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος και για την αναβάθμιση της καταπολέμησης της διαφθοράς. Οι μεταρρυθμίσεις ενισχύουν τη θεσμική και λειτουργική ανεξαρτησία βασικών θεσμών, όπως η φορολογική διοίκηση και η στατιστική υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ).
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ελληνική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2016.
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
M.H.P. VAN DAM
(1) Η παρούσα πράξη εξεδόθη αρχικώς στην Αγγλική γλώσσα μόνο, και δημοσιεύτηκε στην ΕΕ L 219 της 20.8.2015, σ. 12.
(2) ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 1
(3) Βλ. σελίδα 22 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.