Λέξεις κλειδιά
Περίληψη

Λέξεις κλειδιά

1. Κοινωνική ασφάλιση των διακινουμένων εργαζομένων – Αρμοδιότητα των κρατών μελών να ρυθμίζουν τα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης – Όρια – Τήρηση του δικαίου της Ένωσης – Κανόνες της Συνθήκης που διέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων – Ζήτημα αν επηρεάζονται οι παροχές που χορηγούνται δυνάμει της νομοθεσίας ενός και μόνου κράτους μέλους

(Άρθρα 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ· κανονισμός 1408/71 του Συμβουλίου)

2. Κοινωνική ασφάλιση των διακινουμένων εργαζομένων – Υγειονομική ασφάλιση – Πρόσωπο που λαμβάνει σύνταξη αφενός στο κράτος μέλος καταγωγής του και αφετέρου σε ένα άλλο κράτος μέλος – Επιστροφή στο κράτος μέλος καταγωγής κατά τη συνταξιοδότηση

(Κανονισμός 1408/71 του Συμβουλίου, άρθρα 15 και 27)

Περίληψη

1. Ο σκοπός των άρθρων 45 ΣΛΕΕ και 48 ΣΛΕΕ δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί, αν οι διακινούμενοι εργαζόμενοι έχαναν, αφού ασκούσαν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, τα πλεονεκτήματα κοινωνικής ασφάλισης τα οποία τους διασφαλίζει η νομοθεσία ενός και μόνο κράτους μέλους, ιδίως όταν αυτά τα πλεονεκτήματα συνιστούν το αντάλλαγμα για τις εισφορές που έχουν καταβάλει. Πράγματι, η ρύθμιση της Ένωσης για τον συντονισμό των εθνικών νομοθεσιών κοινωνικής ασφάλισης, λαμβανομένων υπόψη ιδίως των σκοπών που επιδιώκει, δεν μπορεί να εφαρμόζεται κατά τρόπον ώστε να στερεί τον διακινούμενο εργαζόμενο ή τους εξ αυτού έλκοντες δικαιώματα από παροχές χορηγούμενες δυνάμει της νομοθεσίας ενός και μόνου κράτους μέλους, εκτός αν προβλέπεται συναφώς ρητή εξαίρεση σύμφωνη προς τους σκοπούς αυτούς. Τα άρθρα αυτά, όπως και ο κανονισμός 1408/71, ο οποίος έχει εκδοθεί για την εφαρμογή τους, έχουν ως σκοπό, μεταξύ άλλων, την αποφυγή του ενδεχομένου να υφίσταται ο εργαζόμενος ο οποίος, αφού έκανε χρήση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας, έχει εργαστεί σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη δυσμενέστερη μεταχείριση, χωρίς να υπάρχει αντικειμενικός δικαιολογητικός λόγος, έναντι του εργαζόμενου που έχει διανύσει όλο τον εργασιακό του βίο σε ένα μόνο κράτος μέλος.

(βλ. σκέψεις 74-76)

2. Τα άρθρα 15 και 27 του κανονισμού 1408/71, όπως τροποποιήθηκε και ενημερώθηκε με τον κανονισμό 118/97 και όπως τροποποιήθηκε στη συνέχεια με τον κανονισμό 1386/2001, έχουν την έννοια ότι δεν αντιβαίνει στα άρθρα αυτά η δυνατότητα ενός ατόμου το οποίο λαμβάνει σύνταξη γήρατος από τα ταμεία συντάξεων τόσο του κράτους μέλους από το οποίο κατάγεται, όσο και του κράτους μέλους στο οποίο διήνυσε το μεγαλύτερο μέρος του επαγγελματικού του βίου, και το οποίο έχει μετοικήσει από το τελευταίο αυτό κράτος μέλος στο κράτος μέλος καταγωγής του να εξακολουθεί, λόγω προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης σε αυτοτελές σύστημα ασφάλισης κατά του κινδύνου της αδυναμίας αυτοεξυπηρέτησης στο κράτος μέλος στο οποίο διήνυσε το μεγαλύτερο μέρος του επαγγελματικού του βίου, να λαμβάνει παροχή σε χρήμα λόγω της ασφάλισής του αυτής, ιδίως αν στο κράτος μέλος κατοικίας δεν προβλέπονται παροχές σε χρήμα που να καλύπτουν τον ειδικό κίνδυνο της αδυναμίας αυτοεξυπηρέτησης, πράγμα που οφείλει να εξακριβώσει το εθνικό δικαστήριο.

Αν, αντίθετα, η νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας προβλέπει μεν παροχές σε χρήμα σχετικά με τον κίνδυνο αδυναμίας αυτοεξυπηρέτησης, αλλά οι παροχές αυτές είναι χαμηλότερες από τις παροχές που προβλέπει για τον ίδιο κίνδυνο το άλλο κράτος μέλος που είναι οφειλέτης της σύνταξης, το άρθρο 27 του κανονισμού 1408/71, όπως τροποποιήθηκε, έχει την έννοια ότι το εν λόγω άτομο μπορεί να αξιώσει από τον αρμόδιο φορέα του τελευταίου αυτού κράτους να του καταβάλει ένα συμπλήρωμα παροχών, ίσο προς τη διαφορά μεταξύ των ποσών των δύο αυτών παροχών.

(βλ. σκέψη 88 και διατακτ.)