52000DC0835

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 1999 ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TACIS

εισαγωγη

χρηματοοικονομικες επιδοσεις και απλοποιηση των διαδικασιων

αρμενια

αζερμπαϊτζαν

λευκορωσια

γεωργια

καζακσταν

κιργιζια

μολδαβια

μογγολια

τατζικισταν

τουρκμενισταν

ουκρανια

ουζμπεκισταν

τα συμπληρωματικα προγραμματα του Tacis

αξιολογηση

εισαγωγη

Το 1999, το πρόγραμμα Tacis συνέβαλε σημαντικά στην επίτευξη των στόχων για τη στήριξη της μετάβασης σε οικονομίες αγοράς και του εκδημοκρατισμού στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΝΑΚ) [1].

[1] Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Γεωργία, Καζακστάν, Κιργιζία, Μολδαβία, Μογγολία, Ρωσική Ομοσπονδία, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουκρανία και Ουζμπεκιστάν

Το 1999, το πρόγραμμα Tacis συνδέθηκε στενότερα με την πολιτική της ΕΕ για την εξεταζόμενη ευρύτερη περιοχή, εφόσον τέθηκαν σε ισχύ περισσότερες Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας (ΣΕΣΣ) μεταξύ της ΕΕ και του καθενός από τα ΝΑΚ. Η βοήθεια του Tacis χορηγείται βάσει ορισμένων κοινών οικονομικών και πολιτικών αξιών και πρακτικών, όπως αυτές καθορίζονται στις ΣΕΣΣ, και ειδικότερα του σεβασμού των αρχών της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών της οικονομίας της αγοράς.

Η μεγαλύτερη σύνδεση της πολιτικής με την τεχνική βοήθεια επέτρεψε στο πρόγραμμα Tacis να αντιμετωπίσει ακόμη αποτελεσματικότερα τις μεταβαλλόμενες συνθήκες στην περιοχή. Αυτό δείχνουν με σαφήνεια η ταχεία αντιμετώπιση κρίσιμων γεγονότων, όπως η χορήγηση ποσού 20 εκατ. ευρώ από τα κεφάλαια Tacis για να ξεπεραστούν οι αρνητικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης της Ρωσίας του 1998 στα υπόλοιπα ΝΑΚ, οι νέες δραστηριότητες που τέθηκαν σε εφαρμογή τους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων και η έμφαση που δίνεται στην περιφερειακή συνεργασία στην περιοχή του Καυκάσου. Η νέα στρατηγική προσέγγιση συνέβαλε, επίσης, στο να αντιληφθούν καλύτερα τη συμβολή του Tacis οι υπεύθυνοι διαμόρφωσης πολιτικής, οι ομάδες οικονομικών συμφερόντων και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στα ΝΑΚ, εφόσον παρέχονται νέες δυνατότητες στους τοπικούς φορείς να επωφεληθούν από τα έργα Tacis. Τα έργα που επελέγησαν το 1999 συνέβαλαν στη διαδικασία μακροοικονομικής μεταρρύθμισης και μεταρρύθμισης των τομεακών πολιτικών στα ΝΑΚ. Η ΕΕ εξακολούθησε να επισημαίνει ότι η εφαρμογή του προγράμματος Tacis μπορεί να πετύχει μόνον αν οι κυβερνήσεις των ΝΑΚ λάβουν τα αναγκαία μέτρα μακροοικονομικής μεταρρύθμισης.

Τα έργα Tacis υλοποιούνταν στο παρελθόν από την Κοινή Υπηρεσία Εξωτερικών Σχέσεων της Επιτροπής (ΚΥΕΣ). Η ΚΥΕΣ διαχειρίζεται πλέον όλα τα ζητήματα εφαρμογής -τεχνικά και επιχειρησιακά, χρηματοδοτικά και λογιστικά, συμβατικά και νομικά- της βοήθειας και της ενίσχυσης της ΕΕ και είναι επίσης υπεύθυνη για τη διενέργεια δημοσιονομικών ελέγχων και αξιολογήσεων. Η ΚΥΕΣ προέβη στην περαιτέρω απλούστευση και ορθολογική οργάνωση της διαχείρισης της βοήθειας Tacis, περιλαμβανομένων των διαδικασιών υποβολής προσφορών και ανάθεσης συμβάσεων, και κυρίως στον τομέα της δημοσιονομικής διαχείρισης.

Υπήρξε, επίσης, μεγαλύτερη σύνδεση με άλλους τομείς πολιτικής της ΕΕ. Κατά τη συνέχιση της προετοιμασίας των χωρών στα δυτικά σύνορα των ΝΑΚ να ενταχθούν ως μέλη στην ΕΕ -συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων σε θέματα αιτήσεων ασύλου ή εμπορικών σχέσεων- δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στον ρόλο του προγράμματος Tacis σε αυτή τη μεθοριακή περιοχή. Η μεγαλύτερη στρατηγική σημασία που αποκτά η λεκάνη της Βαλτικής Θάλασσας στο πλαίσιο μιας διευρυμένης ΕΕ και η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας Βόρειας Διάστασης της ΕΕ παρέχουν περισσότερες δυνατότητες συνέργειας με το πρόγραμμα Tacis. Η πρωτοβουλία Βόρειας Διάστασης, που εστιάζεται κυρίως στην περιοχή της Βαλτικής, αποτελεί μέσο για τη μεγιστοποίηση του συντονισμού και της επίπτωσης των διαφόρων δραστηριοτήτων της ΕΕ που αφορούν τη Ρωσία και τις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες γύρω από τη Βαλτική Θάλασσα, για την αύξηση της ευημερίας και την ικανοποίηση των ειδικών αναγκών της περιοχής. Η αυξανόμενη αναγνώριση των ειδικών συνθηκών που επικρατούν στην περιοχή της Θάλασσας Μπάρεντς συμβάλλει στην αύξηση της συνεργασίας μεταξύ της Ρωσίας και της ΕΕ, και ιδίως της Σκανδιναβίας, παρέχοντας νέο πεδίο συνεργασίας ανάμεσα στο πρόγραμμα Tacis και σε άλλα κατάλληλα προσαρμοσμένα μέσα. Στο νότιο άκρο της περιοχής η οποία καλύπτεται από το πρόγραμμα Tacis, τον Εύξεινο Πόντο και την Κασπία, αναπτύσσονται μέσα συνεργασίας, ενώ το πρόγραμμα Tacis αποτελεί το βασικό μέσο για την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν αυτές οι περιοχές. Υπήρξε μεγάλος συντονισμός με άλλους χρηματοδότες, κυρίως με τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, (ιδίως όσον αφορά τις κοινές στρατηγικές για τη Ρωσία και την Ουκρανία), παρέχοντας σημαντικές πηγές πληροφόρησης και πεδίο επιδίωξης μεγαλύτερων συνεργειών.

Ειδικότερα, στην περιοχή του Νότιου Καυκάσου, οι δραστηριότητες του προγράμματος Tacis το 1999 έδωσαν έμφαση στον ευρύτερο στόχο της προώθησης της περιφερειακής συνεργασίας. Το 1999 ήταν έτος πολιτικής αναταραχής στην περιοχή, λόγω της δολοφονίας πολιτικών προσωπικοτήτων εντός του αρμενικού κοινοβουλίου, της αμφισβήτησης του δημοκρατικού χαρακτήρα των ακολουθούμενων πρακτικών σε ορισμένες χώρες και της νέας στρατιωτικής επέμβασης της Ρωσίας στην περιοχή του βορείου Καυκάσου. Υπό αυτές τις συνθήκες, το πρόγραμμα Tacis επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στην αποκατάσταση διαύλων επικοινωνίας, με τον διπλό στόχο να δημιουργηθούν οικονομικές προοπτικές, αφ` ενός, και να υπάρξει μεγαλύτερη κατανόηση μεταξύ των διαφόρων κυβερνήσεων, αφ` ετέρου.

Ο βασικός στόχος, όσον αφορά το περιεχόμενο του προγράμματος, ήταν να αποτραπεί ο κατακερματισμός των προσπαθειών του Tacis σε υπερβολικά μεγάλο φάσμα έργων. Έτσι, το Tacis επικεντρώθηκε σε ορισμένους τομείς προτεραιότητας που επελέγησαν από κοινού με τα ΝΑΚ και τα κράτη μέλη της ΕΕ, έτσι ώστε να δοθεί στήριξη στη γενική οικονομική μεταρρύθμιση και στις τομεακές πολιτικές των δικαιούχων αρχών. Το κύριο βάρος δόθηκε στην αντιμετώπιση της κοινωνικής επίπτωσης της μετάβασης και στη στήριξη της μεταρρύθμισης του ζωτικού τομέα της υγείας. Η διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση ενισχύθηκε, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη λειτουργία των οικονομιών της αγοράς, κυρίως στο πλαίσιο των Υπουργείων και στον χρηματοοικονομικό τομέα. Δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στα συστήματα φορολόγησης, στη δημιουργία ασφαλούς νομοθετικού πλαισίου για τις εγχώριες και ξένες επενδύσεις και για τη λειτουργία του ανταγωνισμού στην αγορά, και στην επίλυση των αδυναμιών των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης, τα οποία συνδέονται με το πρόβλημα της αυθαίρετης επιβολής και δρουν ως βασικός αποτρεπτικός παράγοντας για τους επενδυτές.

Τα περιβαλλοντικά έργα υλοποιούνται τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και μέσω διακρατικών προγραμμάτων. Η ευρωπαϊκή πραγματογνωμοσύνη στις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και τις βιομηχανικές διεργασίες είναι σημαντική, λόγω της ανεπίκαιρης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαρχαιωμένης περιβαλλοντικής τεχνολογίας των βιομηχανιών στα ΝΑΚ. Μεγάλη σημασία είχε επίσης η ενδυνάμωση της περιφερειακής συνεργασίας, επειδή τα περισσότερα από τα σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χώρες αυτές, κυρίως τα προβλήματα που αφορούν τη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων, έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα και απαιτούν τη συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων χωρών. Σε ορισμένες παραμεθόριες περιοχές υποβαθμίστηκε η κατάσταση της υγείας του πληθυσμού, γεγονός που οφείλεται κυρίως στην κακή ποιότητα του πόσιμου νερού και στα επικίνδυνα απόβλητα. η απαρχαιωμένη και αναποτελεσματική περιβαλλοντική τεχνολογία σε ορισμένους βιομηχανικούς τομείς συνέβαλε στην παραγωγή αποβλήτων που είχαν επιβλαβείς επιπτώσεις οι οποίες εκτείνονται και πέρα από τις παραμεθόριες περιοχές.

Ένα άλλο βασικό θέμα ήταν η ανάπτυξη υποδομών (μεταφορών, ενέργειας και επικοινωνιών) που αποτελεί κεντρικό στοιχείο των οικονομιών της αγοράς που βασίζονται στη σύγχρονη γνώση και την πληροφορία και έχουν ζωτική σημασία για την ένταξη των χωρών της περιοχής στη διεθνή οικονομία. Επιδιώχθηκε η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, για να ενθαρρυνθούν η οικονομική ανάπτυξη, η δημιουργία θέσεων απασχόλησης και η ευημερία του πληθυσμού. Το ανθρώπινο δυναμικό απετέλεσε έναν ακόμη σημαντικό τομέα δραστηριότητας του Tacis, εφόσον η μακροχρόνια ανάπτυξη και η ευημερία των οικονομιών των ΝΑΚ εξαρτάται από τα εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία συμβάλλουν στην ανάπτυξη δημοκρατικών κοινωνιών και οικονομιών της αγοράς, προωθώντας νέες αντιλήψεις, τρόπους συμπεριφοράς και δεξιότητες των πολιτών. Επιπλέον, η δημιουργία αποτελεσματικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης με συγκεκριμένους στόχους, όπως η στήριξη των οικονομικά ασθενών ομάδων της κοινωνίας, π.χ. των ηλικιωμένων, αποτελεί βασική πρόκληση όλων των χωρών που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο. Επιπλέον, για να αποκτήσουν οι χώρες της περιοχής σταθερές ικανότητες, μέσω της μεταφοράς τεχνογνωσίας και αμφίδρομων ανταλλαγών, όλα τα έργα ενθάρρυναν τη συνεργασία με τοπικούς οργανισμούς, εμπειρογνώμονες και επιχειρήσεις.

Η αξιολόγηση και παρακολούθηση των προγραμμάτων Tacis συνεχίστηκε το 1999. Κατά τη διάρκεια του έτους πραγματοποιήθηκαν και δημοσιεύθηκαν ορισμένες μελέτες αξιολόγησης, οι οποίες αντανακλούν και το υψηλό κύρος που απέκτησαν όλες οι δραστηριότητες της ΕΕ στην εν λόγω περιοχή κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου και μια ειλημμένη απόφαση να αυξηθεί η διαφάνεια των ενεργειών των προγραμμάτων Tacis. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι μελέτες αυτές δεν είχαν απόλυτα συμπληρωματικό χαρακτήρα, αλλά αναγνώρισαν ότι το πρόγραμμα Tacis ακολουθεί διαδικασία αυτοαξιολόγησης και ποσοτικού προσδιορισμού των δραστηριοτήτων του βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων. Επιπλέον, μέσω της λειτουργίας σε ένα δύσκολο και ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, οι υπεύθυνοι του Tacis αντιλαμβάνονται ότι πρέπει να δείξουν μεγάλη προθυμία να ακούσουν και να μάθουν, όχι μόνον από τις εκθέσεις αξιολόγησης, αλλά και από όλους τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα.

Το 1999 ήταν το τελευταίο έτος λειτουργίας βάσει του κανονισμού Tacis για την περίοδο 1996-1999. Ο νέος κανονισμός, ο οποίος καλύπτει την περίοδο 2000-2006 και εκδόθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 1999, μετά από διαδικασία διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, βασίζεται στην εμπειρία του Tacis και προβλέπει τη χορήγηση συνολικού ενδεικτικού ποσού 3.138 εκατ. ευρώ υπό μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων για τα επόμενα έξι έτη. Παρέχει μεγαλύτερο πεδίο προώθησης των επενδυτικών δραστηριοτήτων με μεγαλύτερη στόχευση, δίνοντας έμφαση στην περιφερειακή διάσταση. Ο αρμόδιος Επίτροπος της ΕΕ για τις Εξωτερικές Σχέσεις, κ. Chris Patten, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την έναρξη της ισχύος του νέου κανονισμού στην αρχή του έτους 2000, διατυπώνοντας την πρόβλεψη ότι: «Τα νέα μέσα θα μας επιτρέψουν να δημιουργήσουμε μια στενότερη και δημιουργικότερη σχέση με τους εταίρους μας και τους γείτονες στα ΝΑΚ».

χρηματοοικονομικες επιδοσεις και απλοποιηση των διαδικασιων

Για να ικανοποιηθεί η ανάγκη καλύτερης διαχείρισης των προγραμμάτων εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ και για να αντιμετωπισθούν οι ειδικές προκλήσεις ενός προγράμματος που εφαρμόζεται σε μια τόσο εκτεταμένη γεωγραφική περιοχή με ευρύτατο φάσμα δικαιούχων, επήλθαν αρκετές ριζικές βελτιώσεις στη διαδικασία παρακολούθησης και επίβλεψης του προγράμματος Tacis. Αν και βελτιώθηκαν σημαντικά οι επιδόσεις του προγράμματος σε πολλούς τομείς κατά τη διάρκεια του 1999, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες. Όμως, το θέμα αυτό θα εξεταστεί στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του συνόλου των προγραμμάτων εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ, η οποία άρχισε στα μέσα του έτους 2000.

Η μεταρρύθμιση σημαίνει ότι θα γίνει νέα κατανομή της εργασίας μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση του προγράμματος Tacis, δηλ. της σημερινής ΓΔ RELEX και της SCR. Κατά πρώτον, ο προσδιορισμός και η εφαρμογή των σχεδίων θα ενοποιηθούν για να περιορισθεί ο χρόνος εφαρμογής των εγκεκριμένων σχεδίων. Δεύτερον, ο πολυετής προγραμματισμός θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ώστε να εξασφαλιστεί το ότι θα καλύπτει ευρύτερα θέματα πολιτικής, όπως το εμπόριο, την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας και τα συμφέροντα των χωρών εταίρων του Tacis. Επιπλέον, η σταδιακή μεταβίβαση της διαχείρισης των σχεδίων στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής προορίζεται να βελτιώσει την ποιότητα και την ανταπόκριση της διαχείρισης των προγραμμάτων.

Μέσω των προσπαθειών της Επιτροπής να επιταχύνει τις διαδικασίες (πρέπει να επισημάνουμε ότι το πρόγραμμα Tacis παρουσίασε τις καλύτερες επιδόσεις από όλα τα άλλα προγράμματα εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ), με μεθοδική εργασία για να αποδεσμευθούν τα ποσά προηγούμενων προγραμμάτων για τα οποία δεν είχαν συναφθεί οι αντίστοιχες συμβάσεις (τα οποία ποσά ανήλθαν συνολικά σε 91 εκατ. ευρώ το 1999), μειώθηκε στο ελάχιστο ο συσσωρευμένος όγκος των συμβάσεων που εκκρεμούσαν για υπογραφή από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή το Tacis το 1991. Η συνολική αξία των συμβάσεων αυτών, που είναι το σύνολο των υπολοίπων των αναλήψεων υποχρεώσεων μετά την αφαίρεση του ποσού των συμβάσεων που είχαν υπογραφεί (κατά συνέπεια των διαθεσίμων πιστώσεων υποχρεώσεων που αναμένουν τη σύναψη συμβάσεων), μειώθηκε σε 455 εκατ. ευρώ το 1999 (μετά τη μέγιστη τιμή των 747 εκατ. ευρώ το 1996). Στο επίπεδο αυτό, το εν λόγω ποσό αντιστοιχεί περίπου σε έναν ετήσιο προϋπολογισμό Tacis.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Καθαρές αναλήψεις υποχρεώσεων (μετά την αποδέσμευση ανεκτέλεστων υπολοίπων)

Καθυστερούμενα ποσά (για τα οποία δεν έχουν υπογραφεί συμβάσεις)

Με βάση τον τρέχοντα ρυθμό εργασιών, απαιτείται περίπου διάστημα ενός έτους για την επεξεργασία μιας ανάληψης υποχρέωσης μέχρις ότου υπογραφεί η σύμβαση -δηλαδή, μέχρι την έναρξη της υλοποίησης του έργου. Τα κρίσιμα σημεία της όλης διαδικασίας είναι η έγκαιρη ανάληψη υποχρεώσεων από τη ΓΔ Εξωτερικών Σχέσεων και η επιτάχυνση της διαδικασίας προσκλήσεων υποβολής προσφορών και ανάθεσης των συμβάσεων από την ΚΥΕΣ.

Παράλληλα με τη βελτίωση του ρυθμού επεξεργασίας, η Επιτροπή μπόρεσε επίσης να επιταχύνει τη διαδικασία των πληρωμών στους αναδόχους που εκτελούν τα έργα. Οι πραγματοποιηθείσες πληρωμές ανήλθαν σε άνευ προηγουμένου υψηλά επίπεδα το 1999: 513,5 εκατ. ευρώ. Ο ταχύτερος ρυθμός πληρωμών οφείλεται, εν μέρει, στην επιτάχυνση της επεξεργασίας των τιμολογίων: τον Μάϊο 1999 υπήρχαν 71 τιμολόγια συνολικής αξίας 12 εκατ. ευρώ απλήρωτα για διάστημα μεγαλύτερο των 40 ημερών. μέχρι τον Δεκέμβριο δεν υπήρχε κανένα απλήρωτο τιμολόγιο και η εσωτερική προθεσμία διεκπεραίωσης μειώθηκε στις 25 ημέρες.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Το 1999 ήταν επίσης σημείο καμπής για την εκτέλεση των καθυστερούμενων ποσών των συμβάσεων -πληρωμές που εκκρεμούν ακόμη για ήδη υπογραφείσες συμβάσεις. Τα καθυστερούμενα αυξάνονταν από το 1991 έως το 1998, όταν ανήλθαν σε 1.155 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε καθαρές αναλήψεις υποχρεώσεων τριών ετών και υπερβαίνει τα προβλεπόμενα στις υπογραφείσες συμβάσεις ποσά δύο ετών. Αλλά το 1999, για πρώτη φορά, μειώθηκε η καθυστέρηση εκτέλεσης των συμβάσεων, κατά 10%, λόγω των λιγότερων αναλήψεων υποχρεώσεων και περισσότερων πληρωμών.

>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΦΗΚΟ>

Υπογραφείσες συμβάσεις

Καθυστερούμενες πληρωμές

Η συνολική επίδοση του Tacis σε χρηματοοικονομικούς ή ποσοτικούς όρους εκτιμάται με βάση το «προς εκκαθάριση υπόλοιπο» (ΠΕΥ), το οποίο προκύπτει από τον ρυθμό υπογραφής συμβάσεων και τα καθυστερούμενα ποσά από τις εκτελούμενες συμβάσεις. Παρακολουθώντας την εξέλιξη αυτού του σωρευτικού ποσού, θα διαπιστώσουμε ότι η υψηλότερη τιμή του ανήλθε σε 1.679 εκατ. ευρώ το 1998, αλλά μέχρι το τέλος του 1999 είχε μειωθεί σε 1.502 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά 11%. Με τις τρέχουσες προβολές, μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι θα υπάρξει περίοδος σχετικής σταθερότητας, κατά την οποία θα συγκλίνουν τα ποσά για αναλήψεις υποχρεώσεων, υπογραφή συμβάσεων και για πληρωμές. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται λογική για ένα πρόγραμμα βοήθειας με σχετικά σταθερό επίπεδο αναλήψεων υποχρεώσεων από το ένα έτος στο άλλο.

Οι επιδόσεις του Tacis το 1999 αντανακλούν τα προαναφερθέντα αριθμητικά στοιχεία (τα οποία παρουσιάζονται λεπτομερώς στο παράρτημα), με τις πληρωμές σε υψηλά επίπεδα, τις αναλήψεις υποχρεώσεων στα προσδοκώμενα επίπεδα και τα νέα έργα και τις υπογραφές συμβάσεων σε χαμηλά επίπεδα. Τα ποσά των συμβάσεων που υπεγράφησαν υπερέβησαν το 99% των αναλήψεων υποχρεώσεων, με εξαίρεση μια καθυστερημένη ανάληψη υποχρέωσης (που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο για το Ταμείο του προστατευτικού περιβλήματος του Τσέρνομπιλ). Η μείωση του προσωπικού σημαίνει ότι η επεξεργασία δώδεκα έργων, αξίας 28 εκατ. ευρώ, μετατέθηκε από το 1999 στο 2000.

Παράλληλα με την προσπάθεια βελτίωσης της εσωτερικής δημοσιονομικής διαχείρισης του Tacis, δόθηκε προσοχή στην επιτόπου εκτέλεση των έργων. Τα ποσά και οι δαπάνες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος ελέγχονται σε τακτά διαστήματα από εξωτερικούς ελεγκτές τους οποίους προσλαμβάνει η Επιτροπή. Εκτός από την τακτική παρακολούθηση και τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων τους οποίους πραγματοποιούν, εάν χρειαστεί, οι υπηρεσίες της Επιτροπής και το Ελεγκτικό Συνέδριο, έχουν συναφθεί συμβάσεις με ανεξάρτητους συμβούλους για την παρακολούθηση της προόδου του προγράμματος και των δραστηριοτήτων των αναδόχων και για να υπάρξει συνολική εκ των υστέρων αξιολόγηση όσον αφορά την επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων και των συμβάσεων.

Τον Νοέμβριο 1999, η Επιτροπή αποφάσισε να απλουστεύσει τη διαδικασία ανάθεσης των συμβάσεων στο πλαίσιο όλων των προγραμμάτων συνεργασίας με τρίτες χώρες. Η έκδοση εγχειριδίου οδηγιών για όλες τις συμβάσεις εξωτερικής βοήθειας συνέβαλε στο να μειωθεί από το 2000 ο αριθμός των υφισταμένων διαδικασιών υποβολής προσφορών, οι οποίες υπερβαίνουν τις σαράντα, σε οκτώ απλουστευμένες διαδικασίες για την ανάθεση συμβάσεων υπηρεσιών, έργων και προμηθειών, που εφαρμόζονται για όλες τις χρηματοδοτούμενες από την Κοινότητα συμβάσεις παγκοσμίως. Εξασφάλισε, επίσης, μεγαλύτερη διαφάνεια των διαδικασιών για την ανάθεση συμβάσεων, με ευρύτερη δημοσιοποίηση των σταδίων των διαδικασιών ανάθεσης των συμβάσεων. Δημοσιεύτηκε νέο σχέδιο εγχειριδίου οδηγιών για τις συμβάσεις εξωτερικής βοήθειας και άρχισαν οι εργασίες για τη δημιουργία μιας ενιαίας βάσης δεδομένων για όλα τα προγράμματα εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ.

Βάσει της νέας οργανωτικής δομής του Tacis, έχει γίνει κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις γεωγραφικές επιχειρησιακές μονάδες: στην αρμόδια Διεύθυνση της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικών Σχέσεων (ΓΔ RELEX Ε) και στην ΚΥΕΣ, της οποίας η Διεύθυνση Α είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή προγραμμάτων και έργων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, στα Δυτικά Βαλκάνια, τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (πρώην Σοβιετική Ένωση) και τη Μογγολία. Άλλες Διευθύνσεις είναι υπεύθυνες για τον δημοσιονομικό προγραμματισμό και τον δημοσιονομικό έλεγχο, την εκτέλεση του προϋπολογισμού, τον δημοσιονομικό έλεγχο και τις δραστηριότητες επίβλεψης, τη δημοσίευση, διαχείριση και έγκριση των προσκλήσεων υποβολής προσφορών και την ανάθεση των συμβάσεων και την αξιολόγηση.

Το 1999, η ΚΥΕΣ άρχισε, επίσης, να εξετάζει τους τρόπους μεταβίβασης της ευθύνης για την εκτέλεση των έργων από τις Βρυξέλλες στο προσωπικό της Επιτροπής που απασχολείται επιτόπου, κυρίως στις τέσσερεις Αντιπροσωπείες της Επιτροπής στη Γεωργία, το Καζακστάν, τη Ρωσία και την Ουκρανία. Στο πλαίσιο ενός πρότυπου προγράμματος για την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, η ευθύνη των έργων ανατέθηκε σε υπεύθυνο προγραμμάτων ο οποίος έχει έδρα την Αντιπροσωπεία της Επιτροπής στην Άλμα Άτα. Αυτό το πρότυπο πρόγραμμα επεκτάθηκε στη συνέχεια και στο Κίεβο. Η μεταβίβαση της ευθύνης για τη εκτέλεση των έργων εγγύτερα στον τόπο εκτέλεσής τους θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία κατά τη διαχείριση των έργων. Η εμπειρία από την υλοποίηση των πρότυπων έργων θα αποτελέσει τη βάση για την περαιτέρω μεταφορά της επιχειρησιακής ευθύνης στο προσωπικό που απασχολείται επιτόπου. Εντούτοις, πρέπει να επισημανθεί ότι από τη στιγμή που η Επιτροπή δεν διαθέτει σήμερα πλήρες δίκτυο Αντιπροσωπειών που να καλύπτουν τα ΝΑΚ, η αποκέντρωση δεν θα είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί για το πρόγραμμα Tacis με την ίδια ταχύτητα με την οποία πραγματοποιήθηκε για άλλα προγράμματα της Επιτροπής.

αρμενια

Σύμφωνα με τον γενικό στόχο για την προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας, το κέντρο βάρους του προγράμματος Tacis για την Αρμενία δινόταν ολοένα και περισσότερο στη βελτίωση των δικτύων επικοινωνίας, που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την πλήρη αξιοποίηση του οικονομικού δυναμικού της χώρας και μηχανισμό που ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις της περιοχής να εργάζονται από κοινού για έργα αμοιβαίου συμφέροντος, παρά τις συγκρούσεις. Από την άποψη αυτή, η Αρμενία επωφελήθηκε τόσο από τις δράσεις του εθνικού προγράμματος Tacis όσο και από το πρόγραμμα διακρατικής συνεργασίας, και κυρίως τα προγράμματα Inogate και Traceca. Η διαδικασία αυτή συμπληρώθηκε με την προσπάθεια του Tacis για την αναβάθμιση των ικανοτήτων στους τομείς των επιχειρήσεων, της διακυβέρνησης και της γεωργίας και για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών, εφόσον οι τομείς αυτοί στο σύνολό τους μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη μιας χώρας και μιας περιοχής, ο πληθυσμός της οποίας μπορεί να υποκαταστήσει την πικρία του παρελθόντος με την αισιοδοξία για το μέλλον.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Τα βασικά έργα που χρηματοδοτήθηκαν από το Tacis κατά τη διάρκεια του έτους περιελάμβαναν μια νέα προσέγγιση για την οικοδόμηση πολιτικής συνοχής στις περιοχές, έτσι ώστε οι αρχές λειτουργίας μιας οικονομίας της αγοράς τις οποίες ενέκρινε η κεντρική κυβέρνηση να εφαρμοστούν σε τοπικό επίπεδο. Μέχρι σήμερα, οι περιφερειακές αρχές είχαν μικρή εμπειρία στον τομέα της ανεξάρτητης οικονομικής διαχείρισης, με αποτέλεσμα ορισμένοι τομείς όπως η κατάρτιση προϋπολογισμού, η εκτίμηση κόστους για τις επενδύσεις και ο καθορισμός προτεραιοτήτων να αποτελούν νέους τομείς. Το πρότυπο έργο που υλοποιείται σήμερα στην περιοχή Lori θα έχει άμεση επίπτωση και θα αποτελέσει πρότυπο επίδειξης και για άλλες περιοχές και χώρες.

Το πρόγραμμα Tacis συνέβαλε, επίσης, στην εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας της Αρμενίας με την ΕΕ, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο 1999 και βοήθησε την Αρμενία να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της όσον αφορά την ένταξή της στον ΠΟΕ. Δημιουργείται ένα ανεξάρτητο Κέντρο Οικονομικής Πολιτικής και Παροχής Νομικών Συμβουλών, το οποίο θα παρέχει βοήθεια σε θέματα εμπορίου και επενδύσεων και, κατά συνέπεια, συμβουλές σε ζητήματα πολιτικής και νομικές συμβουλές για τους τομείς αυτούς. Το Tacis συνέβαλε στο να μετατοπιστεί το κέντρο βάρους της ενεργειακής πολιτικής της Αρμενίας, η οποία ετοιμάζεται να σταματήσει τη λειτουργία της πυρηνικής μονάδας ηλεκτροπαραγωγής του Medzamor, μέσω της παροχής βοήθειας για τον εντοπισμό εναλλακτικών πηγών ενέργειας και μεθόδων εξοικονόμησης ενέργειας από το Κέντρο Ενεργειακής Στρατηγικής στο πλαίσιο του προγράμματος και μέσω της παροχής άμεσης τεχνικής βοήθειας, όπως η παροχή βαλβίδων ασφαλείας για το Medzamor, ώστε να αυξηθεί το επίπεδο ασφάλειας κατά τα τελευταία έτη λειτουργίας της μονάδας.

Επιπλέον, το πρόγραμμα Tacis:

Συνέβαλε στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και της ανεξαρτησίας του, μέσω της δημιουργίας σχολής εκπαίδευσης δικαστών. το γεγονός αυτό συνέβαλε στη βελτίωση των ικανοτήτων των δικαστών και των υπαλλήλων των δικαστηρίων και στην προετοιμασία και δημοσίευση κριτικών σημειώσεων για την αρμενική νομοθεσία.

Συνέβαλε στη θέσπιση συστήματος κοινωνικής ασφάλειας, ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη πρόσβαση στα οφέλη και περισσότερος συστηματικός σχεδιασμός.

Προώθησε τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων μέσω κέντρων παροχής στήριξης.

Συνέβαλε στην παροχή κατάρτισης στον τομέα της κοινωνικής εργασίας.

Συνέχισε να συνεργάζεται για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το πρόγραμμα Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Το Συμβούλιο Συνεγασίας ΕΕ-Αρμενίας πραγματοποίησε την πρώτη του συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο, τον Οκτώβριο 1999, και εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι η εφαρμογή της ΣΕΣΣ θα εξασφαλίσει τη συνοχή ανάμεσα στις διάφορες πτυχές των σχέσεων ΕΕ-Αρμενίας, περιλαμβανομένης της βοήθειας στο πλαίσιο του Tacis. Συμφώνησε, επίσης, η συνεργασία το έτος 1999/2000 να επικεντρωθεί στις προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. στον εντοπισμό των μέσων ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας στην περιοχή του Καυκάσου. στην εφαρμογή της ΣΕΣΣ γενικά και των μέτρων που αποσκοπούν στη διευκόλυνση του εμπορίου και των επενδύσεων, ειδικότερα. στη διευκόλυνση της εφαρμογής μέτρων που θα επιτρέψουν στην Αρμενία να κλείσει την πυρηνική μονάδα ηλεκτροπαραγωγής Medzamor. στην ενίσχυση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και τη στενή συνεργασία για την καταπολέμηση του εμπορίου ναρκωτικών.

Σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα Tacis για την Αρμενία της περιόδου 1996-99, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο 1996, δόθηκε προτεραιότητα σε τρεις τομείς συνεργασίας:

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού: Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της διαδικασίας μετάβασης και τα έργα Tacis για τη δημόσια διοίκηση και την ανεργία αποσκοπούν στη στήριξη της χάραξης πολιτικής. Οι αλλαγές απαιτούν από τους δημοσίους υπαλλήλους να ασκούν νέα καθήκοντα σε ένα μεταβαλλόμενο πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό και διοικητικό περιβάλλον και απαιτούνται αντίστοιχες προσαρμογές στον τρόπο λειτουργίας και χρηματοδότησης της δημόσιας διοίκησης. Το Tacis παρέχει βοήθεια για τη δημιουργία Σχολής Δημόσιας Διοίκησης, η οποία αποτελεί εθνικό κέντρο εκπαίδευσης για την αναβάθμιση των γνώσεων και την επανειδίκευση δημοσίων υπαλλήλων και για την εκπαίδευση της νέας γενιάς υπαλλήλων. Χρηματοδοτεί επίσης έργα στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης.

Ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα: Το Tacis έχει καταβάλει προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι ανάγκες νέων, ιδιωτικών ή ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων σε όρους επιχειρηματικών ικανοτήτων, συμβουλών για την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων, σταθερού τραπεζικού συστήματος και επάρκειας των χρηματαγορών, και για την ανάπτυξη ενός περιεκτικού νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου για τη λειτουργία μιας οικονομίας της αγοράς. Η στήριξη του ιδιωτικού τομέα αποσκοπεί στη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Οι δράσεις του Tacis περιλαμβάνουν επίσης έργο για τη δημιουργία κέντρου κατάρτισης σε θέματα λογιστικής, το οποίο παρέχει μαθήματα μακροχρόνιας κατάρτισης σε πτυχιούχους και μαθήματα για τη βελτίωση των ικανοτήτων των επαγγελματιών λογιστών. Το Tacis έχει επίσης συμβάλει στη δημιουργία Αγροτικής Συνεταιριστικής Τράπεζας της Αρμενίας που χορηγεί πιστώσεις σε κατόχους εκμεταλλεύσεων, έτσι ώστε να αυξήσουν τις αποδόσεις τους μέσω της αγοράς σπόρων για σπορά ή του εκσυγχρονισμού του μηχανολογικού τους εξοπλισμού. Άλλα έργα Tacis έχουν συμβάλει στη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων, στην παροχή κατάρτισης στον τραπεζικό τομέα και στη δημιουργία αρμενικών ενδιάμεσων οργανισμών που βοηθούν την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα: ενός κέντρου επιχειρήσεων ΜΜΕ, οργανισμού που παρέχει συμβουλές σε ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο της αναδιάρθρωσης, και ενός ταμείου αμοιβαίων επενδύσεων που συμβάλλει στην ανάπτυξη της αγοράς κινητών αξιών.

Στήριξη της εφαρμογής του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων: Το Tacis στηρίζει τη μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα. Η υπέρβαση της ενεργειακής κρίσης υπήρξε ο βασικός στόχος της δράσης του Tacis στην Αρμενία από το 1991. Τα προηγούμενα έργα Tacis περιελάμβαναν την ανάπτυξη στρατηγικής για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη δημιουργία ενός ενεργειακού κέντρου, την αναδιάρθρωση του τομέα του φυσικού αερίου και τη διαχείριση των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Έχει πλέον ξεπεραστεί η ενεργειακή κρίση και συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις. Το Tacis συμβάλλει στον εντοπισμό εναλλακτικών πηγών ενέργειας και στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, ανταποκρινόμενο στη δέσμευση της Αρμενίας να κλείσει την πυρηνική μονάδα ηλεκτροπαραγωγής Medzamor μέχρι το τέλος του έτους 2004.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για την Αρμενία (του 1998-99) περιελάμβανε έξι νέα έργα, αξίας 1 εκατ. ευρώ περίπου το καθένα. Τέσσερα από τα έργα αυτά έχουν ως αντικείμενο την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού:

Δημόσια διοίκηση: Το Tacis έχει στόχο να συμβάλει στην ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης μέσω της ανάπτυξης μιας επαγγελματικής δομής και οργάνωσης της δημόσιας διοίκησης σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο.

Περιφερειακή διοίκηση: Η περιοχή Lori επελέγη ως πρότυπο επίδειξης του τρόπου με τον οποίο η περιφερειακή διοίκηση μπορεί να συντονίσει τις πολιτικές περιφερειακής ανάπτυξης, να ενισχύσει τον εκδημοκρατισμό σε τοπικό επίπεδο και να συμβάλει στην εφαρμογή των αρχών της οικονομίας της αγοράς σε τοπικό επίπεδο, υπέρ της οποίας έχει ταχθεί η κεντρική κυβέρνηση.

Εκπαίδευση δικαστών: Η δημουργία σχολής εκπαίδευσης δικαστών θα συμβάλει στην αναβάθμιση των γνώσεων και ικανοτήτων 100 δικαστών και 200 υπαλλήλων δικαστηρίων και στην επεξεργασία και δημοσίευση κριτικών σημειώσεων για το αρμενικό δίκαιο.

Πολιτική απασχόλησης: Η παροχή βοήθειας στον Εθνικό Οργανισμό Απασχόλησης έχει στόχο να αποκτήσει ο οργανισμός αυτός την ικανότητα να θέσει σε εφαρμογή ενεργό πολιτική απασχόλησης, να μελετά τη ζήτηση της αγοράς και να εφαρμόζει στρατηγικές για τη στήριξη της απασχόλησης και των επιχειρήσεων, περιλαμβανομένης της κατάρτισης ανέργων.

Στο πλαίσιο της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, αποφασίστηκε ότι πρέπει να διευρυνθεί η τρέχουσα προσπάθεια του Tacis να δημιουργηθεί ευνοϊκό κλίμα για την ανάπτυξη ιδιωτικών επιχειρήσεων. Στόχος της προσπάθειας είναι να υπάρξει μεγαλύτερη συνοχή σε όλα τα επίπεδα παρέμβασης, από την παροχή συμβουλών πολιτικής στην κυβέρνηση, μέσω της παροχής βοήθειας για τη δημιουργία οργανώσεων στήριξης των επιχειρήσεων, μέχρι την κατάρτιση τοπικών συμβούλων και την άμεση παροχή ενίσχυσης για την αναδιάρθρωση πρότυπων επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό, η εμπειρία από τις πρότυπες προσπάθειες αναδιάρθρωσης είναι δυνατό να αποτελέσει σημείο αναφοράς σε πολιτικό επίπεδο και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των εμποδίων για τη δημιουργία του κατάλληλου κανονιστικού, νομοθετικού και φορολογικού πλαισίου.

Στον τομέα του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, υλοποιείται ένα νέο έργο που αποσκοπεί στην ενίσχυση του Κέντρου Ενεργειακής Στρατηγικής και της βιωσιμότητάς του, μέσω της δημιουργίας ενός εθνικού σχεδίου ασφάλειας και διαφοροποίησης του ενεργειακού τομέα, της κατάρτισης σχεδίου για την παύση της λειτουργίας της πυρηνικής μονάδας ηλεκτροπαραγωγής του Medzamor, της υλοποίησης νέων ενεργειακών έργων και της προετοιμασίας της ιδιωτικοποίησης του ενεργειακού τομέα.

Επίσης χρησιμοποιήθηκαν σε ευρεία κλίμακα προγράμματα έργων μικρής κλίμακας, περιλαμβανομένου του προγράμματος Tempus, της παροχής πολιτικών και νομικών συμβουλών και του προγράμματος στατιστικής. Για πρώτη φορά, η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Τυφλίδα εφάρμοσε το πρόγραμμα Bistro στην Αρμενία το 1999.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 10 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού

Αναδιάρθρωση και ανάπτυξη επιχειρήσεων

Ενέργεια

Bistro

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 4,0

2,0

1,0

0,3

2,4

0,3

10,0

αζερμπαϊτζαν

Το πρόγραμμα Tacis του Αζερμπαϊτζάν λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες της χώρας, τον γενικό στόχο της περιφερειακής συνεργασίας και τους ευρύτερους στόχους της ΕΕ. Ειδικότερα, η δυναμική του Αζερμπαϊτζάν ως σημαντικής χώρας πετρελαιοπαραγωγής περιορίζεται από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα να εξάγει τους πόρους της στις διεθνείς αγορές. Το Αζερμπαϊτζάν είναι σημαντική χώρα διαμετακόμισης για τους ευρωπαίους παραγωγούς που αναζητούν πρόσβαση στις αγορές της περιοχής του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας, αλλά και των ευρωπαίων εισαγωγέων αγαθών και πρώτων υλών, περιλαμβανομένου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Έτσι, το Αζερμπαϊτζάν έχει επωφελθεί και από το εθνικό πρόγραμμα Tacis και από τις διακρατικές πρωτοβουλίες Tacis, κυρίως το πρόγραμμα Inogate για τον τομέα της ενέργειας και το Traceca για τις μεταφορές, καθώς και από το περιφερειακό σχέδιο γεωργικής μεταρρύθμισης.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Στα έργα που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Tacis κατά τη διάρκεια του έτους περιλαμβάνεται η ενθάρρυνση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα μέσω του Οργανισμού Ανάπτυξης ΜΜΕ, ο οποίος δημιουργήθηκε στο Μπακού το 1994 με ενίσχυση του Tacis. Το τελευταίο στάδιο της ενίσχυσης αυτής έχει στόχο να καταστεί ο οργανισμός αυτός οικονομικά αυτάρκης. Αντί να περιορίζεται απλά στις θεσμικές αλλαγές, ο οργανισμός παρέχει πλέον άμεσα οφέλη στις ΜΜΕ: το Tacis συγχρηματοδοτεί τις παρεχόμενες υπηρεσίες για να ελαφρύνει το κόστος των ΜΜΕ. Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι να πάψει ο οργανισμός αυτός να έχει ανάγκη χρηματοδότησης από το Tacis. Το πρόγραμμα έχει επίσης προετοιμάσει το έδαφος για ένα κέντρο κατάρτισης στον τραπεζικό τομέα για την ανάπτυξη προγράμματος σπουδών για διευθυντικά στελέχη τραπεζών. Το κέντρο αυτό θα αποτελέσει συμπληρωματικό στοιχείο των άλλων μεταρρυθμίσεων στον τραπεζικό τομέα και θα συμβάλει στο να αναπτυχθεί ένας αποτελεσματικός χρηματοπιστωτικός τομέας στη χώρα.

Επιπλέον, το πρόγραμμα Tacis:

Έχει χορηγήσει ειδική ενίσχυση σε σχολεία και σε έργα οδοποιίας και άρδευσης, μέσω έκτακτης μακροοικονομικής ενίσχυσης υπό μορφή μη επιστρεπτέας ενίσχυσης. η βοήθεια συνέβαλε στον εξοπλισμό και την κατασκευή σχολείων και την αποκατάσταση οδικών διαβάσεων.

Έχει συμβάλει στον καθορισμό της μορφής μιας εποπτεύουσας αρχής για τη βιομηχανία της ενέργειας.

Έχει ολοκληρώσει την κατάρτιση 300 ελεγκτών και αξιολογητών της φερεγγυότητας επιχειρήσεων.

Έχει δημιουργήσει περιφερειακές μονάδες γεωργικής στήριξης για να παρέχουν βοήθεια στους παραγωγούς τροφίμων να διαχειρίζονται τις επιχειρήσεις τους.

Έχει συνεχίσει τη συνεργασία για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου Συνεργασίας ΕΕ-Αζερμπαϊτζάν πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο τον Οκτώβριο 1999. Το Συμβούλιο εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι η εφαρμογή της ΣΕΣΣ θα εξασφαλίσει τη συνοχή τω διαφόρων πτυχών των σχέσεων ΕΕ-Αζερμπαϊτζάν, περιλαμβανομένης της ενίσχυσης στο πλαίσιο του Tacis και της περιφερειακής συνεργασίας. Κατάρτισε πρόγραμμα δράσης που περιλαμβάνει στήριξη των προσπαθειών για την επίλυση της σύγκρουσης στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και τον εντοπισμό των μέτρων για την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στην περιοχή του Καυκάσου. την εφαρμογή της ΣΕΣΣ γενικά και μέτρων που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των συναλλαγών και, ειδικότερα, των επενδύσεων. την ενίσχυση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και τη στενή συνεργασία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Η ιδρυτική συνεδρίαση της νέας κοινοβουλευτικής επιτροπής συνεργασίας ΕΕ-Αζερμπαϊτζάν, η οποία πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 18 Απριλίου 2000, εξέφρασε την ικανοποίησή της για την «πολιτική ευρείας οικονομικής μεταρρύθμισης των κυβερνήσεων του Αζερμπαϊτζάν από το 1991 και για τη βοήθεια που χορήγησε η ΕΕ, κυρίως μέσω του προγράμματος Tacis, στην εξεταζόμενη περιοχή».

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για το Αζερμπαϊτζάν, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο 1996, δόθηκε προτεραιότητα σε τρεις τομείς συνεργασίας: υποδομές, ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και ανθρώπινο δυναμικό.

Ανάπτυξη υποδομών: Το πρόγραμμα Tacis συμβάλλει στη δημιουργία ενός καλύτερα διαρθρωμένου πλαισίου στον ενεργειακό τομέα, με σαφέστερη κατανομή καθηκόντων και εξουσιών μεταξύ των αρμοδίων διαμόρφωσης πολιτικής και των κανονιστικών και επιχειρησιακών καθηκόντων. Ταυτόχρονα, το Tacis στήριξε τη δημιουργία ενός κέντρου εξοικονόμησης ενέργειας και κέντρου παροχής κατάρτισης στη διαχείριση του ενεργειακού τομέα και συνέβαλε στην αποκατάσταση των υποδομών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Βοήθησε επίσης τις αρχές της χώρας να αναγνωρίσουν την επείγουσα ανάγκη για την καλύτερη οργάνωση του τομέα κατανομής της ηλεκτρικής ενέργειας και της είσπραξης εσόδων, ώστε να υπάρξει προσέλκυση διεθνών επενδυτών για τη χρηματοδότηση αυτού του τομέα.

Το Tacis έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στις μεταφορές, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης του Αζερμπαϊτζάν στον άξονα μεταφορών Ανατολής-Δύσης από την Κεντρική Ασία, μέσω της Κασπίας και του Ευξείνου Πόντου στην Ευρώπη. Το Tacis έχει συμβάλει στην ανάπτυξη της Ναυτιλιακής Εταιρείας της Κασπίας, στην παροχή κατάρτισης σε ναυτιλιακά θέματα για το προσωπικό των λιμενικών αρχών του Μπακού, στην πραγματοποίηση μελετών για τις οδικές μεταφορές, την παροχή βοήθειας για τη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου και μιας κοινής επιχείρησης για το σιδηροδρομικό δίκτυο της Υπερκαυκασίας και μελέτης για την ανακατασκευή πορθμείου στον λιμένα του Μπακού. Το Υπουργείο Τηλεπικοινωνιών επωφελείται από την παροχή συμβουλών σε θέματα πολιτικής, από κέντρο παροχής κατάρτισης και από υψηλού επιπέδου σχεδιασμό δικτύου και ανάλυσης επενδύσεων.

Ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα: Το πρόγραμμα Tacis στηρίζει πρόγραμμα διαρκούς μεταρρύθμισης, ώστε να δημιουργηθούν οι όροι για μακροχρόνια βιώσιμη ανάπτυξη, ιδιωτικοποιήσεις, αναδιάρθρωση επιχειρήσεων, χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, ανάπτυξη ΜΜΕ και της γεωργίας. Στα σχέδια περιλαμβάνονται η παροχή κατάρτισης ελεγκτών και αξιολογητών φερεγγυότητας, η οικονομική και νομική μεταρρύθμιση για την προώθηση των εμπορικών συναλλαγών και των επενδύσεων, η δημιουργία ενός Οργανισμού Ανάπτυξης ΜΜΕ στο Μπακού (Kosia), περιφερειακές μονάδες στήριξης της γεωργίας για την επαγγελματική κατάρτιση ιδιωτών κατόχων εκμεταλλεύσεων και μεταποιητών τροφίμων σε θέματα διαχείρισης επιχειρήσεων και αιτήσεων δανειοληψίας, βάσει του πρώτου σταδίου ενός μείζονος περιφερειακού γεωργικού προγράμματος που παρέχει κεφάλαια αγροτικής πίστης σε κατόχους εκμεταλλεύσεων μέσω εμπορικών τραπεζών.

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού: Το Tacis έχει ενισχύσει το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και της ανάπτυξης προγραμμάτων MBA. Έχει χορηγηθεί βοήθεια για τη στήριξη της αγοράς εργασίας. Η συμβολή στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και στην προστασία της εργασίας επεκτείνεται και σε νέα πεδία αυτού του τομέα, εφόσον καθίσταται περισσότερο αναγκαία λόγω της συνέχισης των μεταρρυθμίσεων και της αύξησης του αριθμού των απασχολούμενων στον ιδιωτικό τομέα. Παρέχονται συμβουλές για την προσέγγιση της νομοθεσίας με τα διεθνή πρότυπα και για την ανάπτυξη εμπορικής πολιτικής που θα προωθήσει την ενσωμάτωση του Αζερμπαϊτζάν στην παγκόσμια οικονομία και την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων της χώρας με τις γειτονικές χώρες.

Η ενίσχυση του Tacis συμπληρώνει άλλες δράσεις της ΕΕ, στις οποίες περιλαμβάνονται η έκτακτη χρηματοδοτική ενίσχυση και η ενίσχυση των 225 εκατ. ευρώ της ΕΕ, η οποία έχει χορηγηθεί μέχρι σήμερα στο Αζερμπαϊτζάν μόνον υπό μορφή μη επιστρεπτέων ενισχύσεων, η ανθρωπιστική βοήθεια στα φτωχότερα τμήματα του πληθυσμού, η επισιτιστική βοήθεια, η διαρθρωτική βοήθεια για επισιτιστική ασφάλεια, με στόχο να αποκτήσει η χώρα την ικανότητα να θρέφει τον πληθυσμό της, καθώς και τα έργα αποκατάστασης παραμεθόριων περιοχών του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Στον γεωργικό τομέα, η γεωργική μεταρρύθμιση που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα επισιτιστικής ασφάλειας αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη συστημάτων αγροτικής πίστης.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για το Αζερμπαϊτζάν (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε τα ακόλουθα έργα:

Συνέχιση της στήριξης για τη δημιουργία Υπουργείου Καυσίμων και Ενέργειας.

Καταπολέμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της παραγωγής ενέργειας, με έμφαση στην αποκατάσταση των μολυσμένων από το πετρέλαιο εδαφών, η έκταση των οποίων υπερβαίνει τα 2.000 εκτάρια μόνο στη χερσόνησο του Apsheron. Το έργο περιλαμβάνει μελέτες σκοπιμότητας και πρότυπες μελέτες για τη χρησιμοποίηση των τοπικών τεχνολογιών, ενισχύοντας τον ρόλο των ρυθμιστικών παραγόντων και προσελκύοντας επενδύσεις για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής επίπτωσης του ενεργειακού τομέα.

Στήριξη πολιτικής για την ανασυγκρότη του ενεργειακού τομέα, συνέχιση της ενίσχυσης στο Υπουργείο Καυσίμων και Ενέργειας.

Πρότυπη ενίσχυση σε μια τοπική εταιρεία κατασκευής πετρελαϊκού εξοπλισμού, την Azneftekhimmash, ώστε να καθιερωθεί ως προμηθευτής διεθνών εταιρειών πετρελαίου.

Παροχή βοήθειας στο Υπουργείο Καυσίμων και Ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν και στη δημοτική εταιρεία ηλεκτρισμού του Μπακού, την Bakuelectrostet, για τη διαχείριση του συστήματος διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

Μελέτη σκοπιμότητας για τη βελτίωση της ασφάλειας μέσω της αναβάθμισης και της αποκατάστασης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για τους αγωγούς φυσικού αερίου υψηλής πίεσης γύρω από το Μπακού και το Sumgait και στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στο Kalmas και Karadagh και στις μονάδες επεξεργασίας φυσικού αερίου στο Karadagh.

Μελέτη για την ανακατασκευή των σιδηροδρομικών γραμμών του Αζερμπαϊτζάν.

Στήριξη της αναδιοργάνωσης της διοίκησης μεταφορών, περιλαμβανομένης της δημιουργίας Υπουργείου Μεταφορών, ώστε να αντιμετωπίσει τη γενική έλλειψη επενδύσεων και συντήρησης μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, και δημιουργία ευκαιριών συνεργασίας ανάμεσα στις κρατικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις και διασφάλιση της συνέργειας ανάμεσα στα διάφορα δίκτυα μεταφορών, ώστε να βοηθηθεί η ενσωμάτωση του Αζερμπαϊτζάν στο περιφερειακό δίκτυο πολυτροπικών μεταφορών.

Ανάπτυξη χρηματοδοτικής αυτάρκειας για τη μονάδα στήριξης ΜΜΕ του Μπακού.

Παροχή συμβουλών για τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων, περιλαμβανομένου κανονιστικού πλαισίου για τις δραστηριότητες συμμετοχικών εταιρειών μετά το στάδιο των ιδιωτικοποιήσεων, με στόχο να αναπτυχθεί αγορά κινητών αξιών.

Δημιουργία κέντρου κατάρτισης σε τραπεζικά θέματα και ανάπτυξη προγράμματος σπουδών για διευθυντικά στελέχη τραπεζών.

Δημιουργία οικονομικά βιώσιμου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος αγροτικής πίστης.

Ανάπτυξη συστήματος συντάξεων και βελτίωσης των συστημάτων προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

Δημιουργία κέντρου για θέματα πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών στο Αζερμπαϊτζάν, για να διευκολυνθεί η ενσωμάτωση της χώρας στο διεθνές εμπόριο.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 13,2 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Ενέργεια

Μεταφορές και τηλεπικοινωνίες

Χρηματοδοτήσεις επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων

Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων

Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 3,6

2,4

3,5

1,0

2,2

2,8

0,5

13,2

Το Αζερμπαϊτζάν έχει λάβει, επίσης, έκτακτη ειδική βοήθεια ύψους 9,5 εκατ. ευρώ το 1999, για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις δύσκολες κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα, οι οποίες οφείλονται κυρίως στη σύγκρουση για το Ναγκόρνο Καραμπάχ.

λευκορωσια

Οι σχέσεις με τη Λευκορωσία παρέμειναν τεταμένες, λόγω των ανησυχιών της ΕΕ για τις πολιτικές εξελίξεις σε αυτή τη χώρα. Κατά συνέπεια, η δραστηριότητα του Tacis στη Λευκορωσία περιορίστηκε στους όρους της απόφασης της ΕΕ του Σεπτεμβρίου 1997 για την παροχή τεχνικής βοήθειας αποκλειστικά στο πλαίσιο περιφερειακών προγραμμάτων, προγραμμάτων που συμβάλλουν άμεσα στη διαδικασία εκδημοκρατισμού και τεχνικής βοήθειας.

Δεν εγκρίθηκε κανένα ενδεικτικό πρόγραμμα για την περίοδο 1996-99 και, κατά συνέπεια, δεν υπήρξε πρόγραμμα δράσης για το 1999. Ως εκ τούτου, δεν προκηρύχθηκαν το 1999 προσκλήσεις υποβολής προσφορών για έργα Tacis. Εντούτοις, τον Νοέμβριο 1999, η κυβέρνηση της Λευκορωσίας ενέκρινε το πρόγραμμα ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών για τη Λευκορωσία στο πλαίσιο του Tacis, αξίας 5 εκατ. ευρώ, το οποίο θα εφαρμοστεί εντός του 2000. Το πρόγραμμα αυτό θα περιλαμβάνει σχέδια συνεργασίας με ΜΚΟ της Λευκορωσίας, με μαζικά μέσα επικοινωνίας και με σπουδαστές. Στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, τα σχέδια που είχαν εγκριθεί βάσει του προγράμματος Tempus 1996-97 υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 1999.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα απόφαση του 1997, η Λευκορωσία επωφελήθηκε από ορισμένα περιφερειακά προγράμματα Tacis, π.χ. το πρόγραμμα διακρατικής και διασυνοριακής συνεργασίας, το οποίο καλύπτει κυρίως δραστηριότητες για τη βελτίωση του περιβάλλοντος και των σημείων διάβασης των συνόρων και το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας. Επιπλέον, η Λευκορωσία επωφελείται από προγράμματα εκτός του Tacis, όπως το πρόγραμμα εκδημοκρατισμού και ανθρωπιστικής βοήθειας της ECHO.

γεωργια

Όπως συμβαίνει και στις γειτονικές χώρες του Καυκάσου, οι δραστηριότητες του Tacis στη Γεωργία στηρίζουν τη συνολική στρατηγική της ΕΕ για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας αυτής της σημαντικής χώρας διαμετακόμισης ανάμεσα στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία και την εξέλιξή της σε οικονομία αγοράς και σε πλήρως αναπτυγμένη δημοκρατία. Η έναρξη της ισχύος της ΣΕΣΣ τον Ιούλιο 1999 απετέλεσε θετικό βήμα για την ενίσχυση των δεσμών με την ΕΕ, αλλά το 1999 υπήρξαν επίσης και σημαντικές εξελίξεις για την ανάπτυξη φυσικών δεσμών με τη Δύση, με τη λειτουργία νέων πορθμειακών συνδέσεων μέσω του Εύξεινου Πόντου με την Ουκρανία και την πραγματοποίηση μελετών για νέες συνδέσεις με την Ουκρανία και τη Ρουμανία, χάρη στο πρόγραμμα Traceca. Αυτές οι νέες συνδέσεις μεταφορών έχουν εξαιρετικά μεγάλη σημασία, επειδή οι συνήθεις δίοδοι μετάβασης μέσω της Ρωσίας στο βόρειο τμήμα της Γεωργίας έχουν διακοπεί λόγω των συγκρούσεων στην περιοχή.

Ορισμένες συνεισφορές του προγράμματος Tacis το 1999

Τα έργα Tacis που υλοποιούνταν κατά τη διάρκεια του έτους περιελάμβαναν τη συνεργασία με την κυβέρνηση για την προετοιμασία της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης των λιμενικών εγκαταστάσεων του Πότι και την εξασφάλιση ίσων δυνατοτήτων πρόσβασης όλων των χρηστών στον λιμένα που αποτελεί σημαντική πύλη εισόδου στον μεταφορικό άξονα του προγράμματος Traceca. Βάσει του προγράμματος Tacis πραγματοποιήθηκαν ενέργειες επιμόρφωσης δικαστών, για να στηριχθεί η σημαντική μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Καταβλήθηκε προσπάθεια να μειωθεί το έλλειμμα του ισοζυγίου εμπορικών συναλλαγών της Γεωργίας μέσω της προώθησης των εξαγωγών. το έργο αυτό αποσκοπεί στην παροχή πληροφοριών σχετικά με τις αγορές, τους πελάτες και τα προϊόντα, τα πρότυπα, τις διαδικασίες πιστοποίησης και τη μεταφορά στην κοινότητα εξαγωγών της Γεωργίας.

Επιπλέον, το πρόγραμμα Tacis:

Συνέχισε να ενισχύσει το έργο CERMA για την αναδιάρθρωση μεσαίων ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων.

Χρηματοδότησε τη δημιουργία ενός Κέντρου Γεωργίας-Ευρώπης για θέματα οικονομικής πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών, με στόχο την προσέγγιση της γεωργιανής νομοθεσίας με τη νομοθεσία της ΕΕ και τη στήριξη της αίτησης της Γεωργίας για ένταξη στον ΠΟΕ.

Χρηματοδότησε το περιοδικό Οικονομικές Τάσεις της Γεωργίας, έκδοση του Tacis που αναγνωρίζεται από όλους τους χρηματοδότες ως βασική πηγή οικονομικής ανάλυσης για την οικονομία της Γεωργίας.

Βάσει του έργου Inogate, η Γεωργία έλαβε βοήθεια στην προσπάθειά της να προσελκύσει επενδύσεις για να εδραιώσει τη θέση της ως κέντρο διαμετακόμισης υδρογονανθράκων και για να βελτιώσει την ανταγωνιστική της θέση ως χώρα διαμετακόμισης για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Ανατολή προς τη Δύση, από την Κασπία στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου.

Συνέχισε τη συνεργασία για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το πρόγραμμα Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Μετά τη σύνοδο κορυφής Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν και Γεωργίας, του Ιουνίου 1999, τέθηκε σε ισχύ η ΣΕΣΣ δημιουργώντας μηχανισμό ευρείας κλίμακας υποστήριξης της ΕΕ στη Γεωργία, σε ένα νέο πλαίσιο με μεγαλύτερη συνοχή. Το Συμβούλιο Συνεργασίας Ευρωπαϊκής Ένωσης-Γεωργίας συνεδρίασε για πρώτη φορά στο Λουξεμβούργο, τον Οκτώβριο 1999, και εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι η εφαρμογή της ΣΕΣΣ θα εξασφαλίσει τη συνοχή ανάμεσα στις διάφορες πτυχές των σχέσεων ΕΕ-Γεωργίας, όπως ο πολιτικός διάλογος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής αμοιβαίου ενδιαφέροντος, δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συνεργασίας για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, εμπορικών σχέσεων και οικονομικής συνεργασίας, παροχής βοήθειας στο πλαίσιο του Tacis και περιφερειακής συνεργασίας.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για τη Γεωργία, το οποίο εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη τον Ιούλιο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στην ανάπτυξη υποδομών, ιδιωτικών επιχειρήσεων και του ανθρώπινου δυναμικού.

Ανάπτυξη υποδομών: Ο ενεργειακός τομέας στη Γεωργία υπέστη σοβαρό πλήγμα από τη διακοπή των οικονομικών σχέσεων μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τις εμφύλιες συγκρούσεις που επακολούθησαν. Ο ενεργειακός τομέας έχει εν μέρει αποκατασταθεί και συνεχίζεται η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ανάγκες σε θέματα εκπαίδευσης του προσωπικού και απαιτείται η παροχή περαιτέρω βοήθειας για τη δημιουργία του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου. Παράλληλα, παρέχεται βοήθεια για τη βελτίωση του συστήματος λογιστικής και δημοσιονομικής διαχείρισης του τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας. Ο τελικός στόχος του προγράμματος Tacis είναι να αναπτυχθεί ο τομέας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Γεωργία, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, και να ενθαρρυνθούν οι ξένες επενδύσεις σε δραστηριότητες που έπονται του σταδίου της παραγωγής. το Tacis έχει ήδη χορηγήσει σημαντική ενίσχυση στην Georgian International Oil Corporation για τη διαχείριση, τη διαπραγμάτευση και την ανάπτυξη υπηρεσιών διαμετακόμισης πετρελαίου. Η Γεωργία έχει επίσης επωφεληθεί ουσιαστικά από το πρόγραμμα Traceca για τον τομέα των μεταφορών: οι εσωτερικές υποδομές μεταφορών εξακολουθούν να είναι σε κακή κατάσταση, αλλά προβλέπεται να ιδιωτικοποιηθούν. το Tacis καταβάλλει προσπάθειες για την αποκατάσταση των υποδομών με τη βοήθεια ιδιωτικών επενδύσεων, αλλά χωρίς να δημιουργηθούν ιδιωτικά μονοπώλια στα σημεία εισόδου στον μεταφορικό άξονα που καλύπτεται από το πρόγραμμα Traceca.

Ανάπτυξη ιδιωτικών επιχειρήσεων: Στο σταυροδρόμι των πλούσιων σε πετρέλαιο αναπτυσσόμενων αγορών της Κεντρικής Ασίας και των μεγάλων αναπτυγμένων ευρωπαϊκών αγορών, της Ρωσίας και της Τουρκίας, η Γεωργία βρίσκεται σε ιδανική γεωγραφική θέση για την επέκταση των εξαγωγών, κυρίως στους τομείς της ελαφράς βιομηχανίας, της γεωργίας και της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων. Όμως, ο χαμηλός βαθμός ανταπόκρισης των ιδιωτικοποιημένων μεγάλων επιχειρήσεων στις μεταρρυθμίσεις, απετέλεσε τροχοπέδη για την ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση επέλεξε το θέμα της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων ως ύψιστης προτεραιότητας για το επόμενο στάδιο των οικονομικών μεταρρυθμίσεων της Γεωργίας. Ο τραπεζικός τομέας εξακολουθεί να είναι κατ` εξοχήν περιορισμένος σε βραχυπρόθεσμες δραστηριότητες και η έλλειψη χρηματοδοτικής υποδομής και η περιορισμένη πρόσβαση σε προσιτή πίστωση αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη επιχειρήσεων. Η παροχή πίστωσης και οι επενδύσεις εμποδίζονται όσο οι τράπεζες δεν ακολουθούν οι ίδιες διαφανή πρότυπα λογιστικής τα οποία απαιτούν από τις επιχειρήσεις που υποβάλλουν αίτηση δανειοληψίας: αυτό το εμπόδιο αντιμετωπίζεται μέσω του σχεδίου δράσης του Tacis για τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα. Το πρόγραμμα γεωργικών πιστώσεων στο πλαίσιο του περιφερειακού σχεδίου μεταρρύθμισης του γεωργικού τομέα έχει χορηγήσει μέχρι σήμερα ποσό 17 εκατ. ευρώ για δάνεια σε ιδιώτες κατόχους εκμεταλλεύσεων και σε εμπόρους, μέσω ιδιωτικών εμπορικών τραπεζών.

Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού: Το Κοινοβούλιο εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε ενεργό παράγοντα ελέγχου των πολιτικών της εκτελεστικής εξουσίας, επιθυμώντας να συμμετάσχει πλήρως στο σύστημα δημοκρατικών ελέγχων της Γεωργίας. Η ενίσχυση της ικανότητας της εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας έχει καθοριστική σημασία για την υλοποίηση των διεθνών δεσμεύσεων τις οποίες έχει αναλάβει η Γεωργία και για τη σταθεροποίηση των δεσμών με την Ευρώπη. Οι δράσεις του προγράμματος Tacis στο παρελθόν εστιάστηκαν στην παροχή κατάρτισης σε μέλη του Κοινοβουλίου και σε δημοσίους υπαλλήλους και πρόσφατα η προσοχή εστιάστηκε στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης, εφόσον, για να εφαρμοσθούν οι νόμοι, είναι ανάγκη να υπάρχει ένα λειτουργικό και ανεξάρτητο σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Τα φορολογικά έσοδα της χώρας συγκαταλέγονται στα χαμηλότερα στον κόσμο και τα σχέδια μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και επαγγελματικής κατάρτισης αποτελούν συμβολή του προγράμματος Tacis στη δημιουργία μιας αποτελεσματικότερης δημόσιας διοίκησης.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για τη Γεωργία (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε τα ακόλουθα σχέδια:

Παροχή βοήθειας για τη βελτίωση της λογιστικής και δημοσιονομικής διαχείρισης του εγχώριου τομέα διανομής φυσικού αερίου.

Παροχή κατάρτισης στο προσωπικό των λιμενικών αρχών του Πότι και του Βατούμ και διασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοίας, μέσω της πραγματοποίησης μελέτης σκοπιμότητας για τα μέτρα αποκατάστασης του λιμενοβραχίονα του Πότι και της διενέργειας ερευνών και υποθαλάσσιων επιθεωρήσεων στις περιοχές των λιμένων.

Αναδιάρθρωση μεγάλων επιχειρήσεων.

Δημιουργία ενός ασφαλούς και αποτελεσματικού τραπεζικού τομέα.

Προώθηση των εξαγωγών της Γεωργίας.

Ανάπτυξη συστήματος γεωργικής πίστης.

Προώθηση της ανάπτυξης του τουριστικού τομέα.

Συνέχιση της στήριξης που παρέχει το Tacis στο CERMA, το κέντρο ενίσχυσης της διαχειριστικής ικανότητας επιχειρήσεων μετά το στάδιο της ιδιωτικοποίησης.

Στήριξη της μεταρρύθμισης του λογιστικού συστήματος στις εμπορικές τράπεζες.

Παροχή βοήθειας σε ενώσεις παραγωγών μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης συστημάτων αγροτικής πίστης, με βάση την επιτυχία του προγράμματος αγροτικής και γεωργικής μεταρρύθμισης (ΠΑΓΜ).

Κατάρτιση ιδιωτών επιχειρηματιών του τουριστικού τομέα, κυρίως των μικρών επιχειρήσεων.

Σημαντικό έργο επιμόρφωσης δικαστών.

Μεταρρύθμιση της τελωνειακής υπηρεσίας, με στόχο να βελτιωθεί το σύστημα συλλογής φορολογικών εσόδων, να μειωθούν οι δυνατότητες παράνομων δραστηριοτήτων και να υλοποιηθούν οι εμπορικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί βάσει διεθνών συμφωνιών, όπως η ΣΕΣΣ.

Στο GEPLAC (Κέντρο Γεωργίας-ΕΕ σε θέματα πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών) θα δημιουργηθεί βιβλιοθήκη και έχει αρχίσει διαδικασία μελέτης της γεωργιανής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Στη συνέχεια θα καταβληθεί προσπάθεια για την προσέγγιση της γεωργιανής με τη νομοθεσία της ΕΕ.

Επιμόρφωση δημοκρατικά εκλεγμένων βουλευτών και υπαλλήλων που εργάζονται στις τοπικές διοικήσεις σχετικά με τις αρχές της δημοκρατικής τοπικής διακυβέρνησης και της διαχείρισης της τοπικής διακυβέρνησης.

Μεταρρύθμιση του συστήματος τήρησης στατιστικών σε βασικούς τομείς.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 16 εκατ. ευρώ η οποία κατανέμεται ως ακολούθως (σε εκατ. ευρώ):

Μεταφορές και τηλεπικοινωνίες

Ενέργεια

Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού

Στήριξη επιχειρήσεων

Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων

Bistro

Τεχνική βοήθεια μικρής κλίμακας (ΤΒΜΚ)

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 1,0

1,5

4,0

3,5

1,0

0,5

0,2

3,8

0,5

16,0

καζακσταν

Η δραστηριότητα του Tacis είχε ως βασική αρχή τη στήριξη των μακροοικονομικών και τομεακών πολιτικών του Καζακστάν, επιδιώκοντας τη σταθερότητα, την αντιστροφή της τάσης μείωσης της παραγωγής, τη βελτίωση της παραγωγικότητας, τη βιώσιμη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και την προστασία των οικονομικά ασθενών ομάδων του πληθυσμού. Η κρίση της νοτιοδυτικής Ασίας και η οικονομική κρίση της Ρωσίας του 1998 έπληξαν την οικονομία του Καζακστάν, και ιδίως τις εμπορικές συναλλαγές, αποδεικνύοντας την ευαισθησία της χώρας σε εξωτερικές πιέσεις. Εντούτοις, μετά την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, του τένγκε, τον Απρίλιο 1999, οι εξαγωγές του Καζακστάν έγιναν περισσότερο ανταγωνιστικές και η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει με σταθερό ρυθμό. Η κυβέρνηση συνέχισε την πολιτική μεταρρυθμίσεων για τη μετάβαση σε καθεστώς οικονομίας της αγοράς.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Ορισμένα από τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα Tacis κατά τη διάρκεια του έτους είναι:

Παροχή βοήθειας για την αναδιοργάνωση τραπεζών, έτσι ώστε να βοηθήσουν με τη σειρά τους τις νέες επιχειρήσεις.

Εκπαίδευση συνοδών σκύλων, για να βελτιωθεί η ικανότητα ανίχνευσης των τελωνειακών υπηρεσιών.

Στήριξη της εθνικής επιχείρησης πετρελαίου για την καθιέρωση συστήματος παρακολούθησης.

Στήριξη των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της υποβάθμισης του περιβάλλοντος γύρω από τη λίμνη Αράλη.

Συνέχιση της συνεργασίας για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το πρόγραμμα Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου Συνεργασίας ΕΕ-Καζακστάν πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, τον Ιούλιο 1999. Εξέτασε τις δραστηριότητες του Tacis και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συνεργασία την περίοδο 1999/2000 έπρεπε να εστιαστεί ειδικότερα στη βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας των επιχειρήσεων, στην επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για την προσχώρηση στον ΠΟΕ, στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στην Κεντρική Ασία, κυρίως μέσω των προγραμμάτων Traceca και Inogate, στην εκπόνηση προγράμματος στήριξης της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και στενής συνεργασίας για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για το Καζακστάν, που εγκρίθηκε από την επιτροπή διαχείρισης του Tacis τον Νοέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση, στη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων και στην ανάπτυξη υποδομών.

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση: Η βοήθεια που παρέχεται στο πλαίσιο του Tacis εστιάζεται σταθερά στην επαγγελματική κατάρτιση και την εκπαίδευση, ώστε να συμβάλει στη δημιουργία ανεξάρτητων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων υψηλής ποιότητας, κυρίως στους τομείς της διοίκησης επιχειρήσεων και της οικονομίας. Η βοήθεια που χορηγήθηκε πρόσφατα εστιαζόταν στην ανάπτυξη ικανοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων που είναι αρμόδιοι για τις διεθνείς σχέσεις του Καζακστάν και την εξωτερική πολιτική. Επικεντρώθηκε επίσης στη βελτίωση των εκπαιδευτικών συστημάτων στο εσωτερικό της δημόσιας διοίκησης. Παράλληλα, το Tacis στήριξε τη δημιουργία οργανισμού για θέματα δημόσιων υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης σε εθνικό επίπεδο. Δόθηκε επίσης ιδιαίτερη έμφαση στη διαμόρφωση οικονομικής πολιτικής, μέσω σχεδίου μακροοικονομικής πρόβλεψης και καθορισμού προτύπων.

Γεωργία και βιομηχανία τροφίμων: Η κατάσταση της γεωργίας είναι δυσχερής και η ιδιωτικοποίηση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων κατέχει κεντρική θέση στα κυβερνητικά σχέδια αναδιάρθρωσης. Η γεωργία εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο Καζακστάν, εφόσον στηρίζει περισσότερα από δύο εκατομμύρια αγροτικά νοικοκυριά και το 1995 συνεισέφερε κατά 15% στο ΑΕγχΠ, ενώ κατά την περίοδο1986-90 το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 25%. Επειδή η πραγματική ιδιωτικοποίηση της χρήσης της γης προσκρούει σε οικονομικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες σε περιφερειακό επίπεδο, υπάρχει κίνδυνος η διαδικασία αγροτικής μεταρρύθμισης να παραμείνει στάσιμη, αν δεν δοθεί περαιτέρω ώθηση μέσω πρωτοβουλιών σε επίπεδο των διοικητικών περιφερειών oblast.

Ανάπτυξη υποδομών: Το Καζακστάν είναι πλούσιο σε πρωτογενείς ενεργειακούς πόρους, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας. Η αποτελεσματική αξιοποίηση αυτών των πόρων, είτε για εξαγωγές (ένα μεγάλο μέρος των πόρων εξάγονται) ή για την κάλυψη των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια, αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για την οικονομική ανάπτυξη του Καζακστάν. Ένα αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου και παρακολούθησης κατά την εκμετάλλευση και διάθεση προϊόντων πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί απόλυτα αναγκαίο μέσο, ώστε να χρησιμοποιηθούν οι εθνικοί ενεργειακοί πόροι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του Καζακστάν. Το Tacis παρέχει βοήθεια στην εθνική επιχείρηση πετρελαίου για να δημιουργήσει ένα τέτοιο σύστημα. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, οι εθνικές αρχές αντιμετωπίζουν αυξανόμενη ζήτηση για τη χορήγηση συχνοτήτων σε επιχειρήσεις κινητής τηλεφωνίας, δορυφορικών επικοινωνιών, ιδιωτικών δικτύων, γενικά όλων των υπηρεσιών που απαιτούν τη χρησιμοποίηση ασύρματης επικοινωνίας. Το Tacis έχει βοηθήσει τη διαχείριση και παρακολούθηση συχνοτήτων και έχει συμβάλει στη δημιουργία ανεξάρτητου κέντρου μετρολογίας, πιστοποίησης και τυποποίησης.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για το Καζακστάν (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε συνολικά δέκα έργα, το 60% περίπου της χρηματοδότησης των οποίων χορηγήθηκε για τον ευρύτερο τομέα της μεταρρύθμισης και αναπροσανατολισμού των διαρθρώσεων και των οργανισμών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με στόχο τη δημιουργία μιας οικονομίας της αγοράς.

Τα έργα που καλύπτονται από τη διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση αποσκοπούν στη στήριξη της δημιουργίας μιας οικονομίας της αγοράς, που επικεντρώνεται τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα:

Το κρατικό πρόγραμμα νομοθετικής μεταρρύθμισης αποσκοπεί στην ενίσχυση του νομικού και κανονιστικού συστήματος, μέσω της παροχής τεχνικών συμβουλών για την επεξεργασία νομοθεσίας, της στήριξης της ανάπτυξης των νομικών σπουδών και της βελτίωσης της πρόσβασης στην παροχή νομικών συμβουλών και της αύξησης της ευαισθητοποίησης των πολιτών.

Η παροχή βοήθειας στη βιομηχανία του Καζακστάν να λειτουργεί με βάση τα διεθνή πρότυπα, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της στην εγχώρια και στις διεθνείς αγορές.

Η βελτίωση των ικανοτήτων του Υπουργείου Οικονομίας να χρησιμοποιεί τεχνικές δημιουργίας μακροοικονομικών μοντέλων και πρόβλεψης. Η βελτίωση της ποιότητας και του πεδίου εφαρμογής των επίσημων στατιστικών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου.

Η παροχή βοήθειας για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε θέματα επιχειρήσεων στο Ίδρυμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οικονομικής Έρευνας του Καζακστάν, με στόχο να εξασφαλιστεί η θεσμική και ακαδημαϊκή βιωσιμότητά του.

Η στήριξη της ανάπτυξης μιας περιβαλλοντικής στρατηγικής και πολιτικής μεταφορών για τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, μέσω της μείωσης των εκπομπών των οχημάτων. Η υλοποίηση ενός πρότυπου έργου στην Άλμα Άτα θα συμβάλει στη μείωση της επίπτωσης της ρύπανσης στην υγεία.

Ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας του Υπουργείου Δημοσίων Εσόδων για την είσπραξη και τη διαχείριση φορολογικών εσόδων.

Στους τομείς της γεωργίας και της βιομηχανίας τροφίμων, η βοήθεια του Tacis διατίθεται κατά κύριο λόγο για τη στήριξη μικρών ιδιωτικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, μέσω της δημιουργίας αποτελεσματικής υποδομής για τη διάθεση των γεωργικών προϊόντων στην αγορά. Το έργο διάθεσης γεωργικών προϊόντων στην αγορά θα βοηθήσει το Υπουργείο Γεωργίας και τις διοικήσεις των oblast να αναπτύξουν υποδομή διάθεσης στην αγορά γεωργικών προϊόντων με βάση τις προηγούμενες πρωτοβουλίες για τις αγορές χονδρικής πώλησης και τις διαθέσιμες πληροφορίες για την αγορά.

Όσον αφορά την ανάπτυξη υποδομών, η κύρια προσπάθεια εστιάζεται στους τομείς των μεταφορών και του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Στον τομέα των μεταφορών, το έργο θα συμπληρώσει το διακρατικό έργο Traceca, βελτιώνοντας το κανονιστικό πλαίσιο και τα πρότυπα και τις διοικητικές διαδικασίες για τη δημιουργία άλλων αξόνων μεταφορών και τη σύνδεση με τις οδούς Traceca. Με την αναδιάρθρωση των τομέων του πετρελαίου και του φυσικού αερίου το 1997, με την οποία η KazakhOil ανέλαβε αυτό τον τομέα, το παρόν έργο έχει στόχο να ενισχύσει την ικανότητα της χώρας να ασκεί ρόλο επίβλεψης και να βοηθήσει στην ανάπτυξη διαδικασιών ελέγχου της ποιότητας και ασφάλειας.

Το πρόγραμμα Bistro, η διαχείριση του οποίου ασκείται από την Αντιπροσωπεία της Επιτροπής στην Άλμα Άτα, συμπληρώνει τις βασικές δραστηριόττηες του Tacis, παρέχοντας προσιτή και ευέλικτη στήριξη σε ένα ευρύ φάσμα έργων μικρής κλίμακας. Στα επιτυχή έργα Bistro περιλαμβάνονται η στήριξη προγράμματος επανεκπαίδευσης για τους ανέργους στο βόρειο Καζακστάν, η προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στα νοσοκομεία και η δημιουργία συμβουλίου προώθησης ξένων επενδύσεων, με στόχο να βελτιωθεί το γενικό κλίμα υπέρ των επιχειρήσεων.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 23,9 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Διαρθρωτικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις

Γεωργία και βιομηχανία τροφίμων

Ανάπτυξη υποδομών

Bistro

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 9,1

2,0

4,0

0,8

7,3

0,7

23,9

κιργιζια

Η Κιργιζία είναι χώρα γεωργική, με ορυκτό πλούτο, όπως ο χρυσός και άλλα σπάνια μέταλλα. Παρόλ` αυτά, η εκμετάλλευση αυτών των φυσικών πόρων προσκρούει στη κακή κατάσταση της βιομηχανικής υποδομής της χώρας και στους περιορισμούς της αγοράς. Εντούτοις, το γεγονός αυτό δεν εμπόδισε τη χώρα στο να είναι ένα από τα πρώτα ΝΑΚ που έγιναν μέλη του ΠΟΕ. Η στήριξη του Tacis εστιάζεται στην ενίσχυση της μετάβασης στην οικονομία της αγοράς, περιλαμβανομένης της παροχής βοήθειας για την ανάπτυξη του ιδιωτικού αγροτικού τομέα. Επιπλέον, είχε στόχο την ανάπτυξη συνδέσεων των δικτύων μεταφορών και των υποδομών, περιλαμβανομένου του προγράμματος Traeca, γεγονός που παρέχει τη δυνατότητα στις χώρες της Κεντρικής Ασίας να δημιουργήσουν στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη και, σε κάποιο βαθμό, στη δημιουργία δομών που θα βοηθήσουν τη διαφοροποίηση των οικονομικών δραστηριοτήτων.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Παράλληλα με τα έργα Tacis που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, δόθηκε στήριξη στο Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών για την ανάπτυξη των ταχυδρομικών υπηρεσιών, στη Διεύθυνση Πολιτικής Εναέριων Μεταφορών και στην εθνική αεροπορική εταιρεία. Το πρόγραμμα συνέβαλε στη δημιουργία μιας συμβουλευτικής υπηρεσίας σε τραπεζικά θέματα και παρείχε συμβουλές σε τράπεζες και σε άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, σε συνεργασία με το Κέντρο Εκπαίδευσης της εθνικής τράπεζας και το περιφερειακό κέντρο κατάρτισης τραπεζικών υπαλλήλων. Το Tacis παρείχε, επίσης, κατάρτιση σε θέματα ενεργειακής απόδοσης κατά την παραγωγή και διανομή, παρείχε συμβουλές για την κατασκευή ενός νέου αεροδρομίου, παρείχε συμβουλευτικές υπηρεσίες για τις γεωργικές επιχειρήσεις και συνέβαλε στη δημιουργία ιδιωτικών ενώσεων κτηνοτρόφων. Υπήρξε συνεχής συνεργασία για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο πλαίσιο του προγράμματος Tempus.

Επιπλέον, στο πλαίσιο της διαρθρωτικής και θεσμικής μεταρρύθμισης, καταβλήθηκε προσπάθεια για τη διαμόρφωση πολιτικής και διοικητικών υπηρεσιών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που θα είναι σε θέση να βελτιώσουν τη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη παραγωγική ικανότητα των επιχειρήσεων. Η προσπάθεια αυτή περιελάμβανε τη βελτίωση της συνεργασίας υπουργείων με ξένους χορηγούς και με άλλους διεθνείς οργανισμούς. Τέλος, το Tacis ανταποκρίθηκε σε αίτηση της κυβέρνησης να παράσχει τεχνική βοήθεια για τη δημουργία ενός αγροτικού χρηματοπιστωτικού δικτύου με τη συνδρομή της Διεθνούς Τραπέζης, για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των κατόχων εκμεταλλεύσεων και των ενώσεων παραγωγών στην πίστωση, με στόχο τη δημιουργία ενός περισσότερο δυνατού και κερδοφόρου γεωργικού τομέα. Το Tacis παρέχει συμβουλές στον Συνεταιρισμό Αγροτικής Πίστης της Κιργιζίας, περιλαμβανομένων των συστημάτων διαχείρισης χρηματικών διαθεσίμων, της αξιολόγησης αιτήσεων για χορήγηση δανείων και την ταυτοποίηση γεωργικών επιχειρήσεων και μεγάλων γεωργικών εκμεταλλεύσεων και παρέχει στήριξη σε ενώσεις παραγωγών οι οποίοι ζητούν κοινή πίστωση. Ένα άλλο σχέδιο είχε στόχο να συμβάλει, βασιζόμενο στο προηγούμενο έργο του προγράμματος Tacis, στην ανάπτυξη επικερδών ιδιωτικών επιχειρήσεων στον γεωργικό τομέα, με έμφαση στον τομέα της εμπορίας και μεταποίησης τροφίμων και στην προώθηση του εθνικού και διεθνούς εμπορίου μέσω της πραγματοποίησης επαφών και της συστηματικής πληροφόρησης.

Το Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου Συνεργασίας Ευρωπαϊκής Ένωσης-Δημοκρατίας της Κιργιζίας πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, τον Ιούλιο 1999. Το Συμβούλιο εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι η εφαρμογή της ΣΕΣΣ θα εξασφαλίσει τη συνοχή ανάμεσα στις διάφορες πτυχές των σχέσεων της ΕΕ-Κιργιζίας, περιλαμβανομένης της βοήθειας βάσει του προγράμματος Tacis και της περιφερειακής συνεργασίας. Οι Υπουργοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συνεργασία την περίοδο 1999/2000 πρέπει να επικεντρωθεί ειδικότερα σε οικονομικά θέματα: στην καλύτερη δυνατή χρησιμοποίηση των προγραμμάτων Traceca (διάδρομος μεταφορών Ευρώπης-Καυκάσου-Κεντρικής Ασίας) και Inogate (διακρατικά προγράμματα μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη), για τη βελτίωση των συνδέσεων υποδομών μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και της Ευρώπης. στη βοήθεια του Tacis για να κατανοήσουν καλύτερα οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τις προσφερόμενες ευκαιρίες στην Κιργιζία. στην παρακολούθηση των πολιτικών εξελίξεων που επηρεάζουν τη σταθερότητα στην Κεντρική Ασία. στην παρακολούθηση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού στην Κεντρική Ασία και στη στενή συνεργασία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για την Κιργιζία, το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή διαχείρισης Tacis τον Σεπτέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση, στη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων και στην ανάπτυξη υποδομών.

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση: Το βασικό αντικείμενο του προγράμματος Tacis είναι η μεταρρύθμιση και ο αναπροσανατολισμός των διαρθρώσεων και του θεσμικού πλαισίου με στόχο την ανάπτυξη μιας οικονομίας της αγοράς. Τα σχέδια εστιάζονται σε τομείς που έχουν καθοριστική σημασία για τη διαδικασία μετασχηματισμού, όπως η μεταρρύθμιση του κοινωνικού τομέα, η παροχή στήριξης στις ΜΜΕ και η ανάπτυξη του εμπορίου. Η αναβάθμιση της ικανότητας διακυβέρνησης και διοίκησης, μέσω της εκπαίδευσης, της αναδιάρθρωσης και της παροχής συμβουλών σε θέματα πολιτικής αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαδικασία μεταρρύθμισης στο σύνολό της. Η ΣΕΣΣ θεσπίζει το πλαίσιο για τις εμπορικές και πολιτικές σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Κιργιζίας. Επιπλέον, λόγω της προσχώρησης της Κιργιζίας στον ΠΟΕ, το 1998, πρέπει να εξετασθούν ορισμένα νομοθετικά και θεσμικά ζητήματα, για να εξασφαλιστεί ότι η Κιργιζία μπορεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο του ΠΟΕ και της ΣΕΣΣ και να αποκομίσει τα πλήρη οφέλη. Η Κιργιζία άρχισε να κάνει βήματα προς τη δημιουργία ενός ευνοϊκότερου κλίματος λειτουργίας των επιχειρήσεων για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, μέσω της δημιουργίας του σωστού νομοθετικού πλαισίου. Αλλά ο ρυθμός των άμεσων ξένων επενδύσεων είναι αργός στον τομέα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και, παρά τα υψηλά επίπεδα τεχνικών ικανοτήτων και της εκπαίδευσης, η ικανότητα των Κιργιζίων επιχειρηματιών να προβληθούν αποτελεσματικά σε εν δυνάμει ξένους εταίρους εξακολουθεί να είναι μικρή και αναποτελεσματική. Η διαδικασία οικονομικής μετάβασης επέφερε ριζικές κοινωνικές αλλαγές και επηρέασε βαθύτατα την αγορά εργασίας. Περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού της Κιργιζίας ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, η ανεργία είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα και η κυβέρνηση έχει δημιουργήσει ένα Εθνικό Ταμείο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης για να συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Γεωργία και βιομηχανία τροφίμων: Η γεωργία αποτελεί τον βασικό τομέα της οικονομίας της Κιργιζίας, με κυρίαρχο ρόλο στην απασχόληση (49%). αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μερίδιο του ΑΕγχΠ (46%) και των εσόδων σε ξένο συνάλλαγμα (38% των εξαγωγών), ενώ έχει ζωτική σημασία για την εθνική επισιτιστική ασφάλεια. Μετά από τη σημαντική πτώση της παραγωγής κατά την περίοδο 1990-1995, παρατηρείται ανάκαμψη της γεωργικής παραγωγής. η παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων εξακολουθεί να κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα. Παρά τις μαζικές ιδιωτικοποιήσεις και την πρόοδο με την άρση της ρύθμισης των τιμών, την ελευθέρωση του εμπορίου και την αγροτική μεταρρύθμιση, ο ρυθμός μετάβασης σε έναν αποτελεσματικό ιδιωτικό γεωργικό τομέα που βασίζεται στις αρχές της ελεύθερης αγοράς εξακολουθεί να είναι χαμηλός. Το Tacis συνέβαλε σε αυτή τη διαδικασία μετάβασης, παρέχοντας στήριξη για την εκπόνηση ενός στρατηγικού σχεδίου και με την παροχή γεωργικών εισροών σε ιδιώτες κατόχους εκμεταλλεύσεων, στηρίζοντας τον ιδιωτικό τομέα της κτηνοτροφίας, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αγροτικών επιχειρήσεων και στη δημιουργία δυνατοτήτων αγροτικής πίστης. Επιπλέον, το Tacis αντιμετωπίζει το πρόβλημα με τους σπόρους για σπορά, εφόσον πολλοί παραγωγοί χρησιμοποιούν σπόρους χαμηλής ποιότητας με χαμηλή παραγωγικότητα που συμβάλλουν στην εξάπλωση ασθενειών.

Ανάπτυξη υποδομών: Οι υποδομές μεταφορών και επικοινωνιών στις Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο ενός εκτενούς και εσωστρεφούς σοβιετικού συστήματος μεταφορών, το οποίο δεν εξυπηρετεί τις συνδέσεις υποδομών μεταφορών Ανατολής-Δύσης. Οι υφιστάμενες υποδομές μεταφορών θα επαρκούσαν για να στηρίξουν τη μέτρια ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας, εάν εκτελούνταν εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης των υποδομών. Εντούτοις, η έλλειψη κεφαλαίων για τη συντήρηση ευθύνεται για τη σοβαρή υποβάθμιση του συστήματος, με αποτέλεσμα να απαιτούνται σημαντικά έργα αποκατάστασης. Οι οδικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν τον κύριο τρόπο μεταφορών σε αυτή την ορεινή χώρα (άνω του 80% του συνολικού εμπορικού φορτίου), αλλά υπάρχει έλλειψη πραγματικού ανταγωνισμού.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για την Κιργιζία (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε τα ακόλουθα έργα:

Συμβολή στην ικανοποίηση των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας μέσω της ΣΕΣΣ και της προσχώρησης στον ΠΟΕ, μέσω του διαλόγου με τη δημόσια διοίκηση και το Κοινοβούλιο της Κιργιζίας, ώστε να διευκολυνθεί η έκδοση νομοθετικού έργου, και μέσω ενός «Κέντρου Κιργιζίας-Ευρώπης για θέματα πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών» (KYRPLAC).

Στήριξη του τομέα των ΜΜΕ, μέσω ενός κέντρου συνεργασίας επιχειρήσεων στο Bishkek, που λειτουργεί ως «υπηρεσία άμεσης εξυπηρέτησης» για τη διασυνοριακή συνεργασία, με παράρτημα στο Osh, και παροχή τεχνικής βοήθειας στον κρατικό οργανισμό προσέλκυσης ξένων επενδύσεων.

Βελτίωση της ικανότητας του Ταμείου Ανάπτυξης της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, μέσω σύγχρονων τεχνολογιών προσαρμοσμένων στις ανάγκες της χώρας και της κατάρτισης υπαλλήλων καθώς και της άμεσης παροχής κατάρτισης σε ανέργους και σε ομάδες ατόμων που βρίσκονται σε δυσχερή θέση.

Παροχή σε κατόχους εκμεταλλεύσεων σπόρων για σπορά επιλεγμένων ποικιλιών υψηλής ποιότητας, στήριξη υπηρεσιών παροχής συμβουλών σε γεωργούς και βελτίωση των τεχνικών, γεωπονικών και επιχειρηματικών γνώσεων των κατόχων και διαχειριστών γεωργικών εκμεταλλεύσεων που συμμετέχουν στη διαδικασία παραγωγής σπόρων για σπορά και υλοποίηση πρότυπου έργου για την παραγωγή σπόρων για σπορά.

Εκπόνηση συνολικής μελέτης σκοπιμότητας για την αποκατάσταση του οδικού δικτύου μεταξύ των πόλεων Osh και Erkech Tam και Isfana, με στόχο να δοθεί στην κυβέρνηση η δυνατότητα να διαπραγματευθεί τη χρηματοδότηση του έργου από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα έργα κατασκευής από μόνα τους και η συνακόλουθη μείωση του κόστους μεταφοράς λόγω του βελτιωμένου οδικού δικτύου αναμένεται ότι θα έχουν θετική επίπτωση στην οικονομία της περιοχής.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 12 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση

Γεωργία και βιομηχανία τροφίμων

Ανάπτυξη υποδομών

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 5,0

1,5

1,4

3,3

0,7

12,0

μολδαβια

Η Μολδαβία, στο δυτικό άκρο της περιοχής που καλύπτεται από το πρόγραμμα Tacis, συνορεύει με τη Ρουμανία, μία από τις υποψήφιες χώρες για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως θα συμβεί και με τα άλλα ΝΑΚ στην Ανατολική Ευρώπη, όταν επιταχυνθεί ο ρυθμός των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, οι σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Μολδαβίας θα γίνουν στενότερες, λόγω αυτής της μεγαλύτερης γεωγραφικής εγγύτητας. Αυτό σημαίνει ότι το πρόγραμμα Tacis στη Μολδαβία θα στηρίξει την ανάπτυξη μιας οικονομίας της αγοράς, ενθαρρύνοντας ιδιαίτερα τη δημιουργία νέων εμπορικών σχέσεων. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται η υιοθέτηση διεθνών προτύπων και διαδικασιών ποιότητας, ώστε να μπορέσουν οι Μολδαβοί παραγωγοί να διεισδύσουν σε νέες αγορές.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Οι δράσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους:

Έδωσαν τη δυνατότητα σε διευθυντικά στελέχη της Μολδαβίας να αποκτήσουν επαγγελματική εμπειρία στην ΕΕ, μέσω του προγράμματος εκπαίδευσης διευθυντικών στελεχών, πρώην προγράμματος για την αύξηση της παραγωγικότητας.

Βοήθησαν μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δημιουργήθηκαν από άτομα που απασχολούνταν προηγουμένως στις αμυντικές βιομηχανίες, να αναπτύξουν νέες επιχειρήσεις και να αναζητήσουν ξένους εταίρους.

Συνέχισαν να στηρίζουν τα περιφερειακά κέντρα ενημέρωσης ιδιωτών κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων οι οποίοι, μετά τις ιδιωτικοποιήσεις, διαχειρίζονται άμεσα τις δικές τους επιχειρήσεις.

Βοήθησαν τη δημόσια διοίκηση της Μολδαβίας να θέσει σε εφαρμογή τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας.

Χρηματοδότησαν το έργο του Περιφερειακού Κέντρου Περιβάλλοντος.

Βοήθησαν τη δημόσια διοίκηση της Μολδαβίας να επεξεργαστεί το σχέδιο δημιουργίας του Μολδαβικού Οργανισμού Πρώθησης Εξαγωγών ο οποίος, μέσω της σωστής διαχείρισης, θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για την εμπορική πολιτική της Μολδαβίας.

Συνέχισαν τη συνεργασία στον τομέα της μεταρρύθμισης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η ΣΕΣΣ μεταξύ της Μολδαβίας και της ΕΕ τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1998. Η εφαρμογή της ΣΕΣΣ περιλαμβάνει δραστηριότητες σε ένα ευρύ φάσμα τομέων και το Συμβούλιο Συνεργασίας, στην πρώτη συνεδρίασή του, ενέκρινε κοινό πρόγραμμα εργασίας 1998-99 και καθόρισε τους τομείς προτεραιότητας.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για τη Μολδαβία, το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή διαχείρισης Tacis τον Σεπτέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στην παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων, στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού.

Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων: Η Μολδαβία εξακολουθεί να παραμένει κατ` εξοχήν αγροτική χώρα και ο γεωργικός τομέας έχει μεγάλη σημασία για την εθνική οικονομία. Η γεωργία παρουσιάζει πάρα πολλές δυνατότητες ανάπτυξης. συνεχίζεται η μεταρρύθμιση του γεωργικού τομέα, αλλά η παραγωγή εξακολουθεί να μειώνεται. Το Tacis συμβάλλει στην προσπάθεια μεταρρύθμισης, με στόχο η αναδιάρθρωση αυτού του βασικού τομέα της οικονομίας να επιφέρει γενική οικονομική ανάπτυξη. Οι στόχοι που έχουν καθοριστεί στο ενδεικτικό πρόγραμμα 1996-99, κυρίως η βελτίωση της ικανότητας διαμόρφωσης πολιτικής σε αυτόν τον τομέα και η ανάπτυξη συστήματος αγροτικής πίστης, απετέλεσαν τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος Tacis της περιόδου 1996-97. Πρόσφατα, οι δραστηριότες του Tacis επικεντρώθηκαν στη βελτίωση της παραγωγικής ικανότητας των γεωργών, με έμφαση στην ανάπτυξη της αγροτικής υπαίθρου, η οποία περιλαμβάνει τη δημιουργία υπηρεσιών εφαρμογών και ενημέρωσης, και την προώθηση της ανάπτυξης μικρών ιδιωτικών γεωργικών επιχειρήσεων.

Ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα: Το Tacis έχει στόχο την αναδιάρθρωση μεγάλων επιχειρήσεων, την ενθάρρυνση της ανάπτυξης των ΜΜΕ και την προώθηση των εξαγωγών και των επενδύσεων. Αυτό έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία, επειδή η οικονομική κρίση στη Ρωσία, της οποίας η Μολδαβία είναι σημαντικός εμπορικός εταίρος, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία της χώρας. Η συμβολή του ιδιωτικού τομέα είναι καθοριστικής σημασίας για την εξασφάλιση της οικονομικής ανάπτυξης, της ένταξης της Μολδαβίας στη διεθνή οικονομία και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού. Τα έργα παρέχουν βοήθεια στις αρμόδιες δημόσιες και κυβερνητικές υπηρεσίες, καθώς και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές δυσκολίες.

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού: Μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, στήριξη της ανάπτυξης της δημόσιας διοίκησης. Η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού θα εξακολουθήσει να είναι καθοριστικό στοιχείο για τη μετάβαση της Μολδαβίας σε μια σύγχρονη οικονομία της αγοράς και η δύσκολη οικονομική κατάσταση θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη δημόσια διοίκηση και στον κοινωνικό τομέα.

Η υλοποίηση της ΣΕΣΣ θα αποτελέσει πρόσθετο φόρτο για τη δημόσια διοίκηση. Απαιτείται η παροχή συμβουλών στη διοίκηση της Μολδαβίας για να βελτιωθεί σε αρκετούς τομείς συνεργασίας, περιλαμβανομένης της ΣΕΣΣ. Αν και ορισμένοι τομείς καλύπτονται ήδη εν μέρει από τα έργα Tacis (π.χ. εκπαίδευση, τελωνεία, περιβάλλον, διασυνοριακή συνεργασία) ή από άλλα προγράμματα (π.χ. επιστήμη), έπρεπε να εφαρμοστεί ειδικό σχέδιο για τις ανάγκες εφαρμογής της ΣΕΣΣ, για την παροχή νομικών συμβουλών και κατάρτισης, λόγω των μεγάλων αναγκών σε διάφορους τομείς. Το Tacis στηρίζει τη δημόσια διοίκηση παρέχοντας κατάρτιση και συμβουλές στους συντάκτες νομοθετικών πράξεων οι οποίες αφορούν την υλοποίηση της ΣΕΣΣ.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για τη Μολδαβία (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε τα εξής νέα έργα:

Στον τομέα της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής τροφίμων:

Το μεγαλύτερο έργο αποσκοπούσε στη δημιουργία ενός συνόλου καλά ενημερωμένων, καλά εκπαιδευμένων ιδιωτών κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Θα κάλυπτε τους τομείς της μεταρρύθμισης, αναδιάρθρωσης και ορθολογικής οργάνωσης της γεωργικής εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της έρευνας, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των πόρων, στην εισαγωγή σύγχρονων τεχνικών και προγραμμάτων σπουδών και στη βελτίωση της συνεργασίας ανάμεσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Ένα άλλο έργο αφορούσε τη στήριξη δικτύου κέντρων παροχής γεωργικών συμβουλών, το οποίο δημιουργήθηκε από το Υπουργείο Γεωργίας για να παρέχει σε συνεχή βάση τεχνικές συμβουλές στους γεωργούς. Αυτές οι υπηρεσίες εφαρμογών θα συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγής και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τις ιδιωτικές γεωργικές επιχειρήσεις και τις αγροτικές κοινότητες.

Ένα έργο μικρότερης κλίμακας είχε ως αντικείμενο να διευκολύνει την προμήθεια γεωργικού μηχανολογικού εξοπλισμού, παρέχοντας βοήθεια στις ελάχιστες υφιστάμενες επιχειρήσεις να βελτιώσουν την παροχή υπηρεσιών στους γεωργούς και να συμβάλει στην ένταξη νέων οικονομικών φορέων στην αγορά.

Τα δύο πρώτα σχέδια συγχωνεύθηκαν σε ένα ενιαίο, ενώ το τρίτο σχέδιο εξακολουθεί να μελετάται.

Όσον αφορά την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, τα σχέδια έχουν στόχο να αντισταθμίσουν τις επιπτώσεις της ρωσικής οικονομικής κρίσης, κυρίως μέσω της προώθησης των γεωργικών και βιομηχανικών εξαγωγών και των εξαγωγών υπηρεσιών και της βελτίωσης των συνδέσεων των μεταφορικών υποδομών.

Το μεγαλύτερο έργο αποσκοπεί στη στήριξη της δημιουργίας του Οργανισμού Προώθησης Εξαγωγών της Μολδαβίας, ενός μη κρατικού και μη κερδοσκοπικού οργανισμού, μέσω της στενής συνεργασίας της κυβέρνησης με τον ιδιωτικό τομέα.

Ένα άλλο έργο στηρίζει το ανεξάρτητο Κέντρο Ανταγωνιστικότητας και Παραγωγικότητας, αξιοποιώντας την εμπειρία των προηγούμενων σχεδίων αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, παρέχοντας βοήθεια σε ιδιωτικοποιημένες ή αναδιαρθρωθείσες επιχειρήσεις, αλλά και σε νέες επιχειρήσεις. Το Κέντρο εξοπλίζεται για να μπορεί να παρέχει σε επιχειρήσεις ειδική πραγματογνωμοσύνη, όπως συστήματα ποιότητας και ελέγχου και μεθόδους διαχείρισης, ώστε να μπορέσουν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά τους σε διεθνές επίπεδο.

Ενίσχυση για την αναδιάρθρωση του εκτεταμένου σιδηροδρομικού δικτύου της Μολδαβίας, το οποίο όμως δεν χρησιμοποιείται επαρκώς. Το έργο παρέχει βοήθεια στο Υπουργείο Μεταφορών για να αναλύσει τον μελλοντικό ρόλο του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα σιδηροδρομικών μεταφορών στο πλαίσιο του συνολικού συστήματος μεταφορών της Μολδαβίας και να εκπονήσει σχέδια αναδιάρθρωσης και/ή ιδιωτικοποίησης.

Ένα ειδικό έργο υψηλής προτεραιότητας έχει στόχο την αποκατάσταση και επαναχρησιμοποίηση της γέφυρας που υπέστη ζημιές από τον πόλεμο στον Δνείστερο, κοντά στην Gura Bicului, μετά από αίτηση του Υπουργείου Μεταφορών. Από την εποχή της σύγκρουσης ανάμεσα στη Μολδαβία και την Υπερδνειστερία, το 1992, η έλλειψη διαβάσεων των ποταμών αποτέλεσε εμπόδιο για την οικονομική ανάπτυξη και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Η επαναλειτουργία γεφυρών έχει, επίσης, και σαφή πολιτική σημασία.

Στον τομέα της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού, βασικοί στόχοι είναι η μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας και της περιφερειακής διοίκησης, παράλληλα με την παροχή βοήθειας για την υλοποίηση της ΣΕΣΣ.

Ένα έργο εστιάζεται στην ενίσχυση της περιφερειακής δημόσιας διοίκησης, μέσω της συνεργασίας με την κεντρική κυβέρνηση, ενώ η κυβέρνηση της Μολδαβίας προωθεί μεταρρύθμιση, με την οποία θα μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των περιφερειών και θα ενισχυθούν οι αρμοδιότητες των περιφερειακών διοικήσεων. Το γεγονός αυτό παρέχει ευκαιρία στο πρόγραμμα Tacis να χορηγήσει βοήθεια για τον προσδιορισμό του ρόλου και των καθηκόντων των περιφερειακών διοικήσεων και για τη βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσης και της αποτελεσματικότητας του προσωπικού.

Το Tacis παρέχει βοήθεια για την υλοποίηση της ΣΕΣΣ, κυρίως μέσω της παροχής συμβουλών και εκπαίδευσης του προσωπικού.

Παρέχεται βοήθεια στο Υπουργείο Υγείας της Μολδαβίας να αναθεωρήσει την πολιτική του για την υγεία, μέσω της εκπαίδευσης σε θέματα διαχείρισης και της δημιουργίας ικανοτήτων σε περιφερειακό επίπεδο και της πραγματοποίησης μελέτης σκοπιμότητας για την υποχρεωτική ασφάλιση ασθένειας.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 19,5 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων

Αναδιάρθρωση και ανάπτυξη επιχειρήσεων

Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού

Μεταφορές

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 4,1

3,6

4,5

2,0

4,8

0,5

19,5

μογγολια

Η Μογγολία, που είναι ίσως το περισσότερο απομονωμένο από τα ΝΑΚ, περιβαλλόμενη από δύο αχανείς σε έκταση γειτονικές χώρες, τη Ρωσία και την Κίνα, αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες για να προωθήσει την παρουσία της στην παγκόσμια οικονομία. παρόλ` αυτά, προσχώρησε στον ΠΟΕ πριν από μερικά χρόνια, κάτι που δεν έχει πράξει μέχρι αυτή τη στιγμή καμία από τις δύο μεγάλες γειτονικές της χώρες. Οι δραστηριότητες του Tacis στη Μογγολία έχουν επικεντρωθεί στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, για να στηρίξουν την ανάπτυξη μιας οικονομίας της αγοράς, αλλά και για να συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό των αναγκαίων υποδομών για τον επαρκή ενεργειακό εφοδιασμό των επιχειρήσεων και των πολιτών. Οι συνδέσεις των υποδομών μεταφορών εντός και εκτός της Μογγολίας παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες και, για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα Tacis έχει ενθαρρύνει την κυβέρνηση της Μογγολίας να αναζητήσει τρόπους ανάπτυξης των συνδέσεών της με τις εξωτερικές αγορές.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Στα έργα Tacis που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους περιλαμβάνονται:

η παροχή συμβουλών για την ανάπτυξη του τουρισμού.

η στήριξη της δημιουργίας ΜΜΕ.

η συμβολή στην κοινωνική επανένταξη πρώην φυλακισμένων και η βελτίωση της δεινής θέσης στην οποία βρίσκονται τα παιδιά του δρόμου, μέσω του προγράμματος σύνδεσης με ευρωπαϊκές μη κυβερνητικές οργανώσεις (LIEN).

η συμβολή στη βελτίωση της γεωργικής παραγωγής.

η βελτίωση της ιστορικής και ιατρικής επιστήμης και της εκπαίδευσης και κατάρτισης καθηγητών μέσω του προγράμματος Tempus.

η ενθάρρυνση της νέας γενιάς να εισάγει και να αναπτύξει διαδικασίες εκδημοκρατισμού μέσω του προγράμματος για τη δημοκρατία.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για τη Μογγολία, το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή διαχείρισης Tacis τον Σεπτέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση, στην ανάπτυξη επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών οργανισμών και στην ανάπτυξη υποδομών.

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση: Η βοήθεια που χορηγεί το Tacis στηρίζει το κυβερνητικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το οποίο εστιάζεται στη μείωση του μεγέθους της ίδιας της κυβέρνησης, στη βελτίωση του τρόπου διακυβέρνησης και στη διευκόλυνση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα. Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης συνεχίζεται και υλοποιούνται μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων. Υλοποιείται επίσης μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού τομέα στη Μογγολία: ο τομέας αυτός αναπτύχθηκε στο πλαίσιο κεντρικού οικονομικού σχεδιασμού και με πλήρη χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό. Το μοντέλο αυτό αποδείχθηκε ακατάλληλο σε συνθήκες δημοσιονομικής στενότητας και δεν είναι προσαρμοσμένο για οικονομία προσανατολισμένη στην αγορά. Οι τρέχουσες δαπάνες του προϋπολογισμού δεν είναι επαρκείς για τη διαχείριση του εκπαιδευτικού συστήματος, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της μεταβατικής περιόδου. Η κυβέρνηση εφαρμόζει πρόγραμμα ορθολογικής οργάνωσης του τομέα της εκπαίδευσης, για τη μείωση του προσωπικού και την αναδιάρθρωση των προγραμμάτων σπουδών βάσει διεθνώς αποδεκτών κριτηρίων και εννοιών. Ο τομέας της υγείας χρηματοδοτείται σχεδόν εξ` ολοκλήρου από τον δημόσιο τομέα και πλήττεται από σοβαρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς. Τα νοσοκομεία και οι κλινικές δεν διαθέτουν αρκετούς πόρους για τη συντήρηση του εξοπλισμού τους και για την παροχή ικανοποιητικών υπηρεσιών και φαρμάκων. Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την υποβάθμιση αρκετών δεικτών υγείας στη Μογγολία κατά τα τελευταία τέσσερα έτη. Για να ανατρέψει αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση προσπαθεί να συγκεντρώσει την παροχή πόρων στα συστήματα πρωτοβάθμιας υγείας και στην αναδιάρθρωση των υγειονομικών υπηρεσιών.

Ανάπτυξη επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών δυνατοτήτων: Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο εξακολουθεί να δημιουργεί εμπόδια στην ανάπτυξη επιχειρήσεων και την πρόσβασή τους στην πίστωση και τις επενδύσεις, κυρίως σε περιφερειακό επίπεδο, γεγονός που εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Η συνεχής δέσμευση της κυβέρνησης της Μογγολίας να υλοποιήσει τη διαδικασία μεταρρυθμίσεων χαιρετίζεται, εφόσον θα συμβάλει στην άρση των υφισταμένων εμποδίων. Τα κονδύλια Tacis από τους προηγούμενους προϋπολογισμούς εστιάζονταν στην παροχή συμβουλών σε θέματα πολιτικής για την ανάπτυξη επιχειρήσεων και επιχειρηματικού πνεύματος, τη δημιουργία ενός Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων της Μογγολίας (περιλαμβανομένου ενός κέντρου παροχής συμβουλών σε θέματα μεταποίησης τροφίμων) και τη βελτίωση της δυνατότητας πρόσβασης των ΜΜΕ στις ξένες επενδύσεις και στην παροχή πληροφοριών για τις αγορές.

Ανάπτυξη των υποδομών: Η μετάβαση της Μογγολίας σε οικονομία της αγοράς απαιτεί τη βελτίωση των υποδομών, ρυθμίσεις πολυτροπικών συστημάτων διαμετακόμισης, εγκαταστάσεις διέλευσης των συνόρων και ένα επαρκές εσωτερικό και διεθνές δίκτυο μεταφορών. Η κυβέρνηση δίνει μεγάλη προτεραιότητα στη μεταφορά πετρελαϊκών προϊόντων, για να εξασφαλίσει τον αποδοτικότερο, οικονομικότερο και αξιόπιστο ενεργειακό εφοδιασμό. Μέχρι σήμερα, οι βασικές ποσότητες πετρελαίου εισάγονται από ρωσικά διϋλιστήρια. Οι εισαγωγές πραγματοποιούνταν στο παρελθόν κυρίως μέσω συμφωνιών αντιπραγματισμού (κατά κύριο λόγο με την ανταλλαγή χαλκού και συμπυκνωμάτων μολυβδαινίου) στο πλαίσιο των πενταετών προγραμμάτων, αλλά σταδιακά η χώρα υποχρεωνόταν να πραγματοποιεί αγορές πετρελαίου σε σκληρό νόμισμα. Από το 1992 έπαψε να εφαρμόζεται το σύστημα ανταλλαγής προϊόντων. Τόσο για στρατηγικούς λόγους όσο και για την εισαγωγή συνθηκών ανταγωνισμού στις διαπραγματεύσεις προμηθειών, η Μογγολία προσπαθεί πλέον να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού της μέσω της Κίνας.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για τη Μογγολία (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε τα ακόλουθα νέα σχέδια:

Διευκόλυνση της αναδιοργάνωσης της δημόσιας διοίκησης. Το Tacis θα ενισχύσει το ίδρυμα για την ανάπτυξη της δημόσιας διοίκησης και της διαχείρισης, που αποτελεί το μοναδικό ίδρυμα επαγγελματικής κατάρτισης για τη δημόσια διοίκηση. Η κυβέρνηση επιθυμεί να εκπαιδεύσει περισσότερους από 2.600 εργαζόμενους, και έτσι το Tacis συμβάλλει στη βελτίωση της ικανότητας του ιδρύματος.

Παροχή βοήθειας στο εθνικό πανεπιστήμιο της Μογγολίας να προσαρμοστεί στη δημοσιονομική στενότητα και στις δυσκολίες μιας οικονομίας της αγοράς: το πανεπιστήμιο πρόκειται να απωλέσει το ήμισυ της εγγυημένης δημόσιας χρηματοδοτικής βοήθειας, και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να προχωρήσει επειγόντως και με ταχείς ρυθμούς σε αλλαγές του συστήματος διαχείρισης και διοικητικής οργάνωσής του. Απαιτείται, επίσης, μεταρρύθμιση των οικονομικών σπουδών, ώστε να εκπαιδευτούν οι μελλοντικές γενιές σπουδαστών στις πολιτικές που βασίζονται στην οικονομία της αγοράς.

Βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης του τομέα της υγείας, μέσω της ενίσχυσης των ικανοτήτων του περιφερειακού προσωπικού, έτσι ώστε να μπορέσει να καταστεί λειτουργική η αποκέντρωση, και μέσω της χρησιμοποίησης περιορισμένων χρηματοδοτικών πόρων με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο.

Επέκταση των δραστηριοτήτων ανάπτυξης ΜΜΕ στη Μογγολία: αυτό θα συμβάλει στην περαιτέρω ενίσχυση της στήριξης των ιδρυμάτων που παρέχουν κατάρτιση και υπηρεσίες συμβουλών για ΜΜΕ. θα συμβάλει, επίσης, στην ανάπτυξη προγράμματος τηλεμάθησης για τις διάφορες περιοχές της Μογγολίας και θα ενισχύσει τη δημιουργία ενός ταμείου επενδυτικών κεφαλαίων και πιστώσεων για μικρές και μικροεπιχειρήσεις. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στις δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν γυναίκες και νέοι επιχειρηματίες.

Βελτίωση της γεωργικής παραγωγής: βάσει αυτού του σχεδίου παρέχονται στην κυβέρνηση συμβουλές για τη διαμόρφωση πολιτικής και κατάρτισης και διαχειριστική βοήθεια σε γεωργικές επιχειρήσεις. Το αρμόδιο προσωπικό του Υπουργείου Γεωργίας και Βιομηχανίας και τοπικοί υπάλληλοι θα λάβουν μαθήματα στους τομείς της γεωργικής παραγωγής, της επισιτιστικής ασφάλειας και του εφοδιασμού και θα επανεξετασθούν τα προγράμματα αγροτικής μεταρρύθμισης, διαχείρισης των χρήσεων της γης και ανάπτυξης της αγοράς της γης. Θα βελτιωθούν οι τεχνικές, γεωπονικές και επιχειρηματικές γνώσεις των κατόχων εκμεταλλεύσεων και διαχειριστών γεωργικών επιχειρήσεων, μέσω πρότυπων έργων επίδειξης στους τομείς της διαχείρισης, της παραγωγής και εμπορίας γεωργικών προϊόντων και μέσω της ενθάρρυνσης και κατάρτισης εμπόρων σε θέματα ανάπτυξης επιχειρήσεων και σύγχρονων τραπεζικών εμπορικών συναλλαγών.

Η διερεύνηση δυνατοτήτων για νέες συνδέσεις των υποδομών μεταφορών με την Κίνα: το Tacis θα υλοποιήσει μελέτη σκοπιμότητας και θα διερευνήσει τις επενδυτικές προοπτικές για νέες εγκαταστάσεις (περιλαμβανομένων των εγκαταστάσεων μεταφόρτωσης πετρελαίου) στον σιδηροδρομικό σταθμό του Zamyn Uud, στα νοτιοανατολικά σύνορα, που είναι ο σημαντικότερος σταθμός για όλες τις σιδηροδρομικές εμπορικές συναλλαγές με την Κίνα. Το Tacis ενισχύει την επικαιροποίηση μελέτης της Διεθνούς Τραπέζης του 1993, λαμβάνοντας υπόψη τις πετρελαιοπηγές που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα στη Μογγολία και τις δυνατότητες εξαγωγών.

Στα μικρότερα έργα στο πλαίσιο των ΠΕΜΚ περιλαμβάνονται η δημιουργία κλινικής για την πρόληψη και τη θεραπεία οφθαλμολογικών ασθενειών. η παροχή βοήθειας για την ανάπτυξη προγραμμάτων σπουδών στην εφαρμοσμένη οικονομική, τη νομική επιστήμη, τις εφαρμοσμένες επιστήμες και τεχνολογίες και την κατάρτιση εκπαιδευτικών. η προστασία των γυναικών και των παιδιών, η αγωγή των πολιτών και τα επαγγελματικά πρότυπα στην άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και η νομική υποστήριξη των καταναλωτών. η βελτίωση της ποιότητας των στατιστικών δεδομένων, η διάδοση και συγκρισιμότητα με τα διεθνή πρότυπα και ο καλύτερος έλεγχος των συνόρων και η παροχή πληροφοριών σε θέματα εισαγωγών, εξαγωγών, εμπορικών συναλλαγών και διακίνησης απαγορευμένων ουσιών.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 11 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Διαρθρωτικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις

Ανάπτυξη επιχειρήσεων και χρηματοπιστωτικών δυνατοτήτων

Ανάπτυξη υποδομών

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 2,8

3,1

1,6

3,0

0,5

11,0

Ρωσική Ομοσπονδία

Το Tacis είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα τεχνικής βοήθειας στη Ρωσία και οι σωρευτικές αναλήψεις υποχρεώσεων από το 1991 έχουν ανέλθει σχεδόν σε 2.000 εκατ. ευρώ. Οι δραστηριότες του Tacis στη Ρωσία, που υπερβαίνουν κατά πολύ τις δραστηριότητες του προγράμματος σε όλα τα ΝΑΚ, καλύπτουν ευρύ φάσμα τομέων, με σταθερό στόχο την ενθάρρυνση και στήριξη της ανάπτυξης μιας οικονομίας της αγοράς και τη σταθεροποίηση της δημοκρατίας στη Ρωσία. Η οικονομική κρίση του 1998 επέβαλε να υπάρξει σημαντική ανταπόκριση από το πρόγραμμα Tacis του 1999, με τη χορήγηση ειδικής βοήθειας στον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα από τους πόρους του προγράμματος Tacis. Η Ρωσία είναι η μοναδική χώρα που συμμετέχει στο πρόγραμμα Tacis και έχει σήμερα κοινά σύνορα με την ΕΕ και, έτσι, το 1999, βάσει του προγράμματος διασυνοριακής συνεργασίας, το Tacis στήριξε την αναδιοργάνωση δύο σημείων διέλευσης των συνόρων στη ρωσο-φινλανδική μεθόριο. Τα σημεία αυτά άρχισαν να λειτουργούν το 2000 και θα διευκολύνουν τη διαμετακόμιση στην περιοχή, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλουν στη δημιουργία στενότερων σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Στο πλαίσιο του Tacis υλοποιήθηκε ευρύ φάσμα έργων στη Ρωσία κατά τη διάρκεια του έτους. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων και της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, το Tacis συνέβαλε στην εκπόνηση επιχειρηματικών σχεδίων, μελετών σκοπιμότητας και μελετών αγοράς για ρωσικές επιχειρήσεις. Το Tacis χρηματοδότησε ενέργειες κατάρτισης Ρώσων επιχειρηματιών σε τεχνικές διαχείρισης της αγοράς και διοργάνωσε προγράμματα ανταλλαγών με επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνέβαλε στη δημιουργία κέντρων παροχής επιχειρηματικών πληροφοριών για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και ενθάρρυνε τη δημιουργία δεσμών ανάμεσα σε ρωσικές και ευρωπαϊκές ΜΜΕ. Το Tacis παρέσχε επίσης τεχνογνωσία για τη στήριξη της μετατροπής της χημικής βιομηχανίας, με στόχο την ανάπτυξη και παραγωγή νέων προϊόντων, και στήριξε τη δημιουργία ή την αναδιάρθρωση εμπορικών και ειδικευμένων τραπεζών.

Στον τομέα της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, των κοινωνικών υπηρεσιών και της εκπαίδευσης, τα έργα Tacis βοήθησαν τα βασικά αρμόδια υπουργεία να σχεδιάσουν ένα βελτιωμένο σύστημα κοινωνικής προστασίας και υγειονομικής περίθαλψης και εξασφάλισαν την παροχή κατάρτισης σε δημοσίους υπαλλήλους και σε κυβερνητικούς υπαλλήλους τοπικών υπηρεσιών. Το Tacis ανέπτυξε περιφερειακά προγράμματα επανεκπαίδευσης ανέργων και, μέσω του προγράμματος Tempus, προώθησε τη συνεργασία ανάμεσα σε πανεπιστήμια της Ρωσίας και άλλων χωρών. Συνεχίζεται η υλοποίηση σχεδίου Tacis για την επανεκπαίδευση πρώην αξιωματικών του στρατού, προκειμένου να προσαρμοστούν σε επαγγέλματα εκτός του στρατιωτικού τομέα.

Στον τομέα της γεωργίας, το Tacis επικεντρώθηκε στην αναδιάρθρωση των γεωργικών επιχειρήσεων,παρέχοντας ενίσχυση για τη δημιουργία κατάλληλου πλαισίου αναδιάρθρωσης, μέσω της παροχής πολιτικών και νομικών συμβουλών σε τομείς όπως η αγορά γης, η γεωργική εκπαίδευση και κατάρτιση και ο έλεγχος της ποιότητας των τροφίμων. Επιπλέον, προώθησε την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, μέσω πρότυπων χρηματοοικονομικών πράξεων σε επιλεγμένες περιοχές και την παροχή συμβουλών σε θέματα πολιτικής. Για να βοηθήσει τους κατόχους εκμεταλλεύσεων να διασφαλίσουν την οικονομική τους βιωσιμότητα, το Tacis προσπάθησε να αναπτύξει μεγάλα δίκτυα διανομής για να εξασφαλιστεί η επάρκεια εισροών και γεωργικών προϊόντων και προώθησε την παροχή γεωργικών συμβουλών και υπηρεσιών εφαρμογών για ιδιώτες επιχειρηματίες στον γεωργικό τομέα.

Η δραστηριότητα του προγράμματος στον ενεργειακό τομέα αποσκοπούσε στην παροχή πληροφοριών για μεθόδους εξοικονόμησης ενέργειας και στη στήριξη πρότυπων έργων, προκειμένου να εφαρμοστούν στην πράξη οι θεωρίες διατήρησης. Το Tacis συνεργάστηκε με τις αρμόδιες αρχές αστικών κέντρων για την αξιολόγηση του υποτομέα της αστικής θέρμανσης και συνέβαλε στην εισαγωγή ενός σύγχρονου μηχανογραφημένου συστήματος αυτόματης τιμολόγησης και ρύθμισης της διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

Το Tacis στήριξε την αναδιοργάνωση της διοίκησης του ενεργειακού τομέα σε εθνικό επίπεδο, περιλαμβανομένης της ανάπτυξης του αναγκαίου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου για την ενθάρρυνση ξένων επενδύσεων στη βιομηχανία. Συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό των μονάδων παραγωγής θερμότητας στα διϋλιστήρια πετρελαίου και έδωσε τεχνογνωσία στους τομείς της πρόβλεψης των αναγκών και της παραγωγής φυσικού αερίου. Τα έργα Tacis έχουν παράσχει τεχνογνωσία και κατάρτιση σε θέματα εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας και συνέβαλε στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της παραγωγής και παροχής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της θέσπισης αυτοματοποιημένων συστημάτων παραγωγής, μεταβίβασης και ελέγχου της διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Τέλος, το Tacis συνέβαλε στη μεταφορά τεχνολογίας για τον εκσυγχρονισμό των υφισταμένων και για τον σχεδιασμό νέων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής.

Στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και του περιβάλλοντος, το Tacis στηρίζει την ανάπτυξη ισχυρών και ανεξάρτητων αρχών που θα είναι σε θέση να ρυθμίσουν τη βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας. αναλύει ορισμένους τύπους αντιδραστήρα για τον εντοπισμό αδυναμιών και σχεδιάζει βραχυπρόθεσμες ή μεσοπρόθεσμες λύσεις για τους εξεταζόμενους αντιδραστήρες. τέλος, συμβάλλει στον σχεδιασμό συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, επισκόπησης της ασφάλειας και των αντισεισμικών προδιαγραφών. Παρέχει, επίσης, βασικό εξοπλισμό ασφαλείας και επανεξετάζει τις διαδικασίες λειτουργίας, οργάνωσης της διαχείρισης και εξασφάλισης της ποιότητας. συνεργάζεται με τα ιδρύματα σχεδιασμού για τον εντοπισμό των πιθανών αδυναμιών στον σχεδιασμό εγκαταστάσεων και για την εξεύρεση βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων λύσεων για τους εξεταζόμενους αντιδραστήρες. Το Tacis αναπτύσσει, επίσης, εθνικά περιβαλλοντικά προγράμματα, περιφερειακά σχέδια περιβαλλοντικής συνεργασίας (Εύξεινος Πόντος κλπ).

Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, το Tacis παρέχει εμπειρογνώμονες που συνεργάζονται με το Υπουργείο Επικοινωνιών για τον εντοπισμό των αναγκών της αγοράς, την επανεξέταση του τηλεφωνικού δικτύου και την ανάπτυξη προτύπων. παρέχει τεχνογνωσία για τον εκσυγχρονισμό των καλωδιακών και δορυφορικών επικοινωνιών. συμβάλλει στη διαχείριση του τηλεφωνικού δικτύου και παρέχει συμβουλές για τη δημιουργία οικονομικά αποδοτικών συστημάτων τιμολόγησης και ελέγχου.

Στον τομέα των μεταφορών, η ενίσχυση του Tacis εστιάζεται στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερων διασυνδέσεων των μεταφορικών υποδομών με την ΕΕ για τη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών. Ένα έργο διευθέτησης του ποταμού Βόλγα για τις ανάγκες της ναυσιπλοίας έχει εξασφαλίσει την πρόσβαση στην καρδιά της βιομηχανικής περιοχής της Ρωσίας με πλοία ποταμού-θαλάσσης και από τον Εύξεινο Πόντο και από τη Βαλτική Θάλασσα. Ένα άλλο έργο διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών στήριξε τη χρησιμοποίηση του Υπερσιβηρικού σιδηροδρόμου για τη μεταφορά κοντέϊνερ από την Άπω Ανατολή στην ΕΕ, εξοικονομώντας το ήμισυ του χρόνου μεταφοράς σε σχέση με τον χρόνο που απαιτούν οι παραδοσιακές θαλάσσιες οδοί μεταφορών. Μέσω της διαχείρισης προγράμματος για τη βελτίωση της γνώσης της αγγλικής γλώσσας (που είναι η διεθνής γλώσσα των αερομεταφορών) για 400 περίπου ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, το Tacis καθιστά τους αεροδιαδρόμους μέσω της Ρωσίας ασφαλέστερους για τις αεροπορικές εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια από την ΕΕ στην Ιαπωνία (εφόσον η ταχύτερη διαδρομή προς την Άπω Ανατολή είναι μέσω της Σιβηρίας).

Ένα σημαντικό μειονέκτημα είναι η έλλειψη ικανότητας προώθησης αποστολών: αν και οι σιδηροδρομικές ή θαλάσσιες μεταφορές μεγάλων αποστάσεων είναι ευλόγως επαρκείς, η ικανότητα παράδοσης προϊόντων σε τοπικό επίπεδο είναι ανεπαρκής. Δύο μικρά έργα Tacis αντιμετωπίζουν αυτή την ανάγκη. το ένα αφορά την παροχή κατάρτισης σε μεταφορικές εταιρείες, οι οποίες είναι ακόμη πολύ μικρές και δεν έχουν ακόμη καθιερωθεί, και το άλλο αφορά την ανάπτυξη εταιρειών οδικών μεταφορών. Τέλος το 1999, το Tacis ολοκλήρωσε τον σχεδιασμό του συστήματος μεταφορών στη Βορειοδυτική Ρωσία, περιοχή που έχει την έκταση της ΕΕ, και εκτείνεται από την Αγία Πετρούπολη μέχρι τη χερσόνησο του Komi. Η περιοχή αυτή, που έχει μόνο 20 εκατομμύρια κατοίκους, θα ωφεληθεί από νέες οικονομικές ευκαιρίες, και κυρίως από την ανάπτυξη εμπορικών συναλλαγών με τις γειτονικές σκανδιναβικές χώρες.

Μέσω της χρησιμοποίησης του μηχανισμού προγραμμάτων μικροέργων, περιλαμβανομένου του προγράμματος παροχής συμβουλών πολιτικής, το Tacis:

Παρέχει συμβουλές σε θέματα πολιτικής στην κυβέρνηση, στο κοινοβούλιο και σε άλλα όργανα διαμόρφωσης πολιτικής.

Στηρίζει διαδικασίες ενίσχυσης της δημοκρατίας (ελευθεροτυπία, ίση μεταχείριση μειονοτήτων, προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εκλογικές ελευθερίες).

Στηρίζει ΜΚΟ, τοπικές και περιφερειακές αρχές με πρωτοβουλίες μικρής κλίμακας.

Στηρίζει τις επιχειρήσεις μέσω του προγράμματος για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και του προγράμματος εκπαίδευσης διευθυντικών στελεχών, του ευρωπαϊκού δικτύου ανώτερων υπαλλήλων (ΕΔΑΥ) και της συνεργασίας μεταξύ Εμπορικών Επιμελητηρίων.

Παροχή στήριξης σε ΜΜΕ, μέσω της προετοιμασίας και της περιορισμένης χρηματοδότησης επενδύσεων για τη δημιουργία κοινών επιχειρήσεων.

Προώθηση της εναρμόνισης της νομοθεσίας στους τομείς των τελωνείων, των στατιστικών, των προτύπων, των μεθόδων πιστοποίησης και της μετρολογίας και της προστασίας της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

Στήριξη δραστηριοτήτων τεχνικής βοήθειας μέσω του προγράμματος Bistro.

Το Tacis στο πλαίσιο πολιτικών επαφών

Η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Ρωσίας, που πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα τον Φεβρουάριο, «συμφώνησε ότι οι προσπάθειες για την προώθηση της συνεργασίας στον πλαίσιο της ΣΕΣΣ και μέσω του προγράμματος Tacis στον τομέα της τεχνικής συνεργασίας πρέπει, στο άμεσο μέλλον, να αποσκοπούν κατ` εξοχήν στη σταθεροποίηση της οικονομικής κατάστασης στη Ρωσία και στη διευκόλυνση των επενδύσεων στον παραγωγικό τομέα της ρωσικής οικονομίας, μέσω της αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, της ενίσχυσης του συστήματος εμπορικών τραπεζών και στήριξης της φορολογίας, του δημοσιονομικού ελέγχου και των λογιστικών συστημάτων». Όσον αφορά το πρόβλημα της διάθεσης αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων και πυρηνικών αποβλήτων στη βορειοδυτική Ρωσία, «συμφώνησε να ενισχύσει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση αυτού του σοβαρού περιβαλλοντικού προβλήματος και να διευκολύνει την τρέχουσα τεχνική συνεργασία στο πλαίσιο μιας συντονισμένης διεθνούς προσπάθειας σε αυτό τον τομέα, περιλαμβανομένης της συμμετοχής του προγράμματος πυρηνικής ασφάλειας του Tacis».

Το Συμβούλιο Συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας, που πραγματοποιήθκε στις Βρυξέλλες τον Μάϊο, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ανάπτυξη των σχέσεων, κυρίως κατά το προηγούμενο εξάμηνο, μέσω των εντατικών εργασιών των συνόδων κορυφής, της επιτροπής συνεργασίας και των εννέα υποεπιτροπών της και μέσω της συνεχιζόμενης καθημερινής εργασίας και των δύο πλευρών. Επανεξέτασε το κοινό πρόγραμμα εργασίας της ΣΕΣΣ και πρόσθεσε τέσσερα νέα θέματα που αφορούν τη γεωργία, τη δημιουργία επιχειρήσεων, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και τις εκπαιδευτικές ανταλλαγές.

Η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου στην Κολωνία ενέκρινε κοινή στρατηγική για τη Ρωσία, που είναι η πρώτη στρατηγική αυτού του είδους βάσει της Συνθήκης του Άμστερνταμ, για την εντατικοποίηση του συντονισμού, τη συνοχή και συμπληρωματικότητα όλων των πτυχών των πολιτικών της ΕΕ και των κρατών μελών της απέναντι στη Ρωσία.

Στο πλαίσιο του Ενδεικτικού Προγράμματος Tacis 1996-99 για τη Ρωσία, που υπεγράφη τον Αύγουστο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, στην κοινωνική προστασία, τη στήριξη επιχειρήσεων, τις μεταφορές και τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια, το περιβάλλον, τα τρόφιμα και τη γεωργία.

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού: Το Tacis συμβάλλει στην ανάπτυξη διαχειριστικών και επαγγελματικών ικανοτήτων για βασικούς παράγοντες της οικονομίας, προωθώντας την ανάπτυξη ικανοτήτων των περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων σε συνθήκες βαθειάς κοινωνικο-οικονομικής κρίσης και παρέχει οικονομικές συμβουλές στους υπεύθυνους διαμόρφωσης πολιτικής. Η εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση έχει ζωτική σημασία σε συνθήκες κρίσης, για την προσαρμογή του εργατικού δυναμικού στη μεταβαλλόμενη ζήτηση της αγοράς εργασίας, που χαρακτηρίζεται από αύξηση της ανεργίας και των κοινωνικών πιέσεων. Το πρόγραμμα Tempus συμβάλλει στη μεταρρύθμιση του συστήματος της ανώτατης εκπαίδευσης, μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων σπουδών, της βελτίωσης των συστημάτων διαχείρισης των πανεπιστημίων, ανταλλαγών και της περιφερειακής συνεργασίας. Ο τομέας αυτός συμβάλλει επίσης στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και στη θέσπιση κανόνων δικαίου. Η δημόσια διοίκηση εξακολουθεί να καταβάλλει προσπάθειες για ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία, ενώ πρέπει ακόμη να γίνουν πολλά, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο, για τον επαναπροσδιορισμό των καθηκόντων της δημόσιας διοίκησης και την εφαρμογή ενεργού πολιτικής προσωπικού. Για τους λόγους αυτούς, η συνέχιση της στήριξης του προγράμματος Tacis έχει καθοριστική σημασία τόσο για την εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση όσο και για τη δημόσια διοίκηση.

Κοινωνική προστασία: Από την έναρξη των μεταρρυθμίσεων, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης αντιμετωπίζει αυξημένες ανάγκες κοινωνικής προστασίας, διότι έχει αυξηθεί η ανεργία και καταργήθηκαν οι υπηρεσίες τις οποίες παρείχαν στο παρελθόν οι κρατικές επιχειρήσεις. Η κατάσταση, που ήταν ήδη δυσμενής λόγω της μείωσης των πόρων σε ομοσπονδιακό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, επιδεινώθηκε με την οικονομική και δημοσιονομική κρίση του 1998, η οποία είχε σοβαρότατη επίπτωση στις κοινωνικές συνθήκες και στα επίπεδα των πραγματικών εισοδημάτων και εξαιρετικά δυσμενή επίπτωση στις ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες (τους ανέργους, τους ηλικιωμένους, τα άτομα με ειδικές ανάγκες). Έχει καταβληθεί προσπάθεια να τεθούν οι βάσεις για ένα νέο θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο, ώστε να υπάρξει ένας συνεπής και αποτελεσματικός τομέας διαμόρφωσης και εφαρμογής πολιτικής, σε συνδυασμό με την αποκεντρωμένη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών σε επίπεδο περιφερειακών αρχών και δήμων και για την ενεργότερη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων (εθελοντικών ή ιδιωτικών). Μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα Tacis έχει συμβάλει στη δημιουργία νέων μηχανισμών παροχής κοινωνικής ασφάλισης και έχει παράσχει μέσα για τη διαμόρφωση στρατηγικής και τη σύνταξη νομοθετικών κειμένων στους τομείς της κοινωνικής στέγης, της κοινωνικής ασφάλισης ασθενών ομάδων του πληθυσμού, της επαγγελματικής ασφάλειας, των συντάξεων και της προστασίας του καταναλωτή. Σε επιλεγμένες περιοχές, έχει στηρίξει κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και τη διαχείριση κοινωνικών παροχών και έχει παράσχει επαγγελματική κατάρτιση για τους ανέργους. Έχει συμβάλει στην ανάπτυξη ΜΚΟ στον κοινωνικό τομέα, έχει βελτιώσει τους όρους εργασίας και κοινωνικής εταιρικής σχέσης και έχει ενισχύσει ή αναβαθμίσει οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης σε περιορισμένο αριθμό πόλεων που εξαρτώνται αποκλειστικά από τη βιομηχανία.

Πρόσφατα, έχει δοθεί έμφαση στις προληπτικές πολιτικές υγειονομικής περίθαλψης, στη διαχείριση των συστημάτων ασφάλισης και τη βελτίωση της διαχείρισης των συστημάτων υγείας. Με την απώλεια υγειονομικών υπηρεσιών, η οποία προκλήθηκε κυρίως από τη διάλυση κρατικών υπηρεσιών, το σύστημα υγείας της Ρωσίας αντιμετωπίζει όλο και περισσότερες πιέσεις. Επειδή εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην παραπομπή ασθενών σε ειδικούς γιατρούς νοσοκομείων, υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης του συστήματος υγείας. Αυτό που απαιτείται επειγόντως είναι να ενθαρρυνθούν οι υγιεινότερες συνήθειες διαβίωσης, ώστε να υπάρξει σύνδεση ανάμεσα στην υγεία και στις καθημερινές συνθήκες διαβίωσης των πολιτών, για να μειωθεί το βάρος που ασκείται στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Παράλληλα, τα συστήματα διαχείρισης των υπηρεσιών υγείας πρέπει να αναβαθμιστούν και να μεταρρυθμιστούν, προκειμένου να μπορέσει ο τομέας της υγείας να προσαρμοσθεί στις μεταβαλλόμενες ανάγκες και τις συνθήκες στη χώρα.

Στήριξη επιχειρήσεων: Η στήριξη επιχειρήσεων αποτελεί τομέα προτεραιότητας για τη διαδικασία μεταρρύθμισης και για τη μετάβαση σε οικονομία της αγοράς. Η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και η κοινωνική σταθερότητα απαιτούν ριζική βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και του κανονιστικού πλαισίου, τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων και νέες επενδύσεις. Ειδικότερα, πρέπει να βελτιωθούν το φορολογικό σύστημα και τα πρότυπα λογιστικού ελέγχου. Πρέπει να συνεχιστεί η διαδικασία έγκαιρων ιδιωτικοποιήσεων μέσω της αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, ώστε να προσελκυστούν επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό τους. Απαιτείται η παροχή υπηρεσιών προσαρμοσμένων στις ειδικές ανάγκες των επιχειρήσεων, κυρίως μετά την οικονομική κρίση. Η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος και των κεφαλαιαγορών απέδειξε την αδυναμία τους και την έλλειψη αξιοπιστίας, καταδεικνύοντας την ανάγκη εφαρμογής αποτελεσματικών ρυθμιστικών πολιτικών και επίβλεψης καθώς και νέων μεθόδων διαχείρισης για την εκτίμηση των κινδύνων των χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Η στήριξη που παρέχει το πρόγραμμα Tacis στις ΜΜΕ έχει ζωτική σημασία για την ανάκαμψη της οικονομίας. Το δίκτυο κέντρων στήριξης επιχειρήσεων που χρηματοδοτείται από το Tacis συμβάλλει σημαντικά στην ικανοποίηση των αναγκών των ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων σε θέματα παροχής κατάρτισης και συμβουλών στους βασικούς τομείς οικονομικών δραστηριοτήτων της Ρωσίας. Το Tacis δίνει σήμερα έμφαση στην αναδιάρθρωση και ανάπτυξη μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων, μέσω της άμεσης παροχής συμβουλών, της βελτίωσης του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας τους και της συνεχιζόμενης στήριξης του τομέα των ΜΜΕ.

Μεταφορές: Ο εκσυγχρονισμός των δικτύων μεταφορών συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ρωσικών προϊόντων τόσο στην εσωτερική όσο και στις διεθνείς αγορές, εφόσον μειώνεται το κόστος μεταφοράς σε αυτή την αχανή χώρα. Η ΕΕ, ως βασικός εμπορικός εταίρος και στενός γείτονας της Ρωσίας, έχει άμεσο συμφέρον να διαθέτει η Ρωσία αποτελεσματικό σύστημα μεταφορών για την ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών. Αν και ο μεγάλος αριθμός κρατικών οργανισμών έχει δυσχεράνει μέχρι σήμερα την εφαρμογή μιας ενιαίας πολιτικής μεταφορών, ουσιαστικά έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων (με εξαίρεση τον οργανισμό σιδηροδρόμων) και ο ελεύθερος ανταγωνισμός συνέβαλε στη μείωση των τιμολογίων και στην αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Όμως, η έλλειψη κανονιστικού πλαισίου δημιουργεί εμπόδια στις επενδύσεις και τον εκσυγχρονισμό, με αποτέλεσμα την ταχεία γήρανση των υποδομών μεταφορών και των εμπορικών πλοίων. Ορισμένες άλλες δυσκολίες απορρέουν από την καθυστέρηση της μεταρρύθμισης και αναδιοργάνωσης των σιδηροδρομικών μεταφορών, την υπερβάλλουσα χωρητικότητα και την έλλειψη σύνδεσης των ποτάμιων μεταφορών με πολυτροπικά μέσα μεταφορών, καθώς και από την ανεπάρκεια των υπηρεσιών και τα χαμηλά πρότυπα των οδικών μεταφορών. Η δημιουργία κανονιστικού πλαισίου για την προώθηση των εμπορικών συναλλαγών ΕΕ-Ρωσίας αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες του προγράμματος Tacis, μέσω της παροχής συμβουλών σε θέματα πολιτικής και της θέσπισης εναρμονισμένων προτύπων. Το Tacis παρέχει επίσης στήριξη στη ρωσική βιομηχανία οδικών μεταφορών και για τη μεταρρύθμιση του τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών. Πρόσφατα, έχει δοθεί έμφαση στην επέκταση του διαδρόμου 2 του διευρωπαϊκού δικτύου μέσω της περιοχής Nizhny Novgorod, στην ανάπτυξη του νομικού πλαισίου για τις χερσαίες μεταφορές, την ασφάλεια στους θαλάσσιους λιμένες και την παροχή κατάρτισης στις λειτουργίες πολυτροπικών μεταφορών.

Τηλεπικοινωνίες: Η διαθεσιμότητα δικτύων και το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών εξακολουθούν να είναι ανεπαρκή, κυρίως εκτός των αστικών κέντρων, και για τον λόγο αυτό το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, οι κανόνες και τα πρότυπα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με αυτά που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα απαιτηθούν μαζικές επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών και, ως εκ τούτου, το Tacis επικεντρώνεται στη θέσπιση διεθνώς τυποποιημένων συστημάτων, στην περαιτέρω ελευθέρωση του τομέα των τηλεπικοινωνιών και στην ανάπτυξη αποτελεσματικών υπηρεσιών παροχής πληροφοριών.

Ενέργεια: Ο ενεργειακός τομέας εξακολουθεί να έχει ζωτική σημασία για την οικονομία της χώρας, εφόσον οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή εσόδων σκληρού συναλλάγματος και αποτελούν τη βασική συνεισφορά στο πλεόνασμα του ισοζυγίου εμπορικών συναλλαγών της Ρωσίας και στα φορολογικά έσοδα της κυβέρνησης. Ο ενεργειακός τομέας αποτελεί σημαντικό εργοδότη και για τον λόγο αυτό η διαδικασία αναδιάρθρωσης συνεπάγεται σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις. Εξακολουθεί να ισχύει σε μεγάλο βαθμό το μονοπώλιο στην αγορά αερίου, αλλά σημειώνεται πρόοδος στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και αναδιοργάνωσης του τομέα του πετρελαίου, αν και εξακολουθούν να ισχύουν ορισμένα μέτρα προστατευτικού χαρακτήρα. Παρόλ` αυτά, ο τομέας διαθέτει περιορισμένη ικανότητα επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό του. Η κεντρική και περιφερειακή πολιτική για την ηλεκτρική ενέργεια εξακολουθεί να προστατεύει τον πληθυσμό από τις επιπτώσεις της διαρθρωτικής προσαρμογής, μέσω στρεβλώσεων των τιμών, μη πληρωμής λογαριασμών και επιδοτήσεων και υποβάθμισης της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας. Στις προτεραιότητες του προγράμματος Tacis περιλαμβάνονται η ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και ο περιορισμός του κόστους θέρμανσης και ηλεκτρικού ρεύματος για τους τελικούς καταναλωτές, η ανάπτυξη νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου, η προώθηση εξοικονόμησης ενέργειας και η ενίσχυση της διαχειριστικής ικανότητας και δημοσιονομικής σταθερότητας των επιχειρήσεων του ενεργειακού τομέα.

Περιβάλλον: Η περιβαλλοντική ρύπανση εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, δεν έχει αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της συσσωρευμένης ρύπανσης και η έλλειψη επενδύσεων περιορίζει τις δυνατότητες συντήρησης και εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας, ενώ οι μηχανισμοί ελέγχου της ρύπανσης εξασθενούν λόγω έλλειψης κεφαλαίων. Η ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων υποβαθμίζει την υγεία και την προσδοκία ζωής του πληθυσμού και απαιτεί αποτελεσματική παρακολούθηση. Η διαχείριση αποβλήτων εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής, εφόσον δεν υπάρχει η κατάλληλη νομοθεσία, ο βαθμός ευαισθητοποίησης είναι χαμηλός και οι δυνατότητες ανακύκλωσης και ασφαλούς διάθεσης των αποβλήτων είναι περιορισμένες. Τα αντικρουόμενα συμφέροντα και η επικάλυψη αρμοδιοτήτων εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τον έλεγχο, τα συστήματα εφαρμογής είναι ασθενή και η δημοσιονομική στενότητα παραλύει σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα λήψης μέτρων για την πραγματική διόρθωση της κατάστασης. Στο ενδεικτικό πρόγραμμα 1996-99, το περιβάλλον απετέλεσε για πρώτη φορά χωριστό τομέα συνεργασίας, γεγονός που έδωσε τη δυνατότητα για λήψη επιμέρους μέτρων και για την ενσωμάτωση του περιβάλλοντος στις άλλες πολιτικές. Έτσι, το Tacis βοήθησε την παροχή πολιτικών συμβουλών για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την παροχή κατάρτισης σε θέματα διαχείρισης του περιβάλλοντος, προτύπων ασφαλείας και πρόληψης και αντιμετώπισης βιομηχανικών ατυχημάτων, ελέγχου της ρύπανσης (κυρίως στον τομέα του πετρελαίου), της διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων, της διαχείρισης των υδάτων της Λεκάνης του Βόλγα και του ελέγχου των πυρκαγιών των δασών, παράλληλα με την παρακολούθηση της διαδικασίας των βιομηχανικών εγκαταστάσεων χημικών όπλων.

Τρόφιμα και γεωργία: Έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος στην αναδιάρθρωση του γεωργικού τομέα, εφόσον οι αναποτελεσματικές μεγάλες γεωργικές εκμεταλλεύσεις εξακολουθούν να κατέχουν κυρίαρχη θέση. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ανεπάρκεια των δικτύων διανομής, καθιστά τη χώρα περισσότερο ευάλωτη στις πρόσφατες φτωχές συγκομιδές και εξακολουθεί να απαιτεί την εισαγωγή σημαντικών ποσοτήτων τροφίμων. Ο ρυθμός της μεταρρύθμισης και της θέσπισης νέας νομοθεσίας (κυρίως όσον αφορά την ιδιοκτησία της γης ή την αφερεγγυότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων) πρέπει να επιταχυνθεί σημαντικά και να υπάρξει μεγαλύτερη πρόσβαση των μεσαίων και οικογενειακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων στη χρηματοδότηση. Το Tacis έχει στόχο να στηρίξει τη διαδικασία μεταρρύθμισης στις περιοχές που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη πρόοδο και στη διάδοση των αποτελεσμάτων σε άλλες περιοχές. Το Tacis παρέχει συμβουλές σε πολιτικά και νομικά θέματα όσον αφορά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης, παρέχει βοήθεια σε γεωργικές επιχειρήσεις παραγωγής δημητριακών και σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και συμβάλλει στην ανάπτυξη μικρών και μεγάλων δικτύων διανομής.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για τη Ρωσία (του 1999) λαμβάνει υπόψη την οικονομική κρίση του Αυγούστου 1998 και τις κοινωνικο-οικονομικές της επιπτώσεις. Δίνεται προτεραιότητα στη στήριξη των μέτρων τα οποία λαμβάνει η κυβέρνηση για να ξεπεραστεί η σημερινή κρίση και για να περιορισθούν οι επιπτώσεις της στην οικονομία και στον πληθυσμό. Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι να συμβάλει στην εμβάθυνση της κοινωνικο-οικονομικής και δημοκρατικής μεταρρύθμισης στη Ρωσία, σε συνθήκες δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης.

Το Tacis επικεντρώνεται στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και στην κοινωνική προστασία καθώς και στη στήριξη των επιχειρήσεων. Επιπλέον, οι άλλοι τομείς προτεραιότητας του προγράμματος δράσης αυτού του έτους είναι οι τομείς των μεταφορών και τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας, του περιβάλλοντος και της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής τροφίμων. Στα πλαίσια κάθε έργου δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή των κανόνων δικαίου, που θα αποτελέσει ειδικότερο στοιχείο αναφοράς των μελλοντικών προγραμμάτων Tacis.

Το πρόγραμμα δράσης περιελάμβανε τα ακόλουθα έργα:

Πρόγραμμα II παροχής κατάρτισης σε διευθυντικά στελέχη, που ανταποκρίνεται στην πρωτοβουλία του πρώην Προέδρου Γιέλτσιν για τη μαζική ανάπτυξη διαχειριστικής ικανότητας στη Ρωσία. Το πρόγραμμα, μετά το πρώτο σχέδιο του προγράμματος δράσης το 1998, θα εξασφαλίσει την παροχή κατάρτισης σε 400 περίπου νέα διευθυντικά στελέχη της Ρωσίας. Αφού πρώτα παρακολουθήσουν σεμινάριο με αντικείμενο την ΕΕ και την ευρωπαϊκή οικονομία, τα επιλεγόμενα διευθυντικά στελέχη αποστέλλονται με προγράμματα ανταλλαγών σε επιχειρήσεις υποδοχής της ΕΕ για διάστημα ενός έως τριών μηνών.

Το Κέντρο Οικονομικής Πολιτικής Ρωσίας-Ευρώπης (ΚΟΠΡΕ) θα συνεχίσει να λαμβάνει βοήθεια του Tacis, δίνοντας έμφαση στη παροχή οικονομικών συμβουλών στους φορείς διαμόρφωσης πολιτικής. Το έργο συμβάλλει στη δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την πραγματοποίηση αναλύσεων σε θέματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, ενισχύει την οικονομική βιωσιμότητα του ΚΟΠΡΕ και αυξάνει τη συμβολή του στην υλοποίηση της ΣΕΣΣ.

Η συνεργασία στους τομείς της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη μηχανισμών παροχής υγειονομικής φροντίδας και κοινωνικών υπηρεσιών σε φτωχές οικογένειες, με τη συμβολή του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και των εθελοντικών υπηρεσιών.

Ειδικό έργο στον κοινωνικό τομέα στο πλαίσιο του ειδικού κονδυλίου του προϋπολογισμού 1999 για τις χώρες της Βαλτικής, με στόχο τη διάδοση και εφαρμογή στη βορειοδυτική Ρωσία των αποτελεσμάτων των προηγούμενων έργων Tacis στους τομείς της κοινωνικής πρόνοιας και της υγείας.

Παροχή συμβουλών στο Υπουργείο Φορολογίας για τη δημιουργία συστήματος είσπραξης φορολογικών εσόδων από το νεοσυσταθέν Υπουργείο Φορολογίας και τις περιφερειακές υπηρεσίες του, παρέχοντας τις κατάλληλες συμβουλές σε θέματα πολιτικής και σε τεχνικά θέματα σχετικά με το κανονιστικό πλαίσιο της διαχείρισης του φορολογικού τομέα, από εμπειρογνώμονες της ΕΕ στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες φορολογίας, με τη σχετική παροχή κατάρτισης.

Εναρμόνιση των προτύπων οδικού δικτύου της Ρωσίας προς τα πρότυπα της ΕΕ όσον αφορά τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη συντήρηση και τα χρησιμοποιούμενα υλικά, προωθώντας τις εμπορικές συναλλαγές μέσω της ανάπτυξης της βιομηχανίας μεταφορών και πανευρωπαϊκών διαδρόμων μεταφορών.

Στήριξη της δημιουργίας μιας ομοσπονδιακής χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την προώθηση του ανταγωνισμού.

Παρακολούθηση του περιβάλλοντος, για την ενίσχυση του υφισταμένου κρατικού συστήματος, τη βελτίωση των μεθόδων συλλογής, επεξεργασίας και διάδοσης των σχετικών δεδομένων και παροχή βοήθειας στη Ρωσία να εκπληρώσει τις διεθνείς της υποχρεώσεις.

Διαχείριση γεωργικών επιχειρήσεων στα νότια Ουράλια στους τομείς του κρέατος και του γάλακτος και των κηπευτικών, με δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδοτήσεις εκτός του τραπεζικού δικτύου και τιμολόγηση των προϊόντων σε συνάρτηση με την ποιότητα, βάσει σχεδίου που εφαρμόστηκε στο Chelyabinsk.

Υπηρεσίες παροχής συμβουλών σε ιδιώτες κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων στη νοτιοδυτική Ρωσία και στη νότια περιοχή του Βόλγα, με βάση την εμπειρία ενός σχεδίου Tacis που εφαρμόστηκε στην περιοχή του Ροστόβ.

Το πρόγραμμα 1999 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 92,5 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και κοινωνική προστασία

Στήριξη επιχειρήσεων

Μεταφορές και τηλεπικοινωνίες

Ενέργεια

Περιβάλλον

Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων

Bistro

Τεχνικές υπηρεσίες

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 20,0

17,5

6,5

4,0

8,0

6,5

5,0

1,5

22,5

1,0

92,5

Έχει χορηγηθεί συμπληρωματικό ποσό 3,5 εκατ. ευρώ για κοινές δραστηριότητες της ΕΕ-ΕΤΑΑ στη Ρωσία, στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Μπανγκόγκ, για σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων στον χρηματοοικονομικό τομέα.

Με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναλήφθηκε ειδική δράση προς όφελος της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, αλλά και με τις ΜΚΟ της περιοχής. Το 1999 χρηματοδοτήθηκαν τρία έργα στη βορειοδυτική Ρωσία, με ποσό 5 εκατ. ευρώ, που αφορούν την ανάπτυξη του λιμένα του Καλίνιγκραντ, τις υποδομές οδικών μεταφορών στο Arkhangelsk και τον τομέα της δημόσιας υγείας στη βορειοδυτική Ρωσία. Αυτή η ειδική δράση είναι, επίσης, προς όφελος και των άλλων χωρών της Βαλτικής που δεν είναι μέλη της ΕΕ (Πολωνία, Λεττονία, Λιθουανία και Εσθονία) και αποσκοπεί στον συντονισμό με άλλα προγράμματα της ΕΕ που υλοποιούνται στην περιοχή αυτή και ανταποκρίνεται στις προτεραιότητες της Πρωτοβουλίας Βόρειας Διάστασης.

Το 1999, η ΕΕ θέσπισε ένα σημαντικό πρόγραμμα παροχής τροφίμων στη Ρωσία (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2802/98 του Συμβουλίου), με εκτιμώμενη αξία 470 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει ποσότητα 1,85 εκατομμυρίων τόννων γεωργικών προϊόντων, το 41% της οποίας είναι δημητριακά. Η βοήθεια διοχετεύθηκε στις περιοχές που είχαν τις μεγαλύτερες ανάγκες: ένα μέρος των τροφίμων διανεμήθηκε δωρεάν σε οικονομικά ασθενείς ομάδες του πληθυσμού, ενώ η μεγαλύτερη ποσότητα πωλήθηκε στις ισχύουσες τιμές της αγοράς στις δικαιούχους περιοχές. Τα έσοδα από τις πωλήσεις τροφίμων διατέθηκαν για τις πληρωμές συντάξεων και για συγκεκριμένους κοινωνικούς σκοπούς, μέσω ειδικού τραπεζικού λογαριασμού. Έως το τέλος του 1999, είχε συγκεντρωθεί το 97% των γεωργικών προϊόντων και το 88% διατέθηκαν στον τελικό τους προορισμό. Η Επιτροπή παρακολούθησε στενά την εφαρμογή και προέβη σε αξιολόγηση αυτού του προγράμματος παροχής τροφίμων.

τατζικισταν

Εξ` αιτίας του εμφυλίου πολέμου στη χώρα και της έλλειψης ασφάλειας, ανεστάλη από τον Δεκέμβριο 1997 η υλοποίηση του προγράμματος Tacis στο Τατζικιστάν, όπως και των άλλων δραστηριοτήτων μη ανθρωπιστικού περιεχομένου (επισιτιστικής ασφάλειας και έκτακτης χρηματοδοτικής ενίσχυσης). Πρέπει να επισημανθεί ότι το μέτρο αυτό ελήφθη για λόγους ασφαλείας και δεν είχε τον χαρακτήρα πολιτικών κυρώσεων.

Στα τέλη του 1998 η ΕΕ συνεχάρη το Τατζικιστάν για την επάνοδο στην ειρηνευτική διαδικασία και αποφάσισε να χορηγήσει σε αυτή τη χώρα έκτακτη ενίσχυση στο πλαίσιο της συνολικής ενίσχυσης την οποία χορήγησε η ΕΕ στις αρχές του 1999 στα άλλα ΝΑΚ, που επλήγησαν από την οικονομική κρίση της Ρωσίας του 1998, μέσω προγραμμάτων αποκατάστασης για τη χώρα καθώς και της χορήγησης πρόσθετης ανθρωπιστικής βοήθειας. Η κατάσταση της ασφάλειας εξακολούθησε να βελτιώνεται το πρώτο εξάμηνο του 1999. Έτσι, τον Ιούλιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη χορήγηση έκτακτης χρηματοδοτικής βοήθειας «με στόχο να στηριχθεί η υλοποίηση των βασικών προγραμμάτων προσαρμογής και μεταρρύθμισης που εφαρμόζονται στο Τατζικιστάν, για την αντιμετώπιση της γενικευμένης φτώχειας και την ενίσχυση της τρέχουσας διαδικασίας ειρήνευσης στη χώρα». Προτάθηκε να αυξηθεί το ανώτατο όριο δανείων κατά 75 εκατ. ευρώ και κατά 35 εκατ. ευρώ το ανώτατο όριο μη επιστρεπτέων ενισχύσεων.

Όμως, τον Νοέμβριο, η ΕΕ εξέδωσε δήλωση εκφράζοντας ανησυχία για «αντιδημοκρατικά γεγονότα και τις διαδικασίες κατά τις προεδρικές εκλογές στο Τατζικιστάν» και αναφέροντας ότι δεν θεωρούσε «ότι υπάρχει πρόοδος στην εξέλιξη της δημοκρατίας στο Τατζικιστάν, εάν δεν τηρούνται οι κανόνες της κοινωνίας των πολιτών, αλλά παραβιάζονται». Η ΕΕ συνδέει ρητά τη μελλοντική εξέλιξη των συμβατικών σχέσεών της με το Τατζικιστάν με την πρόοδο της ειρηνευτικής διαδικασίας: «μόνο η εξομάλυνση της κοινωνικής κατάστασης μπορεί να επιτρέψει στο Τατζικιστάν να εκπληρώσει τις διεθνείς του δεσμεύσεις», δήλωσε.

Λόγω της συνεχιζόμενης αστάθειας στη χώρα, δεν υλοποιήθηκε το πρόγραμμα Tacis. Στις αρχές του 2000, το Συμβούλιο συμφώνησε κατ` αρχήν στη χορήγηση έκτακτης χρηματοδοτικής ενίσχυσης, η οποία όμως έπρεπε να υπόκειται σε αυστηρούς όρους όσον αφορά την πρόοδο της ειρηνευτικής διαδικασίας και του πολιτικού εκδημοκρατισμού.

Οι δραστηριότητες της ΕΕ στο Τατζικιστάν κατά τη διάρκεια του 1999 είχαν κατ` εξοχήν τη μορφή ανθρωπιστικής βοήθειας μέσω της ECHO (αξίας περίπου 16 εκατ. ευρώ) και έργων αποκατάστασης (περίπου 7 εκατ. ευρώ από τους προϋπολογισμούς 1998 και 1999) μέσω της UNOPS και του Ιδρύματος Αγά Χαν. Λόγω της οικονομικής κρίσης στη Ρωσία, χορηγήθηκε έκτακτη βοήθεια στο Τατζικιστάν, ύψους 2,83 εκατ. ευρώ.

τουρκμενισταν

Οι ενεργειακοί πόροι του Τουρκμενιστάν παρέχουν μεγάλες δυνατότητες για περαιτέρω θεαματική πρόοδο. Όμως, η χώρα έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες στην ΕΕ όσον αφορά την πορεία προς τον εκδημοκρατισμό και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναγκάζοντας τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς να επανεξετάσουν τα σχέδια συνεργασίας τους. Η χώρα παρουσίασε καθυστέρηση σε σχέση με τα περισσότερα άλλα ΝΑΚ να επικυρώσει τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με την ΕΕ. Κατά την υπογραφή της ενδιάμεσης συμφωνίας ΣΕΣΣ στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια του έτους, η ΕΕ έλαβε την ευκαιρία να διατυπώσει τις ανησυχίες της για τον πολιτικό προσανατολισμό της χώρας.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Τα έργα που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο του Tacis κατά τη διάρκεια του έτους αποσκοπούσαν στην:

Ανάπτυξη των πωλήσεων κρέατος και γάλακτος από τους γεωργούς στους μεταποιητές, μέσω της εξοικείωσης των κατόχων εκμεταλλεύσεων με τις απαιτήσεις ποιότητας.

Στήριξη της κατάρτισης σε τραπεζικά θέματα.

Στήριξη της προετοιμασίας της φορολογικής μεταρρύθμισης.

Συνέχιση της συνεργασίας για τη μεταρρύθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η ΕΕ και το Τουρκμενιστάν υπέγραψαν στις Βρυξέλλες τον Νοέμβριο Ενδιάμεση Συμφωνία εμπορίου και μέτρων στον εμπορικό τομέα. Η συμφωνία αυτή ακολούθησε την υπογραφή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας του Μαϊου 1998 και θα επιτρέψει την ταχύτερη εφαρμογή των διατάξεων της ΣΕΣΣ που αφορούν τις εμπορικές συναλλαγές, σε αναμονή της ολοκλήρωσης των διαδικασιών επικύρωσής της. Η ενδιάμεση συμφωνία θα καλύψει τις γενικές αρχές, τις τρέχουσες πληρωμές, τον ανταγωνισμό, την προστασία της πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας και το πρωτόκολλο αμοιβαίας ενίσχυσης μεταξύ των διοικητικών υπηρεσιών σε τελωνειακά θέματα. Ο Τουρκμένιος Αναπληρωτής Πρωθυπουργός τόνισε ότι η χώρα του δίνει προτεραιότητα στις σχέσεις της με την ΕΕ και επεσήμανε τη δυναμική για περαιτέρω ανάπτυξη της διμερούς συνεργασίας, περιλαμβανομένου του προγράμματος Tacis.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για το Τουρκμενιστάν, το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή διαχείρισης Tacis τον Νοέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση, στη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων και στην ανάπτυξη υποδομών.

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση: Το βασικό αντικείμενο του προγράμματος Tacis είναι η μεταρρύθμιση και ο αναπροσανατολισμός των διαρθρώσεων και των θεσμικών φορέων για τη στήριξη της δημιουργίας μιας οικονομίας της αγοράς. Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων συνεχίστηκε με αργό ρυθμό στο Τουρκμενιστάν, εν μέρει για να αποφευχθούν ορισμένα από τα λάθη τα οποία διέπραξαν ορισμένες άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Παρόλ` αυτά, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος. Όμως, η Διεύθυνση Κρατικής Ιδιοκτησίας και Ιδιωτικοποιήσεων του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία είναι υπεύθυνη για τις ιδιωτικοποιήσεις, δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό, πραγματογνωμοσύνη και πόρους που απαιτούνται για να διεκπεραιωθούν οι διαδικασίες μαζικών ιδιωτικοποιήσεων και ιδιωτικοποίησης των μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων. Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων αφαιρεί από την κυβέρνηση τον έλεγχο στη διαδικασία παραγωγής και την πρόσβασή της στην υπεραξία, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό την ικανότητά της να χρηματοδοτήσει τις υφιστάμενες υποχρεώσεις της. Αυτό αποτελεί εμπόδιο για τους κρατικούς οργανισμούς να επιταχύνουν τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων. Η αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος και της εκπαίδευσης του προσωπικού των τραπεζών πρέπει να πραγματοποιηθεί πριν να είναι σε θέση τα πιστωτικά ιδρύματα να αναλάβουν τη διοχέτευση ξένων επενδύσεων -και ενδεχομένως της εγχώριας αποταμίευσης- σε επιχειρήσεις.

Γεωργία και βιομηχανία τροφίμων: Ο γεωργικός τομέας του Τουρκμενιστάν απασχολεί περίπου το 40% του εργατικού δυναμικού, αλλά αντιπροσωπεύει μόλις το 19% του εθνικού ΑΕγχΠ, έναντι 40% το 1991. Εντούτοις, η κυβέρνηση εξακολουθεί να δίνει καθοριστική σημασία στη γεωργία, όχι μόνο λόγω του μεγάλου αριθμού των απασχολούμενων σε αυτήν, αλλά και επειδή επιθυμεί να διασφαλίσει ένα ελάχιστο επίπεδο εθνικής επισιτιστικής ασφάλειας. Το Τουρκμενιστάν είναι σημαντικός παραγωγός βαμβακιού και, αν και πρόσφατα έχει επεκτείνει την παραγωγή σπόρων, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εισαγωγέα τροφίμων. Το 1995, μετατράπηκαν, με προεδρικό διάταγμα, όλα τα κρατικά και συλλογικά αγροκτήματα σε ενώσεις παραγωγών, οι οποίες όμως εξακολουθούν να λειτουργούν με το παλαιό σύστημα, εφόσον το προσωπικό διαχείρισης διορίζεται ακόμη από το κράτος. Το 1995, δημιουργήθηκαν 3.200 ανεξάρτητες γεωργικες εκμεταλλεύσεις με μέση έκταση 25 εκταρίων σε παρθένα εδάφη και υποβλήθηκαν αιτήσεις για τη δημιουργία και άλλων 5.000 γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Η παραγωγικότητα στην κτηνοτροφία είναι χαμηλή, γεγονός που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κακή διατροφή των ζώων. Οι βιομηχανίες μεταποίησης τροφίμων λειτουργούν σε ποσοστό κατώτερο του 50% της παραγωγικής τους ικανότητας, κατά μέσον όρο, επειδή οι προμηθευτές πρώτων υλών δεν ανταποκρίνονται στις προσφερόμενες τιμές.

Ανάπτυξη υποδομών: Το Τουρκμενιστάν διαθέτει πλούσιους πόρους σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις εξωτερικές επενδύσεις για την εκμετάλλευσή τους. Έχουν συναφθεί πολλές συμβάσεις με διεθνείς επενδυτές. Αυτό θα δημιουργήσει σημαντικό πλεονέκτημα για τη συνολική οικονομία του Τουρκμενιστάν, εφόσον ο πλούτος που θα δημιουργηθεί θα στηρίξει την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη. Εντούτοις, είναι επίσης αναγκαίο να μπορέσει το Τουρκμενιστάν να προστατεύσει αποτελεσματικά τα συμφέροντά του έναντι των ξένων επενδυτών. Η κυβέρνηση του Τουρκμενιστάν πρέπει να αναπτύξει την ικανότητά της να παρακολουθεί και να ελέγχει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου και να διαπραγματεύεται, διαθέτοντας πλήρη ενημέρωση και την αναγκαία τεχνογνωσία, με τους ξένους εταίρους.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για το Τουρκμενιστάν (της περιόδου 1998-99) περιλαμβάνει τα ακόλουθα έργα:

Στήριξη της ανάπτυξης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Η προσπάθεια αυτή βασίζεται στις προηγούμενες προσπάθειες του προγράμματος Tacis για τη δημιουργία ενός Οργανισμού Ανάπτυξης ΜΜΕ (SMEDA) στο Ashkhabad, που αποτελεί πλέον αναγνωρισμένο κέντρο πραγματογνωμοσύνης στο Τουρκμενιστάν. Αυτό το νέο σχέδιο έχει ειδικότερο στόχο να βοηθήσει τις ΜΜΕ και τους ιδιώτες επιχειρηματίες στις διάφορες περιοχές.

Η αναβάθμιση της κτηνοτροφικής παραγωγής και της παραγωγής ζωοτροφών, μέσω της παροχής βοήθειας στις ενώσεις νέων γεωργών, της παροχής στήριξης για τη δημιουργία συνεταιρισμών παραγωγών, για την παροχή υπηρεσιών αγροτικής πίστης και την ανάπτυξη σχέσεων ανάμεσα στους παραγωγούς, τους μεταποιητές και τους διανομείς.

Η στήριξη των κυβερνητικών σχεδίων για την ανάπτυξη του τομέα του βάμβακος, μέσω της διενέργειας ανάλυσης και αξιολόγησης όλων των πτυχών του συστήματος παραγωγής και της παροχής συμβουλων στην κυβέρνηση για τη χάραξη στρατηγικής για τον εξεταζόμενο τομέα.

Η παροχή συμβουλών κα πραγματογνωμοσύνης για την προώθηση ξένων επενδύσεων και την προστασία της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου. Συνεχίζεται η υλοποίηση αυτού του έργου, που άρχισε να εφαρμόζεται στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 1996-97 και θα στηρίξει την αναδιοργάνωση των εταιρειών Turkmentneft και Turkmengas σε εθνικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η βελτιστοποίηση της χρησιμοποίησης ηλεκτρικής ενέργειας για την ανάπτυξη της εξορυκτικής βιομηχανίας του Τουρκμενιστάν, περιλαμβανομένης της αξιολόγησης του δυναμικού ηλεκτρικής ενέργειας για το αλουμίνιο, και την εξόρυξη άλλων ορυκτών, κυρίως στην περιοχή Kara-Bogaz-Gol.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 8,5 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση

Γεωργία - Βιομηχανία τροφίμων

Ανάπτυξη υποδομών

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 1,0

3,0

2,5

1,8

0,2

8,5

ουκρανια

Η Ουκρανία συνεχίζει να αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για την ΕΕ, επειδή η επικείμενη διεύρυνση θα καταστήσει αυτή τη μεγάλη χώρα γείτονα τεσσάρων μελλοντικών κρατών μελών της ΕΕ και λόγω της γεωγραφικής της θέσης σε σχέση με την ΕΕ και με πολλά άλλα ΝΑΚ. Με βάση τη ΣΕΣΣ ΕΕ-Ουκρανίας, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Μάρτιο 1998, η ΕΕ ενέκρινε, στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Ελσίνκι, τον Δεκέμβριο 1999, κοινή στρατηγική για την Ουκρανία (είναι μόλις το δεύτερο από αυτά τα νέα μέσα της ΕΕ που έχουν θεσπιστεί). Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της Ουκρανίας και το πρόγραμμα Tacis αποτελεί το βασικό μέσο της ΕΕ για την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις στο δύσκολο μεταβατικό στάδιο που βρίσκεται.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis, υλοποιήθηκαν στην Ουκρανία πολλά έργα κατά τη διάρκεια του έτους, τα οποία περιλαμβάνουν τη συνέχιση της παροχής συμβουλών στην κυβέρνηση μέσω του Κέντρου Ουκρανίας-ΕΕ σε θέματα πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών - περιλαμβανομένης της εφαρμογής της ΣΕΣΣ. την παροχή βοήθειας για την αναδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης σε βασικά υπουργεία, ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη συνοχή κατά τη διαμόρφωση πολιτικής. τη συμβολή στην αναβάθμιση των προτύπων υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Σε άλλους τομείς, η ενίσχυση του Tacis συνέβαλε στη θέσπιση ενός σύγχρονου συστήματος διαχείρισης των έργων συντήρησης αυτοκινητοδρόμων και γεφυρών, στην παροχή στήριξης σχεδίων ιδιωτικοποίησης, την παροχή συμβουλών για την αναδιάρθρωση της φαρμακευτικής βιομηχανίας και τη στήριξη της ανάπτυξης νομοθετικού πλαισίου για τις πτωχεύσεις.

Επιπλέον, ορισμένα έργα Tacis στην Ουκρανία είχαν στόχο να ενθαρρύνουν την τοπική ανάπτυξη και τον τουρισμό στην περιοχή των Καρπαθίων και της Κριμαίας. την παροχή οικονομικών συμβουλών για την ιδιωτικοποίηση του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων για τη συντήρηση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. τέλος, συνέβαλαν στον σχεδιασμό συστήματος διατήρησης της ενέργειας. Το Tacis στήριξε και άλλους τομείς, στους οποίους περιλαμβάνονται:

Η παροχή συμβουλών σε πρώην κρατικές επιχειρήσεις μέσω των κέντρων τα οποία δημιουργήθηκαν με τη συμβολή του Tacis μετά τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων.

Η παροχή κατάρτισης σε κατόχους εμπορικών τραπεζών σε θέματα λογιστικής και σε δημοσιογράφους για την παροχή πληροφοριών σε χρηματοοικονομικά θέματα.

Η μεταρρύθμιση των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας.

Η στήριξη της ανάπτυξης γεωργικών συνεταιρισμών.

Το Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η δεύτερη σύνοδος του Συμβουλίου Συνεργασίας Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ουκρανίας πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, τον Απρίλιο 1999 και παρατήρησε ότι η ΣΕΣΣ «παρείχε στέρεη βάση για την ανάπτυξη ισχυρής πολιτικής και οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας». Επεσήμανε επίσης την «ουσιαστική τεχνική βοήθεια» την οποία είχε παράσχει η ΕΕ, κυρίως για τη μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα στην Ουκρανία.

Η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Ουκρανίας, που πραγματοποιήθηκε στο Κίεβο τον Ιούλιο, επεσήμανε ότι η στρατηγική εταιρική σχέση που συνδέει την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ουκρανία «αντανακλά τη βούληση της ΕΕ και της Ουκρανίας να δημιουργήσουν στενότερους δεσμούς στους τομείς του εμπορίου, των επενδύσεων, του πολιτικού διαλόγου, της τεχνικής συνεργασίας και της συνεργασίας σε άλλους τομείς». Η σύνοδος κορυφής παραδέχθηκε επίσης ότι «μέσω της μακροχρηματοδοτικής ενίσχυσης, στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis, όπως και μέσω των διμερών προγραμμάτων, παρέχεται στην Ουκρανία πολύτιμη στήριξη για να φέρει σε πέρας τη διαδικασία μετάβασης και μεταρρυθμίσεων» και ανέφερε ότι «ως βασικός εταίρος της Ουκρανίας στον τομέα της τεχνικής συνεργασίας, η ΕΕ θα συνεχίσει να παρέχει σημαντική βοήθεια στο πλαίσιο του προγράμματος Tacis. Η ΕΕ αναβάθμισε την παρεχόμενη βοήθειά της για να ενισχύσει το χρηματοοικονομικό σύστημα της Ουκρανίας, να βοηθήσει την Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας να βελτιώσει την εποπτική της ικανότητα, ενισχύοντας τη σωστή εμπορική πρακτική μεταξύ των εμπορικών τραπεζών της Ουκρανίας. Το φθινόπωρο θα τεθεί σε εφαρμογή ένα νέο στάδιο του χρηματοδοτούμενου από το Tacis έργου του Κέντρου Ουκρανίας-ΕΕ σε θέματα πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών (UEPLAC). Η συμβολή του UEPLAC θα είναι πολύτιμη στο να διευκολύνει τη διαδικασία εφαρμογής της ΣΕΣΣ, περιλαμβανομένης της προσέγγισης της ουκρανικής νομοθεσίας προς τα πρότυπα της ΕΕ. Η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα έχει ζωτική σημασία για την επιτυχία της μεταβατικής διαδικασίας στην Ουκρανία». Τέλος, χαιρέτισε την υπογραφή της συμφωνίας Inogate που πραγματοποιήθηκε την προηγουμένη ημέρα.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για την Ουκρανία, που υπεγράφη τον Σεπτέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη θεσμική μεταρρύθμιση και την κοινωνική ανάπτυξη, στην οικονομική μεταρρύθμιση και την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και στους τομείς της ενέργειας και του περιβάλλοντος.

Θεσμική μεταρρύθμιση και κοινωνική ανάπτυξη: Η Ουκρανία εξακολουθεί να είναι αντιμέτωπη με το σημαντικό καθήκον της προσαρμογής της νομοθεσίας της στις ανάγκες της δημοκρατικής λειτουργίας μιας οικονομίας της αγοράς, η οποία απαιτεί σημαντική βοήθεια από εμπειρογνώμονες σε όλους τους τομείς, από τη δημόσια νομοθεσία μέχρι την μακροοικονομική. Υπάρχει επίσης επείγουσα ανάγκη για τη μεταρρύθμιση του χαρακτήρα της δημόσιας διοίκησης, ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή πολιτικών που θα συμβάλουν στην αύξηση της ευημερίας της χώρας. Πρέπει να γίνει πρόοδος στον τομέα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Το πρόγραμμα Tempus συμβάλλει σταθερά στις προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση του συστήματος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων σπουδών, της βελτίωσης της διαχείρισης των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, των ανταλλαγών και της περιφερειακής συνεργασίας. Το Tacis έχει παράσχει εκτεταμένη στήριξη στο πλαίσιο των προηγούμενων προγραμμάτων δράσης για τη δημιουργία ενός ορθολογικού νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου σε βασικούς τομείς πολιτικής.

Οικονομική μεταρρύθμιση και ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα: Τα βασικά θέματα είναι: η διαδικασία μεταβίβασης της οικονομικής δραστηριότητας από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. η συνέχιση της αναδιάρθρωσης και ανάπτυξης ιδιωτικών επιχειρήσεων, κυρίως στους βασικούς τομείς της οικονομίας. ο τραπεζικός και χρηματοοικονομικός τομέας που εξακολουθεί να είναι υποτυπώδης και σε μεγάλο βαθμό απρόσιτος για τις περισσότερες επιχειρήσεις. τέλος, η αναβάθμιση των συστημάτων λογιστικής και δημοσιονομικών ελέγχων και διαχείρισης με βάση τα διεθνή πρότυπα. Το τελευταίο στοιχείο έχει μεγάλη σημασία για να περιοριστεί ο κίνδυνος να αντιμετωπίσει η Ουκρανία τα προβλήματα που έπληξαν τη νοτιοανατολική Ασία και τη Ρωσία λόγω της χορήγησης επισφαλών δανείων από τις τράπεζες. Έχει επίσης ζωτική σημασία για να μπορέσει η Ουκρανία να προσελκύσει διεθνείς επενδύσεις στο μέλλον. Η ιδιωτικοποίηση γεωργικών εκμεταλλεύσεων ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, άνιση στην Ουκρανία και υπάρχει πραγματική ανάγκη παροχής συμβουλών και ενθάρρυνσης των γεωργικών επιχειρήσεων οι οποίες ανήκουν πλέον σε ιδιώτες. Το Tacis διαθέτει ήδη συσσωρευμένη εμπειρία όσον αφορά τα κέντρα στήριξης ιδιωτικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων στην περιοχή Lviv. Μέχρι σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος της προσπάθειας παροχής συμβουλών δημοσιονομικής διαχείρισης σε επιχειρήσεις εστιαζόταν στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Εντούτοις, οι μεγάλες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο της οικονομίας, κυρίως στην αγορά των εξαγωγών.

Ενέργεια και περιβάλλον: Ο ενεργειακός τομέας αποτελεί αναπόφευκτα ένα από τα θέματα προτεραιότητας σε όλες τις συζητήσεις για το μέλλον της Ουκρανίας, εφόσον οι εισαγωγές ενέργειας αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα ελλείμματος του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της Ουκρανίας. Επιπλέον, η χρησιμοποίηση ενέργειας βρίσκεται μόλις στο ήμισυ του επιπέδου της ενεργειακής απόδοσης στην ΕΕ. Απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό των εγχώριων πόρων πετρελαίου και άνθρακα, οι οποίες με τη σειρά τους προϋποθέτουν διαδικασία αναδιάρθρωσης. Ένα πρόσφατο σχέδιο εξοικονόμησης ενέργειας έδειξε ότι οι μικρές εγκαταστάσεις συμπαραγωγής ηλεκτρισμού-θερμότητας είχαν τη δυνατότητα να συμβάλουν σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας, κυρίως (αλλά προφανώς όχι αποκλειστικά) στη βιομηχανία τροφίμων.

Η κατάσταση και η συντήρηση του δικτύου αγωγών έχουν μεγάλη σημασία και για την Ουκρανία και για την ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, δεν υπήρξε σωστός τεχνικός έλεγχος της κατάστασης του δικτύου αγωγών μετά την ανεξαρτησία της χώρας. Στον τομέα του άνθρακα, το Tacis έχει στόχο να εξασφαλίσει ότι η ανασυγκρότηση δεν θα περιοριστεί απλά στο κλείσιμο ανθρακορυχείων και στην επαγγελματική επανειδίκευση απολυμένων ανθρακορύχων. Αντίθετα, τα έργα του Tacis έχουν στόχο να παράσχουν πρακτική βοήθεια και τεχνική πραγματογνωμοσύνη για να καταστούν τα ορυχεία της περιοχής βιώσιμα, ώστε να βελτιωθούν η παραγωγικότητα, η ασφάλεια και τα περιθώρια κέρδους και να παραμείνει ο τομέας αυτός βιώσιμος σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο.

Στον τομέα του περιβάλλοντος, η Ουκρανία εξακολουθεί να παρουσιάζει υψηλότατα επίπεδα ρύπανσης και η ατμοσφαιρική ρύπανση στα αστικά κέντρα αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα. Παρόλ` αυτά, το νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία του περιβάλλοντος και η αποτελεσματικότητα επιβολής της νομοθεσίας εξακολουθούν να είναι ανεπαρκή.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για την Ουκρανία (του 1999) αποτελούνταν από 15 έργα, στα οποία περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

Θεσμική μεταρρύθμιση και κοινωνική ανάπτυξη:

Εφαρμογή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας.

Δεύτερο στάδιο του σχεδίου επανεκπαίδευσης αξιωματικών του στρατού, με μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη αποτελεσματικών κέντρων.

Ένταξη πρώην εκτοπισμένων στην Κριμαία, παρέχοντάς τους την ικανότητα να βελτιώσουν τις οικονομικές τους προοπτικές μέσω της ανάπτυξης ΜΜΕ και της εκπαίδευσης, σε συνεργασία με το Συμβούλιο Υπουργών της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Κριμαίας.

Στήριξη της δημιουργίας ενός κέντρου εκπαίδευσης δικαστών, για να βελτιωθεί η ποιότητα και η συνοχή του συστήματος λήψεως δικαστικών αποφάσεων. Δικαιούχος του έργου είναι το Ανώτατο Δικαστήριο.

Δεύτερο στάδιο του έργου του Κέντρου Ουκρανίας-ΕΕ σε θέματα πολιτικής και παροχής νομικών συμβουλών (UEPLAC), που θα δώσει τη δυνατότητα στο Κέντρο να παρέχει πολιτικές και νομικές συμβουλές σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, και ιδίως ζητημάτων που συνδέονται με την ΣΕΣΣ. Παράλληλα με τη διατήρηση σταθερής ικανότητας παροχής συμβουλών στο Κίεβο, θα διατεθούν επίσης σημαντικοί πόροι για την παροχή πολιτικών και νομικών συμβουλών σε μακροπρόθεσμη βάση για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που συνδέονται με την εφαρμογή της ΣΕΣΣ.

Σχέδιο ευαισθητοποίησης και κατάρτισης στη ΣΕΣΣ, που απευθύνεται σε μεσαία στελέχη της δημόσιας διοίκησης στους τομείς που συνδέονται άμεσα με την ΣΕΣΣ, με ενότητες μαθημάτων για πέντε ή έξι επαγγελματικές ομάδες, που προκύπτουν από τις κατευθυντήριες γραμμές της ΣΕΣΣ, αλλά έχουν στόχο να συμβάλουν στην καλύτερη δυνατή επίπτωση της ΣΕΣΣ στην πρακτική τους εργασία.

Οικονομική μεταρρύθμιση και ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα:

Ενδυνάμωση της εποπτικής ικανότητας της NBU (της ουκρανικής Κεντρικής Τράπεζας), που αποτελεί σημαντικό στοιχείο για να μπορέσει η Κεντρική Τράπεζα να εποπτεύει τις δραστηριότητες των μεγάλων εμπορικών τραπεζών.

Συμβολή στην αναδιάρθρωση μεγάλων εμπορικών τραπεζών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας του ΔΝΤ σε αυτό τον καθοριστικής σημασίας τομέα. Δικαιούχοι του προγράμματος θα είναι η NBU και ο τραπεζικός τομέας.

Δεύτερο στάδιο στήριξης του κέντρου της Οδησσού μετά την ιδιωτικοποίηση.

Επέκταση του δικτύου οργανισμών για την ανάπτυξη επιχειρήσεων (ΟΑΕ), το οποίο θα ασκεί σημαντική αποστολή παρέχοντας συμβουλές και επαφές για τους δημιουργούς νέων ΜΜΕ. Δικαιούχοι θα είναι οι ΟΑΕ και οι χρήστες τους, ενώ το σχέδιο θα αυξήσει το πεδίο γεωγραφικής κάλυψης των ΟΑΕ και θα βελτιώσει τις μεταξύ τους επαφές.

Παροχή βοήθειας σε ιδιωτικές γεωργικές επιχειρήσεις, μέσω της δημιουργίας τριών κέντρων ιδιωτικοποιήσεων σε περιοχές οι οποίες επέδειξαν προθυμία να συμμετάσχουν σε αυτή τη διαδικασία.

Παροχή συμβουλών σε θέματα δημοσιονομικής διαχείρισης σε οκτώ μεγάλες επιχειρήσεις, εξοπλισμός των επιχειρήσεων αυτών με σύγχρονα συστήματα λογιστικής του ιδιωτικού τομέα, και για τις τεχνικές προώθησης πωλήσεων και διαχείρισης, ώστε να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Ενέργεια και περιβάλλον:

Προβολή των ωφελειών από οικονομικά αποδοτικές μικρές εγκαταστάσεις συμπαραγωγής ηλεκτρισμού-θέρμανσης στις βιομηχανίες τροφίμων και τις συναφείς βιομηχανίες, όχι μόνον προς όφελος της κρατικής επιτροπής για τη βιομηχανία τροφίμων, αλλά και για να προβληθούν τρόποι εξοικονόμησης ενέργειας στους εν δυνάμει επενδυτές σε όλες τις βιομηχανίες.

Τεχνικός έλεγχος του δικτύου πετρελαιαγωγών για την κρατική επιτροπή και τις κρατικές επιχειρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, που καλύπτει κατ` αρχήν τη βόρεια οδό μεταφοράς από το Mozyer στα σύνορα της Σλοβακίας και, στη συνέχεια, τη νότια οδό, από τα ρωσικά σύνορα στην Οδησσό.

Καταπολέμηση της ρύπανσης που επηρεάζει την υγεία των ανθρώπων στην κατ` εξοχήν βιομηχανική περιοχή Donetsk, με παροχή ενίσχυσης για την αποκατάσταση των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης. Το Tacis παρέχει την περιβαλλοντική συνιστώσα του έργου, περιλαμβανομένης της παρακολούθησης, της παροχής κατάρτισης, του σχεδιασμού και της ευαισθητοποίησης των πολιτών.

Δεύτερο στάδιο του Κέντρου εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ουκρανίας για την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας άνθρακα στην περιοχή Donbass, όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη για την παροχή τεχνικών και επιχειρηματικών/χρηματοοικονομικών συμβουλών.

Το πρόγραμμα δράσης 1999 περιλαμβάνει ορισμένα έργα που χαρακτηρίζονται από τη στενή επιχειρησιακή συνεργασία με άλλους χρηματοδότες, περιλαμβανομένων των σχεδίων για τον τραπεζικό τομέα, της αναδιάρθρωσης των μεγάλων επιχειρήσεων και της ενίσχυσης της εποπτικής ικανότητας της NBU, τα οποία προέρχονται από πρωτοβουλίες του ΔΝΤ. Το σχέδιο Tacis για το περιβάλλον στην περιοχή Donetsk θα καλύψει το σκέλος της περιβαλλοντικής διαχείρισης ενός σημαντικού έργου της Διεθνούς Τραπέζης.

Η διαχείριση της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Bistro, που αποσκοπεί στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων μικρής κλίμακας με ποσό μέχρι 100.000 ευρώ, υπάγεται στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Κίεβο και έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα προς το πρόγραμμα Tacis, μέσω της ταχείας και ευέλικτης ανταπόκρισής της, όταν από τη συλλογή τοπικών πληροφοριών αποκαλύπτονται ελπιδοφόρα σχέδια μικρής κλίμακας.

Το πρόγραμμα 1999 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 46 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού

Αναδιάρθρωση και ανάπτυξη επιχειρήσεων

Ενέργεια και περιβάλλον

Bistro

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Αποθεματικό

Σύνολο // 12,0

15,5

8,2

1,8

7,4

1,1

46,0

ουζμπεκισταν

Η μείωση της βιομηχανικής παραγωγής κατά τα τελευταία έτη έπληξε λιγότερο το Ουζμπεκιστάν σε σχέση με τα άλλα ΝΑΚ, χάρη στην αφθονία των φυσικών του πόρων, περιλαμβανομένου του χρυσού και άλλων μετάλλων, αν και η κυβέρνηση προώθησε την αύξηση της παραγωγής τελικών προϊόντων αντί της εξαγωγής πρώτων υλών. Η χώρα διαθέτει, επίσης, πλούσιους ενεργειακούς πόρους (ορυκτά καύσιμα) που την καθιστούν απόλυτα αυτάρκη. Κατά συνέπεια, ήταν ευκολότερο για το Ουζμπεκιστάν να εξασφαλίσει μια θέση στην παγκόσμια αγορά σε σχέση με άλλα ΝΑΚ. Ο γενικός στόχος της ενίσχυσης του Tacis ήταν να στηρίξει τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς, με ειδικούς στόχους τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και της ποιότητας ζωής. Η παρεχόμενη ενίσχυση στηρίζει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης, για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τη διατήρηση σταθερών ρυθμών ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα, παρέχοντας ταυτόχρονα προστασία στις ασθενείς κοινωνικές ομάδες.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Μεταξύ των έργων Tacis που υλοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους στο Ουζμπεκιστάν, περιλαμβάνεται χορήγηση βοήθειας για τη μεταρρύθμιση του Υπουργείου Παιδείας και για τη λειτουργία του Ταμείου του Ουζμπεκιστάν μετά τις ιδιωτικοποιήσεις. Χορηγήθηκε ενίσχυση στην κρατική Ακαδημία για την εκπαίδευση και βελτίωση των ικανοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων, ενισχύθηκε ο Οργανισμός προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, ελέγχθηκε η επιλεξιμότητα επιχειρήσεων για τη χορήγηση κεφαλαίων μετά το στάδιο της ιδιωτικοποίησης και χορηγήθηκε βοήθεια στην Ένωση Τραπεζών να αναπτύξει τον πολιτικό της ρόλο.

Στον τομέα της γεωργίας, το Tacis ξεκίνησε τη δημιουργία κτηματολογίου για τους κατόχους εκμεταλλεύσεων, υλοποίησε ενέργειες επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης για το προσωπικό γεωργικών επιχειρήσεων, συνέβαλε στη βελτίωση της άρδευσης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και στο να μειωθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις στη λίμνη Αράλη και συνέβαλε στη διαδικασία γεωργικής και αγροτικής μεταρρύθμισης στην περιοχή Syrdaria. Άλλα έργα Tacis αφορούσαν:

Τη στήριξη του κέντρου ανάπτυξης ικανοτήτων της αγοράς.

Την παροχή ενίσχυσης για τη βελτίωση του τομέα των τηλεπικοινωνιών.

Την ενίσχυση της κρατικής επιτροπής για την προστασία της φύσης και την προώθηση φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων γεωργικής παραγωγής.

Τη δημιουργία μονάδας επιστημονικής αριστείας και πραγματογνωμοσύνης στην Uzbekneftegas, για να βοηθήσει την επιχείρηση στη διαδικασία αξιολόγησης έργων.

Τη συνέχιση της συνεργασίας για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω του προγράμματος Tempus.

Το Tacis στο πολιτικό πλαίσιο

Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ουζμπεκιστάν πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, τον Σεπτέμβριο. Το Συμβούλιο εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι η εφαρμογή της ΣΕΣΣ θα εξασφαλίσει τη συνοχή ανάμεσα στις διάφορες πτυχές των σχέσεων ΕΕ-Ουζμπεκιστάν, όπως ο πολιτικός διάλογος για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής αμοιβαίου ενδιαφέροντος, για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η συνεργασία και η καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, οι εμπορικές σχέσεις και η οικονομική συνεργασία, η παρεχόμενη βοήθεια βάσει του προγράμματος Tacis και η περιφερειακή συνεργασία. Η συνεργασία την περίοδο 1999/2000 πρέπει να εστιαστεί σε μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών και των επενδύσεων. στον εντοπισμό μέσων για την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στην Κεντρική Ασία, κυρίως μέσω των προγραμμάτων Traceca (διάδρομος μεταφορών Ευρώπης-Υπερκαυκασίας-Ασίας) και Inogate (διακρατικό δίκτυο μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη). εκπόνηση προγράμματος συνεργασίας για την παροχή περαιτέρω ενίσχυσης της διαδικασίας εκδημοκρατισμού και στενή συνεργασία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος Tacis 1996-99 για το Ουζμπεκιστάν, το οποίο εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη τον Σεπτέμβριο 1996, δόθηκε προτεραιότητα στη διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση, στη γεωργία και τη βιομηχανία τροφίμων και στην ανάπτυξη υποδομών.

Διαρθρωτική και θεσμική μεταρρύθμιση: Μέχρι σήμερα, η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων στο Ουζμπεκιστάν επικεντρώθηκε στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της διανομής μετοχών σε προεπιλεγμένους κατόχους, όπως εργατικοί συνεταιρισμοί και βιομηχανικές ενώσεις, μέσω του Ταμείου επενδύσεων σε ιδιωτικοποιούμενες εταιρείες που αποτελεί το σημαντικότερο σκέλος του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων στο Ουζμπεκιστάν. Οι επιχειρήσεις που δημιουργήθηκαν είναι συχνά ανεπαρκώς προσαρμοσμένες για να λειτουργήσουν στο πλαίσιο της μεταβατικής οικονομίας του Ουζμπεκιστάν και ακόμη λιγότερο προσαρμοσμένες για να λειτουργήσουν σε μια ανοιχτή οικονομία της αγοράς. Η διακοπή των σχέσεων με το κράτος στέρησε την πρόσβαση σε κεντρικά ελεγχόμενες υπηρεσίες μάρκετινγκ και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, ενώ εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικοί περιορισμοί στους όρους πρόσβασης στην πίστωση και στο ξένο συνάλλαγμα. Σε ορισμένους τομείς, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικοί έλεγχοι στις τιμές των εισροών ή των εκροών, οι οποίοι επηρεάζουν επίσης την ικανότητα προσαρμογής των παραγωγών στις απαιτήσεις της αγοράς. Σε πολλές περιπτώσεις, η διαχειριστική πρακτική δεν έχει αλλάξει και πολύ μετά τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων.

Η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν έχει καταγράψει την ανάγκη ενός αξιόπιστου συστήματος που να διέπει τις διαδικασίες πτωχεύσεων και εκκαθάρισης. Στο τέλος του 1996, η κυβέρνηση συνέστησε την Επιτροπή Αξιολόγησης της Οικονομικής Φερεγγυότητας (ΕΑΟΦ), στην οποία ανέθεσε ευρείες αρμοδιότητες σε θέματα που αφορούν την εφαρμογή του νόμου του 1994 για τις πρωχεύσεις. Ένα από τα βασικά καθήκοντα της επιτροπής αυτής ήταν η αναθεώρηση της νομοθεσίας και του κανονιστικού πλαισίου, αλλά υπήρξε ελάχιστος πραγματικός έλεγχος των τεχνικά διαθέσιμων διαδικασιών.

Γεωργία και βιομηχανία τροφίμων: Η γεωργία απασχολεί ποσοστό άνω του 40% του ενεργού δυναμικού, ενώ 61% του πληθυσμού ζει σε αγροτικές περιοχές. Απαιτούνται αγροτική μεταρρύθμιση, απασχόληση, βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και παροχή τεχνικής υποστήριξης στους γεωργούς. Η σποραδική ενημέρωση σε θέματα αγορών συνεπάγεται την απώλεια ευκαιριών για την αύξηση του κέρδους των γεωργικών επιχειρήσεων και για εξαγωγές. Δεν έχει ληφθεί σοβαρά υπόψη η περιβαλλοντική επίπτωση των γεωργικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων.

Ανάπτυξη υποδομών: Παρά την αφθονία των ενεργειακών πόρων, η πετροχημική υποδομή του Ουζμπεκιστάν είναι υπανάπτυκτη, με αποτέλεσμα η χώρα να είναι αναγκασμένη να εισάγει ενέργεια και να μην διαθέτει επαρκή έσοδα από εξαγωγές. Απαιτείται η επίτευξη αυτάρκειας και η διαφοροποίηση σε νέες εξαγωγικές αγορές. Το Tacis προωθεί τις τεχνολογίες του Ουζμπεκιστάν, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα και τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα δράσης Tacis για το Ουζμπεκιστάν (της περιόδου 1998-99) περιελάμβανε τα εξής νέα έργα και επεκτάσεις υφισταμένων έργων:

Ενίσχυση της κεντρικής διοίκησης και της δημόσιας διοίκησης, με στρατηγική μεταρρύθμισης και καθορισμό στόχων. Περιλαμβάνει ενέργειες επιμόρφωσης και επανεκπαίδευσης και τη δημιουργία ενός κέντρου διαχείρισης της δημόσιας διοίκησης το οποίο προσαρτάται στην Κρατική Ακαδημία και σε φορείς κοινωνικής ανασυγκρότησης.

Ένα άλλο έργο αφορά τον τομέα της υγείας, με κύριο άξονα τις προληπτικές πολιτικές και προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης, περιλαμβανομένου ενός προγράμματος μακροχρόνιας δράσης που βασίζεται σε νέες μορφές και αρχές χρηματοδότησης και διαχείρισης του τομέα της υγείας, με τη θέσπιση αμοιβής για την παροχή υπηρεσιών, προσανατολισμένου στις συνθήκες της αγοράς και ανταγωνισμού του ιδιωτικού τομέα.

Στήριξη της μεταρρύθμισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης: για να συμβάλει στην εφαρμογή του νέου νόμου του 1997 για την εκπαίδευση, το πρόγραμμα προτείνει την ανάπτυξη ενός λειτουργικού συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με βάση τις ανάγκες της εθνικής, περιφερειακής και των τοπικών αγορών εργασίας. Το έργο θα υλοποιηθεί σε στενή συνεργασία με το τρέχον έργο του Tacis «Συμβολή στη μεταρρύθμιση του Υπουργείου Παιδείας του Ουζμπεκιστάν».

Συμβολή στην ανάπτυξη ΜΜΕ, κυρίως μέσω της στήριξης του Επιμελητηρίου Παραγωγών και Επιχειρηματιών και την παροχή πολιτικού συμβούλου στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή για την οικονομική μεταρρύθμιση και την πολιτική επιχειρήσεων.

Στήριξη των ιδιωτικοποιήσεων μέσω των Ταμείων επενδύσεων σε ιδιωτικοποιούμενες επιχειρήσεις: με βάση το έργο που έχει υλοποιηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 1995, θα παρασχεθούν συμβουλές σχετικά με μέτρα που θα επιτρέψουν τη διαπραγμάτευση μεριδίων των Ταμείων στη δευτερογενή αγορά, θα συμβάλει στη βελτίωση της διαδικασίας επίβλεψης και υποβολής εκθέσεων από τα ταμεία και στη βελτίωση της ικανότητάς τους να ασκούν διαχείριση χαρτοφυλακίου των επιχειρήσεων.

Παροχή βοήθειας μετά την ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων, μέσω της παροχής ειδικής πραγματογνωμοσύνης για επιλεγμένες ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις, και ανάπτυξη ενός φάσματος υπηρεσιών που θα συνεχίσουν να παρέχονται σε εμπορική βάση, όταν θα λήξει η χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Tacis.

Παροχή βοήθειας για την αναδιάρθρωση και εκκαθάριση αφερέγγυων επιχειρήσεων, η οποία θα καλύπτει αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου και την ανάπτυξη μεθόδων και ικανοτήτων κατανόησης των διαδικασιών πτώχευσης και εκκαθάρισης. Λαμβάνει τη μορφή επαγγελματικής εκπαίδευσης δικαστών και ειδικών σε θέματα εκκαθαρίσεων. Το πρόγραμμα Tacis συμβάλλει στην εφαρμογή δοκιμαστικών μεθόδων αναδιάρθρωσης εκτός του προβλεπόμενου νομοθετικού πλαισίου για τις πτωχεύσεις επιχειρήσεων, με στόχο την αποκόμιση αξίας από χρεωμένες επιχειρήσεις και την ανάκτηση των δραστηριοτήτων που είναι δυνατό να διατηρηθούν.

Στήριξη της προσχώρησης του Ουζμπεκιστάν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και της εφαρμογής της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας: η βοήθεια του Tacis θα εστιάζεται στις διαπραγματεύσεις προσχώρησης στον ΠΟΕ, στην ανάπτυξη γενικής εμπορικής πολιτικής σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του ΠΟΕ και της ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των διεθνών υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί μέσω της προσχώρησης στον ΠΟΕ και της σύναψης της ΣΕΣΣ.

Στήριξη της δημοκρατίας, μέσω της βελτίωσης της ικανότητας για παρακολούθηση και σεβασμό των συνταγματικών δικαιωμάτων και της ενίσχυσης του ρόλου του κοινοβουλίου να παράγει και να εγκρίνει νομοθεσία, με την προοπτική της περαιτέρω ανάπτυξης της πολυκομματικής δημοκρατίας στο Ουζμπεκιστάν.

Δημιουργία κτηματολογίου στο Ουζμπεκιστάν: επειδή όλο και περισσότεροι ιδιώτες κάτοχοι εκμεταλλεύσεων αποκτούν δικαιώματα στη γη, είναι αναγκαίο να επεκταθεί η εφαρμογή ενός υφιστάμενου και επιτυχούς πρότυπου έργου Tacis και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Επαγγελματική κατάρτιση και εκπαίδευση γεωργών και προσωπικού γεωργικών επιχειρήσεων: επέκταση έργου.

Παράταση προηγούμενου έργου της Γεωπονικής Σχολής του δημόσιου πανεπιστημίου της Τασκένδης και παραγωγή διδακτικού υλικού και προγραμμάτων γεωργικών σπουδών καθώς και παροχή κατάρτισης.

Άρδευση και διαχείριση γεωργικών εκτάσεων, για την αποτελεσματικότερη χρήση των υδάτινων πόρων, για τη μείωση της ρύπανσης του εδάφους και των υδάτων από τις γεωργικές δραστηριότητες και τις βιομηχανίες μεταποίησης τροφίμων και βελτίωση των μεθόδων διαχείρισης γεωργικών εκμεταλλεύσεων. το έργο αυτό αποτελεί επέκταση ενός προηγούμενου έργου Tacis, σε συνδυασμό με το έργο της Διεθνούς Τραπέζης για τη βελτίωση της βαμβακοπαραγωγής και το πρόγρμμα για τη λίμνη Αράλη.

Σύστημα πληροφόρησης και διαχείρισης γεωργικών αγορών: ένα νέο έργο που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της δημιουργίας ενός συστήματος και μιας εθνικής και περιφερειακής στρατηγικής καθώς και πρότυπης αγοράς χονδρικής πώλησης στην Τασκένδη, για την ανάπτυξη ιδιωτικών δραστηριοτήτων λιανικής πώλησης γεωργικών προϊόντων.

Παροχή βοήθειας για τον ενεργειακό τομέα, με έμφαση στον καθορισμό ενός εθνικού ενεργειακού προγράμματος για τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη και για την εφαρμογή αποτελεσματικών και φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών. Το έργο αυτό θα αποτελέσει βήμα για την ευρύτερη χρησιμοποίηση αποτελεσματικών, φθηνών και φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων καθώς και για την επίλυση των προβλημάτων καθαρισμού των λυμάτων σε πολλές πόλεις του Ουζμπεκιστάν.

Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στην πετροχημική βιομηχανία, μέσω της παροχής βοήθειας για την ανάπτυξη στρατηγικής και προσέλκυσης ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης για την υλοποίηση επιλεγμένων λύσεων.

Εξοικονόμηση ενέργειας με τη βοήθεια πρότυπου έργου συστημάτων μέτρησης της θερμότητας στις εγκαταστάσεις παροχής θέρμανσης και ζεστού ύδατος. Το έργο αποτελεί φυσική επέκταση ενός προηγούμενου έργου ενεργειακής απόδοσης για τα νοικοκυριά και αποσκοπεί στην ανάπτυξη τοπικής ικανότητας κατασκευής εξοπλισμών.

Επέκταση της στήριξης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, που αποτελεί συνέχιση ενός έργου του προγράμματος δράσης του 1996. Το έργο θα παράσχει απευθείας βοήθεια στο Υπουργείο Επικοινωνιών και μέσω του Κέντρου κατάρτισης σε θέματα τηλεπικοινωνιών της Κεντρικής Ασίας, το οποίο έχει ήδη συσταθεί με ενίσχυση του Tacis.

Το πρόγραμμα 1998-99 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσχυση 29 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού

Στήριξη επιχειρήσεων

Παραγωγή, μεταποίηση και διανομή τροφίμων

Ενέργεια

Μεταφορές και τηλεπικοινωνίες

Προγράμματα μικροέργων

Αποθεματικό

Σύνολο // 5,5

6,8

4,5

5,0

1,0

5,2

1,0

29,0

τα συμπληρωματικα προγραμματα του Tacis

Επειδή όλα τα προβλήματα που προσπαθεί να επιλύσει το πρόγραμμα Tacis δεν είναι δυνατό να επιλυθούν σε εθνικό επίπεδο, υλοποιούνται και συμπληρωματικές συνιστώσες του προγράμματος Tacis, όπως τα διακρατικά προγράμματα που καλύπτουν περισσότερες χώρες και παρέχουν ένα φάσμα δυνατοτήτων, συχνά σε αποκεντρωμένη βάση, για τη στήριξη έργων μικρής κλίμακας.

Ορισμένες συνεισφορές του Tacis το 1999

Ανάμεσα στα πολλά έργα αυτού του είδους που ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους, το Tacis:

συνέβαλε στην ανάπτυξη υποδομών μεταφορών μέσω της Κασπίας στην Κεντρική Ασία, με τη βοήθεια του προγράμματος Traceca.

προώθησε υποδομές και τη διαχείριση μεταφοράς ενέργειας μέσω του προγράμματος Inogate.

εκπόνησε μελέτη για τις υποδομές τηλεπικοινωνιών.

ενίσχυσε τη συνεργασία για την καταπολέμηση της ρύπανσης των υδάτων και των περιοχών κοντά στις όχθες των ποταμών Prut και Bug στην Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Μολδαβία.

συνέβαλε στη διαχείριση νέων περιφερειακών περιβαλλοντικών κέντρων στη Ρωσία, τη Γεωργία, την Ουκρανία και τη Μολδαβία.

ανέπτυξε γεωργο-περιβαλλοντικά συστήματα παρακολούθησης.

συνέβαλε στη βελτίωση της ασφάλειας κατά τη διαχείριση πυρηνικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.

συνέβαλε στην άρση των εμπορικών φραγμών στον γεωργικό τομέα.

χρηματοδότησε μελέτες, ώστε να δώσει τη δυνατότητα στην ΕΤΑΑ να χρηματοδοτήσει σημαντικές επενδύσεις.

Διακρατικά προγράμματα

Διακρατικό πρόγραμμα

Το Διακρατικό πρόγραμμα προωθεί δράση στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και του περιβάλλοντος. Από το 1992 έως το 1998, το Tacis πραγματοποίησε αναλήψεις υποχρεώσεων ύψους 340 εκατ. ευρώ περίπου για το Διακρατικό πρόγραμμα, κυρίως για τα δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, για το περιβάλλον, την ανάπτυξη επιχειρήσεων, χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της γεωργίας. Το Διακρατικό πρόγραμμα δράσης 1999 έδωσε προτεραιότητα σε τρεις τομείς: δίκτυα (ενέργειας, μεταφορών και τηλεπικοινωνιών), περιβάλλον και δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις.

Δίκτυα: Τα δίκτυα υποδομών χρειάζονται εκσυγχρονισμό και αναδιάρθρωση, ώστε να αξιοποιηθούν οι νέες εμπορικές δυνατότητες και να διευκολυνθούν οι μεταφορές πρώτων υλών εντός και εκτός των ΝΑΚ. Η ανάπτυξη του εμπορίου εξακολουθεί να αποτελεί βασική προετεραιότητα σε διακρατικό επίπεδο. Τα περισσότερα ΝΑΚ εξακολουθούν να έχουν μικρό επίπεδο εμπορικών συναλλαγών με την ΕΕ. Οι πρώτες ύλες αποτελούν τον κύριο όγκο των εξαγωγών τους σε τρίτες χώρες, ακόμα και στις πλέον βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες. Ο υπερβολικός βαθμός συγκέντρωσης των δικτύων μεταφορών και ενέργειας την περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης περιόρισε τη δυνατότητα πρόσβασης αυτών των χωρών στις αγορές υπό ανταγωνιστικούς και ελεύθερους όρους. Η αναβάθμιση των υποδομών πρέπει να συνοδευτεί με τη σύγκλιση του κανονιστικού πλαισίου προς τα διεθνή πρότυπα. Το κύριο βάρος που δίνεται στα δίκτυα έχει στόχο:

να ενισχύσει τις διασυνδέσεις των δικτύων μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών μεταξύ των ΝΑΚ

τη σύνδεση των δικτύων ενέργειας, μεταφορών και τηλεπικοινωνιών των ΝΑΚ με αυτά της ΕΕ

την ανάκαμψη του διακρατικού εμπορίου και την περαιτέρω διαφοροποίηση των συναλλαγών μέσω νέων αξόνων μεταφορών.

Για τη μακροπρόθεσμη βελτίωση των υποδομών και της περιβαλλοντικής προστασίας απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις κεφαλαίων. Στόχος των έργων Tacis σε αυτό τον τομέα είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες τεχνικές, θεσμικές και οργανωτικές προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση των επενδύσεων. Αυτό απαιτεί υψηλό βαθμό συνεργασίας με τα μεγάλα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Τα βασικά έργα Tacis στον τομέα των δικτύων είναι το Inogate (αποκατάσταση, εκσυγχρονισμός και ορθολογική διαχείριση των αγωγών μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταξύ των ΝΑΚ) και το Traceca (διάδρομος μεταφορών Ευρώπης-Καυκάσου-Ασίας).

Inogate

Το πρόγραμμα Inogate παρέχει τεχνική βοήθεια και κατάρτιση στις χώρες οι οποίες συμμετέχουν στο πρόγραμμα, με στόχο να προωθηθεί η περιφερειακή ολοκλήρωση των συστημάτων αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου και να διευκολυνθεί η μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου τόσο στο εσωτερικό της περιοχής όσο και στις εξαγωγικές αγορές της Ευρώπης. Το Inogate στηρίζει τις προσπάθειες αποκατάστασης, ορθολογικής οργάνωσης και εκσυγχρονισμού των περιφερειακών συστημάτων μεταφορών φυσικού αερίου και πετρελαίου και των συστημάτων εφοδιασμού με προϊόντα διύλισης πετρελαίου. συμβάλλει, επίσης, στην εκτίμηση των πιθανών συμπληρωματικών εναλλακτικών δυνατοτήτων μεταφοράς υδρογονανθράκων από τις περιοχές της Κασπίας και της Κεντρικής Ασίας στις ευρωπαϊκές και δυτικές αγορές.

Το Inogate καλύπτει τέσσερεις βασικούς τομείς τεχνικής βοήθειας: μελέτες αγορών, μελέτες αξιολόγησης πόρων, μελέτες σκοπιμότητας έργου και μελέτες θεσμικού πλαισίου. Ο βασικός στόχος αυτών των δραστηριοτήτων είναι η εκπόνηση προτάσεων έργων μεγάλης κλίμακας και υψηλής φερεγγυότητας, που θα αποτελέσουν τη βάση για επενδύσεις αποκατάστασης των υποδομών και άλλων έργων, τα οποία θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και/ή ιδιώτες επενδυτές.

Δύο είναι οι βασικοί στόχοι του προγράμματος Inogate: η μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Λεκάνη της Κασπίας στους πελάτες στην Ευρώπη και γύρω από τον Εύξεινο Πόντο και η προσέλκυση διεθνών επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό, την αποκατάσταση και την επέκταση των δικτύων μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Δύο καθοριστικής σημασίας γεγονότα για το πρόγραμμα Inogate το 1999 απετέλεσαν σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτών των στόχων. Το ένα ήταν η μονογράφηση μιας γενικής συμφωνίας στις Βρυξέλλες, τον Φεβρουάριο. Η συμφωνία αυτή δημιούργησε ενιαίο νομικό και διοικητικό πλαίσιο που διευκολύνει τη συνεργασία ανάμεσα σε όλα τα ΝΑΚ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες συμμετέχουν στη μεταφορά ενέργειας. Εξασφάλισε, επίσης, το πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των δικτύων αγωγών, γεγονός που θα επιφέρει οικονομικά πλεονεκτήματα για όλες τις χώρες της περιοχής.

Το δεύτερο σημαντικό γεγονός ήταν η σύνοδος κορυφής για το Inogate, που πραγματοποιήθηκε στο Κίεβο τον Ιούλιο, στην οποία συμμετείχαν περίπου 50 αντιπροσωπείες από διάφορες χώρες και από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλους διεθνείς οργανισμούς. Έλαβαν επίσης μέρος η Ρουμανία και η Βουλγαρία.

Το Inogate πραγματοποίησε, επίσης, μελέτες σκοπιμότητας για έργα αποκατάστασης περιφερειακών υποδομών μεταφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου και για τη διέλευση των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω της Κασπίας Θάλασσας με στόχο:

την αποτροπή της περαιτέρω υποβάθμισης της κρίσιμης κατάστασης των εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου και την αποκατάσταση της επιχειρησιακής ικανότητας, μέσω της δημιουργίας σταθμών σε κρίσιμα μεθοριακά σημεία παράδοσης και μέτρησης, με ιδιαίτερη προσοχή στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης περιφερειακής σημασίας.

τη συμβολή στην αξιολόγηση των πόρων των συμμετεχουσών χωρών σε υδρογονάνθρακες και στην εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης των φυσικών πόρων συμβατών με διεθνή πρότυπα της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου.

την αξιολόγηση εναλλακτικών οδών εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στις αγορές της Δυτικής, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου κάτω από τον πυθμένα της Κασπίας και από τις ερήμους στις ανατολικές ακτές της και, στη συνέχεια, η ανάπτυξη οδών μεταφοράς τους στις διεθνείς αγορές, αποτελεί μία από τις βασικές προκλήσεις της Ευρώπης στην αρχή του 21ου αιώνα, διότι η Ευρώπη -η διευρυμένη ΕΕ του αύριο και οι γειτονικές βαλκανικές χώρες- θα αποτελούν τους βασικούς πελάτες αυτών των νέων ενεργειακών πηγών. Η ασφάλεια των προμηθειών και η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών αποτελούν βασικά στοιχεία της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ. Όμως, ο στόχος δεν είναι μόνο η μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου στις αγορές της ΕΕ, αλλά και να εξασφαλιστεί ότι ο ενεργειακός τομέας δεν θα αποτελεί πλέον εν δυνάμει πηγή συγκρούσεων. Αντίθετα, θα πρέπει να αποτελέσει το μέσο για την κατάργηση των φραγμών, για το άνοιγμα των συνόρων και για την ευημερία μιας περιοχής που έχει υποφέρει πολύ, αλλά η οποία μπορεί να αποκομίσει τεράστια οφέλη αν συνειδητοποιήσει τις δυνατότητες που διαθέτει.

Η έγκριση του στόχου του προγράμματος Inogate

Στην κοινή δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν και της Γεωργίας του Ιουνίου 1999 αναφέρεται: «Πιστεύουμε ότι οι ασφαλείς οδοί εξαγωγής του πετρελαίου και φυσικού αερίου της Κασπίας θα αποτελέσει καθοριστικό στοιχείο για τη μελλοντική ευημερία της περιοχής, για την πραγματοποίηση επενδύσεων από ξένες εταρείες για την εκμετάλλευση αυτών των αποθεμάτων και για τις διεθνείς αγορές. Κατά συνέπεια, είναι εύλογη και επιθυμητή η κατασκευή πολλαπλών αγωγών μεταφοράς, υπό τον όρο ότι οι αποφάσεις για την επιλογή των συγκεκριμένων οδών μεταφοράς και ο χρόνος λήψης αυτών των αποφάσεων θα πρέπει να διέπονται από εμπορικά κριτήρια για τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. Επίσης, δίνουμε μεγάλη σημασία στην αποκατάσταση των υφισταμένων δικτύων αγωγών».

Το Inogate επιτυγχάνει τη διεθνή συνεργασία συγκεντρώνοντας εμπειρογνώμονες οι οποίοι επεξεργάζονται από κοινού τα λεπτομερή στοιχεία της αποκατάστασης των υποδομών μεταφορών, τους τρόπους χρηματοδότησης αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου και της δημιουργίας θεσμικού πλαισίου που θα διέπει τη διαχείρισή τους. Η συγκέντρωση εμπειρογνωμόνων διαφορετικών εθνικοτήτων, με στόχο την ανάπτυξη κοινών δραστηριοτήτων αποδεικνύει ότι πρωτοβουλίες σαν το πρόγραμμα Inogate και το συναφές πρόγραμμα Traceca εξέρχονται από τα καθαρά τεχνικά τους πλαίσια. Γίνονται βήματα ανταλλαγής απόψεων και διαμόρφωσης νέων αντιλήψεων. Οι ανθρώπινες επαφές μέσω αυτών των προγραμμάτων είναι εξίσου σημαντικές με την τεχνική πραγματογνωμοσύνη την οποία παρέχουν.

Traceca

Το Traceca έχει στόχο την ανάπτυξη εμπορικού διαδρόμου μεταφορών στον άξονα Ανατολής-Δύσης, από την Κεντρική Ασία, μέσω της Κασπίας, του Καυκάσου και του Εύξεινου Πόντου στην Ευρώπη. Το πεδίο του προγράμματος επεκτείνεται, ώστε να επωφεληθούν και η Μογγολία, η Ουκρανία και η Μολδαβία. Ανταποκρίνεται στη συνολική στρατηγική της ΕΕ για τις χώρες αυτές και αποσκοπεί στη στήριξη της πολιτικής και οικονομικής τους ανεξαρτησίας, αυξάνοντας την ικανότητά τους να αποκτήσουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αγορές μέσω εναλλακτικών οδών μεταφοράς. Επίσης, ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη περιφερειακή συνεργασία ανάμεσα στις συνεργαζόμενες χώρες. Μέχρι σήμερα, το Traceca έχει χρηματοδοτήσει 25 έργα τεχνικής βοήθειας (αξίας 35 εκατ. ευρώ) και 11 επενδυτικά έργα για την αποκατάσταση υποδομών μεταφορών (47 εκατ. ευρώ). Το πρόγραμμα Traceca έχει συμβάλει στη στενότερη συνεργασία και τον διάλογο ανάμεσα σε κυβερνητικούς φορείς, γεγονός που συνέβαλε στη σύναψη συμφωνιών με στόχο να κρατηθούν τα μεταφορικά έξοδα σε ανταγωνιστικά επίπεδα και έχει καταβάλει προσπάθειες για την απλούστευση των διατυπώσεων διέλευσης των συνόρων. Έχουν συναφθεί, επίσης, συμφωνίες για την αποστολή μεγάλων ποσοτήτων εμπορευμάτων μέσω του διαδρόμου Traceca, γεγονός που αποτελεί αναγνώριση ότι η οδός αυτή είναι η συντομότερη και εν δυνάμει η ταχύτερη και φθηνότερη οδός από την Κεντρική Ασία στους λιμένες βαθέων υδάτων οι οποίοι είναι συνδεδεμένοι με τις παγκόσμιες αγορές. Η τεχνική βοήθεια που παρέχεται μέσω του προγράμματος Traceca έχει συμβάλει στην προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων από τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, στα οποία περιλαμβάνονται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (με αναλήψεις υποχρεώσεων για μεγάλα έργα που υπερβαίνουν τα 250 εκατ. US$) και η Διεθνής Τράπεζα (40 εκατ. US$). Στα επιτεύγματα του προγράμματος Traceca κατά τη διάρκεια του 1999 περιλαμβάνονται:

Τον Ιούνιο άρχισε η επαναλειτουργία της πορθμειακής σύνδεσης Μπακού-Ακτάου. Είναι δυνατό να πραγματοποιείται πλέον επείγουσα μεταφορά από το Μπακού για τις πετρελαιοπηγές του Καζακστάν και άλλες μεταφορές εμπορευμάτων μέσων αυτών των λιμένων με την ελάχιστη δυνατή καθυστέρηση. Έχουν προχωρήσει ικανοποιητικά τα έργα αποκατάστασης των λιμενικών εγκαταστάσεων στο Ακτάου, έτσι ώστε να καταστούν δυνατές οι συνδυασμένες πορθμειακές και σιδηροδρομικές μεταφορές, που θα αρχίσουν ενδεχομένως το 2000. Η επαναλειτουργία αυτής της υπηρεσίας πραγματοποιήθηκε μετά τη συνάντηση των Υπουργών Μεταφορών της Γεωργίας, του Αζερμπαϊτζάν και του Καζακστάν και αντιπροσώπων του προγράμματος Traceca στο Ακτάου, στις αρχές Ιουνίου, κατά την οποία συμφωνήθηκαν οι όροι λειτουργίας αυτής της υπηρεσίας.

Τον Απρίλιο, οι Πρόεδροι του Αζερμπαϊτζάν, της Γεωργίας και της Ουκρανίας παρέστησαν στα εγκαίνια του τερματικού σταθμού μεταφοράς πετρελαίου της Supsa και του σταθμού συνδυασμένων σιδηροδρομικών-πορθμειακών μεταφορών του Πότι της Γεωργίας, σηματοδοτώντας την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου Traceca για τον σχεδιασμό και την κατασκευή εγκαταστάσεων συνδυασμένων σιδηροδρομικών-θαλάσσιων μεταφορών στον λιμένα του Πότι.

Μεταφορές και τηλεπικοινωνίες: Εκτός από το Traceca, το Tacis χρηματοδότησε και άλλα έργα στον τομέα των μεταφορών:

Τους διαδρόμους αερομεταφορών του Νότιου Δακτυλίου, που προωθούν την ασφάλεια και την αποτελεσματική λειτουργία αερομεταφορών στην περιοχή της Νότιας Περιφερειακής Οδού: πρόκειται για το δεύτερο στάδιο έργου παροχής μαθημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης σε επιλεγμένους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας από τις χώρες της περιοχής και παροχής πραγματογνωμοσύνης για την εσωτερική αεροπλοία.

Διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΕΔ): ενθάρρυνση των δυτικών ΝΑΚ που χρησιμοποιούν τους διαδρόμους II και IX των διευρωπαϊκών δικτύων και της πανευρωπαϊκής περιοχής μεταφορών της Μαύρης Θάλασσας (PETrA), να συμμετάσχουν στους μηχανισμούς των ΔΕΔ, και κυρίως στη γραμματεία του δικτύου εκτίμησης των αναγκών των μεταφορών (TINA). Το έργο καλύπτει επίσης την παροχή κατάρτισης σε θέματα μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων.

Τυποποίηση και πιστοποίηση συστημάτων τηλεπικοινωνιών: επέκταση ενός προηγούμενου διακρατικού έργου βάσει του οποίου δημιουργήθηκαν κέντρα ελέγχου, ώστε να ικανοποιηθούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τον έλεγχο και την πιστοποίηση του τερματικού εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Περιβάλλον: Τα ΝΑΚ αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τα περιβαλλοντικά θέματα σε διακρατικό επίπεδο, λαμβάνοντας στήριξη από το πρόγραμμα. Τα περισσότερα από τα σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν, κυρίως αυτά που αφορούν τη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων, έχουν διακρατικό χαρακτήρα και απαιτούν τη συνεργασία μεταξύ αυτών των χωρών. Η βελτίωση των περιβαλλοντικών προτύπων έχει μεγάλη σημασία, όχι μόνο για κοινωνικούς λόγους και για λόγους προστασίας της υγείας, αλλά και επειδή απαιτείται η εφαρμογή διεθνών περιβαλλοντικών προτύπων για την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου. Συχνά, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα απαιτούν τη συμμόρφωση με τα διεθνή περιβαλλοντικά πρότυπα πριν προβούν στη χρηματοδότηση έργων. Η βελτίωση των ενεργειακών δικτύων συνεπάγεται και την εξέταση στρατηγικών ενεργειακής απόδοσης, που είναι εξαιρετικά σημαντικές στα ΝΑΚ, όπου οι ξεπερασμένες τεχνολογίες και πρακτικές, όπως και οι ακατάλληλες πολιτικές τιμολόγησης, αποτελούν τις βασικές αιτίες σπατάλης ενέργειας.

Τα περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν εντοπισθεί μέσω της ανάπτυξης των εθνικών περιβαλλοντικών προγραμμάτων δράσης (ΕΠΠΔ) με τη στήριξη του Tacis. Πρέπει πλέον να μετατοπισθεί το κέντρο βάρους στην αναζήτηση λύσεων μέσω της εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων και της πραγματοποίησης επενδύσεων με τοπική και διεθνή χρηματοδότηση.

Το σχέδιο δημιουργίας Περιφερειακών Περιβαλλοντικών Κέντρων απορρέει από διεθνείς συμφωνίες (κυρίως τη δήλωση των Υπουργών Περιβάλλοντος στη Σόφια το 1995) και υλοποιείται σε συντονισμό με παράλληλες προσπάθειες άλλων χρηματοδοτών, περιλαμβανομένων των ΗΠΑ. Το 1999 άρχισε το τρίτο στάδιο αυτής της πρωτοβουλίας που καθιστά τα Κέντρα αυτά ανεξάρτητους, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και παρέχει στις κεντρικές και τοπικές διοικήσεις ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφόρηση για περιβαλλοντικά θέματα και στην παροχή συμβουλών. Το πρόγραμμα Tacis χρηματοδοτεί και το κόστος λειτουργίας των κέντρων και τις δραστηριότητες των έργων. Σχεδιάζεται η δημιουργία ενός νέου κέντρου που θα καλύπτει την Κεντρική Ασία.

Στον τομέα του περιβάλλοντος, όπως και στον τομέα των υποδομών, πολλά από τα σχεδιαζόμενα έργα είναι τεράστια, και απαιτούν προϋπολογισμούς που υπερβαίνουν κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους του προγράμματος Tacis. Κατά συνέπεια, μεγάλο μέρος των κεφαλαίων που προορίζονται για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων βελτίωσης του περιβάλλοντος θα συνδεθούν με επενδυτικά έργα άλλων χρηματοδοτών και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Με τον τρόπο αυτό, το πρόγραμμα Tacis μπορεί να προετοιμάσει το έδαφος για επενδύσεις, μέσω της διενέργειας μελετών σκοπιμότητας και της υλοποίησης πρότυπων έργων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση μεγαλύτερων έργων που χρηματοδοτούνται από άλλες πηγές.

Στο πλαίσιο του Tacis πραγματοποιήθηκε έργο ελέγχου τροφίμων, ανταποκρινόμενο στις ανησυχίες που εκφράζονται σχετικά με το περιβάλλον, την υγεία και την ασφάλεια στην Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία, μετά τη βιομηχανική ρύπανση που προκλήθηκε από το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ. Το έργο συμβάλλει στη δημιουργία εθνικών σχεδίων για τη χρησιμοποίηση της μεθόδου ανάλυσης κινδύνου και κρισίμων σημείων ελέγχου (HACCP) και πρότυπων εργασιών σε τρεις εγκαταστάσεις μεταποίησης τροφίμων, οι οποίες στη συνέχεια θα πιστοποιηθούν από έναν αναγνωρισμένο από την ΕΕ οργανισμό.

Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Το Tacis έχει στόχο να ενισχύσει την ικανότητα των ΝΑΚ να αντιμετωπίσουν με αποτελεσματικότητα τα θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, με την παροχή ειδικής τεχνικής βοήθειας και τη λήψη των κατάλληλων μέτρων. Αυτό θα αυξήσει τη συνεργασία ανάμεσα στα ΝΑΚ και ανάμεσα στις χώρες αυτές και στην ΕΕ και αποτελεί ζωτικής σημασίας συμπλήρωμα των μέτρων που αποσκοπούν στην ανάπτυξη του εμπορίου. Μέχρι σήμερα, το κύριο βάρος δινόταν στην καταπολέμηση της παράνομης παραγωγής και διακίνησης ναρκωτικών στις περιοχές του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας.

Το Διακρατικό πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, δράσεις για τη στήριξη των επιχειρήσεων. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το γραφείο της ΕΕ για την παροχή κατάρτισης στον τραπεζικό τομέα και παροχής συμβουλών σε θέματα αναδιάρθρωσης (EBTRA II) παρέσχε υπηρεσίες επαγγελματικής κατάρτισης και συμβουλών στον τραπεζικό τομέα κατά τη διάρκεια του 1999, με τη βοήθεια σεμιναρίων, συνεδρίων πρακτικής εργασίας και διασκέψεων. Συμβάλλει, επίσης, στην επικαιροποίηση και διάδοση εκπαιδευτικού υλικού, το οποίο παρήχθη κατά την εφαρμογή του προηγούμενου έργου EBTRA, και στην ενίσχυση του δικτύου χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που αναπτύχθηκε με χρηματοδότηση του Tacis. Παρέχει βοήθεια στις ενώσεις τραπεζών να αναπτυχθούν σε πραγματικά ανεξάρτητα, δημοκρατικά και αντιπροσωπευτικά ιδρύματα και να δημιουργήσουν καλύτερες επαγγελματικές σχέσεις μεταξύ των ενώσεων τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αντίστοιχων ενώσεων στα ΝΑΚ. Το EBTRA II ενισχύει ιδρύματα επαγγελματικής κατάρτισης σε χρηματοοικονομικά θέματα και ενώσεις τραπεζών που συμμετέχουν ήδη στο πρόγραμμα Tacis.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο Διακρατικό πρόγραμμα δράσης επωφελείται από τη βασική ώθηση που δίνουν τα προγράμματα Inogate και Traceca, αναπτύσσοντας συνδέσεις για τις υποδομές μεταφορών και ενέργειας στο εσωτερικό των ΝΑΚ και μεταξύ αυτών των χωρών και της ΕΕ. Ένα ακόμη έργο στον τομέα των δικτύων μεταφορών αποσκοπεί στη βελτίωση του συστήματος ασύρματης ναυσιπλοίας στον Εύξεινο Πόντο. Στον τομέα του περιβάλλοντος, έχουν περιληφθεί τρία έργα: ένα κοινό έργο διαχείρισης ποταμών, για τη μείωση της ρύπανσης των υδάτων των ποταμών Seversky Donez (Ρωσία / Ουκρανία), Tobol (Ρωσία / Καζακστάν), Kura (Γεωργία / Αζερμπαϊτζάν) και Pripyat (Λευκορωσία / Ουκρανία). η χρηματοδότηση του σταδίου II των εθνικών προγραμμάτων περιβαλλοντικής δράσης (ΕΠΠΔ) σε κάθε ένα από τα ΝΑΚ, στα οποία εφαρμόζονται περιβαλλοντικά προγράμματα. τέλος, έργο διατήρησης της βιοποικιλότητας στην περιοχή του δυτικού Tien Shen θα ενισχύσει την ικανότητα διαχείρισης των φυσικών πόρων της Κιργιζίας, του Καζακστάν και του Ουζμπεκιστάν. Στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, το Tacis θα στηρίξει ενέργειες που αποσκοπούν στην καταπολέμηση της παραγωγής και παράνομης διακίνησης ναρκωτικών. Επιπλέον, θα εξετασθεί η δυνατότητα χρηματοδότησης έργων στους τομείς της μετανάστευσης και της καταπολέμησης της νομιμοποίησης παράνομου χρήματος.

Το Διακρατικό πρόγραμμα δράσης του 1999 χρηματοδοτήθηκε με μη επιστρεπτέα ενίσχυση της ΕΕ ύψους 31 εκατ. ευρώ, το οποίο κατανέμεται ως εξής στους ακόλουθους τομείς (σε εκατ. ευρώ):

Δίκτυα:

Ενέργειας - Inogate

Μεταφορών και τηλεπικοινωνιών - Traceca

Περιβάλλοντος

Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις

Σύνολο //

10,0

9,0

8,5

3,5

31,0

Πυρηνική ασφάλεια

Λόγω του ατυχήματος του Τσέρνομπιλ, η ΕΕ έχει δώσει μεγάλη προσοχή στο ζήτημα της πυρηνικής ασφάλειας στην Κεντρική Ευρώπη και στα ΝΑΚ. Πολλοί από τους αντιδραστήρες οι οποίοι βρίσκονται σε λειτουργία στην περιοχή είναι παλιάς τεχνολογίας και οι προδιαγραφές ασφάλειας και το κανονιστικό πλαίσιο στις χώρες αυτές δεν θεωρείται ότι ανταποκρίνονται στα υψηλότερα πρότυπα. Από την έναρξη της εφαρμογής του προγράμματος Tacis έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα σημαντικά ποσά, σχεδόν 700 εκατ. ευρώ, σε προγράμματα πυρηνικής ασφάλειας στις τέσσερεις χώρες στις οποίες λειτουργούν πυρηνικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής (Ρωσία, Ουκρανία, Αρμενία και Καζακστάν). Οι δραστηριότητες του Tacis έχουν επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση δύο διαφορετικών καταστάσεων: πρώτον, όσον αφορά τις νεότερες εγκαταστάσεις, οι οποίες είναι δυνατό να αναβαθμιστούν με βάση τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας, η ενίσχυση του Tacis αποσκοπούσε στην προώθηση αυτής της διαδικασίας. Δεύτερον, για τις παλαιότερες μονάδες, των οποίων η λειτουργία πρέπει να σταματήσει, το Tacis συνέβαλε στον σχεδιασμό της παύσης της λειτουργίας και στη διασφάλιση επαρκούς ασφάλειας μέχρι να ολοκληρωθεί η οριστική παύση της λειτουργίας τους.

Είναι σαφές ότι οι εργασίες αυτές απαιτούν τεράστιες δαπάνες και την εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ηλεκτρικής ενέργειας για τις χώρες εκείνες που εξαρτώνται από πυρηνικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Οι χρηματοδοτήσεις που χορηγούνται μέσω του προγράμματος Tacis αντιπροσωπεύουν ένα ελάχιστο ποσοστό των συνολικών αναγκών. Παρόλ` αυτά, με την ενθάρρυνση της ανταλλαγής πληροφοριών στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και στα ΝΑΚ (μέσω των συνδέσεων με το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας Phare), όλες οι χώρες που διαθέτουν πυρηνικούς αντιδραστήρες σοβιετικής τεχνολογίας σε λειτουργία μπορούν να επωφεληθούν από δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το Tacis. Οι προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για τον παροπλισμό των αντιδραστήρων του Τσέρνομπιλ, στις οποίες συμμετέχουν και άλλες χώρες εκτός από τις ευρωπαϊκές, λαμβάνουν σημαντική χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Tacis. Το 1999, το ποσό της χρηματοδότησης αυτής ανήλθε σε 40 εκατ. ευρώ για το Ταμείο προστατευτικού περιβλήματος του Τσέρνομπιλ, η διαχείριση του οποίου ασκείται από την ΕΤΑΑ, και διατέθηκαν συμπληρωματικά κεφάλαια του Tacis για τα έργα που απαιτούνται πριν από την παύση της λειτουργίας.

Το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας Tacis του 1999 επικεντρώθηκε σε έναν περιορισμένο αριθμό δράσεων μεγάλης κλίμακας, κυρίως μέσω της παροχής επιτόπου βοήθειας, του σχεδιασμού της ασφάλειας, της στήριξης των κανονιστικών αρχών, της διαχείρισης χρησιμοποιημένου πυρηνικού καυσίμου και των ραδιενεργών αποβλήτων και τη στήριξη της υλοποίησης του μνημονίου συμφωνίας για το κλείσιμο του Τσέρνομπιλ:

Περαιτέρω ενίσχυση για τον παροπλισμό των αντιδραστήρων 1, 2 και 3 στην πυρηνική μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Τσέρνομπιλ. Από τους προϋπολογισμούς 1995/96 του Tacis διατέθηκε ποσό 38,5 εκατ. ευρώ για την ανάκτηση στερεών αποβλήτων, και για εγκαταστάσεις επεξεργασίας και διάθεσης που απαιτούνται για την προετοιμασία του παροπλισμού των μονάδων. Το 1999 προβλέφθηκε η χορήγηση κεφαλαίων για τη «βραχύβια εγκατάσταση διάθεσης αποβλήτων» και για την παράταση της σύμβασης της ΕΕ/Ουκρανίας για την ομάδα επιτόπου παροχής βοήθειας στο Τσέρνομπιλ (OSAT), η οποία επιβλέπει τα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα και συντονίζει τα έργα παροπλισμού που χρηματοδοτούνται από άλλους χορηγούς.

Έργα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στη βορειοδυτική Ρωσία, όπου το χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο από υποβρύχια και από παγοθραυστικά και τα ραδιενεργά απόβλητα εγκυμονούν μεγάλο κίνδυνο για τους πληθυσμούς των αρκτικών περιοχών και για το περιβάλλον. Το έργο έχει στόχο να παράσχει στη Ρωσία την αναγκαία τεχνική βοήθεια για να επικαιροποιήσει τη στρατηγική της και να επανεξετάσει την εφαρμογή της και για να συμβάλει στη σύνταξη μελετών σκοπιμότητας για την αποκατάσταση των περιοχών Gremikha και του κόλπου Andreeva.

Συνέχιση της παροχής επιτόπου βοήθειας στη Ρωσία και στην Ουκρανία, για να εξασφαλιστεί η ολοκλήρωση όλων των δραστηριοτήτων που άρχισαν να υλοποιούνται στο πλαίσιο προηγούμενων προγραμμάτων, και κυρίως η κατάλληλη παρακολούθηση της υλοποίησης προηγούμενων έργων προμήθειας εξοπλισμού.

Το πρόγραμμα αυτό ήταν περιορισμένου μεγέθους σε σύγκριση με τα προγράμματα των προηγούμενων ετών, λόγω των δεσμεύσεων της ΕΕ για το Ταμείο προστατευτικού περιβλήματος του Τσέρνομπιλ, και λόγω της βούλησης να μην προστεθούν νέα έργα σε περιοχές στις οποίες υπήρχε καθυστέρηση κατά την υλοποίηση προηγούμενων προγραμμάτων. Η χορήγηση ποσού 23 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας Tacis 1999 εγκρίθηκε μόλις τον Δεκέμβριο 1999.

Διασυνοριακή συνεργασία

Το πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας Tacis (ΔΣΣ) χρηματοδοτεί δραστηριότητες διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των ΝΑΚ και της ΕΕ και μεταξύ των ΝΑΚ και των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης (ΧΚΕ). Εστιάζεται σε δραστηριότητες οι οποίες έχουν επίπτωση και από τις δύο πλευρές συνόρων και οι οποίες χρηματοδοτούνται από εταίρους σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο στην ΕΕ ή στις ΧΚΕ, και συμπληρώνουν άλλα προγράμματα της ΕΕ στον ίδιο τομέα, όπως το Phare και το Interreg. Η ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας συμβάλλει στη διασφάλιση της σταθερότητας -κυρίως όταν υπάρχουν εξαιρετικά μεγάλες διαφορές ως προς το βιοτικό επίπεδο από τις δύο πλευρές των συνόρων. Η ανάπτυξη αποτελεσματικών μεθοριακών ελέγχων είναι επίσης σημαντική και οι διασυνοριακές επαφές παρέχουν, επίσης, τη δυνατότητα αντιμετώπισης εκτενών και σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων στις παραμεθόριες περιοχές. Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα εστιάζεται στη στήριξη έργων διέλευσης των συνόρων, περιβαλλοντικών και οικονομικών έργων και μικρών τοπικών έργων. Βάσει του προγράμματος ΔΣΣ, η στήριξη μπορεί να λαμβάνει τη μορφή παροχής συμβουλών, κατάρτισης, εκπαιδευτικών επισκέψεων, υποδομών και εξοπλισμού. Κατά περίπτωση, ο εντοπισμός και η προετοιμασία δραστηριοτήτων πραγματοποιούνται σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Οι εθνικές αρχές θα εξακολουθήσουν να έχουν την αρμοδιότητα της υλοποίησης δραστηριοτήτων εθνικής σημασίας, όπως η διέλευση των συνόρων.

Διέλευση συνόρων: Για να εξαλειφθούν οι υπερβολικές καθυστερήσεις απαιτείται προσέγγιση που να συνδυάζει τη διαχείριση της κυκλοφορίας με τον εκτελωνισμό εμπορευμάτων στα σύνορα και τη διέλευση ιδιωτών ταξιδιωτών -περιλαμβανομένων των διαδικασιών μετανάστευσης, των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων, της λήψης προληπτικών μέτρων και των συνδέσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές των συνόρων. Έχουν προκηρυχθεί προσκλήσεις υποβολής προσφορών για την παροχή εργασιών, επίβλεψης και προμηθειών, σύμφωνα με τις νέες διαδικασίες οι οποίες αναθέτουν πολύ περισσότερες αρμοδιότητες στα ΝΑΚ. Υλοποιούνται μελέτες σκοπιμότητας για τη λεπτομερή προετοιμασία των νέων σημείων διέλευσης των συνόρων, όπως στο σημείο διέλευσης των συνόρων μεταξύ Πολωνίας και Λευκορωσίας στο Brest-Terespol, που παρουσιάζει κυκλοφοριακή συμφόρηση.

Περιβάλλον: Εκτός από την προφανή ανάγκη διασυνοριακής συνεργασίας για την καταπολέμηση της ρύπανσης και τη βελτίωση της διατήρησης του περιβάλλοντος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι ίδιες οι κυβερνήσεις των ΝΑΚ έχουν εκδηλώσει πολιτικό ενδιαφέρον για το περιβάλλον και όλοι τους επισημαίνουν ότι τα περιβαλλοντικά θέματα πρέπει να αποτελέσουν τη βασική συνιστώσα του προγράμματος Tacis ΔΣΣ.

Οικονομία: Υπάρχει συχνά τεράστια διαφορά βιοτικού επιπέδου ανάμεσα σε δύο χώρες που έχουν κοινά σύνορα. Για τον λόγο αυτό, μία από τις προτεραιότητες του προγράμματος Tacis ΔΣΣ είναι η ενίσχυση της συνεργασίας ανάμεσα σε τοπικές κοινότητες και σε επιχειρήσεις και από τις δύο πλευρές των συνόρων, για να θέσουν τις βάσεις μιας βιώσιμης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό είναι η συνεργασία και η ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων μεταξύ κοινοτήτων και επιχειρήσεων, η οποία θα συμβάλει στην ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας των περιοχών, εφόσον συνδυαστεί με τη δημιουργία διασυνδέσεων ανάμεσα σε παραμεθόρια δίκτυα και με τη βελτίωση του οικολογικού περιβάλλοντος.

Μικρά έργα: Το πρόγραμμα Tacis ΔΣΣ στηρίζει τη διασυνοριακή συνεργασία σε επίπεδο τοπικών και περιφερειακών αρχών, με τη συμμετοχή τοπικών κοινοτήτων στις παραμεθόριες περιφέρειες στα δυτικά σύνορα των ΝΑΚ, που αποτελεί σημαντικό μέσο για τη βελτίωση των διασυνοριακών σχέσεων σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων.

Πρόγραμμα δράσης

Το τελευταίο πρόγραμμα Tacis διασυνοριακής συνεργασίας (του 1999) περιελάμβανε τα ακόλουθα νέα έργα:

Σημεία διέλευσης των συνόρων:

Ρωσία -από το Καλίνιγκραντ στη Λιθουανία και την Πολωνία και μεταξύ του Ivangorod και Narva στην Εσθονία. Και τα τρία αυτά σημεία διέλευσης έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να βελτιωθεί η πρόσβαση στο Καλίνιγκραντ, ενόψει της πιθανής προσχώρησης των γειτονικών χωρών στην ΕΕ κατά τα επόμενα έτη, και για να ενταχθούν στην «οδό της Βαλτικής» που αποτελεί έναν από τους άξονες των διευρωπαϊκών δικτύων.

Ουκρανία -ολοκλήρωση του σημείου διέλευσης του Jagodin.

Μολδαβία -ολοκλήρωση της επένδυσης στο σημείο διέλευσης Leushen και έναρξη των έργων στο σημείο διέλευσης Giurgiulesti στα σύνορα μεταξύ Μολδαβίας, Ρουμανίας και Ουκρανίας.

Περιβάλλον:

Μείωση της ρύπανσης των υδάτων στη λεκάνη του ποταμού Niemen, ανάμεσα στη Λευκορωσία και τη Λιθουανία, για να εξασφαλιστεί η ασφαλής υδροδότηση.

Βελτίωση του διασυνοριακού συστήματος διατήρησης της φύσης στη Verkhovyna, στα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας, με στόχο τη διατήρηση της εξαιρετικά πλούσιας βιοποικιλότητας και του τοπίου της περιοχής.

Ανθρώπινο δυναμικό:

Ανάπτυξη διασυνοριακού τουρισμού στη ρωσική περιοχή Μπάρεντς, για να ενθαρρυνθεί η βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της περιοχής.

Το πρόγραμμα του 1999 έλαβε μη επιστρεπτέα ενίσυχση 20 εκατ. ευρώ, η οποία κατανέμεται ως εξής (σε εκατ. ευρώ):

Σημεία διέλευσης συνόρων

Περιβάλλον

Ανθρώπινο δυναμικό

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Σύνολο // 12,0

3,4

1,1

3,5

20,0

Προγράμματα έργων μικρής κλίμακας

Το Tacis υλοποιεί επίσης προγράμματα έργων μικρής κλίμακας (ΠΕΜΚ) που αποτελούν μηχανισμούς συνένωσης μικρότερων έργων παρόμοιου τύπου κάτω από μία κοινή στέγη, μέσω ενδιάμεσων μηχανισμών εκτέλεσης έργων. Επιτρέπουν στο Tacis να παρέχει βοήθεια προσαρμοσμένη σε ειδικές ανάγκες με υψηλό βαθμό ειδίκευσης, για την αντιμετώπιση ειδικών αναγκών σε τοπικό επίπεδο, που έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα προς τη βοήθεια του τύπου «από την κορυφή προς τη βάση», η οποία παρέχεται μέσω των κυβερνήσεων και κυβερνητικών οργανισμών. Αποδέκτες αυτών των έργων είναι συχνά κυβερνητικοί οργανισμοί, τοπικές αρχές, οργανώσεις ή ιδρύματα αυτοβοήθειας. Η ενίσχυση καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων και προσεγγίσεων, από την παροχή πολιτικών συμβουλών σε υψηλό επίπεδο μέχρι τις ανταλλαγές εκπαιδευτικών, από τη στήριξη οικονομικά ασθενών ομάδων του πληθυσμού μέχρι τη μεταφορά τεχνογνωσίας στη διαχείριση αστικών αποβλήτων, και από την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα μέχρι την επιστημονική συνεργασία. Η διαχείριση ορισμένων από τα έργα αυτά ασκείται από τις Αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα ΝΑΚ και ορισμένων άλλων από τις Υπηρεσίες της Επιτροπής στις Βρυξέλλες. Το κοινό στοιχείο, όμως, αυτών των έργων είναι ότι ο μηχανισμός του Tacis έχει την ευελιξία να υλοποιεί έργα με βάση τις πραγματικές ανάγκες με ταχύτητα και ακρίβεια τις οποίες ελάχιστα διεθνή προγράμματα παροχής βοήθειας μπορούν να συνδυάσουν. Το 1998-99, από τις χορηγήσεις εθνικών προγραμμάτων, η συνολική χρηματοδότηση που χορηγήθηκε σε προγράμματα μικρών έργων ανήλθε σε 104,95 εκατ. ευρώ.

Δύο τύποι ενίσχυσης:

Το πρόγραμμα παροχής συμβουλών σε θέματα πολιτικής και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανωτέρων Υπαλλήλων είναι παραδείγματα ΠΕΜΚ όπου τα κεφάλαια του Tacis διατίθενται για ένα γενικό θέμα ή υπηρεσία, βάσει του οποίου οι οργανώσεις στις δικαιούχους χώρες υποβάλλουν προτάσεις για πρωτοβουλίες μικρής κλίμακας ή γενικές αιτήσεις για τη χορήγηση ενίσχυσης για ένα συγκεκριμένο θέμα.

Αντίθετα, όργανα όπως τα Κέντρα επικοινωνίας επιχειρήσεων Tacis ή το Διεθνές Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας έχουν δημιουργηθεί με ολική ή μερική χρηματοδότηση και πραγματογνωμοσύνη του Tacis ως αυτοτελείς οντότητες στις δικαιούχες χώρες, στα οποία υποβάλλουν αίτηση χρηματοδότησης οι τοπικές οργανώσεις. Η χρηματοδότηση του Tacis μπορεί να διακοπεί μετά την έναρξη της λειτουργίας αυτών των Κέντρων, τα οποία όμως εξακολουθούν να λειτουργούν για να εξυπηρετούν ένα τοπικό δίκτυο πελατών.

Οι δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο των ΜΕΜΚ περιελάμβαναν:

* το πρόγραμμα παροχής συμβουλών σε θέματα πολιτικής, το οποίο παρέχει βοήθεια στους φορείς διαμόρφωσης πολιτικής σε ανώτατο επίπεδο, συνήθως σύντομης διάρκειας, σε τομείς που αφορούν π.χ. την ικανοποίηση των απαιτήσεων για την προσχώρηση στον ΠΟΕ, τη νομοθεσία που διέπει τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ή την ανάπτυξη ανεξάρτητων δεδομένων, όπως οι εκδόσεις «Οικονομικές τάσεις» που πραγματοποιούνται στην Αρμενία και τη Λευκορωσία.

* προγράμματα της κοινωνίας των πολιτών, όπως η Αδελφοποίηση Πόλεων, η οποία παρέχει βοήθεια στις τοπικές και περιφερειακές αρχές να βελτιώσουν τις διοικητικές και τεχνικές υπηρεσίες και τις μεθόδους εργασίας, μέσω της οικοδόμησης σχέσεων με τις δημόσιες διοικήσεις των κρατών μελών της ΕΕ. Υπάλληλοι των δικαιούχων χωρών επισκέπτονται μια συγκεκριμένη υπηρεσία ενός κράτους μέλους στο πλαίσιο προγραμμάτων αδελφοποίησης, και στη συνέχεια επιστρέφουν στη χώρα τους για να υλοποιήσουν ένα κοινά καθορισμένο σχέδιο μεταρρύθμισης ή αναδιάρθρωσης, με τη βοήθεια ενός υπαλλήλου ή εμπειρογνώμονα της ΕΕ.

Το LIEN (διευρωπαϊκός σύνδεσμος ΜΚΟ) είναι ένα άλλο πρόγραμμα της κοινωνίας των πολιτών που υλοποιείται από κοινού με το πρόγραμμα Phare και έχει στόχο να ενισχύσει πρωτοβουλίες των πολιτών και τη διάρθρωση των ΜΚΟ στον κοινωνικό τομέα στα ΝΑΚ.

* προγράμματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, περιλαμβανομένου του Tempus, τα οποία παρέχουν βοήθεια σε πανεπιστήμια των ΝΑΚ να αναπτύξουν επαφές με ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, οι οποίες συμβάλλουν στην αναδιοργάνωση και ανάπτυξη του συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις δικαιούχους χώρες. Πανεπιστήμια των ΝΑΚ, σε συνεργασία με πανεπιστήμια της ΕΕ, υποβάλλουν σχέδια έργου, κυρίως στους τομείς της οικονομίας, του δικαίου, των διεθνών σχέσεων, των κοινωνικών επιστημών και της διαχείρισης πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Το Κοινό Ίδρυμα της Βιέννης παρέχει μαθήματα στους τομείς της οικονομικής και δημοσιονομικής διαχείρισης και της διοίκησης επιχειρήσεων και χρηματοδοτείται από το Tacis.

* προγράμματα στήριξης επιχειρήσεων, περιλαμβανομένου του Προγράμματος «Πρωτοβουλία Παραγωγικότητας» (το οποίο έχει πλέον μετεξελιχθεί σε Πρόγραμμα Κατάρτισης Διευθυντικών Στελεχών), τα οποία συμβάλλουν στη μεταρρύθμιση των συστημάτων διαχείρισης και των μεθόδων των επιχειρήσεων και ενισχύουν τη γενική μετάβαση στην οικονομία της αγοράς. Παρέχουν σε διευθυντικά στελέχη εμπειρία πρακτικής εξάσκησης δέκα εβδομάδων σε επιχειρήσεις της ΕΕ και σεμινάρια παρακολούθησης στις Βρυξέλλες, αφού πρώτα οι αποδέκτες έχουν την ευκαιρία να επιστρέψουν στη χώρα τους για να εφαρμόσουν στην πράξη τις νεοαποκτηθείσες ικανότητες και γνώσεις. Το Πρόγραμμα εργασιακής εμπειρίας είναι ένας παρόμοιος μηχανισμός που έχει ως αποδέκτες μικρές επιχειρήσεις, παρέχοντας εργασιακή εμπειρία διάρκειας τριών εβδομάδων.

Το ευρωπαϊκό δίκτυο ανωτέρων υπαλλήλων (ΕΔΑΥ) παρέχει επίσης τεχνογνωσία σε επιχειρήσεις των δικαιούχων χωρών, αλλά μέσω της παροχής συμβουλών για περιόδους ενός μηνός ή μεγαλύτερες από διευθυντικά στελέχη της ΕΕ που έχουν συνταξιοδοτηθεί. Τα άτομα αυτά αναλαμβάνουν σε μία επιχείρηση ειδικά καθήκοντα παροχής βοήθειας σε θέματα που αφορούν κατά κύριο λόγο τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και αναδιάρθρωσης.

Το Πρόγραμμα Κοινών Επιχειρήσεων προωθεί παραγωγικές επενδύσεις στις δικαιούχους χώρες, μέσω της δημιουργίας και ανάπτυξης κοινών επιχειρήσεων και δίνει ώθηση στην ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού τομέα. Παρέχει βοήθεια για τη διενέργεια προκαταρκτικής έρευνας και επαφών, μελετών σκοπιμότητας, επαγγελματικής κατάρτισης και μεταφοράς τεχνολογίας, ακόμη και άμεση χρηματοδότηση και στήριξη.

* προγράμματα κυβερνητικών υπηρεσιών, εντάσσονται στο Πρόγραμμα παροχής συμβουλών σε θέματα πολιτικής στους τομείς:

των τελωνείων, με στόχο την αύξηση των εθνικών εσόδων και τη συμβολή στην καταπολέμηση παράνομων δραστηριοτήτων, όπως η απάτη και η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών ή πυρηνικών υλικών.

της στατιστικής, εφόσον όλες οι χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης οφείλουν να βελτιώσουν την ικανότητα παραγωγής στατιστικών που είναι αναγκαίες για τη λειτουργία μιας οικονομίας της αγοράς και για την πραγματοποίηση οικονομικών και κοινωνικών αναλύσεων ακριβείας.

της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, ως βασικού συντελεστή για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και την ενθάρρυνση της μεταφοράς τεχνολογίας. οι δραστηριότητες καλύπτουν επισκοπήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και των μηχανισμών επιβολής της εφαρμογής της, συμβάλλοντας στη λειτουργία νέων συστημάτων, στην ανάπτυξη της ευαισθητοποίησης των πολιτών όσον αφορά τη σημασία της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και στηρίζοντας τη δημιουργία των απαραίτητων βάσεων δεδομένων.

της προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, η οποία επίσης εστιάζεται στη νομοθεσία και την επιβολή της εφαρμογής της.

Άλλα προγράμματα Tacis

Άλλες πρωτοβουλίες του Tacis, οι οποίες δεν έχουν επίσημα τη μορφή προγραμμάτων έργων μικρής κλίμακας (ΠΕΜΚ), αλλά καταβάλλεται προσπάθεια να ενταχθούν στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων, περιλαμβάνουν τη χρηματοδοτική διευκόλυνση Bistro, βάσει της οποίας χορηγούνται ποσά μέχρι 100.000 ευρώ σε έργα μικρής κλίμακας για ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από σεμινάρια κατάρτισης μέχρι εκθέσεις εμπειρογνωμόνων και πρότυπα έργα. Η διαχείριση της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Bistro πραγματοποιείται σε τοπικό επίπεδο από τις Αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Ρωσία, την Ουκρανία, τη Γεωργία, το Καζακστάν και την Αρμενία. Στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Bistro, για την οποία διατίθεται χωριστός προϋπολογισμός για κάθε συμμετέχουσα χώρα, τα χρηματοδοτούμενα έργα αποσκοπούν στην επίτευξη των γενικών στόχων του προγράμματος Tacis στην κάθε δικαιούχο χώρα.

Βάσει της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Bangkok, οι χρηματοδοτήσεις του Tacis χρησιμοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) για να συμβάλουν στην προετοιμασία και υλοποίηση επενδύσεων. Σε πολλά από τα ΝΑΚ, δεν υφίστανται οι απαιτούμενοι μηχανισμοί για την εξασφάλιση ξένων επενδύσεων, και για τον λόγο αυτό η χρηματοδότηση την οποία θα μπορούσε να διαθέσει η ΕΤΑΑ στις χώρες αυτές δεν θα ήταν δυνατό να εξασφαλιστεί με άλλους τρόπους. Η χρηματοδοτική διευκόλυνση Bangkok συνίσταται στην κατανομή της χρηματοδότησης του Tacis, από την ΕΤΑΑ, για τη στήριξη δραστηριοτήτων όπως οι επενδυτικές αναλύσεις και δραστηριότητες αναγκαίου προκαταρκτικού ελέγχου, στον τεχνικό, οικονομικό, χρηματοδοτικό και περιβαλλοντικό τομέα, οι οποίες είναι αναγκαίες πριν η ΕΤΑΑ προβεί στη χρηματοδότηση ενός έργου. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι για κάθε ευρώ της χρηματοδότησης Tacis στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Bangkok η ΕΤΑΑ πραγματοποιεί επένδυση ύψους 50 ευρώ περίπου. Το 1999, οι χρηματοδοτήσεις του Tacis στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης Bangkok ανήλθαν σε 23 εκατ. ευρώ.

Το Tacis στηρίζει, επίσης, τη δημιουργία ορισμένων δικτύων στα ΝΑΚ, τα οποία καταβάλλεται προσπάθεια να καταστούν αυτοχρηματοδοτούμενα. Στα δίκτυα αυτά περιλαμβάνονται τα κέντρα στήριξης επιχειρήσεων στη Ρωσία, τα κέντρα επικοινωνίας επιχειρήσεων στις περισσότερες χώρες της περιοχής και οι οργανισμοί ανάπτυξης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (SMEDA). Το ύψος της χρηματοδότησης Tacis στα δίκτυα αυτά μειώνεται σταδιακά, όσο εδραιώνεται η θέση τους.

Στον επιστημονικό τομέα, το Tacis στηρίζει το Διεθνές Κέντρο Επιστημών και Τεχνολογίας στη Ρωσία (ΔΚΕΤ) και το Επιστημονικό και Τεχνολογικό Κέντρο της Ουκρανίας (ΕΤΚΟ). Και τα δύο αυτά Κέντρα έχουν στόχο να εξασφαλίζουν την παροχή εργασίας υψηλού επιπέδου σε επιστήμονες στα ΝΑΚ, έτσι ώστε να μην εγκαταλείπουν την περιοχή και να μην υπάρχει απώλεια των ικανοτήτων και της εμπειρίας τους. Ειδικότερα, οι προσπάθειες αυτές έχουν στόχο να ενθαρρύνουν επιστήμονες οι οποίοι στο παρελθόν εργάζονταν σε σοβιετικά προγράμματα εξοπλισμού να χρησιμοποιήσουν τις ικανότητές τους στον τομέα της έρευνας για ειρηνικούς σκοπούς. Το 1999, το Tacis χορήγησε χρηματοδότηση 17 εκατ. ευρώ στο ΔΚΕΤ και 3 εκατ. ευρώ στο ΕΤΚΟ.

αξιολογηση

Το 1997 άρχισε μια συστηματική προσπάθεια αξιολόγησης του Tacis, με τη δημοσίευση της «Έκθεσης ενδιάμεσης αξιολόγησης του Tacis». Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκαν λεπτομερέστερες μελέτες αξιολόγησης για συγκεκριμένους τομείς, χώρες ή μέσα που καλύπτονται από το πρόγραμμα Tacis. Το 1999, πραγματοποιούνταν αξιολογήσεις για το ειδικό κοινό πρόγραμμα της Επιτροπής και του Συμβουλίου της Ευρώπης στη Ρωσία και την Ουκρανία, το πρόγραμμα LIEN, για το διακρατικό πρόγραμμα για το περιβάλλον, για το πρόγραμμα των τελωνείων, το πρόγραμμα Inogate, για τον ιδιωτικό τομέα του Καζακστάν, για την έρευνα στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, την επισιτιστική βοήθεια στη Ρωσία και τα προγράμματα επισκόπησης χώρας για τη Ρωσία, τη Μολδαβία και το Αζερμπαϊτζάν. Όσες εκθέσεις αξιολόγησης έχουν ολοκληρωθεί είναι διαθέσιμες στον κόμβο SCR στον εξυπηρετητή Europa. (http://europa.eu.int/comm/scr/index_en.htm)

Αυτή η συνεχής διαδικασία αξιολόγησης των διαφόρων μερών του προγράμματος Tacis έχει στόχο να εντοπίσει τις επιτυχίες του προγράμματος, αλλά και τις δραστηριότητες που δεν σημείωσαν επιτυχία, έτσι ώστε τα συμπεράσματα (θετικά και αρνητικά) να ληφθούν υπόψη κατά τον σχεδιασμό των μελλοντικών δραστηριοτήτων. Όπως, όμως, συμβαίνει με κάθε πρόγραμμα της εμβέλειας και των στόχων του Tacis, η αξιολόγηση έχει καθοριστική σημασία για να ενημερώνονται οι αρμόδιοι για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την εξέλιξη των επιτόπου αναγκών. Δεν είναι ανάγκη να επαναλαμβάνονται ορισμένες επιτυχείς δραστηριότητες, εφόσον η αποστολή τους έχει ολοκληρωθεί, ενώ ορισμένες άλλες θα κριθούν, ενδεχομένως, κατάλληλες να εφαρμοσθούν και σε άλλες περιοχές. Το Tacis καλύπτει 13 διαφορετικές χώρες, οι οποίες διανύουν σε γενικές γραμμές παράλληλη αναπτυξιακή πορεία, αλλά με διαφορετική ταχύτητα και με τη χρησιμοποίηση διαφορετικών μεθόδων. Η αποτελεσματική αξιολόγηση μπορεί να εξασφαλίσει ότι τα προβλήματα που ανακύπτουν κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του προγράμματος σε μία χώρα δεν θα επαναληφθούν σε άλλες χώρες.

Δύο από τις πιο πρόσφατες αξιολογήσεις, για δύο τελείως διαφορετικά μεταξύ τους προγράμματα Tacis, παρουσιάζουν τους τύπους συμπερασμάτων που είναι δυνατό να συναχθούν και τη συμβολή που μπορεί να έχει η αξιολόγηση για τον μετέπειτα προγραμματισμό και την υλοποίηση έργων:

Η αξιολόγηση του Tacis στη Ρωσία

Η αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος Tacis στη Ρωσική Ομοσπονδία κατά την περίοδο 1991 έως 1999, που δημοσιεύθηκε στις αρχές του 2000, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Tacis ήταν εξαιρετικά πολύτιμο κατά τα πρώτα στάδια της μεταβατικής περιόδου, όταν υπήρχε ανάγκη πρόσβασης σε βασικές δυτικές έννοιες και μεθόδους διαχείρισης και ξεκινούσε η διαδικασία σημαντικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, όπως οι ιδιωτικοποιήσεις. Από το 1994 και μετά, η διαδικασία της μετάβασης έγινε πολύ περισσότερο σύνθετη, προέκυψαν προβλήματα και εντάθηκαν οι αντιστάσεις. Η γνώση των μεθόδων και διαδικασιών που ακολουθούνται στη Δύση απέκτησε λιγότερη σημασία από την ανάγκη κατανόησης και αντιμετώπισης των ειδικών δυσκολιών της Ρωσίας. Η μελέτη διατυπώνει τη σύσταση ότι το Tacis πρέπει να υιοθετήσει νέες προσεγγίσεις, περιλαμβανομένης της ενίσχυσης του ρόλου του προγράμματος ως μέσο εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας και της θέσπισης νέων μέσων, όπως η αδελφοποίηση και οργάνωση δικτύων. Τα βασικά συμπεράσματα είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτήσεων έχουν διατεθεί για την ιδιωτικοποίηση και αναδιάρθρωση επιχειρήσεων, την επαγγελματική κατάρτιση και εκπαίδευση, αλλά μικρότερες χρηματοδοτήσεις για την ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου και της δημοκρατίας. Τα περισσότερα προγράμματα έχουν βασιστεί στη μεταφορά τεχνογωσίας από Ευρωπαίους συμβούλους σε Ρώσους δικαιούχους,. Αντίθετα, η εταιρική σχέση περιορίστηκε σε συγκεκριμένα έργα και η διευκόλυνση της διαδικασίας πραγματοποιείται μόνο περιστασιακά. Η συμβολή του προγράμματος ήταν πράγματι μεγάλη στον πολιτικό διάλογο με την κυβέρνηση, κυρίως για τους τομείς της εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης, ήταν μέτρια στον διάλογο για τις μεθόδους διακυβέρνησης και μικρή στον τομέα της αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων και δημιουργίας του αναγκαίου θεσμικού και νομικού πλαισίου για τη λειτουργία μιας οικονομίας της αγοράς. Τα συμπεράσματα αυτά ενσωματώθηκαν στο σχέδιο του νέου κανονισμού του προγράμματος Tacis.

Αξιολόγηση ΕΔΑΥ

Η αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ανώτερων Υπαλλήλων (ΕΔΑΥ), στα πλαίσια του οποίου διευθυντικά στελέχη της ΕΕ που έχουν συνταξιοδοτηθεί επισκέπτονται επιχειρήσεις των ΝΑΚ για να συμβάλουν στην υλοποίηση έργων μικρής διάρκειας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το δίκτυο παρείχε πολύτιμη άμεση βοήθεια σε ΜΜΕ και ότι έπρεπε να αυξηθεί ο προϋπολογισμός του. Πρότεινε να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα των αιτήσεων και στα προσόντα των ανώτατων εμπειρογνωμόνων, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες. Το πρόγραμμα ΕΔΑΥ «αποτελεί αποτελεσματικότατο μέσο για την παροχή χαμηλού κόστους, ευέλικτης και άμεσης βοήθειας σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στα ΝΑΚ. Η παροχή πραγματογνωμοσύνης αυτού του τύπου αποτελεί εξαιρετικά πολύτιμη συμβολή στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα σε τοπικό επίπεδο. Οι επισκέψεις στο πλαίσιο του ΕΔΑΥ έχουν συμβάλει, επίσης, στη δημιουργία σημαντικών δικτύων». Η οριζόντια προσέγγιση έχει αποδειχθεί αποτελεσματική, εφόσον το έργο είναι σε θέση να ικανοποιήσει απευθείας τις ανάγκες των δικαιούχων στο επίπεδο των τοπικών κοινοτήτων.

Παράρτημα - Κατανομή των πόρων Tacis την περίοδο 1991-99

Πίνακας 1: Αναλήψεις υποχρεώσεων χρηματοδότησης Tacis ανά χώρα την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

Πίνακας 2: Κατανομή κονδυλίων Tacis ανά τομέα την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

Πίνακας 3: Σωρευτικές υποχρεώσεις χρηματοδότησης που απετέλεσαν αντικείμενο συμβάσεων και πληρώθηκαν την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

Πίνακας 4: Πληρωμές ανά έτος προϋπολογισμού 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

Πίνακας 5: Σωρευτικές συμβάσεις και πληρωμές την περίοδο 1991-99 (%)

Πίνακας 1: Αναλήψεις υποχρεώσεων χρηματοδότησης Tacis ανά χώρα την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 2: Κατανομή κονδυλίων Tacis ανά τομέα την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 3: Σωρευτικές υποχρεώσεις χρηματοδότησης που αποτέλεσαν αντικείμενο

συμβάσεων και πληρώθηκαν την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 4: Πληρωμές ανά έτος προϋπολογισμού την περίοδο 1991-99 (σε εκατ. ευρώ)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>

Πίνακας 5: Σωρευτικές συμβάσεις και πληρωμές την περίοδο 1991-99 (%)

>ΘΕΣΗ ΠIΝΑΚΑ>