(1)

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ψηφιακή ταυτότητα που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 910/2014 αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα της δημιουργίας ενός ασφαλούς και διαλειτουργικού οικοσυστήματος ψηφιακής ταυτότητας σε ολόκληρη την Ένωση. Με τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας, (στο εξής: «πορτοφόλια»), ως ακρογωνιαίο λίθο του, το πλαίσιο αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε υπηρεσίες σε όλα τα κράτη μέλη, με παράλληλη διασφάλιση της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικής ζωής.

(2)

Σε όλες τις δραστηριότητες επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) και, κατά περίπτωση, η οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3).

(3)

Το άρθρο 5α παράγραφος 23 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 αναθέτει στην Επιτροπή να καθορίσει, όπου απαιτείται, τις σχετικές προδιαγραφές και διαδικασίες. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω τεσσάρων εκτελεστικών κανονισμών, οι οποίοι αφορούν τα πρωτόκολλα και τις διεπαφές: εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/2982 της Επιτροπής (4), την ακεραιότητα και τις βασικές λειτουργίες: εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/2979 της Επιτροπής (5), τα δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου και την ηλεκτρονική βεβαίωση χαρακτηριστικών: εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/2977 της Επιτροπής (6), καθώς και τις κοινοποιήσεις προς την Επιτροπή: εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/2980 της Επιτροπής (7). Ο παρών κανονισμός καθορίζει τις σχετικές απαιτήσεις για τα δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου και τις ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών που πρέπει να εκδίδονται για τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας.

(4)

Η Επιτροπή αξιολογεί τακτικά νέες τεχνολογίες, πρακτικές, πρότυπα ή τεχνικές προδιαγραφές. Προκειμένου να διασφαλιστεί το υψηλότερο δυνατό επίπεδο εναρμόνισης μεταξύ των κρατών μελών για την ανάπτυξη και την πιστοποίηση των πορτοφολιών, οι τεχνικές προδιαγραφές που ορίζονται στον παρόντα εκτελεστικό κανονισμό βασίζονται στις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν με βάση τη σύσταση (ΕΕ) 2021/946 της Επιτροπής, της 3ης Ιουνίου 2021, σχετικά με κοινή εργαλειοθήκη της Ένωσης για μια συντονισμένη προσέγγιση όσον αφορά το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ψηφιακή ταυτότητα (8), και ιδίως την αρχιτεκτονική και το πλαίσιο αναφοράς που αποτελεί μέρος του. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 75 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1183 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάζει και, εάν χρειάζεται, να επικαιροποιεί τον παρόντα εκτελεστικό κανονισμό, ώστε να συμβαδίζει με τις παγκόσμιες εξελίξεις, την αρχιτεκτονική και το πλαίσιο αναφοράς και να ακολουθούνται οι βέλτιστες πρακτικές στην εσωτερική αγορά.

(5)

Για να διασφαλιστεί η προστασία των δεδομένων ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού και εξ ορισμού, τα πορτοφόλια θα πρέπει να παρέχονται με διάφορα χαρακτηριστικά που ενισχύουν την προστασία της ιδιωτικής ζωής, ώστε οι πάροχοι μέσων ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και ηλεκτρονικής βεβαίωσης χαρακτηριστικών να μην συνδυάζουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που λαμβάνονται κατά την παροχή άλλων υπηρεσιών με τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία για την παροχή των υπηρεσιών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014.

(6)

Για να διασφαλιστεί η εναρμόνιση, θα πρέπει να είναι διαθέσιμες ορισμένες κοινές λειτουργίες σε όλα τα πορτοφόλια, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας, με τρόπο ασφαλή, να ζητούνται, να αποκτώνται, να επιλέγονται, να συνδυάζονται, να αποθηκεύονται, να διαγράφονται, να διαμοιράζονται και να προσκομίζονται, υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του χρήστη του πορτοφολιού, δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου και ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών. Για να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου και οι ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών μπορούν να υποβάλλονται σε επεξεργασία μέσω κάθε μονάδας πορτοφολιού, οι τεχνικές προδιαγραφές σχετικά με τα χαρακτηριστικά δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου, τον μορφότυπο των δεδομένων και την υποδομή που απαιτείται για τη διασφάλιση κατάλληλης αξιοπιστίας των δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου πρέπει να υποστηρίζονται από όλες τις υλοποιήσεις πορτοφολιού. Επιπλέον, οι κοινές προδιαγραφές σε σχέση με τα χαρακτηριστικά των δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου, έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι τα εν λόγω δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιούνται για την αντιστοίχιση ταυτότητας, όπως απαιτείται.

(7)

Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι με τα πορτοφόλια είναι δυνατή η επαλήθευση της ταυτότητας των βασιζόμενων μερών, των παρόχων δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου και των παρόχων ηλεκτρονικών βεβαιώσεων χαρακτηριστικών, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασής τους στην Ένωση. Για να επιτευχθεί αυτό, οι εν λόγω οντότητες θα πρέπει να χρησιμοποιούν πιστοποιητικά πρόσβασης βασιζόμενου σε πορτοφόλι μέρους όταν ταυτοποιούνται σε μονάδες πορτοφολιού. Για να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα των εν λόγω πιστοποιητικών σε όλα τα πορτοφόλια που παρέχονται εντός της Ένωσης, τα πιστοποιητικά πρόσβασης των βασιζόμενων σε πορτοφόλι μερών θα πρέπει να συμμορφώνονται με κοινά πρότυπα. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα πρέπει να παρακολουθεί στενά την ανάπτυξη νέων ή εναλλακτικών προτύπων στα οποία θα μπορούσαν να δημιουργηθούν πιστοποιητικά πρόσβασης βασιζόμενων σε πορτοφόλι μερών. Ειδικότερα, θα πρέπει να αξιολογηθούν τα μοντέλα εμπιστοσύνης που έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους στα κράτη μέλη.

(8)

Για να διασφαλιστεί η διαφάνεια έναντι των χρηστών πορτοφολιού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με τις υλοποιήσεις πορτοφολιού που υποστηρίζονται από παρόχους δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου που είναι εγκατεστημένοι στην επικράτειά τους. Δεδομένου ότι η ταυτότητα του χρήστη πρέπει να είναι όσο πιο αξιόπιστη γίνεται, θα πρέπει να επιβληθεί κοινό υψηλό επίπεδο διασφάλισης όσον αφορά την απόδειξη της ταυτότητας των χρηστών πορτοφολιού πριν από την έκδοση δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου, σύμφωνα με υψηλό επίπεδο διασφάλισης, όπως προβλέπεται για τα ηλεκτρονικά μέσα ταυτοποίησης βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014. Με τον τρόπο αυτόν, οι μονάδες πορτοφολιού διασφαλίζουν τον υψηλότερο διαθέσιμο βαθμό αξιοπιστίας για τα μέσα ταυτοποίησης σε ολόκληρη την Ένωση. Κατά την καταχώριση των χρηστών πορτοφολιού σε υψηλό επίπεδο διασφάλισης, είναι δυνατές διάφορες ασφαλείς διαδικασίες, για παράδειγμα, όταν ο χρήστης πορτοφολιού έχει επαληθευτεί ότι έχει στην κατοχή του στοιχεία φωτογραφίας ή βιομετρικής ταυτοποίησης που αναγνωρίζονται αλλά δεν έχουν εκδοθεί από το κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση για το μέσο ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και ότι τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν τη δηλωθείσα ταυτότητα, τα αποδεικτικά στοιχεία θα πρέπει να ελέγχονται ώστε να διαπιστώνεται ότι είναι έγκυρα σύμφωνα με σχετική έγκυρη πηγή.

(9)

Για την υποστήριξη της διαλειτουργικότητας, οι ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών θα πρέπει να συμμορφώνονται με εναρμονισμένες απαιτήσεις σχετικά με τον μορφότυπο.

(10)

Για την προστασία των δεδομένων των χρηστών πορτοφολιού και τη διασφάλιση της γνησιότητας των ηλεκτρονικών βεβαιώσεων χαρακτηριστικών, πριν από την έκδοση των βεβαιώσεων προς μονάδες πορτοφολιού θα πρέπει να εφαρμόζονται μηχανισμοί για την επαλήθευση της ταυτότητας των παρόχων ηλεκτρονικών βεβαιώσεων χαρακτηριστικών και για την επαλήθευση της γνησιότητας και της ισχύος των μονάδων πορτοφολιού από τους εν λόγω παρόχους.

(11)

Προκειμένου να αποφευχθεί η χρήση και η εξάρτηση από δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου και ηλεκτρονικές βεβαιώσεις χαρακτηριστικών που έχουν απολέσει τη νομική τους ισχύ μετά την έκδοσή τους για μονάδα πορτοφολιού, οι πάροχοι δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου και ηλεκτρονικών βεβαιώσεων χαρακτηριστικών θα πρέπει να δημοσιεύουν πολιτική η οποία να περιγράφει τις περιστάσεις και τις διαδικασίες ανάκλησης.

(12)

Για να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου αντιπροσωπεύουν κατά τρόπο μοναδικό τον χρήστη πορτοφολιού, τα κράτη μέλη θα πρέπει, εκτός από τα υποχρεωτικά χαρακτηριστικά στα δεδομένα ταυτοποίησης προσώπου που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, να προβλέπουν προαιρετικά χαρακτηριστικά τα οποία απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι το σύνολο δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου είναι μοναδικό.

(13)

Ζητήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις 30 Σεπτεμβρίου 2024.

(14)

Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 48 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014,

1)

«χρήστης πορτοφολιού»: χρήστης που έχει τον έλεγχο της μονάδας πορτοφολιού··

2)

«μονάδα πορτοφολιού»: μοναδική διαμόρφωση μιας υλοποίησης πορτοφολιού που περιλαμβάνει στιγμιότυπα πορτοφολιού, ασφαλείς κρυπτογραφικές εφαρμογές πορτοφολιού και ασφαλείς κρυπτογραφικές διατάξεις πορτοφολιού, που παρέχονται από έναν πάροχο πορτοφολιού σε μεμονωμένο χρήστη πορτοφολιού·

3)

«υλοποίηση πορτοφολιού»: συνδυασμός λογισμικού, υλισμικού, υπηρεσιών, ρυθμίσεων και διαμορφώσεων, συμπεριλαμβανομένων των στιγμιότυπων πορτοφολιού, μίας ή περισσότερων ασφαλών κρυπτογραφικών εφαρμογών πορτοφολιού και μίας ή περισσότερων ασφαλών κρυπτογραφικών διατάξεων πορτοφολιού·

4)

«πάροχος δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για την έκδοση και την ανάκληση δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου και το οποίο μεριμνά για την κρυπτογραφική σύνδεση των δεδομένων ταυτοποίησης προσώπου ενός χρήστη με μια μονάδα πορτοφολιού·

5)

«βεβαίωση μονάδας πορτοφολιού»: αντικείμενο δεδομένων που περιγράφει τα συστατικά στοιχεία της μονάδας πορτοφολιού ή καθιστά δυνατή την επαλήθευση ταυτότητας και την επικύρωση των εν λόγω συστατικών στοιχείων·

6)

«στιγμιότυπο πορτοφολιού»: η εφαρμογή όπως έχει εγκατασταθεί και έχει διαμορφωθεί σε διάταξη ή περιβάλλον χρήστη πορτοφολιού, η οποία αποτελεί μέρος μονάδας πορτοφολιού, και την οποία χρησιμοποιεί ο χρήστης πορτοφολιού για να αλληλεπιδρά με τη μονάδα πορτοφολιού·

7)

«ασφαλής κρυπτογραφική εφαρμογή πορτοφολιού»: εφαρμογή που διαχειρίζεται κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία μέσω της σύνδεσής της με τις κρυπτογραφικές και μη κρυπτογραφικές λειτουργίες που παρέχει η ασφαλής κρυπτογραφική διάταξη πορτοφολιού και μέσω της χρήσης αυτών·

8)

«ασφαλής κρυπτογραφική διάταξη πορτοφολιού»: ανθεκτική στην παραβίαση διάταξη η οποία παρέχει περιβάλλον που συνδέεται με την ασφαλή κρυπτογραφική εφαρμογή πορτοφολιού και χρησιμοποιείται από αυτή για την προστασία κρίσιμων περιουσιακών στοιχείων και την παροχή κρυπτογραφικών λειτουργιών για την ασφαλή εκτέλεση κρίσιμων λειτουργιών·

9)

«πάροχος πορτοφολιού»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο παρέχει υλοποιήσεις πορτοφολιού·

10)

«κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία»: περιουσιακά στοιχεία εντός μονάδας πορτοφολιού ή σχετιζόμενα με μονάδα πορτοφολιού, τα οποία είναι τόσο εξέχουσας σημασίας ώστε όταν τίθεται σε κίνδυνο η διαθεσιμότητα, η εμπιστευτικότητα ή η ακεραιότητά τους, αυτό μπορεί να έχει πολύ σοβαρές, ανεπανόρθωτες επιπτώσεις στην ικανότητα των ατόμων να βασίζονται στη μονάδα πορτοφολιού·

11)

«βασιζόμενο σε πορτοφόλι μέρος»: βασιζόμενο μέρος που προτίθεται να βασίζεται σε μονάδες πορτοφολιού για την παροχή δημόσιων ή ιδιωτικών υπηρεσιών μέσω ψηφιακής αλληλεπίδρασης·

12)

«πιστοποιητικό πρόσβασης βασιζόμενου σε πορτοφόλι μέρους»: πιστοποιητικό για ηλεκτρονικές σφραγίδες ή υπογραφές που επαληθεύουν την ταυτότητα και επικυρώνουν το βασιζόμενο σε πορτοφόλι μέρος, το οποίο εκδίδεται από πάροχο πιστοποιητικών πρόσβασης βασιζόμενου σε πορτοφόλι μέρους·

13)

«πάροχος πιστοποιητικών πρόσβασης βασιζόμενου σε πορτοφόλι μέρους»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο εξουσιοδοτημένο από κράτος μέλος να εκδίδει πιστοποιητικά πρόσβασης βασιζόμενου σε πορτοφόλι μέρους σε βασιζόμενα σε πορτοφόλι μέρη που είναι καταχωρισμένα στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.