ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 11.7.2023
COM(2023) 407 final
2023/0268(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του Οργανισμού Διατήρησης του Σολομού του Βορείου Ατλαντικού και για την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2019/864
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του Οργανισμού Διατήρησης του Σολομού του Βορείου Ατλαντικού (NASCO), για την περίοδο 2024-2028, σε σχέση με την προβλεπόμενη έγκριση των μέτρων διατήρησης και διαχείρισης.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Σύμβαση για τη διατήρηση του σολομού στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό
Η σύμβαση για τη διατήρηση του σολομού στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό (σύμβαση NASCO) αποσκοπεί, μέσω της θέσπισης του NASCO, στη διατήρηση, αποκατάσταση, ενίσχυση και ορθολογική διαχείριση του άγριου σολομού του Ατλαντικού. Η σύμβαση άρχισε να ισχύει την 1η Οκτωβρίου 1983.
Η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης NASCO, αφού την ενέκρινε σύμφωνα με την απόφαση 82/886/ΕΟΚ του Συμβουλίου.
2.2.Συμβούλιο του Οργανισμού Διατήρησης του Σολομού του Βορείου Ατλαντικού
Το συμβούλιο NASCO, υποστηριζόμενο από τις τρεις επιτροπές NASCO (επιτροπή Βορείου Αμερικής, επιτροπή Βορειοανατολικού Ατλαντικού και επιτροπή Δυτικής Γροιλανδίας), είναι το όργανο που συστάθηκε από τη σύμβαση NASCO για τη διατήρηση, αποκατάσταση, ενίσχυση και ορθολογική διαχείριση του σολομού του Ατλαντικού μέσω της διεθνούς συνεργασίας. Εκδίδει μέτρα διατήρησης και διαχείρισης των αλιευτικών πόρων για τους οποίους έχει την αρμοδιότητα.
Ως μέλος του συμβουλίου NASCO και των δύο επιτροπών του (επιτροπή Βορειοανατολικού Ατλαντικού και επιτροπή Δυτικής Γροιλανδίας), η ΕΕ δικαιούται να συμμετέχει στη διαδικασία λήψης των αποφάσεών του και να ψηφίζει για αυτές. Το συμβούλιο NASCO λαμβάνει τις αποφάσεις του με ομοφωνία.
2.3.Αποφάσεις του συμβουλίου NASCO
Το συμβούλιο NASCO έχει την εξουσία να εκδίδει μέτρα διατήρησης και επιβολής της εφαρμογής για την αλιεία που εμπίπτει στην αρμοδιότητά του, και τα μέτρα αυτά είναι δεσμευτικά για τα συμβαλλόμενα μέρη.
Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2 της σύμβασης NASCO, τα εν λόγω μέτρα αρχίζουν να ισχύουν 60 ημέρες από την ημερομηνία κοινοποίησής τους στα συμβαλλόμενα μέρη από τον NASCO, εκτός εάν ένα συμβαλλόμενο μέρος προβάλει ένσταση εντός 60 ημερών από την κοινοποίηση των μέτρων.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στις ετήσιες συνεδριάσεις των περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ) καθορίζεται επί του παρόντος σύμφωνα με προσέγγιση δύο σταδίων. Οι κατευθυντήριες αρχές και οι προσανατολισμοί της θέσης της ΕΕ καθορίζονται σε πολυετή βάση με απόφαση του Συμβουλίου και η θέση αυτή προσαρμόζεται στη συνέχεια για κάθε ετήσια συνεδρίαση με ανεπίσημα έγγραφα της Επιτροπής τα οποία πρέπει να εγκρίνονται από το Συμβούλιο.
Όσον αφορά τον NASCO, η προσέγγιση αυτή υλοποιείται με την απόφαση (EΕ) 2019/864 του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2019, η οποία καθορίζει τη θέση της ΕΕ στο πλαίσιο του NASCO για την περίοδο 2019-2023. Η εν λόγω απόφαση περιλαμβάνει γενικές αρχές, αλλά λαμβάνει επίσης υπόψη, στο μέτρο του δυνατού, τις ιδιαιτερότητες του NASCO. Επιπλέον, προσδιορίζει τη συνήθη διαδικασία για τον καθορισμό της θέσης της EE σε ετήσια βάση, όπως ζητήθηκε από τα κράτη μέλη.
Η απόφαση (ΕΕ) 2019/864 του Συμβουλίου ενσωμάτωσε τις αρχές της νέας κοινής αλιευτικής πολιτικής, όπως καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τους στόχους που έθεσε η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εξωτερική διάσταση της κοινής αλιευτικής πολιτικής. Επιπλέον, προσάρμοσε τη θέση της ΕΕ στη Συνθήκη της Λισαβόνας.
Η απόφαση (ΕΕ) 2019/864 του Συμβουλίου προβλέπει αξιολόγηση και, κατά περίπτωση, αναθεώρηση της θέσης της ΕΕ πριν από την ετήσια συνεδρίαση του 2024. Κατά συνέπεια, η παρούσα πρόταση καθορίζει τη θέση της ΕΕ στο πλαίσιο του NASCO για την περίοδο 2024-2028 και, ως εκ τούτου, αντικαθιστά την απόφαση (ΕΕ) 2019/864 του Συμβουλίου.
Η τρέχουσα αναθεώρηση λαμβάνει υπόψη, σε σχέση με την αλιεία, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ιδίως τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο». Λαμβάνει επίσης υπόψη τη στρατηγική για τις πλαστικές ύλες και το σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση. Επιπλέον, λαμβάνει επίσης υπόψη την κοινή ανακοίνωση για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Οι «πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνουν πράξεις οι οποίες παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εν λόγω όργανο, καθώς και μέσα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης».
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Το συμβούλιο NASCO, υποστηριζόμενο από τις επιτροπές του, είναι όργανο που έχει συσταθεί με συμφωνία, και συγκεκριμένα τη σύμβαση NASCO.
Οι πράξεις τις οποίες καλείται να εγκρίνει το συμβούλιο NASCO συνιστούν πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα. Ενδέχεται να είναι δεσμευτικές βάσει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 13 της σύμβασης NASCO και μπορούν να επηρεάσουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της νομοθεσίας της ΕΕ, και συγκεκριμένα:
·τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου περί δημιουργίας κοινοτικού συστήματος πρόληψης, αποτροπής και εξάλειψης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας·
·τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου περί θεσπίσεως κοινοτικού συστήματος ελέγχου της τήρησης των κανόνων της κοινής αλιευτικής πολιτικής· και
·τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2403 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2017, σχετικά με τη βιώσιμη διαχείριση των εξωτερικών αλιευτικών στόλων.
Οι προτεινόμενες πράξεις δεν συμπληρώνουν, ούτε τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της σύμβασης NASCO.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης για την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της ΕΕ. Εάν η εν λόγω πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνη ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος σκοπός και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν την αλιεία. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 αποτελεί τη νομική βάση για τον καθορισμό των αρχών που πρέπει να αντικατοπτρίζονται στην παρούσα θέση.
Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 43 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Η παρούσα απόφαση θα αντικαταστήσει την απόφαση (ΕΕ) 2019/864 του Συμβουλίου, η οποία καλύπτει την περίοδο 2019-2023.
4.3.Συμπέρασμα
Το άρθρο 43 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ, θα πρέπει να αποτελέσει τη νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης.
2023/0268 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του Οργανισμού Διατήρησης του Σολομού του Βορείου Ατλαντικού και για την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2019/864
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 43 παράγραφος 2, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Με την απόφαση (ΕΚ) αριθ. 886/82 του Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ενέκρινε τη σύμβαση για τη διατήρηση του σολομού στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό (σύμβαση NASCO), με την οποία ιδρύθηκε ο Οργανισμός Διατήρησης του Σολομού του Βορείου Ατλαντικού (NASCO).
(2)Το συμβούλιο NASCO εκδίδει μέτρα διατήρησης και διαχείρισης των αλιευτικών πόρων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του. Τα μέτρα αυτά ενδέχεται να καταστούν δεσμευτικά για την Ένωση.
(3)Ο κανονισμός (EΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου προβλέπει ότι η Ένωση πρέπει να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες μακροπρόθεσμα και ότι υπόκεινται σε διαχείριση με τρόπο που είναι συμβατός με τον στόχο της επίτευξης οικονομικών και κοινωνικών οφελών καθώς και οφελών για την απασχόληση, συμβάλλοντας παράλληλα στη διαθεσιμότητα επισιτιστικών πόρων. Ορίζει επίσης ότι η Ένωση πρέπει να εφαρμόζει την προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση της αλιείας και να έχει σκοπό να διασφαλίσει ότι η εκμετάλλευση των έμβιων βιολογικών πόρων της θάλασσας αποκαθιστά και διατηρεί τους πληθυσμούς των αλιευόμενων ειδών πάνω από τα επίπεδα εκείνα που μπορούν να εξασφαλίσουν τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση. Προβλέπει περαιτέρω ότι η Ένωση πρέπει να λαμβάνει μέτρα διαχείρισης και διατήρησης με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις, με σκοπό τη στήριξη της ανάπτυξης των επιστημονικών γνώσεων και γνωμοδοτήσεων, τη σταδιακή εξάλειψη των απορρίψεων και την προαγωγή αλιευτικών μεθόδων που προωθούν επιλεκτικότερες τεχνικές αλιείας, την αποφυγή και τη μείωση, κατά το δυνατόν, των ανεπιθύμητων αλιευμάτων και την αλιεία με χαμηλό αντίκτυπο στο θαλάσσιο οικοσύστημα και στους αλιευτικούς πόρους. Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 ορίζει συγκεκριμένα ότι αυτοί οι στόχοι και οι αρχές πρέπει να εφαρμόζονται από την Ένωση κατά την άσκηση των εξωτερικών σχέσεών της στον τομέα της αλιείας.
(4)Σύμφωνα με τη στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, τη στρατηγική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», είναι σημαντικό να προστατεύεται η φύση και να αντιστραφεί η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων. Οι κίνδυνοι που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή και την απώλεια βιοποικιλότητας δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τη διαθεσιμότητα των αγαθών και των υπηρεσιών τις οποίες παρέχουν τα υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα στους αλιείς, τις παράκτιες κοινότητες και την ανθρωπότητα γενικότερα.
(5)Η στρατηγική για τις πλαστικές ύλες αφορά συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση των πλαστικών υλών και της θαλάσσιας ρύπανσης, καθώς και της απώλειας ή εγκατάλειψης αλιευτικών εργαλείων στη θάλασσα. Εξάλλου, το σχέδιο δράσης για μηδενική ρύπανση αποσκοπεί στη μείωση κατά 50 % των πλαστικών απορριμμάτων στη θάλασσα και κατά 30 % των μικροπλαστικών που απελευθερώνονται στο περιβάλλον.
(6)Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση για τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών, η προστασία και η διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας αποτελούν βασικές προτεραιότητες στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Η ΕΕ είναι ο πλέον εξέχων παράγοντας παγκοσμίως στις περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης αλιείας (ΠΟΔΑ) και τους οργανισμούς αλιείας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ προάγει τη βιωσιμότητα των ιχθυαποθεμάτων, προωθεί τη διαφανή λήψη αποφάσεων βάσει έγκυρων επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, ενισχύει την επιστημονική έρευνα και βελτιώνει τη συμμόρφωση.
(7)Επί του παρόντος, η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στις συνεδριάσεις του NASCO καθορίζεται με την απόφαση (EΕ) 2019/864 του Συμβουλίου. Είναι σκόπιμο να καταργηθεί η εν λόγω απόφαση και να εκδοθεί νέα απόφαση για την περίοδο 2024-2028.
(8)Είναι σκόπιμο να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του συμβουλίου NASCO, δεδομένου ότι τα μέτρα διατήρησης και επιβολής του NASCO ενδέχεται να είναι δεσμευτικά για την Ένωση και μπορούν να επηρεάσουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας και, συγκεκριμένα, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου· τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου· και τον κανονισμό (EE) 2017/2403 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(9)Δεδομένης της εξελισσόμενης φύσης των αλιευτικών πόρων στην περιοχή της σύμβασης NASCO και της συνεπακόλουθης ανάγκης να λαμβάνονται υπόψη στη θέση της Ένωσης οι νέες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένων των νέων επιστημονικών και άλλων σχετικών πληροφοριών που υποβάλλονται πριν ή κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων του NASCO, θα πρέπει να θεσπιστούν διαδικασίες για την εξειδίκευση της θέσης της Ένωσης σε ετήσια βάση για την περίοδο 2024-2028. Οι θέσεις αυτές θα πρέπει να συνάδουν με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ένωσης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του συμβουλίου του Οργανισμού Διατήρησης του Σολομού του Βορείου Ατλαντικού (NASCO) καθορίζεται στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Η εξειδίκευση της θέσης της Ένωσης σε ετήσια βάση κατά τις συνεδριάσεις του συμβουλίου NASCO διεξάγεται σύμφωνα με το παράρτημα II.
Άρθρο 3
Η θέση της Ένωσης που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι αξιολογείται και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, αναθεωρείται από το Συμβούλιο κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, το αργότερο έως την ετήσια συνεδρίαση του συμβουλίου NASCO το 2029.
Άρθρο 4
Η απόφαση (ΕΕ) 2019/864 καταργείται.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος