Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2252/2004 αποσκοπεί στην εναρμόνιση των χαρακτηριστικών ασφαλείας, στα οποία περιλαμβάνονται τα βιομετρικά αναγνωριστικά στοιχεία ¹, στα διαβατήρια και στα ταξιδιωτικά έγγραφα των κρατών μελών της ΕΕ, με σκοπό να αποτραπεί η παραποίησή τους.
Τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 444/2009 το 2009, κυρίως για να καθοριστούν εξαιρέσεις για παιδιά κάτω των έξι ετών και για άτομα από τα οποία είναι πρακτικώς αδύνατη η λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων για ταξιδιωτικά έγγραφα.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Τα βιομετρικά στοιχεία στα διαβατήρια και στα ταξιδιωτικά έγγραφα θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εξακρίβωση της γνησιότητας του εγγράφου και της ταυτότητας του κατόχου, ο οποίος θα έχει το δικαίωμα να επαληθεύει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που περιέχονται στο διαβατήριο ή στο ταξιδιωτικό έγγραφο και, εφόσον χρειάζεται, να ζητά τη διόρθωση ή την απάλειψη δεδομένων. Η συγκέντρωση και η αποθήκευση βιομετρικών δεδομένων γίνεται αποκλειστικά για την έκδοση διαβατηρίων και ταξιδιωτικών εγγράφων.

Τα διαβατήρια και τα ταξιδιωτικά έγγραφα θα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα μέσο αποθήκευσης υψηλής ασφαλείας (τσιπ) για την αποθήκευση ψηφιακών δεδομένων και να έχουν αρκετή χωρητικότητα για να διασφαλίζεται η ακεραιότητα, η αυθεντικότητα και η εμπιστευτικότητα των δεδομένων αυτών. Το μέσο αποθήκευσης πρέπει να περιέχει εικόνα του προσώπου και δύο επίπεδα δακτυλικά αποτυπώματα (που δεν λαμβάνονται με κύλιση μεμονωμένων δαχτύλων, νύχι προς νύχι). Τα δεδομένα αυτά, τα οποία πρέπει να είναι σε μορφή που να εξασφαλίζει τη διαλειτουργικότητα, θα πρέπει να ενσωματώνονται με τρόπο ασφαλή.

Για να μη διατίθενται οι διαβαθμισμένες πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ασφαλείας και για τα στοιχεία παραγωγής σε περισσότερα μέρη απ’ ό,τι είναι απαραίτητο, κάθε κράτος μέλος ορίζει μόνο έναν αρμόδιο για την παραγωγή διαβατηρίων και ταξιδιωτικών εγγράφων φορέα. Τα κράτη μέλη διατηρούν την ευχέρεια να αλλάζουν τον φορέα αυτόν εάν το κρίνουν απαραίτητο. Για λόγους ασφαλείας, κάθε κράτος μέλος γνωστοποιεί την ονομασία του αρμόδιου φορέα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη.

Τα ελάχιστα πρότυπα ασφαλείας με τα οποία πρέπει να συμφωνούν τα διαβατήρια και τα ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται από τα κράτη μέλη παρατίθενται στο παράρτημα του κανονισμού. Σε αυτά περιλαμβάνονται λεπτομερείς απαιτήσεις σχετικά με:

τα χρησιμοποιούμενα υλικά (π.χ. ειδικό χαρτί, υδατογραφήματα, ίνες)·
τη διάταξη, τη δυνατότητα ανάγνωσης από μηχάνημα (μηχαναγνωσιμότητα) και την προστασία της σελίδας με τα στοιχεία κατόχου·
τεχνικές εκτύπωσης που εμποδίζουν την πλαστογράφηση και οπτικώς μεταβλητά στοιχεία·
την ασφαλή ενσωμάτωση βιομετρικών δεδομένων και δεδομένων έκδοσης·
διαδικασίες για την ασφαλή έκδοση και εξατομίκευση του εγγράφου.

Πρόκειται για μη απόρρητες προδιαγραφές. Αυτές οι προδιαγραφές συμπληρώνονται από άλλες που μπορούν να παραμείνουν απόρρητες, ώστε να αποτρέπονται η πλαστογράφηση και η παραποίηση. Οι πρόσθετες αυτές προδιαγραφές θεσπίζονται με εκτελεστικές πράξεις από την Επιτροπή, είναι σύμφωνες με τα διεθνή πρότυπα και αφορούν:

πρόσθετα χαρακτηριστικά ασφαλείας·
το μέσο αποθήκευσης και την ασφάλειά του·
απαιτήσεις σχετικές με την ποιότητα και τα κοινά πρότυπα για την εικόνα του προσώπου και τα δακτυλικά αποτυπώματα.

Το 2018 η Επιτροπή εξέδωσε εκτελεστική απόφαση για τη θέσπιση των τεχνικών προδιαγραφών σχετικά με τα πρότυπα για τα χαρακτηριστικά ασφαλείας και τα βιομετρικά στοιχεία στα διαβατήρια και στα ταξιδιωτικά έγγραφα, η οποία κατάργησε και αντικατέστησε παρόμοιες προγενέστερες αποφάσεις. Το παράρτημα της απόφασης τροποποιήθηκε το 2021 από άλλη εκτελεστική απόφαση, που επικαιροποίησε τον κατάλογο των κανονιστικών παραπομπών.

Με βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 444/2009, τα παιδιά ηλικίας κάτω των 12 ετών (προσωρινό όριο ηλικίας) και τα άτομα που αδυνατούν να δώσουν δακτυλικά αποτυπώματα εξαιρούνται από τη λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων. Μόνο εκπαιδευμένο και εξουσιοδοτημένο προσωπικό των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την έκδοση διαβατηρίων και ταξιδιωτικών εγγράφων επιτρέπεται να λαμβάνει βιομετρικά αναγνωριστικά στοιχεία. Τα διαβατήρια και τα ταξιδιωτικά έγγραφα πρέπει να εκδίδονται ως ατομικά έγγραφα σύμφωνα με τις διεθνείς απαιτήσεις.

Σύμφωνα με τους κανόνες του χώρου Σένγκεν (κεκτημένο) (βλέπε σύνοψη), η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν συμμετείχαν στην έκδοση του κανονισμού και, συνεπώς, δεν δεσμεύονταν από αυτόν. Ωστόσο, η Δανία αποφάσισε να τον ενσωματώσει στο εθνικό της δίκαιο. Η Ελβετία, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία, παρόλο που δεν είναι στην ΕΕ, συμμετέχουν στην εφαρμογή του κανονισμού.

Ο κανονισμός δεν αφορά τα έγγραφα ταυτότητας που εκδίδουν τα κράτη μέλη για τους υπηκόους τους ή τα προσωρινά διαβατήρια και ταξιδιωτικά έγγραφα με ισχύ έως και 12 μήνες.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

Τα κράτη μέλη όφειλαν να αρχίσουν να εφαρμόζουν αυτό τον κανονισμό:

το αργότερο έως τις 28 Αυγούστου 2006 όσον αφορά την εικόνα του προσώπου·
το αργότερο έως τις 28 Ιουνίου 2009 όσον αφορά τα δακτυλικά αποτυπώματα.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:

Ταξιδιωτικά έγγραφα και έγγραφα διαμονής (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Βιομετρικά αναγνωριστικά στοιχεία. προσωπικά δεδομένα που προκύπτουν από ειδική τεχνική επεξεργασία των φυσικών, φυσιολογικών ή συμπεριφορικών χαρακτηριστικών ενός ατόμου, η οποία επιτρέπει ή επιβεβαιώνει την αποκλειστική ταυτοποίηση του ατόμου αυτού, όπως είναι οι εικόνες του προσώπου ή τα δακτυλικά αποτυπώματα.

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2252/2004 του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2004, σχετικά με την καθιέρωση προτύπων για τα χαρακτηριστικά ασφαλείας και τη χρήση βιομετρικών στοιχείων στα διαβατήρια και τα ταξιδιωτικά έγγραφα των κρατών μελών (ΕΕ L 385 της 29.12.2004, σ. 1).

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2252/2004 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.