ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 9.12.2025

COM(2025) 691 final

2023/0124(COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου για την έκδοση πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 648/2004

2023/0124 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου για την έκδοση πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 648/2004

1.Ιστορικό

2.Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων κανόνων για τα απορρυπαντικά και τις επιφανειοδραστικές ουσίες. Στόχοι της είναι η διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων αυτών εντός της εσωτερικής αγοράς και η διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

3.Παρατηρήσεις για τη θέση του Συμβουλίου

Η πρόταση του Συμβουλίου, που εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση, αποτυπώνει πλήρως την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις 10 Ιουνίου 2025. Η Επιτροπή υποστηρίζει τη συμφωνία αυτή, τα κύρια σημεία της οποίας παρατίθενται κατωτέρω.

–Όρια περιεκτικότητας σε φώσφορο. Οι συννομοθέτες συμφώνησαν ότι ο φώσφορος αποτελεί ουσιώδες στοιχείο και ότι η Επιτροπή δεν θα πρέπει να έχει την εξουσία να προσαρμόζει τα όρια στην τεχνική και επιστημονική πρόοδο με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη. Εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, η Επιτροπή αναμένεται να αξιολογήσει τη σκοπιμότητα: i) της μείωσης των υφιστάμενων ορίων για τα απορρυπαντικά πλυντηρίων ρούχων και αυτόματων πλυντηρίων πιάτων που προορίζονται για τον καταναλωτή και ii) της θέσπισης νέων ορίων για άλλες κατηγορίες προϊόντων. Εφόσον κριθεί σκόπιμο, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει νομοθετική πρόταση. Επιπλέον, στο πλαίσιο της συνολικής επανεξέτασης του κανονισμού, η οποία θα πραγματοποιηθεί από την Επιτροπή εντός επτά ετών από την έναρξη ισχύος του, θα πρέπει να αξιολογηθεί η δυνατότητα σταδιακής κατάργησης του φωσφόρου. Αυτό είναι αποδεκτό από την Επιτροπή.

–Βιοαποδομησιμότητα των συστατικών. Η Επιτροπή αναμένεται να θεσπίσει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την τροποποίηση του παραρτήματος I του κανονισμού, κριτήρια βιοαποδομησιμότητας για: i) τις μεμβράνες που χρησιμοποιούνται σε κάψουλες απορρυπαντικών και τα πολυμερή εντός των εν λόγω μεμβρανών, εντός τριών ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, και ii) άλλες οργανικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε υψηλή συγκέντρωση, εντός πέντε ετών. Θα πρέπει να ανατεθεί στη βιομηχανία η υποχρέωση να συμμορφωθεί, εντός έξι ετών από την έναρξη ισχύος, με τα νέα κριτήρια για τις κάψουλες απορρυπαντικών και εντός οκτώ ετών για τις οργανικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε υψηλή συγκέντρωση. Κατά την επανεξέταση του κανονισμού θα πρέπει να εξεταστεί η σκοπιμότητα της θέσπισης κανόνων σχετικά με τη βιοαποδομησιμότητα των οργανικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Αυτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση είναι αποδεκτή από την Επιτροπή.

–Απορρυπαντικά που περιέχουν μικροοργανισμούς Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να αντικαταστήσουν ορισμένες από τις αυστηρές απαιτήσεις της πρότασης της Επιτροπής με γενικά κριτήρια ασφάλειας. Η Επιτροπή αναμένεται να αναπτύξει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την τροποποίηση του παραρτήματος II του κανονισμού, μεθοδολογία εκτίμησης επικινδυνότητας εντός 30 μηνών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, η οποία θα καλύπτει όλους τους δυνητικούς κινδύνους ενώ παράλληλα θα αποκλείει τις μεθόδους δοκιμών σε ζώα. Η προσέγγιση αυτή είναι αποδεκτή από την Επιτροπή, καθώς εξασφαλίζει ένα πιο ευέλικτο νομικό πλαίσιο για καινοτόμα προϊόντα.

–Διενέργεια δοκιμών σε ζώα Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να θεσπίσουν γενική απαγόρευση των δοκιμών σε ζώα για την απόδειξη της συμμόρφωσης με τον κανονισμό, επιτρέποντας παράλληλα στην Επιτροπή να εγκρίνει, με εκτελεστική απόφαση, τέτοιες δοκιμές σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Αυτό είναι αποδεκτό από την Επιτροπή.

–Εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να θεσπίσουν κανόνες για την επέκταση της εντολής των εξουσιοδοτημένων εκπροσώπων που ορίζονται από κατασκευαστές τρίτων χωρών ώστε να καλύπτονται ορισμένοι έλεγχοι συμμόρφωσης. Αυτό είναι αποδεκτό από την Επιτροπή, καθώς ενισχύει την εποπτεία της αγοράς.

–Διοικητικός φόρτος Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να γίνει διάκριση μεταξύ των επιφανειοδραστικών ουσιών που διατίθενται στους παρασκευαστές απορρυπαντικών και εκείνων που διατίθενται απευθείας στους τελικούς χρήστες, και να απλουστευθούν οι κανόνες για τις πρώτες. Επιπλέον, θα πρέπει να δημιουργηθούν ψηφιακά διαβατήρια προϊόντων για μοντέλα προϊόντων και όχι για κάθε παρτίδα του ίδιου μοντέλου. Οι αλλαγές αυτές είναι αποδεκτές από την Επιτροπή, καθώς μειώνουν σημαντικά τον διοικητικό φόρτο για τους οικονομικούς φορείς χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την προστασία της ανθρώπινης υγείας ή του περιβάλλοντος.

–Δελτία δεδομένων για τα συστατικά απορρυπαντικών που δεν είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία. Οι συννομοθέτες συμφώνησαν ότι τα εν λόγω δελτία δεδομένων θα πρέπει να κοινοποιούνται στα εθνικά κέντρα δηλητηριάσεων πριν από τη θέση σε κυκλοφορία των προϊόντων στην αγορά, με τη χρήση μορφότυπου που έχει αναπτυχθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να καθορίζει περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο κοινοποίησης των δελτίων δεδομένων, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την τροποποίηση του παραρτήματος IV του κανονισμού. Αυτό είναι αποδεκτό από την Επιτροπή, καθώς διασφαλίζει ότι το ιατρικό προσωπικό θα έχει πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τα απορρυπαντικά σε περιπτώσεις δηλητηρίασης.

–Αναβολή της εφαρμογής. Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να αναβάλουν την εφαρμογή του νέου κανονισμού για 42 μήνες. Αυτό είναι αποδεκτό από την Επιτροπή.

4.Συμπέρασμα

Η Επιτροπή στηρίζει το αποτέλεσμα των διοργανικών διαπραγματεύσεων και, ως εκ τούτου, μπορεί να δεχθεί τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση.