Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – στενή συνεργασία με τις εθνικές αρμόδιες αρχές των συμμετεχόντων κρατών μελών που δεν έχουν ως νόμισμα το ευρώ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο ΕΕΜ θεσπίστηκε ως το σύστημα τραπεζικής εποπτείας που απαρτίζεται από την ΕΚΤ και τις ΕΑΑ των συμμετεχόντων κρατών μελών, προκειμένου να διασφαλισθούν ασφαλείς και εύρωστες τράπεζες, ένα σταθερό και ολοκληρωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα και η συνεπής εποπτεία όλων των τραπεζών. Όλες οι χώρες της ζώνης του ευρώ συμμετέχουν αυτόματα στην ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία.

Τα κράτη μέλη που δεν χρησιμοποιούν το ευρώ μπορούν να συμμετέχουν στον ΕΕΜ υποβάλλοντας αίτημα για στενή συνεργασία μεταξύ της ΕΚΤ και της ΕΑΑ τους. Μόλις καθιερωθεί στενή συνεργασία, αυτά τα κράτη μέλη μπορούν να ενταχθούν τόσο στον ΕΕΜ όσο και στον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης, ο οποίος διασφαλίζει την ομαλή εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών.

Βήματα για την καθιέρωση στενής συνεργασίας:

1. το κράτος μέλος της ΕΕ που δεν ανήκει στη ζώνη του ευρώ ζητά επίσημα να καθιερωθεί στενή συνεργασία στο πλαίσιο του ΕΕΜ·
2. το κράτος μέλος εκτός της ζώνης του ευρώ προετοιμάζει και θεσπίζει εθνική νομοθεσία που επιτρέπει στην ΕΚΤ να ασκεί τα εποπτικά της καθήκοντα και η ΕΚΤ αξιολογεί την εν λόγω νομοθεσία·
3. η ΕΚΤ διενεργεί συνολική αξιολόγηση (έλεγχο της χρηματοοικονομικής υγείας) των τραπεζών του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, παρόμοια με εκείνη που διενεργήθηκε στις τράπεζες της ζώνης του ευρώ το 2014 πριν από τη σύσταση του ΕΕΜ·
4. η ΕΚΤ εκδίδει απόφαση που υποδεικνύει τον τρόπο μεταβίβασης των εποπτικών καθηκόντων στην ΕΚΤ και πότε θα αρχίσει η στενή συνεργασία.

Συνολικά, η καθιέρωση στενής συνεργασίας επιτρέπει τη συμμετοχή των κρατών μελών εκτός της ζώνης του ευρώ στην τραπεζική ένωση, συμβάλλοντας έτσι στην ασφάλεια και την ευρωστία των τραπεζών και ενισχύοντας τη διαδικασία της χρηματοπιστωτικής ενοποίησης σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.

Εποπτεία στο πλαίσιο στενής συνεργασίας:

Μόλις καθιερωθεί η στενή συνεργασία, η ΕΑΑ του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους βρίσκεται σε θέση ανάλογη με εκείνη όλων των άλλων ΕΑΑ των κρατών μελών που συμμετέχουν στον ΕΕΜ Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων:

1. τον προσδιορισμό των σημαντικών ιδρυμάτων που εμπίπτουν στην άμεση εποπτεία της ΕΚΤ και των λιγότερο σημαντικών τραπεζών που παραμένουν υπό την άμεση εποπτεία της ΕΑΑ·
2. τη δημιουργία μεικτών εποπτικών ομάδων για την εποπτεία σημαντικών ιδρυμάτων·
3. τη συμμετοχή εκπροσώπου των ΕΑΑ στο Εποπτικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, με τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις όπως όλα τα άλλα μέλη (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ψήφου).

Στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας, οι ΕΑΑ υποχρεούνται να λαμβάνουν οποιοδήποτε μέτρο σε σχέση με τις εποπτευόμενες οντότητες κατόπιν αιτήματος της ΕΚΤ. Οι νομικές πράξεις της ΕΚΤ (συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων για τις τράπεζες) δεν θα έχουν άμεση ισχύ στο κράτος μέλος με το οποίο υφίσταται στενή συνεργασία, καθώς αυτό δεν αποτελεί μέρος της ζώνης του ευρώ. Ως εκ τούτου, η ΕΚΤ δεν θα εκδίδει αποφάσεις που απευθύνονται άμεσα στις τράπεζες του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, αλλά οδηγίες που απευθύνονται στην ΕΑΑ του. Οι ΕΑΑ πρέπει να παρέχουν στην ΕΚΤ όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τα εποπτικά της καθήκοντα. Εάν μια ΕΑΑ δεν συμμορφωθεί, η ΕΚΤ μπορεί να αναστείλει ή να τερματίσει τη συμφωνία στενής συνεργασίας.

Αναστολή ή λύση της στενής συνεργασίας:

• η ΕΚΤ μπορεί να αναστείλει τη στενή συνεργασία για διάστημα έως έξι μηνών, αιτιολογώντας την απόφασή της·
• ο τερματισμός της στενής συνεργασίας μπορεί να ξεκινήσει από την ΕΚΤ ή από το κράτος μέλος της ΕΕ με το οποίο υπάρχει στενή συνεργασία.

Όταν ένα κράτος μέλος με το οποίο υπάρχει στενή συνεργασία πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ και το εν λόγω κράτος μέλος υιοθετήσει το ευρώ, γίνεται μέλος του Ευρωσυστήματος και η στενή συνεργασία λήγει.