ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 3.1.2018

COM(2017) 785 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 395 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου

1.ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 26 Απριλίου 2017, η Ρουμανία ζήτησε, βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ 1 , την άδεια να εφαρμόσει μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ για ορισμένες παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών. Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της οδηγίας ΦΠΑ, η Επιτροπή ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη, με επιστολή της 4ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με το αίτημα που υπέβαλε η Ρουμανία. Με επιστολή της 5ης Οκτωβρίου 2017, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Ρουμανία ότι διέθετε όλα τα στοιχεία που έκρινε αναγκαία για την εκτίμηση του αιτήματος.

Σύμφωνα με το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ, το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να επιτρέπει σε κάθε κράτος μέλος να θεσπίζει ειδικά μέτρα παρέκκλισης από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας, για λόγους απλούστευσης των διαδικασιών επιβολής του φόρου ή πρόληψης ορισμένων τύπων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής. Δεδομένου ότι η εν λόγω διαδικασία προβλέπει παρεκκλίσεις από τις γενικές αρχές του ΦΠΑ, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εν λόγω παρεκκλίσεις θα πρέπει να είναι αναλογικές και περιορισμένης εμβέλειας.

Τα άρθρα 96 έως 99 της οδηγίας ΦΠΑ προβλέπουν συντελεστές ΦΠΑ που εφαρμόζονται στις παραδόσεις αγαθών και στις παροχές υπηρεσιών. Η Ρουμανία θα επιθυμούσε να παρεκκλίνει από αυτές τις διατάξεις και να εφαρμόσει μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε ορισμένες παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών στις οποίες συνήθως εφαρμόζεται κανονικός ή μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ. Η Ρουμανία ζητά την έγκριση του μέτρου με σκοπό την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

2.ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ

Η Ρουμανία ζητά, βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ, από το Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, να της επιτρέψει να εφαρμόσει μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ στις ακόλουθες παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών:

-στην παράδοση κατοικιών σε φυσικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένου του οικοπέδου επί του οποίου κατασκευάστηκαν οι εν λόγω κατοικίες. Το οικόπεδο επί του οποίου κατασκευάστηκαν οι κατοικίες περιλαμβάνει επίσης το αποτύπωμα των εν λόγω κατοικιών·

-στην παράδοση κτιρίων, συμπεριλαμβανομένου του οικοπέδου στο οποίο κατασκευάστηκαν, που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως οίκοι ευγηρίας για τους ηλικιωμένους και τους συνταξιούχους·

-στην παράδοση κτιρίων, συμπεριλαμβανομένου του οικοπέδου στο οποίο κατασκευάστηκαν, που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως κέντρα παιδικής μέριμνας ή ως κέντρα ανάρρωσης και αποκατάστασης για παιδιά με αναπηρίες·

-στην παράδοση κτιρίων, συμπεριλαμβανομένου του οικοπέδου στο οποίο κατασκευάστηκαν, σε δημοτικές υπηρεσίες, με σκοπό την ενοικίασή τους, με μειωμένο μίσθωμα, σε άτομα ή οικογένειες, των οποίων η οικονομική κατάσταση δεν τους επιτρέπει να κατέχουν ή να μισθώνουν σπίτι υπό τις συνθήκες της αγοράς·

-στην παράδοση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται σε αγροτικές εργασίες, σπόρων και άλλων γεωργικών προϊόντων που προορίζονται για σπορά ή φύτευση, καθώς και στην παροχή υπηρεσιών συγκεκριμένου τύπου που χρησιμοποιούνται στον αγροτικό τομέα·

-την παροχή υπηρεσιών διαφήμισης σε μέσα μαζικής επικοινωνίας.

Η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ για τις ανωτέρω παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών ζητείται με σκοπό την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Σύμφωνα με τη Ρουμανία, αναμένεται επίσης να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των παραγωγών σε σύγκριση με τους παράγοντες της μαύρης αγοράς και, ως εκ τούτου, να μειωθεί η παραοικονομία.

Επίσης, η Ρουμανία αναφέρει στο αίτημά της πρόσθετα οφέλη που απορρέουν από την εφαρμογή του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ για τις ανωτέρω παραδόσεις και παροχές. Ως εκ τούτου, στην περίπτωση των παραδόσεων κατοικιών θα αυξηθεί η απασχόληση, θα προκληθεί μείωση των τιμών και θα αυξηθεί η πρόσβαση των πολιτών στη στέγαση. Στην περίπτωση των παραδόσεων αγροτικών αγαθών, θα επιτευχθούν θετικά αποτελέσματα από κοινωνική άποψη και θα ανέβει το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού. Στην περίπτωση των παροχών διαφημιστικών υπηρεσιών, θα ενισχυθεί η βιώσιμη ανάπτυξη στον τομέα αυτό.

3.Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Όταν η Επιτροπή λαμβάνει αιτήματα σύμφωνα με το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ, εξετάζει αν πληρούνται οι βασικοί όροι αποδοχής τους, και συγκεκριμένα εξετάζει αν το προτεινόμενο ειδικό μέτρο απλουστεύει τις διαδικασίες για τους υποκείμενους στον φόρο και/ή τη φορολογική διοίκηση ή αν επιτρέπει να αποφευχθούν ορισμένοι τύποι φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής. Στο πλαίσιο αυτό, η προσέγγιση της Επιτροπής ήταν ανέκαθεν περιοριστική και επιφυλακτική, ώστε οι παρεκκλίσεις να μην υπονομεύουν τη γενικότερη λειτουργία του συστήματος ΦΠΑ, να είναι περιορισμένης εμβέλειας, αναγκαίες και αναλογικές.

Ως προς τη συγκεκριμένη κατάσταση της Ρουμανίας, ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ ζητείται για σκοπούς καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και μείωσης της παραοικονομίας. Επιπλέον, το μέτρο θεωρείται ότι έχει πρόσθετα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη.

Εν προκειμένω, η Επιτροπή θα ήθελε να επαναλάβει ότι παρέκκλιση βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ μπορεί να χορηγείται μόνο για την αποτροπή ορισμένων τύπων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής. Η φορολογική απάτη στον τομέα του ΦΠΑ στερεί από τους δημόσιους προϋπολογισμούς έσοδα που θα μπορούσαν να έχουν εισπραχθεί από τον ΦΠΑ. Η καταπολέμηση της φορολογικής απάτης έχει ως στόχο να σταματήσουν αυτές οι απώλειες για τους δημόσιους προϋπολογισμούς και να ανακτηθούν τα χαμένα έσοδα. Ωστόσο, με τη θέσπιση του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ δεν επιτυγχάνεται αυτός ο στόχος. Με το σχεδιαζόμενο μέτρο δεν θα εισπραχθούν έσοδα που προκύπτουν από τον ΦΠΑ επί των παραδόσεων και παροχών που υπόκεινται σε μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ, διότι η Ρουμανία απλώς αποποιείται τα έσοδα αυτά.

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Επιτροπή, η θέσπιση μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μέτρο για την πρόληψη της φοροδιαφυγής ή της φοροαποφυγής, όπως απαιτείται από το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ. Δεδομένου ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 395, το μέτρο παρέκκλισης που ζήτησε η Ρουμανία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με βάση το εν λόγω άρθρο.

4.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Με βάση τα προαναφερθέντα στοιχεία, η Επιτροπή προβάλλει αντιρρήσεις σχετικά με το αίτημα που υπέβαλε η Ρουμανία.

(1)

     Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1).