(1)

Μετά τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και ενόψει της πιθανότητας παρατεταμένης διαταραχής ή ακόμη και διακοπής του εφοδιασμού με αέριο από τη Ρωσία, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέλαβε πρωτοβουλίες για να αυξήσει την ετοιμότητά της έναντι τέτοιων διαταραχών, προκειμένου να προστατεύσει τους πολίτες της και την οικονομία της.

(2)

Στο πλαίσιο αυτό, εκδόθηκε ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/1032 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) με σκοπό να διασφαλιστεί η πλήρωση των υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου των κρατών μελών για τη χειμερινή περίοδο 2022-2023 και μετέπειτα, με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938.

(3)

Όσον αφορά το 2023 και τα επόμενα έτη, το άρθρο 6α παράγραφος 7 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 ορίζει ότι κάθε κράτος μέλος με υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου πρέπει, έως τις 15 Σεπτεμβρίου του προηγούμενου έτους, να υποβάλλει σε συγκεντρωτική μορφή στην Επιτροπή σχέδιο πορείας πλήρωσης με ενδιάμεσους στόχους για τον Φεβρουάριο, τον Μάιο, τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών πληροφοριών, όσον αφορά τις εν λόγω εγκαταστάσεις στην επικράτειά του και οι οποίες είναι απευθείας διασυνδεδεμένες με το τμήμα αγοράς του. Η πορεία πλήρωσης και οι ενδιάμεσοι στόχοι βασίζονται στον μέσο ρυθμό πλήρωσης κατά τη διάρκεια των πέντε προηγούμενων ετών.

(4)

Το άρθρο 6α παράγραφος 7 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 ορίζει ότι, με βάση τις τεχνικές πληροφορίες που διαβιβάζει κάθε κράτος μέλος και λαμβάνοντας υπόψη την εκτίμηση της συντονιστικής ομάδας για το φυσικό αέριο (στο εξής: ΣΟΦΑ), η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό της πορείας πλήρωσης για κάθε κράτος μέλος έως τις 15 Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 18α παράγραφος 2 του προαναφερθέντος κανονισμού. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή επιτροπολογίας που αναφέρεται στο άρθρο 18α παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, την «επιτροπή αποθήκευσης αερίου».

(5)

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή πρόκειται να εκδώσει, έως τις 15 Νοεμβρίου 2024, εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό της πορείας πλήρωσης κάθε κράτους μέλους με υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου για το 2025. Δεδομένων των χρονικών περιορισμών για την έκδοση των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων, θα πρέπει να εκδοθεί μία ενιαία εκτελεστική πράξη για όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.

(6)

Υπό το πρίσμα της υψηλής αβεβαιότητας όσον αφορά τη γενική ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο και την εξέλιξη της ζήτησης και της προσφοράς αερίου στην Ένωση και στα επιμέρους κράτη μέλη, τα διαφορετικά σενάρια κατανάλωσης, ανάλογα με τις χειμερινές θερμοκρασίες, και την έκταση των εθελοντικών μέτρων μείωσης της ζήτησης που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη βάσει της σύστασης (C/2024/2476) του Συμβουλίου σχετικά με τη συνέχιση των συντονισμένων μέτρων μείωσης της ζήτησης αερίου (3), οι πορείες πλήρωσης που καθορίζονται στον παρόντα εκτελεστικό κανονισμό περιλαμβάνουν τεχνικά εφικτούς ελάχιστους ενδιάμεσους στόχους που θα επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επιτύχουν τον στόχο πλήρωσης του 90 % έως την 1η Νοεμβρίου 2025.

(7)

Οι πορείες πλήρωσης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, στο μέτρο του δυνατού, εκείνες που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη και να λαμβάνουν υπόψη το μέσο ποσοστό πλήρωσης των κρατών μελών κατά την προηγούμενη πενταετία. Για τον υπολογισμό του κατά πόσον είναι τεχνικά εφικτοί οι ενδιάμεσοι στόχοι που καθορίζονται στον παρόντα εκτελεστικό κανονισμό θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συγκεντρωτική καμπύλη ικανότητας έγχυσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης κάθε κράτους μέλους. Οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να καθοριστούν κατά τρόπο που να διασφαλίζει την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο σε επίπεδο Ένωσης, χωρίς παράλληλα να επιβάλλουν περιττές επιβαρύνσεις για τα κράτη μέλη, τους συμμετέχοντες στην αγορά αερίου, τους διαχειριστές συστημάτων αποθήκευσης ή τους πελάτες, και χωρίς αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των εγκαταστάσεων αποθήκευσης που βρίσκονται σε γειτονικά κράτη μέλη. Οι στόχοι πλήρωσης θα πρέπει επίσης να καθοριστούν κατά τρόπο που να διασφαλίζεται ότι η υλοποίησή τους δεν έχει στρεβλωτικό αντίκτυπο στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς αερίου, συμπεριλαμβανομένων των αγορών παραγώγων αερίου.

(8)

Οι ενδιάμεσοι στόχοι της 1ης Φεβρουαρίου και της 1ης Μαΐου 2025 είναι σημαντικοί στόχοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού το 2025, μεταξύ άλλων ενόψει της λήξης της συμφωνίας διαμετακόμισης αερίου μέσω της Ουκρανίας έως την 1η Ιανουαρίου 2025. Ο καθορισμός του στόχου του Φεβρουαρίου σε περίπου 50 % ως ελάχιστο μέσο όρο σε επίπεδο Ένωσης αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού με αέριο, διασφαλίζοντας υψηλή διαθεσιμότητα από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης τον Δεκέμβριο του 2024 και τον Ιανουάριο του 2025, όταν η ζήτηση αερίου είναι υψηλή. Αυτό θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περίπτωση που η χειμερινή περίοδος 2024-2025 είναι ψυχρότερη από τον μέσο όρο. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις χειμερινές προβλέψεις ως προς τον εφοδιασμό με αέριο του ΕΔΔΣΜ Αερίου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσπαθήσουν να επιτύχουν συλλογικά επίπεδο πλήρωσης 55 % της δυναμικότητας των υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου της Ένωσης, ώστε να αποφευχθεί η επιδείνωση της ασφάλειας του εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση. Ένας ελάχιστος ενδιάμεσος στόχος σε ενωσιακό επίπεδο που ανέρχεται περίπου στο 30 % την 1η Μαΐου 2025 θεωρείται επαρκής για την επίτευξη του στόχου του 90 % του Νοεμβρίου, παρέχοντας παράλληλα ευελιξία στην αγορά για τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Ωστόσο, σε περίπτωση υψηλότερης ζήτησης και/ή μειωμένης προσφοράς κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσπαθήσουν να επιτύχουν συλλογικά επίπεδο πλήρωσης 45 %, ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού με τη διευκόλυνση της επαναπλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης την 1η Νοεμβρίου 2025. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938, τα επίπεδα πλήρωσης που υπολείπονται λιγότερο από πέντε εκατοστιαίες μονάδες από τον στόχο θεωρείται ότι συμμορφώνονται με τους στόχους του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938. Όταν το επίπεδο πλήρωσης ενός κράτους μέλους υπολείπεται κατά περισσότερο από πέντε εκατοστιαίες μονάδες του επιπέδου της πορείας πλήρωσής του, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να λαμβάνει αμέσως αποτελεσματικά μέτρα για την αύξησή του. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και τη ΣΟΦΑ σχετικά με τα εν λόγω μέτρα.

(9)

Οι πορείες πλήρωσης που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη ενδέχεται να διαφέρουν μεταξύ τους, καθώς αντικατοπτρίζουν τη συγκεκριμένη κατάσταση κάθε χώρας. Επιπλέον, οι στόχοι αποθήκευσης για την 1η Μαΐου είναι γενικά χαμηλότεροι από τους στόχους της 1ης Φεβρουαρίου, δεδομένου ότι, αφενός, οι απολήψεις από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης συνδέονται με τη ζήτηση θέρμανσης και, αφετέρου, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φθάνουν στο ελάχιστο επίπεδό τους σε ολόκληρη την ΕΕ περίπου τον Απρίλιο κάθε έτους.

(10)

Για τα κράτη μέλη που υπάγονται στο άρθρο 6α παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, ο στόχος πλήρωσης θα πρέπει να μειωθεί κατά τον όγκο που παρασχέθηκε σε τρίτες χώρες κατά την περίοδο αναφοράς 2016-2021, εάν η μέση ποσότητα που παρασχέθηκε υπερέβαινε τις 15 TWh ετησίως κατά τη διάρκεια της περιόδου απόληψης αερίου από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης (Οκτώβριος-Απρίλιος).

(11)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτύχουν τον στόχο πλήρωσης του 90 % για τις οικείες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 6α παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938. Για την πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και δεδομένων των προκλήσεων για την περίοδο πλήρωσης του 2025, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο όλα τα διαθέσιμα εργαλεία συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ. Η χρήση του μηχανισμού συγκέντρωσης της ζήτησης και από κοινού αγορών φυσικού αερίου θα μπορούσε να συμβάλει στον καλύτερο συντονισμό της πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης.

(12)

Για τις πορείες πλήρωσης συνυπολογίζεται επίσης η αξιολόγηση της ΣΟΦΑ, της οποίας ζητήθηκε η γνώμη κατά τη συνεδρίασή της στις 3 Οκτωβρίου 2024.

(13)

Ο παρών κανονισμός αντικατοπτρίζει τις πορείες αποθήκευσης των κρατών μελών με υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, ενώ το άρθρο 6γ του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 προβλέπει άλλες υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου.

(14)

Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να καθοριστούν έως την 15η Νοεμβρίου 2024 οι πορείες πλήρωσης για το 2025, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(15)

Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής για την αποθήκευση αερίου,