52015DC0139

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της ΕΕ και της Κορέας

1.           Εισαγωγή

Η 1η Ιουλίου 2014 σηματοδότησε την τρίτη επέτειο της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της και της Δημοκρατίας της Κορέας («Κορέα»), η οποία εφαρμόστηκε προσωρινά από τον Ιούλιο του 2011[1]. Πρόκειται για την πρώτη από μια νέα γενιά ΣΕΣ, η οποία χαρακτηρίζεται από τον μακρόπνοο και ολοκληρωμένο της χαρακτήρα. Είναι επίσης η πρώτη εμπορική συμφωνία της ΕΕ με ασιατική χώρα.

Η ΣΕΣ έχει ήδη υποστεί την πρώτη της τροποποίηση. Το πρόσθετο πρωτόκολλο της ΣΕΣ, ώστε να ληφθεί υπόψη η προσχώρηση της Κροατίας στην ΕΕ, υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2014 και εφαρμόζεται προσωρινά από την 26η Μαΐου 2014. Θα συναφθεί μόλις η Κορέα γνωστοποιήσει στην ΕΕ την ολοκλήρωση των εσωτερικών της διαδικασιών.

Η παρούσα έκθεση είναι η τρίτη ετήσια έκθεση για την εφαρμογή της ΣΕΣ, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 511/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2011, για την εφαρμογή της διμερούς ρήτρας διασφάλισης της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της και της Δημοκρατίας της Κορέας[2]. Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή δημοσιεύει ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή και την εκτέλεση της συμφωνίας. Επιπλέον, το άρθρο 3 παράγραφος 3 ορίζει ότι η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση παρακολούθησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με τα επικαιροποιημένα στατιστικά στοιχεία για τις εισαγωγές από την Κορέα προϊόντων που ανήκουν στους ευαίσθητους κλάδους και σε εκείνους στους οποίους έχει επεκταθεί η παρακολούθηση. Ως εκ τούτου, η παρούσα έκθεση συνδυάζει τις δύο αυτές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων.

Επίσης, η έκθεση παρέχει μια επισκόπηση των δραστηριοτήτων των διαφόρων επιτροπών και ομάδων εργασίας που έχουν συγκροτηθεί στο πλαίσιο της ΣΕΣ, με σκοπό την παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας. Δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις εν λόγω επιτροπές και ομάδες εργασίας συνεδρίασαν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2014, η παρούσα έκθεση καλύπτει την περίοδο από τον Ιούλιο του 2013 έως τον Δεκέμβριο του 2014, όσον αφορά τις δραστηριότητες των φορέων εφαρμογής της ΣΕΣ.

2.           Συνολική αξιολόγηση: εξέλιξη του εμπορίου ύστερα από τρία έτη εφαρμογής της ΣΕΣ

2.1.        Μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση

Η κατωτέρω ανάλυση των διμερών εμπορικών συναλλαγών μεταξύ της ΕΕ και της Κορέας βασίζεται σε σύγκριση των στοιχείων για το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ (Ιούλιος 2013 – Ιούνιος 2014) με τη 12μηνη περίοδο πριν από τη θέση σε ισχύ και την προσωρινή εφαρμογή της ΣΕΣ (Ιούλιος 2010 – Ιούνιος 2011).

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι αλλαγές των εμπορικών ροών δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στη ΣΕΣ, καθώς υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τις εμπορικές ροές. Εντούτοις, τα αριθμητικά στοιχεία που παρέχονται κατωτέρω παρέχουν μια καλή ένδειξη για το πώς έχει λειτουργήσει η ΣΕΣ έως τώρα.

2.2.        Συνολική εξέλιξη των εμπορευματικών συναλλαγών

Οι εξαγωγές της ΕΕ στην Κορέα αυξήθηκαν κατά 35%, από 30,6 δισ. ευρώ κατά την 12μηνη περίοδο πριν από τη θέση σε ισχύ της ΣΕΣ σε 41,4 δισ. ευρώ κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Κορέα προϊόντων που είχαν γίνει πλήρως ή εν μέρει αντικείμενο ελευθέρωσης από τη ΣΕΣ αυξήθηκαν περισσότερο από τις συνολικές εξαγωγές, κατά 46% και 37% αντίστοιχα.

Διάγραμμα 1: Εξαγωγές της ΕΕ προς την Κορέα και εισαγωγές από την Κορέα, Ιούλιος 2010 - Ιούνιος 2014 (σε εκατ. ευρώ)

         Πηγή: COMEXT

Κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ οι εισαγωγές της ΕΕ από την Κορέα ανήλθαν σε 37,9 δισ. ευρώ, ποσό που είναι περίπου ίσο με το αντίστοιχο κατά τη 12μηνη περίοδο πριν από τη θέση σε ισχύ της ΣΕΣ. Ωστόσο, κατά το τρίτο έτος οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, οι εισαγωγές της ΕΕ παγκοσμίως μειώθηκαν κατά 4% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Πράγματι, οι εισαγωγές της ΕΕ από τους 14 κύριους προμηθευτές της μειώθηκαν, με εξαίρεση την Κορέα και την Τουρκία (αύξηση 6% για καθεμία), καθώς και την Κίνα (αύξηση κατά 1%).

Σε αντίθεση με την εξέλιξη των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ από την Κορέα, οι εισαγωγές προϊόντων που αποτελούσαν πλήρως ή εν μέρει αντικείμενο ελευθέρωσης από τη ΣΕΣ αυξήθηκε κατά 21% και 26% αντίστοιχα, ενώ οι εισαγωγές της ΕΕ από την Κορέα προϊόντων που υπόκεινται σε μηδενικό δασμό ΜΕΚ μειώθηκαν κατά 23%.

Συνολικά, το εμπορικό έλλειμμα ύψους 7,6 δισ. ευρώ με την Κορέα μετατράπηκε σε εμπορικό πλεόνασμα 3,6 δισ. ευρώ υπέρ της ΕΕ κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ.

Το ποσοστό της ΕΕ επί του συνόλου των εισαγωγών της Κορέας παγκοσμίως αυξήθηκε από 9% πριν από τη ΣΕΣ σε 11% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ. Κατά την ίδια περίοδο, το ποσοστό της ΕΕ επί του συνόλου των εξαγωγών από την Κορέα μειώθηκε από 11% σε 9%.

Όσον αφορά τις εξαγωγές της ΕΕ, οι σημαντικότερες κατηγορίες προϊόντων ήταν οι εξής:

§ «Μηχανές και συσκευές» (TDC[3] 16), που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 34% του συνόλου των εξαγωγών της ΕΕ προς την Κορέα. Οι εξαγωγές αυτές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 23% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ σε σύγκριση με την 12μηνη περίοδο πριν τεθεί σε ισχύ η ΣΕΣ.

§ «Εξοπλισμός μεταφορών» (TDC 17), όπου οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 56% μετά τη θέση σε ισχύ της ΣΕΣ, οι δε κυριότερες αυξήσεις πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών εφαρμογής της ΣΕΣ. Αντιπροσωπεύουν το 16% του συνόλου των εξαγωγών της ΕΕ προς την Κορέα.

§ «Χημικά Προϊόντα» (TDC 06), όπου οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 9% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ και αντιπροσωπεύουν πάνω από το 12% των συνολικών εξαγωγών της ΕΕ.

§ Άλλες κατηγορίες προϊόντων για τα οποία οι εξαγωγές της ΕΕ αυξήθηκαν σημαντικά μετά τον Ιούλιο του 2011 είναι τα «Ορυκτά προϊόντα» (περισσότερο από 1,000%[4]), η «Ξυλεία» και τα «Μαργαριτάρια και πολύτιμα μέταλλα»[5] (περίπου 120%).

Από το τρέχον επίπεδο των εξαγωγών της ΕΕ προς την Κορέα θα προέκυπτε καταβολή δασμών ύψους 1,6 δισ. ευρώ κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, εάν η ΣΕΣ δεν είχε τεθεί σε ισχύ.

Όσον αφορά τις εισαγωγές από την Κορέα στην ΕΕ, οι κυριότερες κατηγορίες προϊόντων είναι οι εξής:

§ «Μηχανές και συσκευές» (το 36% των εισαγωγών της ΕΕ από την Κορέα), όπου οι εισαγωγές της ΕΕ μειώθηκαν κατά 20% μετά τη θέση σε ισχύ της ΣΕΣ.

§ «Εξοπλισμός μεταφορών» (26% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ από την Κορέα), όπου οι εισαγωγές της ΕΕ παρουσίασαν διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια των τριών ετών εφαρμογής της ΣΕΣ. Τον Ιούνιο του 2014 βρίσκονταν περίπου στο ίδιο επίπεδο με αυτό του Ιουνίου 2011.

§ Παρατηρήθηκαν σημαντικές αυξήσεις στις εισαγωγές από την ΕΕ πλαστικών υλών, ορυκτών και χημικών προϊόντων (περίπου 51%, 112% και 48%, αντίστοιχα μετά τη θέση σε ισχύ της ΣΕΣ).

2.3. Συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ)

Οι εμπορικές στατιστικές για τις υπηρεσίες καθυστερούν και δεν είναι ακόμη διαθέσιμες για το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ.

Το 2013 οι εξαγωγές υπηρεσιών της ΕΕ προς την Κορέα ανήλθαν σε 10,6 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 18% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ταυτόχρονα, οι εισαγωγές υπηρεσιών στην ΕΕ από την Κορέα ανήλθαν σε 5,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 11% σε σύγκριση με το 2012.

Το 2013 τα αποθέματα ΑΞΕ της ΕΕ στην Κορέα ήταν 32,6 δισ. ευρώ, ενώ τα αποθέματα ΑΞΕ της Κορέας στην ΕΕ ήταν 18,9 δισ. ευρώ.

2.4.        Εξέλιξη των συναλλαγών σε μηχανοκίνητα οχήματα και ανταλλακτικά

Οι εξαγωγές μηχανοκίνητων οχημάτων (ΕΣ 8703) από την ΕΕ στην Κορέα αυξήθηκαν κατά 90%, από 2 δισ. ευρώ (74 600 μονάδες), κατά τη 12μηνη περίοδο που προηγείται της ΣΕΣ, σε 3,8 δισ. ευρώ (141 800 μονάδες) κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους εφαρμογής της ΣΕΣ, αντιπροσωπεύοντας το 9% του συνόλου των εξαγωγών της ΕΕ προς την Κορέα. Η αύξηση αυτή σημειώθηκε κυρίως κατά το δεύτερο και το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, κατά τη διάρκεια των οποίων η ετήσια αύξηση των εξαγωγών ήταν περίπου 35%.

Οι εισαγωγές της ΕΕ από την Κορέα αυξήθηκαν κατά 53%, από 2,6 δισ. ευρώ σε 4 δισ. ευρώ ή κατά 25% σε εισαγόμενες μονάδες - από 300 000 σε 375 000 μονάδες. Σχεδόν ολόκληρη η αύξηση (53%) σημειώθηκε κατά το πρώτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ. Τα μηχανοκίνητα οχήματα αντιπροσωπεύουν το 11% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ από την Κορέα. Κατά την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές της ΕΕ επιβατικών αυτοκινήτων από τον υπόλοιπο κόσμο μειώθηκαν κατά 7%.

Διάγραμμα 2: Εξαγωγές της ΕΕ προς την Κορέα και εισαγωγές από την Κορέα μηχανοκίνητων οχημάτων, Ιούλιος 2010 - Ιούνιος 2014 (σε εκατ. ευρώ)

Πηγή: COMEXT

Οι εξαγωγές ανταλλακτικών αυτοκινήτων της ΕΕ προς την Κορέα ανήλθαν σε 1,1 δισ. ευρώ περίπου κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, σημειώνοντας αύξηση κατά 6% από τη 12μηνη περίοδο πριν από τη ΣΕΣ, ενώ οι εισαγωγές ανταλλακτικών αυτοκινήτων της ΕΕ από την Κορέα αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 20%, από 2,2 δισ. ευρώ κατά τη 12μηνη περίοδο πριν από τη ΣΕΣ, σε 2,6 δισ. ευρώ κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ. Κατά την περίοδο των τριών ετών, οι αντίστοιχες εισαγωγές από τον υπόλοιπο κόσμο αυξήθηκαν μόλις κατά 3%.

2.5. Χρήση δασμολογικών προτιμήσεων στο πλαίσιο της ΣΕΣ

Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, ήτοι μεταξύ Ιουλίου 2013 και Ιουνίου 2014, το συνολικό ποσοστό χρησιμοποίησης προτιμήσεων της ΕΕ στην αγορά της Κορέας είναι 65,9%.

Με βάση τις κατηγορίες TDC, τα υψηλότερα συνολικά ποσοστά χρησιμοποίησης προτιμήσεων απαντώνται στον εξοπλισμό μεταφορών (TDC 17) με 94%, και στα ζώα και τα ζωικά προϊόντα (TDC 1) με 89%. Τα χαμηλότερα ποσοστά χρησιμοποίησης προτιμήσεων απαντώνται στα μαργαριτάρια και πολύτιμα μέταλλα (TDC 14), με 40%, στα βασικά μέταλλα (TDC 15), στις δορές και δέρματα (TDC 8) και στα μηχανήματα (TDC 16), με περίπου 50%.

Το σχετικά χαμηλό ποσοστό χρησιμοποίησης των προτιμήσεων σε ορισμένες κατηγορίες δεν φαίνεται να εξηγείται από την περιοριστικότητα των κανόνων καταγωγής, ούτε από τα προτιμησιακά περιθώρια των εξαγωγέων της ΕΕ σε σχέση με την τον συντελεστή ΜΕΚ της Κορέας. Ένα πιθανό αίτιο, που προσδιορίστηκε κατά τις διαβουλεύσεις με τον κλάδο, είναι ότι βάσει της ΣΕΣ οι εξαγωγείς υποχρεούνται να υποβάλουν αίτηση για το καθεστώς εγκεκριμένου εξαγωγέα προκειμένου να επωφεληθούν από προτιμησιακούς δασμούς, διαδικασία η οποία κρίνεται χρονοβόρα και δαπανηρή. Επιπλέον, η ρήτρα απευθείας μεταφοράς της ΣΕΣ, η οποία προβλέπει ότι τα εμπορεύματα μεταφέρονται απευθείας από την ΕΕ στην Κορέα (και αντιστρόφως) προκειμένου να θεωρηθούν ως «καταγόμενα» από την ΕΕ ή την Κορέα, εμποδίζει ορισμένους εξαγωγείς που χρησιμοποιούν τα περιφερειακά τους κέντρα στην Ασία να επωφελούνται από τις προτιμήσεις της ΣΕΣ.

Για τις κορεατικές εξαγωγές προς την ΕΕ, το συνολικό ποσοστό χρησιμοποίησης προτιμήσεων από την Κορέα στην ΕΕ ισοδυναμούσε με το 81,3% το 2013. Τα υψηλότερα συνολικά ποσοστά χρησιμοποίησης προτιμήσεων (άνω του 90%) που διαπιστώθηκαν αφορούσαν τον εξοπλισμό μεταφορών και ορυκτών προϊόντων (TDC 05), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά χρησιμοποίησης προτιμήσεων (περίπου 33%) καταγράφηκαν στα μαργαριτάρια και στις δορές και δέρματα.

3.           Δραστηριότητες των φορέων εφαρμογής της ΣΕΣ

Βάσει των θεσμικών διατάξεων της ΣΕΣ συστάθηκαν επτά ειδικές επιτροπές, επτά ομάδες εργασίας και ομάδα για τον διάλογο σχετικά με τη διανοητική ιδιοκτησία (ΔΙ). Η ετήσια συνεδρίαση της επιτροπής εμπορίου της ΣΕΣ ΕΕ-Κορέας σε υπουργικό επίπεδο ασκεί εποπτικό ρόλο και εξασφαλίζει την ορθή λειτουργία της ΣΕΣ. Το 2014 συνεδρίασαν όλες οι επιτροπές και οι ομάδες εργασίας, καθώς και η ομάδα για τον διάλογος σχετικά με τη ΔΙ· οι περισσότερες συνεδριάσεις έγιναν στις Βρυξέλλες, όπως συνοψίζονται κατωτέρω.

Η ομάδα εργασίας για τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα ανταλλακτικά συνεδρίασε στις 17 Ιουνίου 2014 στις Βρυξέλλες. Τα περισσότερα θέματα που συζητήθηκαν ήταν θέματα πρόσβασης στην αγορά, και όχι ζητήματα εφαρμογής της ΣΕΣ. Σε αυτά περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, οι νομοθετικές προτάσεις της Κορέας για την οικονομία καυσίμων, τα συστήματα μέσων εκπομπών του στόλου οχημάτων, τη σήμανση των ελαστικών, τον νέο κανονισμό της Κορέας σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των ελαστικών, τα επικουρικά συστήματα πέδησης για μεγάλα λεωφορεία, το όριο πλάτους των οχημάτων και τους ελκυστήρες δρόμου. Τα μέρη συζήτησαν επίσης το θέμα της επικαιροποίησης του παραρτήματος 2-Γ της ΣΕΣ προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι αναθεωρημένες παραπομπές στα νομικά κείμενα αναφοράς της ΕΕ σε σχέση με τα άγκιστρα ζεύξης και τα συστήματα διασφάλισης της ορατότητας του οδηγού, και συμφώνησαν ότι η Επιτροπή Εμπορίου θα πρέπει να συμφωνήσει σχετικά με την επικαιροποίηση.

Η ομάδα εργασίας για τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, η οποία συνεδρίασε στις 18 Ιουνίου 2014 στις Βρυξέλλες, συζήτησε το κορεατικό σύστημα τιμολόγησης φαρμάκων και την κατάλληλη αναγνώριση της αξίας των καινοτόμων φαρμάκων, την αναθεωρημένη συμφωνία της Κορέας για τη σχέση τιμής-όγκου συναλλαγών, την εφαρμογή από την Κορέα των σειριακών αριθμών φαρμάκων, τα δραστικά φαρμακευτικά συστατικά (API), τη μεθοδολογία για τη μείωση των τιμών επιστροφής των εξόδων για ιατροτεχνολογικά προϊόντα στην Κορέα και το σχέδιο τροποποίησης της νομοθεσίας της ΕΕ για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα. Μετά τη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας πραγματοποιήθηκε συζήτηση εμπειρογνωμόνων για να εντοπιστούν ευκαιρίες για ρυθμιστική εναρμόνιση στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων.

Την ίδια ημέρα, στις 18 Ιουνίου 2014, η ομάδα εργασίας για τα χημικά συνεδρίασε στις Βρυξέλλες σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών για το σύστημα REACH των δύο πλευρών. Η κορεατική πλευρά ενημέρωσε την ΕΕ σχετικά με το χρονοδιάγραμμα και τη διαδικασία εφαρμογής του νόμου K-REACH, ενώ από την πλευρά της ΕΕ δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με τα συνοδευτικά μέτρα που έχουν αναπτυχθεί στην ΕΕ για να βοηθήσουν τις ΜΜΕ στην εφαρμογή του REACH. Η επιτροπή συμφώνησε επίσης σχετικά με περαιτέρω τεχνική συνεργασία για τα χημικά προϊόντα μεταξύ του κορεατικού Υπουργείου Περιβάλλοντος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA).

Στις 18-19 Ιουνίου 2014 η τελωνειακή επιτροπή συνεδρίασε στη Σεούλ. Συζήτησε τις διαδικασίες και τις μεθόδους επαλήθευσης της καταγωγής και τους κανόνες καταγωγής, συμπεριλαμβανομένου του κανόνα της απευθείας μεταφοράς, όπου η πλευρά της ΕΕ υπενθύμισε τη σημασία της αναθεώρησης του ισχύοντος κανόνα της απευθείας μεταφοράς ώστε να καταστεί κανόνας μη τροποποίησης, που θα επέτρεπε την κατάτμηση των αποστολών σε τρίτη χώρα. Η επιτροπή συζήτησε επίσης την ερμηνεία του «πρωταρχικού συστατικού» του μεταποιημένου σουρίμι και τη μεταφορά των ειδικών κανόνων ανά προϊόν (ΕΚΠ) όσον αφορά την καταγωγή, από την κλάση ΕΣ 2007 στην κλάση ΕΣ 2012. Η δυνατότητα σύναψης μιας συμφωνίας αμοιβαίας αναγνώρισης για εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς αποτέλεσε επίσης αντικείμενο συζητήσεων.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 2014 η επιτροπή εμπορευματικών συναλλαγών συνεδρίασε στις Βρυξέλλες. Η επιτροπή ενέκρινε σχέδιο απόφασης της επιτροπής εμπορευματικών συναλλαγών σχετικά με την έγκριση των κανόνων για τη διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων (ΔΠ). Η επιτροπή συζήτησε επίσης διάφορα ζητήματα εφαρμογής της ΣΕΣ και διμερή εμπορικά θέματα, για παράδειγμα την ισοδυναμία των βιολογικών γεωργικών προϊόντων, την αναθεώρηση του προσαρτήματος 2-B-3 (ηλεκτρονικά είδη) της ΣΕΣ, τις απαιτήσεις της Κορέας όσον αφορά την πιστοποίηση ασφάλειας για τα μηχανήματα, καθώς και τα καλλυντικά. Η ΕΕ επανέλαβε επίσης το αίτημά της για τροποποίηση της ΣΕΣ με την αναθεώρηση της ρήτρας απευθείας μεταφοράς, την εισαγωγή ρήτρας για τα εμπορεύματα που επανεισάγονται ύστερα από επισκευή και τη συμπερίληψη των ελκυστήρων δρόμου στο πεδίο εφαρμογής του μη δασμολογικού παραρτήματος για τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα αυτοκίνητα (παράρτημα 2-Γ).

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2014 η επιτροπή ζωνών τελειοποίησης προς επανεξαγωγή (ΖΤΕ) στη χερσόνησο της Κορέας συνεδρίασε στις Βρυξέλλες. Η Κορέα ενημέρωσε σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στο βιομηχανικό συγκρότημα Gaeseong, τη διακορεατική βιομηχανική ζώνη που βρίσκεται στη Βόρεια Κορέα. Η επιτροπή επανεξέτασε τους όρους για περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη και συζήτησε τη θέσπιση κριτηρίων για τις ζώνες τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, καθώς και την καθιέρωση ανώτατου ορίου. Η ΕΕ σημείωσε τις κορεατικές προτάσεις και εξήγησε τους πολιτικούς περιορισμούς στην ΕΕ. Αμφότερες οι πλευρές αναγνώρισαν την πολιτική ευαισθησία του θέματος, αλλά συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συζητήσεις σε επίπεδο εργασίας.

Ο διάλογος σχετικά με τη ΔΙ πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2014 στη Σεούλ. Οι δύο πλευρές ενημέρωσαν όσον αφορά τις νομοθετικές και πολιτικές εξελίξεις στον τομέα της ΔΙ, ιδίως σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τα εμπορικά σήματα, τα σχέδια και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η ΕΕ υπενθύμισε το ζήτημα της εφαρμογής της ΣΕΣ σχετικά με τις διατάξεις για τα δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης, καθώς και την ανάγκη για ευθυγράμμιση της κορεατικής νομοθεσίας με τη ΣΕΣ. Ο διάλογος κάλυψε επίσης ζητήματα σχετικά με την επιβολή των ΔΔΙ. Επιπλέον, τα μέρη συζήτησαν την αντίστοιχη προσέγγιση και στρατηγική τους για θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας σε τρίτες χώρες.

Η ομάδα εργασίας για τις δημόσιες συμβάσεις συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 26 Σεπτεμβρίου 2014 στη Σεούλ. Τα δύο μέρη αντάλλαξαν πληροφορίες για την τρέχουσα κατάσταση και τις προοπτικές στην εγχώρια αγορά δημόσιων συμβάσεων και αξιολόγησαν την τρέχουσα κατάσταση ως προς την πρόσβαση στην αγορά στις αντίστοιχες αγορές τους, καθώς και την εφαρμογή του κεφαλαίου της ΣΕΣ για τις δημόσιες συμβάσεις. Τα μέρη συζήτησαν επίσης τα εμπόδια και τους περιορισμούς που υπάρχουν σήμερα στην αγορά και τους τρόπους αντιμετώπισής τους, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αυξηθεί η συμμετοχή στις αγορές δημόσιων συμβάσεων των δύο πλευρών.

Η επιτροπή μέτρων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας συνεδρίασε στις 10 Οκτωβρίου 2014 στις Βρυξέλλες. Η επιτροπή συζήτησε σχετικά με τις κορεατικές εξαγωγές σούπας κοτόπουλου-πάνακος (τζίνσενγκ) και ζωντανής πράσινης χωματίδας στην ΕΕ, την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και συνεργασίας σε θέματα καλής μεταχείρισης των ζώων, τη διαφάνεια, τις εξαγωγές βοδινού κρέατος από την ΕΕ στην Κορέα, την εμφάνιση αφρικανικής πανώλης των χοίρων στην Πολωνία και το αίτημα της ΕΕ για την εφαρμογή αρχών περιφερειοποίησης, τη ρήτρα «γεννώμενα και εκτρεφόμενα» και τις εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων από νωπό γάλα, φρούτων και λαχανικών από την ΕΕ στην Κορέα.

Στις 10 Οκτωβρίου 2014 η επιτροπή πολιτιστικής συνεργασίας συνεδρίασε για δεύτερη φορά στη Σεούλ. Η επιτροπή ενέκρινε την ειδική ομάδα διαιτησίας που προβλέπεται στο άρθρο 3α του πρωτοκόλλου πολιτιστικής συνεργασίας της ΣΕΣ. Τα μέρη αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με τις αντίστοιχες πολιτικές τους στον τομέα του πολιτισμού και συζήτησαν θέματα των κλάδων του πολιτισμού και της δημιουργίας, της φιλοξενίας καλλιτεχνών, καθώς και των οπτικοακουστικών συμπαραγωγών. Όσον αφορά τον τελευταίο τομέα, συμφώνησαν να προβούν σε ορισμένες ενέργειες για να ενημερώσουν καλύτερα τους επαγγελματίες του κινηματογράφου. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως ορίζεται στο πρωτόκολλο πολιτιστικής συνεργασίας, η επιτροπή εμπορίου δεν έχει καμία δικαιοδοσία επί του πρωτοκόλλου και, κατά συνέπεια, η επιτροπή πολιτιστικής συνεργασίας ασκεί τα καθήκοντα της επιτροπής εμπορίου όσον αφορά το εν λόγω πρωτόκολλο.

Στις 6 Νοεμβρίου 2014 η ομάδα εργασίας για τις γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ) συνεδρίασε στις Βρυξέλλες. Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σχετικά με το σχέδιο εσωτερικού κανονισμού, το οποίο μπορεί να εγκριθεί μόλις τα δύο μέρη ολοκληρώσουν τις εσωτερικές τους διαδικασίες. Τα δύο μέρη υπέβαλαν και συζήτησαν τους αντίστοιχους καταλόγους νέων ΓΕ που θα προστεθούν στον κατάλογο προστατευόμενων ΓΕ στο πλαίσιο της ΣΕΣ.

Στις 8 Δεκεμβρίου 2014 η επιτροπή εμπορίου και βιώσιμης ανάπτυξης συνεδρίασε στις Βρυξέλλες. Τα δύο μέρη αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις αντίστοιχες περιβαλλοντικές και εργασιακές τους πολιτικές, μεταξύ άλλων και στον τομέα της κλιματικής αλλαγής, της πράσινης ανάπτυξης και της κυκλικής οικονομίας. Η επιτροπή συζήτησε επίσης μια σειρά βασικών πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών και αντάλλαξε πληροφορίες σχετικά με την παράνομη εμπορία άγριων ειδών και την παράνομη υλοτομία. Επιπλέον, συζητήθηκαν θέματα εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των θεμελιωδών συμβάσεων της ΔΟΕ, ιδίως όσον αφορά την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης, καθώς και την καταναγκαστική εργασία, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση καταχρηστικών εργασιακών πρακτικών. Τέλος, συζητήθηκε η εφαρμογή των διεθνών κατευθυντήριων γραμμών και αρχών στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης (ΕΚΕ).

Στις 9 Δεκεμβρίου 2014 η ομάδα εργασίας για τη συνεργασία στον τομέα των μέτρων αποκατάστασης συνεδρίασε στη Σεούλ. Οι δύο πλευρές συζήτησαν το γενικό καθεστώς των ισχυόντων μέτρων αποκατάστασης του εμπορίου από την άποψη των διμερών συναλλαγών μεταξύ της Κορέας και της ΕΕ. Αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με την κατεύθυνση των αντίστοιχων γενικών πολιτικών τους, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων αλλαγών. Επιπροσθέτως, πραγματοποιήθηκε τεχνική συζήτηση σχετικά με τις έρευνες ντάμπινγκ και ζημίας. Τέλος, οι δύο πλευρές συζήτησαν τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά τις υποθέσεις τρίτων χωρών.

Στις 16 Δεκεμβρίου 2014 η επιτροπή για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών, της εγκατάστασης και του ηλεκτρονικού εμπορίου συνεδρίασε στη Σεούλ. Οι δύο πλευρές συζήτησαν ευρύ φάσμα θεμάτων στους τομείς των υπηρεσιών ταχυδρομείου και ταχυμεταφορών, χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και υπηρεσιών διανομής. Όσον αφορά τις ταχυδρομικές υπηρεσίες, τα δύο μέρη συμφώνησαν να αναλάβουν δέσμευση για την εφαρμογή των αρχών του κανονιστικού πλαισίου έως την επόμενη επιτροπή εμπορίου. Η επιτροπή συζήτησε επίσης την επανεξέταση του νομικού πλαισίου για τις επενδύσεις, σύμφωνα με το άρθρο 7.16 της ΣΕΣ, και το γενικό επιχειρηματικό κλίμα στον τομέα των υπηρεσιών.

Την ίδια ημερομηνία, 16 Δεκεμβρίου 2014, η ομάδα εργασίας για τις Συμφωνίες Αμοιβαίας Αναγνώρισης (ΣΑΑ) για τις υπηρεσίες συνεδρίασε, επίσης, στη Σεούλ. Πριν από τη συνεδρίαση έγινε συζήτηση μεταξύ επαγγελματικών ενώσεων μηχανικών και αρχιτεκτόνων από τις δύο πλευρές. Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις αντίστοιχές τους πρωτοβουλίες ΣΑΑ με άλλες χώρες και προέβησαν σε απολογισμό της προόδου των συζητήσεων για τις ΣΑΑ μεταξύ επαγγελματικών ενώσεων. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι επαγγελματικές ενώσεις θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεχίσουν τη συνεργασία τους. Συμφώνησαν επίσης να συνεχιστεί η χρήσιμη ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα των ΣΑΑ στο πλαίσιο των αντίστοιχων διμερών συμφωνιών αμφότερων των πλευρών.

Η επιτροπή εμπορίου συνεδρίασε στις 16 Οκτωβρίου 2014 στις Βρυξέλλες. Την προεδρία της άσκησαν από κοινού ο επίτροπος Εμπορίου κ. Karel De Gucht και ο κορεάτης υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Ενέργειας, κ. Yoon Sang-jick. Η επιτροπή εξέτασε την εξέλιξη των διμερών συναλλαγών μετά τα τρία έτη εφαρμογής της ΣΕΣ και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ΣΕΣ είχε θετικές συνέπειες, ιδίως στην περίπτωση του πλήρως ή μερικώς ελευθερωμένου εμπορίου, όπου οι εξαγωγές και στις δύο πλευρές έχουν αυξηθεί. Η ΕΕ επανέλαβε το αίτημά της για τροποποίηση της ΣΕΣ και για συμφωνία ως προς μια αμοιβαία επωφελή δέσμη τροποποιήσεων. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να προχωρήσουν στην τεχνική τροποποίηση του μη δασμολογικού παραρτήματος για τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα ανταλλακτικά (παράρτημα 2-Γ) με την επικαιροποίηση παρωχημένων νομικών παραπομπών στους πίνακες ισοδυναμίας, ώστε να υπάρχει ασφάλεια δικαίου για τους οικονομικούς φορείς.

Οι δύο πλευρές εξέφρασαν τις απόψεις τους για τα αντίστοιχα ζητήματα εφαρμογής, όπως οι συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών, η εφαρμογή του άρθρου 13.4 της ΣΕΣ σχετικά με τα πολυμερή εργασιακά πρότυπα και συμφωνίες, και η ερμηνεία του «πρωταρχικού συστατικού» του σουρίμι. Συζητήθηκαν και άλλα ζητήματα που επηρεάζουν το διμερές εμπόριο, συμπεριλαμβανομένης της ισοδυναμίας των βιολογικών γεωργικών προϊόντων, της απαγόρευσης από την Κορέα εισαγωγής χοιρινού κρέατος από την Πολωνία λόγω της αφρικανικής πανώλους των χοίρων, της μορφοποίησης των σημάτων «e» για ελαστικά, των ανησυχιών σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά καλλυντικών της ΕΕ και των εξαγωγών ζωντανής πράσινης χωματίδας στην ΕΕ.

Οι δύο πλευρές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι εξακολουθούν να τηρούν πλήρως τη δέσμευσή τους για την εφαρμογή της ΣΕΣ.

4.           Εφαρμογή του κεφαλαίου 13 της ΣΕΣ σχετικά με το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη

Η τρίτη συνεδρίαση της Επιτροπής Εμπορίου και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΕΕΒΑ) πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 8 Δεκεμβρίου 2014.

Σύμφωνα με την κοινή δήλωση της δεύτερης συνεδρίασης της ΕΕΒΑ, στην ημερήσια διάταξη προβλέφθηκε η ενημέρωση, από τους συμπροέδρους του Φόρουμ της Κοινωνίας των Πολιτών (ΦΚΠ), σχετικά με το έργο των Εσωτερικών Συμβουλευτικών Ομάδων (ΕΣΟ). Η ΕΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την ανανέωση της συμμετοχής της ΕΣΟ της Κορέας και ιδίως για την ευρύτερη εκπροσώπηση των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των εργοδοτών. Η ΕΕΒΑ συμφώνησε να παρουσιάσει την περίληψη της συζήτησης της τρίτης συνεδρίασής της στην τρίτη συνεδρίαση του ΦΚΠ, η οποία πραγματοποιήθηκε την επομένη, στις 9 Δεκεμβρίου.

Το τμήμα περιβάλλοντος ήταν αφιερωμένο στη συζήτηση σχετικά με τα συστήματα εμπορίας εκπομπών, την πράσινη ανάπτυξη και την κυκλική οικονομία, καθώς και μια σειρά βασικών πολυμερών περιβαλλοντικών συμφωνιών. Στο πλαίσιο της θέσης σε λειτουργία του συστήματος εμπορίας εκπομπών της Κορέας την 1η Ιανουαρίου 2015, τα μέρη υπογράμμισαν τη σημασία που έχει η συνέχιση της συνεργασίας για το θέμα αυτό και η ΕΕ περιέγραψε τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που απορρέουν από τις αναδυόμενες αγορές εκπομπών άνθρακα στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία. Η ΕΕ ενημέρωσε περαιτέρω την Κορέα για την ανακοίνωσή της σχετικά με την προσέγγιση που ακολουθεί για την παράνομη εμπορία άγριων ειδών και τη συνεχή διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους φορείς για τον τρόπο με τον οποίο η εν λόγω προσέγγιση μπορεί να ενισχυθεί, μεταξύ άλλων μέσω στενότερης συνεργασίας με χώρες εταίρους, ενώ η Κορέα παρουσίασε την εθνική της πολιτική. Η ΕΕ περιέγραψε τα κύρια μέσα της για την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου, ενώ η Κορέα δήλωσε ότι μια νομοθετική πρόταση για την αντιμετώπιση του ζητήματος της εμπορίας παράνομα υλοτομημένης ξυλείας βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ανταλλάσσουν εμπειρίες με γνώμονα αυτές τις τρέχουσες εξελίξεις.

Για το τμήμα εργασιακής πολιτικής πραγματοποιήθηκε μια παρουσίαση από έναν εμπειρογνώμονα της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) με θέμα τις εξελίξεις όσον αφορά την κύρωση των θεμελιωδών (ιδίως σε ό,τι αφορά την καταναγκαστική εργασία, την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα συλλογικών διαπραγματεύσεων) και των επικαιροποιημένων συμβάσεων της ΔΟΕ, καθώς και τα διδάγματα που έχουν αντληθεί από άλλες χώρες σχετικά με τα εμπόδια στην κύρωση και τους τρόπους αντιμετώπισής τους. Η ΔΟΕ προσφέρθηκε να συνεχίσει την παροχή τεχνικής συνεργασίας και συμβουλών σχετικά με τα θέματα αυτά.

Όσον αφορά τα εργασιακά θέματα, η ΕΕΒΑ συζήτησε τις θεμελιώδεις συμβάσεις της ΔΟΕ, καθώς και τη δέσμευση των μερών στο πλαίσιο της ΣΕΣ για την τήρηση, στη νομοθεσία και στις πρακτικές τους, των θεμελιωδών αρχών και δικαιωμάτων στην εργασία της ΔΟΕ. Τα μέρη συμφώνησαν να μοιραστούν, πριν από την επόμενη συνεδρίαση της ΕΕΒΑ, κείμενα σχετικά με τη μέχρι σήμερα πρόοδο και τα σκοπούμενα περαιτέρω μέτρα προς την κατεύθυνση της κύρωσης των θεμελιωδών και άλλων επικαιροποιημένων συμβάσεων της ΔΟΕ, και να ανταλλάσσουν τις πληροφορίες με το ΦΚΠ.

Όσον αφορά τη συνεργασία βάσει του παραρτήματος 13 της ΣΕΣ, η Κορέα και η ΕΕ συζήτησαν τις πρόσφατες εξελίξεις όσον αφορά την έναρξη των διαπραγματεύσεων σχετικά με μια συμφωνία για περιβαλλοντικά αγαθά και επανέλαβαν τη δέσμευσή τους και τις υψηλές τους φιλοδοξίες όσον αφορά την πρωτοβουλία αυτή. Συζήτησαν επίσης το θέμα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης (ΕΚΕ) και τους πιθανούς τομείς συνεργασίας για το περιβαλλοντικό σήμα της Κορέας και το οικολογικό σήμα της ΕΕ. Τέλος, η ΕΕ προέβη σε σύντομη παρουσίαση του νέου μέσου εταιρικής σχέσης.

Η ΕΕΒΑ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την ανοικτή και εποικοδομητική συζήτηση κατά την τρίτη συνεδρίασή της και αποφάσισε να συνεχίσει τον διάλογο με το ΦΚΠ. Συμφώνησε να πραγματοποιήσει, εκτός απροόπτου, την τέταρτη συνεδρίασή της πριν από το τέλος Σεπτεμβρίου 2015 στην Κορέα και να συνεδριάσει πριν από την επιτροπή εμπορίου.

5.           Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 511/2011

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 511/2011 («ο κανονισμός για τις διασφαλίσεις») αποτελεί την εσωτερική νομοθεσία της ΕΕ για την εφαρμογή της διμερούς ρήτρας διασφάλισης της ΣΕΣ μεταξύ της ΕΕ και της Κορέας.

Όπως προβλέπεται στα άρθρα 3 και 11 του κανονισμού για τις διασφαλίσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί την εξέλιξη των εισαγωγών και των εξαγωγών κορεατικών προϊόντων σε ευαίσθητους τομείς που ενδέχεται να επηρεαστούν από την επιστροφή των τελωνειακών δασμών, όπως τα αυτοκίνητα, τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης. Από την έναρξη της προσωρινής εφαρμογής της ΣΕΣ τον Ιούλιο του 2011, η Επιτροπή κοινοποιεί τα αποτελέσματα της παρακολούθησης στα κράτη μέλη της ΕΕ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στους οικείους ενδιαφερόμενους φορείς κάθε δύο μήνες.

Ο κανονισμός για τις διασφαλίσεις προβλέπει επίσης τη δυνατότητα να κινηθεί έρευνα διασφάλισης ή να εισαχθούν μέτρα προηγούμενης εποπτείας, υπό ορισμένους όρους που καθορίζονται στον κανονισμό. Κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους εφαρμογής της ΣΕΣ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έλαβε κανένα τέτοιο αίτημα.

5.1.        Εξέλιξη των εισαγωγών από την Κορέα στην ΕΕ στους τομείς που καλύπτει η παρακολούθηση

Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους εφαρμογής της ΣΕΣ συνοψίζονται κατωτέρω. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι για τους σκοπούς της παρακολούθησης, τα στοιχεία για το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ συγκρίθηκαν με το προηγούμενο 12μηνο και, συνεπώς, ορισμένα στοιχεία μπορεί να διαφέρουν από την ανάλυση του γενικού εμπορίου στο σημείο 2 ανωτέρω, όπου τα στοιχεία για το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ συγκρίθηκαν με το 12μηνο πριν από τη θέση σε ισχύ της ΣΕΣ.

Πρέπει ακόμη να σημειωθεί ότι η σύγκριση στο πλαίσιο του εγχειρήματος παρακολούθησης βασίζεται στις ποσότητες που έχουν εισαχθεί από την Κορέα στην ΕΕ, π.χ. τεμάχια στην περίπτωση των αυτοκινήτων και 1 000 kg στην περίπτωση των ανταλλακτικών αυτοκινήτων, των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ηλεκτρονικών ειδών.

i) Τομέας αυτοκινήτων

Οι εισαγωγές αυτοκινήτων από την Κορέα αυξήθηκαν κατά 20% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ (Ιούλιος 2013 - Ιούνιος 2014) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος (Ιούλιος 2012 - Ιούνιος 2013). Η αυξανόμενη τάση είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα αυτοκίνητα με ηλεκτρικούς κινητήρες, μολονότι ο όγκος εισαγωγών είναι αμελητέος για την κατηγορία αυτή. Οι εισαγωγές αυτοκινήτων με μεσαίους - μεγάλους κινητήρες αυξήθηκε κατά 50%, ενώ οι εισαγωγές αυτοκινήτων με μικρούς κινητήρες μειώθηκαν κατά 7%. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εισαγωγές αυτοκινήτων από την Κορέα βρίσκονται ακόμη σε χαμηλότερο επίπεδο από ό, τι κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου 2007 - Ιουνίου 2008.

Όσον αφορά τις εισαγωγές ανταλλακτικών αυτοκινήτων, σημειώθηκε ελαφρά αύξηση της τάξης του 6% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η αύξηση αυτή είναι υψηλότερη απ’ ό,τι κατά το δεύτερο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ. Ωστόσο, αυτό υποδηλώνει ότι τα επίπεδα εισαγωγών σταθεροποιήθηκαν κατά τα τελευταία τρία έτη.

ii) Κλωστοϋφαντουργικός τομέας

Οι εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων από την Κορέα μειώθηκαν κατά 12% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Αυτό είναι συγκρίσιμο με τη μείωση 6% κατά το δεύτερο έτος της εφαρμογής της ΣΕΣ, σε σύγκριση με το πρώτο έτος της ΣΕΣ.

iii) Τομέας ηλεκτρονικών ειδών

Ενώ οι εισαγωγές ηλεκτρονικών ειδών μειώθηκαν κατά 13% κατά το δεύτερο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, το τρίτο έτος αυξήθηκαν κατά 31%.

5.2.        Επιστροφή δασμών

Η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης ειδική παρακολούθηση για το ζήτημα της επιστροφής δασμών σε σχέση με τους κανόνες καταγωγής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 του κανονισμού για τις διασφαλίσεις, προκειμένου να εκτιμηθεί το εξωτερικό περιεχόμενο στην κορεατική διαδικασία κατασκευής και, κατά συνέπεια, στις εξαγωγές των τελικών προϊόντων από την Κορέα προς την ΕΕ. Το άρθρο 11 παράγραφος 1 προβλέπει μια διαδικασία για την εφαρμογή του άρθρου 14 του πρωτοκόλλου κανόνων καταγωγής για την επιστροφή δασμών ή την απαλλαγή από δασμούς.

Η ανάλυση επικεντρώθηκε στην αξία των εισαγωγών των προϊόντων που υπόκεινται σε παρακολούθηση κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2014, σε σχέση με την ίδια περίοδο σύγκρισης το 2013, δεδομένου ότι για τις περιόδους αυτές υπάρχουν πλήρη στοιχεία.

Στον τομέα των ηλεκτρονικών ειδών, η εξέλιξη των εισαγωγών της ΕΕ από την Κορέα έχει εξελιχθεί (μειωθεί ή αυξηθεί) κυρίως στις ακόλουθες κλάσεις του ΕΣ: 8519.20, 8519.50, 8519.89, 8521.10, 8521.90, 8525.50, 8525.60, 8526.91, 8526.92, 8527.12 8527.13, 8527.19, 8527.21, 8527.29, 8527.91, 8527.92, 8527.99, 8528.41, 8528.49, 8528.51, 8528.59, 8528.69 και 8528.72. Συνολικά, οι εισαγωγές μειώθηκαν στις ακόλουθες κλάσεις: 8521 (-14%) και 8527 (-17%), ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν στις κλάσεις 8526 (73%) και 8528 (52%). Το ίδιο χρονικό διάστημα, οι εισαγωγές στην Κορέα ανταλλακτικών των εν λόγω προϊόντων μειώθηκαν: για την κλάση ΕΣ 8522 υπήρξε μείωση των εισαγωγών από την Κίνα (-10%) και αύξηση των εισαγωγών από την Ιαπωνία (4%), ενώ για την κλάση ΕΣ 8529 σημειώθηκε μείωση των εισαγωγών από την Κίνα (-3%) και την Ιαπωνία (-2%).

Όσον αφορά τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα (νήματα και υφάσματα), παρατηρήθηκε σημαντική μείωση των εισαγωγών στις κλάσεις ΕΣ 5204 (νήματα για ράψιμο από βαμβάκι) και ΕΣ 5205 (νήματα από βαμβάκι, όχι για λιανική πώληση). Το ίδιο χρονικό διάστημα παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των εισαγωγών στις κλάσεις ΕΣ 5207 (νήματα από βαμβάκι για τη λιανική πώληση), ΕΣ 5408 (υφάσματα από νήματα από τεχνητές ίνες συνεχείς), ΕΣ 5509 (νήματα από συνθετικές ίνες μη συνεχείς), ΕΣ 5510 (νήματα από τεχνητές ίνες μη συνεχείς) και HS 5511 (νήματα από συνθετικές ή τεχνητές ίνες, μη συνεχείς). Τα νήματα επωφελούνται από τον κανόνα «Κατασκευή από συνθετικές ή τεχνητές ίνες, μη συνεχείς, μη λαναρισμένες ούτε χτενισμένες ούτε επεξεργασμένες με άλλο τρόπο για την κλώση», που διασφαλίζεται με ετήσιες ποσοστώσεις.

Όσον αφορά τα αυτοκίνητα, υπήρξε συνολική μείωση των εισαγωγών της ΕΕ από την Κορέα (-1% κατά μέσο όρο) στην κλάση ΕΣ 8703, παρόλο που η αύξηση αυτή δεν ισχύει για όλους τους τύπους αυτοκινήτων, αλλά εξαρτάται από τον τύπο και το μέγεθος του κινητήρα. Εν τω μεταξύ, οι εισαγωγές συντελεστών παραγωγής εξαρτημάτων αυτοκινήτων των κλάσεων ΕΣ 8707 και 8708 από την Κίνα στην Κορέα μειώθηκαν κατά 67% και 9% αντίστοιχα. Οι εισαγωγές ανταλλακτικών αυτοκινήτων των κλάσεων ΕΣ 8707 και 8708 από την Ιαπωνία στην Κορέα μειώθηκαν κατά 96% και 2% αντίστοιχα. Οι κορεατικές εισαγωγές κινητήρων από την Κίνα μειώθηκαν κατά 19% στην κλάση ΕΣ 8407 και κατά 4% στην κλάση ΕΣ 8408. Όσον αφορά τους κινητήρες καταγωγής Ιαπωνίας, οι εισαγωγές από την Κορέα μειώθηκαν κατά 32% στην κλάση ΕΣ 8407 και αυξήθηκαν κατά 24% στην κλάση ΕΣ 8408.

Με βάση τα ανωτέρω, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι, έως τώρα, η πρόβλεψη για επιστροφή δασμών για τα προϊόντα που υπόκεινται στη ρήτρα ειδικής παρακολούθησης δεν φαίνεται να είχε σημαντική επίπτωση στον τρόπο παραγωγής της Κορέας. Ειδικότερα, δεν είχε ως συνέπεια τη σημαντική αύξηση των εισαγωγών συντελεστών παραγωγής από τις γειτονικές χώρες της Κορέας.

6.           Συμπέρασμα

Με βάση τα τρία έτη εφαρμογής της ΣΕΣ μεταξύ της ΕΕ και της Κορέας, είναι σαφές ότι η ΣΕΣ έχει λειτουργήσει πολύ καλά για αμφότερες τις πλευρές, ιδίως για την ΕΕ. Οι εξαγωγές εμπορευμάτων από την ΕΕ στην Κορέα αυξήθηκαν κατά 35% στο τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ σε σύγκριση με την 12μηνη περίοδο πριν τεθεί σε ισχύ η ΣΕΣ. Ενώ οι εισαγωγές από την Κορέα ήταν περίπου ίσες με την 12μηνη περίοδο πριν από τη ΣΕΣ, αυξήθηκαν κατά 6% κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η ασθενέστερη επίδοση των κορεατικών εξαγωγών πρέπει να εκτιμηθεί στο πλαίσιο της μειωμένης ζήτησης στην ΕΕ μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση: οι εισαγωγές της ΕΕ από τους 14 κύριους προμηθευτές της έχουν μειωθεί και, στην πράξη, η Κορέα είναι ένας από τους λίγους εμπορικούς εταίρους, μαζί με την Τουρκία και την Κίνα, των οποίων οι εξαγωγές προς την ΕΕ αυξήθηκαν κατά το τρίτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ. Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι η ΣΕΣ έχει μετριάσει τις επιπτώσεις της κρίσης για τις κορεατικές εξαγωγές και ότι χωρίς τη ΣΕΣ, οι κορεατικές εξαγωγές προς την ΕΕ θα είχαν υποστεί πολύ μεγαλύτερο πλήγμα.

Από την παρακολούθηση της εξέλιξης των διμερών εμπορευματικών συναλλαγών που έχουν ελευθερωθεί πλήρως ή εν μέρει από τη ΣΕΣ, η κατάσταση φαίνεται πιο ελπιδοφόρα και για την Κορέα, με αύξηση κατά 21% στις εξαγωγές των πλήρως ελευθερωμένων και κατά 26% στις εξαγωγές των εν μέρει ελευθερωμένων εμπορευμάτων προς την ΕΕ.

Από την πλευρά της ΕΕ, οι εξαγωγές των πλήρως και εν μέρει ελευθερωμένων εμπορευμάτων έχουν επίσης αυξηθεί περισσότερο από τις εξαγωγές συνολικά, με αύξηση κατά 46% για τα πλήρως ελευθερωμένα και κατά 37%  για τα εν μέρει ελευθερωμένα εμπορεύματα.

Ακόμη και αν το εμπόριο ευημερεί, η πλήρης εφαρμογή της ΣΕΣ παραμένει ιδιαίτερα σημαντική. Εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα προβλήματα εφαρμογής και διμερούς εμπορίου. Για παράδειγμα, στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, η αντιμετώπιση των απομενόντων μη δασμολογικών εμποδίων εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Όσον αφορά τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα, ορισμένα από τα προβλήματα που συναντούν οι εξαγωγείς της ΕΕ απορρέουν από το γεγονός ότι η Κορέα εφαρμόζει διαφορετικούς όρους εισαγωγής για τα κράτη μέλη της ΕΕ όσον αφορά τα ζωικά και φυτικά προϊόντα, παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία είναι πλήρως εναρμονισμένη στην ΕΕ. Αυτό το γεγονός καθυστερεί την πρόσβαση στην κορεατική αγορά, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι υποχρεωμένα να προβαίνουν σε ξεχωριστές διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, υπάρχουν και παραδείγματα επιτυχίας, όπως η σύναψη της συμφωνίας για την ισοδυναμία των μεταποιημένων βιολογικών γεωργικών προϊόντων στα τέλη του 2014. Βάσει της συμφωνίας, τα μεταποιημένα βιολογικά προϊόντα που μεταποιούνται και πιστοποιούνται στην ΕΕ μπορούν να πωλούνται ως βιολογικά στην Κορέα από την 1η Φεβρουαρίου 2015.

Έχει αποδειχθεί ότι η δομή εφαρμογής της ΣΕΣ, με τις διάφορες ειδικές της επιτροπές και ομάδες εργασίας, συνιστά αποτελεσματικό τρόπο για τη συζήτηση και την αναζήτηση λύσεων σε θέματα εφαρμογής και πρόσβασης στην αγορά. Επίσης, παρέχει ένα τακτικό βήμα για να συζητώνται οι τρέχουσες και μελλοντικές κανονιστικές εξελίξεις και οι ενδεχόμενες επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι εν λόγω εξελίξεις στις μελλοντικές εξαγωγές.

Οι συζητήσεις για την τροποποίηση της ΣΕΣ θα συνεχιστούν κατά το τέταρτο έτος εφαρμογής, με σκοπό να εξευρεθεί μια ισόρροπη «δέσμη» τροποποιήσεων, με οικονομικά οφέλη για τους εξαγωγείς και τους καταναλωτές τόσο στην ΕΕ όσο και στην Κορέα, με σκοπό η ΣΕΣ να βελτιωθεί περαιτέρω και να καταστεί ακόμη πιο ευνοϊκή για το εμπόριο.

[1]               Η ΣΕΣ εφαρμόζεται προσωρινά στην ΕΕ μέχρις ότου την κυρώσουν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Μπορείτε να ελέγχετε την πορεία της επικύρωσης στον δικτυακό τόπο των συμφωνιών του Συμβουλίου: http://www.consilium.europa.eu/en/documents-publications/agreements-conventions/agreement/?aid=2010036

[2]               ΕΕ L 145 της 31.5.2011, σ. 19.

[3]               «Tarif Douanier Commun» (= Κοινό Δασμολόγιο)

[4]               Οι εξαγωγές «Ορυκτών προϊόντων» (TDC 05) από την ΕΕ προς την Κορέα αυξήθηκαν κυρίως κατά το πρώτο έτος εφαρμογής της ΣΕΣ (περίπου 674%).

[5]               TDC 09 και TDC 14 αντίστοιχα.