32003D0294

Απόφαση της Επιτροπής

της 11ης Δεκεμβρίου 2002

για την εφαρμογή από μέρους της Πορτογαλίας του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρα κατά τη χρονική περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2002) 4825]

(Το κείμενο στην πορτογαλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2003/294/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους βάσει των προαναφερθέντων άρθρων(1) και αφού έλαβε υπόψη της τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Κατά την έκδοση των κατευθυντηρίων γραμμών περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού(2), η Επιτροπή έκρινε, βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, ότι η προοδευτική εξέλιξη και λειτουργία της κοινής αγοράς απαιτούσαν την επανεξέταση από μέρους των κρατών μελών των καθεστώτων ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού που ίσχυαν πριν από την ημερομηνία έκδοσης των προαναφερθεισών κατευθυντηρίων γραμμών ώστε να επιτευχθεί, από την 1η Ιανουαρίου 2000, η θέσπιση ενός συστήματος ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού διαφανούς και δίκαιου για όλα τα κράτη μέλη, που να στηρίζεται στην πλήρη τήρηση των διατάξεων των κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή, με την επιστολή της SG(98) D/1684 της 24ης Φεβρουαρίου 1998, στην οποία προτείνονταν κατάλληλα μέτρα βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 1, σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού σκοπού, πρότεινε στις πορτογαλικές αρχές να τροποποιήσουν όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού που ίσχυαν την 1η Ιανουαρίου 2000, ώστε να τα καταστήσουν μετά την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερθεισών κατευθυντηρίων γραμμών.

(2) Οι πορτογαλικές αρχές, με την επιστολή της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας αριθ. 327, της 21ης Απριλίου 1998, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή με την ίδια ημερομηνία, ζήτησαν επιπλέον προθεσμία δύο εβδομάδων για να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις προτάσεις καταλλήλων μέτρων. Οι πορτογαλικές αρχές, με τις επιστολές της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλία αριθ. 409, της 4ης Ιουνίου 1998, και αριθ. 423, της 10ης Ιουνίου 1998, που πρωτοκολλήθηκαν, αντιστοίχως, από την Επιτροπή στις 10 Ιουνίου 1998 και στις 12 Ιουνίου 1998, διαβίβασαν στην Επιτροπή επιστολή της 29ης Μαΐου 1998 του υπουργού εξωτερικών στην οποία δηλώνετο η συμφωνία της πορτογαλικής κυβέρνησης σχετικά με τις αρχές της δράσης της Επιτροπής, όσον αφορά τις περιφερειακές ενισχύσεις και η οποία περιελάμβανε ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού. Δεδομένου ότι η επιστολή του υπουργού εξωτερικών δεν παρείχε τη δυνατότητα στην Επιτροπή να διαπιστώσει σαφώς τη συμφωνία των πορτογαλικών αρχών σχετικά με τις προτάσεις των προαναφερθέντων καταλλήλων μέτρων, η Επιτροπή με την επιστολή της D/52552 της 18ης Ιουνίου 1998, που απηύθυνε στη μόνιμη αντιπροσωπεία της Πορτογαλίας, και με την επιστολή της D/53161 της 23ης Ιουλίου 1998, που απηύθυνε στον υπουργό εξωτερικών, ζήτησε από τις πορτογαλικές αρχές την επιβεβαίωση της εν λόγω συμφωνίας.

(3) Οι πορτογαλικές αρχές, με την επιστολή της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας αριθ. 629, της 2ας Σεπτεμβρίου 1998, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 7 Σεπτεμβρίου 1998, διαβίβασαν στην Επιτροπή επιστολή της 20ής Αυγούστου 1998 του υπουργού εξωτερικών, στην οποία αναφερόταν ότι το καθεστώς χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας(3) έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2000 και υποβάλλετο έτσι στα κατάλληλα μέτρα περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, με την επιστολή τους D/53951, της 29ης Σεπτεμβρίου 1998, προς τη μόνιμη αντιπροσωπεία της Πορτογαλίας, ανακοίνωσαν στις πορτογαλικές αρχές ότι, λαμβανομένης υπόψη της επιστολής του υπουργού εξωτερικών, θεωρούσαν ως επιβεβαιωθείσα τη συμφωνία τους σχετικά με τις προαναφερθείσες προτάσεις καταλλήλων μέτρων. Ταυτόχρονα, οι υπηρεσίες της Επιτροπής κάλεσαν τις πορτογαλικές αρχές είτε να αναλάβουν την υποχρέωση να μειώσουν τη διάρκεια του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999 είτε να ανακοινώσουν στην Επιτροπή τις προβλεπόμενες τροποποιήσεις για να καταστήσουν το καθεστώς αυτό σύμφωνο με τις διατάξεις των κατευθυντηρίων γραμμών από την 1η Ιανουαρίου 2000.

(4) Παρά τις πολυάριθμες επαφές σχετικά με το θέμα μεταξύ της Επιτροπής και των πορτογαλικών αρχών(4), ουδέποτε ανακοινώθηκε στην Επιτροπή οποιαδήποτε πληροφορία που να της παρέχει τη δυνατότητα να κρίνει ότι οι πορτογαλικές αρχές είχαν προβεί σε όλες τις αναγκαίες τροποποιήσεις για να εξασφαλίσουν τη συμφωνία του καθεστώτος αυτού, από την 1η Ιανουαρίου 2000, με τους όρους που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού. Κατά συνέπεια, και λαμβανομένης υπόψη της υποτιθέμενης αποδοχής των εν λόγω κατάλληλων μέτρων από μέρους των πορτογαλικών αρχών, το συγκεκριμένο καθεστώς ενεγράφη στο μητρώο των μη κοινοποιηθεισών ενισχύσεων με αριθ. NN 60/2000.

(5) Η Επιτροπή, με την επιστολή της SG(2000) D/105022 της 17ης Ιουλίου 2000, ενημέρωσε την Πορτογαλία ότι, αφού εξέτασε τις πληροφορίες που παρέσχον οι ισπανικές αρχές σχετικά με το καθεστώς χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας, στο πλαίσιο των κατάλληλων προταθέντων μέτρων, βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης, όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού σκοπού, είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης κατά της εφαρμογής των μέτρων αυτών κατά την περίοδο μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 31ης Δεκεμβρίου 2000. Με την ίδια ευκαιρία, η Επιτροπή ζήτησε από την Πορτογαλία να υποβάλει τις παρατηρήσεις της και να παράσχει κάθε χρήσιμη πληροφορία για την αξιολόγηση της συγκεκριμένης ενίσχυσης, εντός προθεσμίας ενός μηνός από τη λήψη της προαναφερθείσας επιστολής.

(6) Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με την ενίσχυση αυτή δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(5). Οι ενδιαφερόμενοι κλήθηκαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή σχετικά με το συγκεκριμένο καθεστώς εντός προθεσμίας ενός μηνός από την ημερομηνία της δημοσίευσης αυτής.

(7) Οι πορτογαλικές αρχές, με τις επιστολές τους αριθ. 860 της 11ης Αυγούστου 2000 και αριθ. 867 της 16ης Αυγούστου 2000 της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας, που πρωτοκολλήθηκαν στην Επιτροπή στις 11 και στις 17 Αυγούστου 2000, αντιστοίχως, ζήτησαν επιπλέον προθεσμία ενός μηνός για να υποβάλουν τις δικές τους παρατηρήσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, με την επιστολή τους D/54485 της 31ης Αυγούστου 2000, προς τη μόνιμη αντιπροσωπεία της Πορτογαλίας, χορήγησαν την επιπλέον αυτή προθεσμία στις πορτογαλικές αρχές. Οι πορτογαλικές αρχές με την επιστολή αριθ. 932 της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 της μόνιμης αντιπροσωπείας τους, που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 19 Σεπτεμβρίου 2000, διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή.

(8) Η Επιτροπή έλαβε επίσης σχετικά τις παρατηρήσεις 16 ενδιαφερομένων. Η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις αυτές στις πορτογαλικές αρχές, με τις επιστολές της D/56003 της 4ης Δεκεμβρίου 2000 και D/56048 της 6ης Δεκεμβρίου 2000, προς τη μόνιμη αντιπροσωπεία της Πορτογαλίας, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να υποβάλουν τα σχετικά σχόλια. Τα σχόλια αυτά ελήφθησαν με την επιστολή της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας αριθ. 82 της 10ης Ιανουαρίου 2001, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 12 Ιανουαρίου 2001.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΙΝΗΣΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(9) Βάσει της τελευταίας απόφασης της Επιτροπής σχετικά με το καθεστώς χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας(6), μπορούσαν να χορηγούνται φορολογικές διευκολύνσεις σε επιχειρήσεις βιομηχανικές, χρηματοπιστωτικές και υπηρεσιών, καθώς και στους φορείς που είναι εγγεγραμμένοι στο ναυτικό μητρώο, που θα εγκαθίσταντο στην ελεύθερη ζώνη μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000. Οι επιχειρήσεις αυτές θα τύγχαναν ειδικότερα πλήρους απαλλαγής άμεσων φόρων μέχρι τα τέλη του 2011, ημερομηνία μετά την οποία η απαλλαγή αυτή θα ήταν μερική (θα τους απαιτείτο τότε ο έγγειος φόρος ή οι φόροι εισοδήματος, οι οποίοι αποτελούν εξάλλου το κύριο μέρος των φορολογικών επιβαρύνσεων).

(10) Μετά από την έκδοση των γενικών κατευθύνσεων περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού, η Επιτροπή πρότεινε σε όλα τα κράτη μέλη, ως κατάλληλα μέτρα βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και με επιστολές της 24ης Φεβρουαρίου 1998, την τροποποίηση όλων των καθεστώτων ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού που ίσχυαν την 1η Ιανουαρίου 2000, ώστε αυτές να καταστούν σύμφωνες προς τις διατάξεις των προαναφερθεισών κατευθυντηρίων γραμμών από την ημερομηνία αυτή και μετά. Οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού σκοπού καθιέρωναν την αρχή της απαγόρευσης περιφερειακών ενισχύσεων που προορίζονταν να μειώσουν τις τρέχουσες δαπάνες των επιχειρήσεων (ενισχύσεις λειτουργίας), επιτρέποντας ωστόσο εξαιρέσεις για τις περιφέρειες που τύγχαναν της παρέκκλισης που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης, "υπό την προϋπόθεση ότι δικαιολογούνται λόγω της συνεισφοράς τους στην περιφερειακή ανάπτυξη, της φύσης τους και ότι το επίπεδο τους είναι ανάλογο με τα μειονεκτήματα τα οποία προορίζονται να διορθώσουν" (σημείο 4.15). Επιπλέον, στις κατευθυντήριες γραμμές προσδιορίζεται ότι "με εξαίρεση τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο σημείο 4.16" (ενισχύσεις για μεταφορές σε ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες και με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα), "οι λειτουργικές ενισχύσεις πρέπει να είναι περιορισμένες χρονικά και βαθμιαία μειούμενες" (σημείο 4.17).

(11) Η Επιτροπή όταν εκλήθη να αποφανθεί σχετικά με το καθεστώς φορολογικών διευκολύνσεων και χρηματοδοτικών ενισχύσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας, ανέφερε ότι, με εξαίρεση την απαλλαγή φόρου για την αγορά οικοπέδων και κτιρίων, οι φορολογικές διευκολύνσεις που χορήγησαν οι πορτογαλικές αρχές αποτελούσαν ενισχύσεις λειτουργίας που θα μπορούσαν να χορηγούνται για μακρές περιόδους ή χωρίς χρονικό περιορισμό. Δεδομένου ότι η περιφέρεια της Μαδέρας εξακολουθεί να είναι επιλέξιμη για την παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης, κατά τη χρονική περίοδο μεταξύ 2000 και 2006, η πλήρωση των όρων που καθορίζονται σχετικά στις κατευθυντήριες γραμμές, αποτελούν υποχρέωση την οποία θα έπρεπε να πληρούν οι πορτογαλικές αρχές στο πλαίσιο της εφαρμογής του καθεστώτος αυτού και όσον αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων σε επιχειρήσεις που εγκαθίσταντο στην εν λόγω ελεύθερη ζώνη κατά τη χρονική περίοδο μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου και της 31ης Δεκεμβρίου 2000.

(12) Γενικά, στο μέτρο που ο χρονικός περιορισμός ετίθετο μόνον όσον αφορά το πλεονέκτημα ορισμένων περιφερειακών φόρων ή/και ήσσονος σημασίας, δεν φάνηκε να προκαλεί ιδιαίτερες αναστολές από μέρους των πορτογαλικών αρχών. Αντίθετα, όσον αφορά τη βαθμιαία μείωση των φορολογικών διευκολύνσεων λειτουργίας, καθώς και την αναλογικότητά τους προς τα μειονεκτήματα που επρόκειτο να διορθώσουν, οι πορτογαλικές αρχές έκριναν ότι οι λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος φορολογικών διευκολύνσεων και χρηματοδοτικών ενισχύσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας θα έπρεπε να επανεξεταστούν μόνο στο πλαίσιο μιας σφαιρικής συμφωνίας επί του συνόλου της περιόδου μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2000 και της 31ης Δεκεμβρίου 2006, λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης της περιφέρειας της Μαδέρας.

(13) Η Επιτροπή παρατήρησε σχετικά καταρχάς ότι, βάσει της απόφασής της σχετικά με το θέμα(7), το καθεστώς των χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Υπ' αυτές τις συνθήκες, το καθεστώς αποτελούσε αντικείμενο των κατάλληλων μέτρων περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού μόνο το 2000 και ότι οι ενδεχόμενες λεπτομέρειες εφαρμογής κατά τη χρονική περίοδο 2001-2006 θα έπρεπε να ανακοινωθούν ώστε να εγκριθούν από την Επιτροπή. Βάσει αυτού, δεδομένου ότι η Πορτογαλία δεν είχε υποβάλει καμία νέα κοινοποίηση για τη χρονική περίοδο 2000-2006, οι δύο αυτές πτυχές δεν εξαρτώντο η μια από την άλλη. Έτσι, στο μέτρο που η μόνη προβλεπόμενη τροποποίηση από μέρους των πορτογαλικών αρχών όσον αφορά τους όρους χορήγησης των ενισχύσεων το 2000 συνίστατο στον περιορισμό του αριθμού νέων επιχειρήσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα που θα γίνονταν δεκτές στην ελεύθερη ζώνη σε μέγιστο ποσοστό 20 % του συνολικού αριθμού ανάλογων επιχειρήσεων που λειτουργούσαν κατά το προηγούμενο έτος, η πρόταση των πορτογαλικών αρχών δεν φαίνεται να συμφωνούσε με τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών.

(14) Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή παρατήρησε επίσης ότι ακόμα και αν η Επιτροπή είχε ήδη ανακοινώσει(8) ότι επρόκειτο να τροποποιήσει τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές ώστε να καταστήσει δυνατή την έγκριση μη βαθμιαίως μειούμενων και μη χρονικά περιοριζόμενων στις ιδιαίτερα απομακρυσμένες επιλέξιμες για περιφερειακές ενισχύσεις περιφέρειες όταν οι ενισχύσεις αυτές προορίζονταν να μειώσουν το επιπλέον κόστος της άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας που ήταν εγγενές στα μειονεκτήματα που προσδιορίζονται στο άρθρο 299 παράγραφος 2 της συνθήκης, οι μόνες εξαιρέσεις αφορούσαν ενισχύσεις οι οποίες θα είχαν ειδικά ως στόχο την αντιστάθμιση του επιπλέον κόστους μεταφοράς στις ιδιαίτερα απομακρυσμένες και με χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού περιφέρειες.

III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΒΑΛΑΝ ΟΙ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

(15) Οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι πορτογαλικές αρχές στο πλαίσιο της παρούσας επίσημης διαδικασίας έρευνας θέτουν υπό αμφισβήτηση, πάνω από όλα, το βάσιμο της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας αυτής. Σχετικά με το θέμα αυτό, οι πορτογαλικές αρχές ανέφεραν, ιδίως, ότι η Πορτογαλία ποτέ δεν είχε αποδεχτεί τις κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού, ούτε τα κατάλληλα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή στο πλαίσιο αυτό. Κατά συνέπεια, στο μέτρο που, σύμφωνα με τις πορτογαλικές αρχές, η αποδοχή αυτή δεν μπορεί να συναχθεί από κανένα έγγραφο που διαβιβάστηκε στην Επιτροπή, δεν υπάρχει βάση για να θεωρηθούν οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν κατά τη χρονική περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως της 31 Δεκεμβρίου 2000, σύμφωνα με το καθεστώς χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας, ως παράνομες και να μπορούν, κατά συνέπεια, να αποτελέσουν αντικείμενο ανάκτησης.

(16) Επιπλέον, οι πορτογαλικές αρχές κρίνουν ότι, εν πάση περιπτώσει, η κίνηση της διαδικασίας είναι υπερβολική και αδικαιολόγητη, κυρίως για δύο λόγους:

- η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη τουλάχιστον από την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ και μετά να προβεί σε θετική διάκριση υπέρ των ιδιαίτερα απομακρυσμένων περιφερειών. Η Επιτροπή, με την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2, δεν εκπλήρωσε την υποχρέωση αυτή, πόσο μάλλον αφού είχε κρίνει αναγκαίο να προβεί αργότερα σε τροποποίηση των κατευθυντηρίων γραμμών περί κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού σκοπού(9) για να λάβει πλήρως υπόψη της τη νέα παράγραφο 2 του άρθρου 299,

- η στάση που τηρήθηκε σε σχέση με το καθεστώς χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων της ελεύθερης ζώνης της Μαδέρας θα μπορούσε να αποτελέσει άνιση αντιμετώπιση σε σχέση με άλλες περιπτώσεις ή/και περιφέρειες. Σχετικά με το θέμα αυτό, οι πορτογαλικές αρχές κρίνουν ιδίως ότι το ιρλανδικό "International Financial Service Center" έχει τύχει σχετικά ελαστικότερων μεταβατικών μέτρων(10), ενώ οι υπηρεσίες της Επιτροπής αρνήθηκαν κάθε δυνατότητα συμβιβασμού για την ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας.

(17) Λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων αυτών, οι πορτογαλικές αρχές κρίνουν ειδικά ότι η Επιτροπή θα πρέπει να κλείσει τη διαδικασία με απόφαση που να επιβεβαιώνει την άδεια εφαρμογής του καθεστώτος μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000, βάσει των όρων που είχε αποφασίσει το 1995(11).

IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

(18) Από τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι προκύπτει ότι, κατά το μεγαλύτερο μέρος πρόκειται για δικαιούχους, άμεσους ή έμμεσους, του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων της ελεύθερης ζώνης της Μαδέρας. Παρότι είναι σχετικά πολυάριθμες, οι παρατηρήσεις αυτές δεν περιλαμβάνουν ουσιαστικά στοιχεία για την αξιολόγηση του συγκεκριμένου καθεστώτος, δεδομένου ότι περιορίζονται, γενικά, σε παράπονα για την κίνηση της διαδικασίας, ή σε αιτήσεις στην Επιτροπή να μην λάβει αποφάσεις που θα μπορούσαν να θίξουν την καλή λειτουργία της ελεύθερης ζώνης. Έτσι, κανένας από τους ενδιαφερόμενους δεν φαίνεται να συμμερίζεται τις αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή όσον αφορά την κίνηση της διαδικασίας (το στοιχείο ήταν, εξάλλου, η μόνη πτυχή που επισημαίνετο στα σχόλια από μέρους των πορτογαλικών αρχών που προκάλεσαν οι παρατηρήσεις αυτές, όπως διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή με την επιστολή αριθ. 82, της 10ης Ιανουαρίου 2001, της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας).

V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

(19) Η Επιτροπή εξέτασε τις υποβληθείσες παρατηρήσεις τόσο από μέρους των πορτογαλικών αρχών όσο και των ενδιαφερομένων στο πλαίσιο της συγκεκριμένης επίσημης διαδικασίας έρευνας.

(20) Όσον αφορά την ενδεχόμενη μη αποδοχή των κατάλληλων μέτρων που προτείνονται σε σχέση με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού σκοπού, η Επιτροπή επισημαίνει ειδικότερα ότι, σε καμία στιγμή κατά τη χρονική περίοδο των 28 μηνών που παρήλθε μεταξύ της επιστολής SG(98) D/1684 της 24ης Φεβρουαρίου 1998, που προτείνει κατάλληλα μέτρα σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού σκοπού, και της απόφασης κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας κατά τη εφαρμογής του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας κατά το έτος 2000 (που ελήφθη στις 28 Ιουνίου 2000), οι πορτογαλικές αρχές δεν δήλωσαν στην Επιτροπή ότι αποδέχονται τα προαναφερθέντα κατάλληλα μέτρα. Αντίθετα, οι πορτογαλικές αρχές πάντα άφησαν να εννοηθεί τόσο με τις επιστολές της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας, όσο και τις διάφορες διμερείς συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με το θέμα, ότι ήταν διατεθειμένες να συνεργαστούν πλήρως με την Επιτροπή για να προσδιορίσουν τις τροποποιήσεις που έπρεπε να επέλθουν στο καθεστώς αυτό ώστε να εξασφαλιστεί η συμφωνία του με τις διατάξεις των κατευθυντηρίων γραμμών, έχοντας πλήρη συνείδηση ότι η Επιτροπή θεωρούσε την αποδοχή από μέρους τους των κατάλληλων μέτρων ως δεδομένη.

(21) Παρά τα προαναφερθέντα, η Επιτροπή είναι ωστόσο υποχρεωμένη να διαπιστώσει ότι οι πορτογαλικές αρχές δεν της κοινοποίησαν ποτέ ρητά την άνευ όρων αποδοχή των κατάλληλων μέτρων που διαβίβασε με την επιστολή SG(98) D/1684 της 24ης Φεβρουαρίου 1998. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αντικρούσει τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι πορτογαλικές αρχές στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, σύμφωνα με τις οποίες η αποδοχή αυτή ουδέποτε έλαβε χώρα. Υπ' αυτές τις συνθήκες, η διαδικασία που κινήθηκε για τη μη εκπλήρωση από μέρους της Πορτογαλίας των κατάλληλων μέτρων που πρότεινε η Επιτροπή όσον αφορά την εφαρμογή του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας, κατά την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως της 31 Δεκεμβρίου 2000, δεν έχει πλέον αντικείμενο.

(22) Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι το καθεστώς ενισχύσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2000. Υπ' αυτές τις συνθήκες, οποιεσδήποτε παρατηρήσεις που η Επιτροπή μπορεί να διατυπώσει τόσο όσον αφορά άλλες παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι πορτογαλικές αρχές όσο και όσον αφορά τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι, επίσης παύουν να έχουν αντικείμενο.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(23) Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων, η Επιτροπή κρίνει ότι η διαδικασία που κινήθηκε βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης σχετικά με την εφαρμογή του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας, κατά την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως της 31 Δεκεμβρίου 2000, παύει να έχει αντικείμενο. Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι οι πορτογαλικές αρχές δεν της είχαν ανακοινώσει με κατάλληλο τρόπο τη μη αποδοχή της πρότασης κατάλληλων μέτρων βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού σκοπού, αντίθετα με ότι συνεπάγεται η αρχή της αγαστής συνεργασίας που υπονοείται στο προαναφερθέν άρθρο 88 παράγραφος 1,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με την εφαρμογή από μέρους της Πορτογαλίας του καθεστώτος χρηματοδοτικών ενισχύσεων και φορολογικών διευκολύνσεων στην ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας κατά την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000 παύει να έχει αντικείμενο.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Πορτογαλίας.

Βρυξέλλες, 11 Δεκεμβρίου 2002.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 301 της 21.10.2000, σ. 4.

(2) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.

(3) Κρατική ενίσχυση E 19/94, πρώην E 13/91 και N 204/86.

(4) Επιστολές αριθ. 9, της 5ης Ιανουαρίου 1999, αριθ. 233 της 15ης Μαρτίου 1999, αριθ. 848 της 25ης Αυγούστου 1999, αριθ. 1156 της 18ης Νοεμβρίου 1999 και αριθ. 19 της 5ης Ιανουαρίου 2000 της μόνιμης αντιπροσωπείας, και αριθ. 853 της 4ης Απριλίου 2000 του υπουργού οικονομικών της Πορτογαλίας (που πρωτοκολλήθηκαν στην Επιτροπή, αντιστοίχως, στις 7 Ιανουαρίου 1999, 18 Μαρτίου 1999, 27 Αυγούστου 1999, 24 Νοεμβρίου 1999, 7 Ιανουαρίου 2000 και 6 Απριλίου 2000), καθώς και του φαξ αριθ. 11684/99 της 14ης Δεκεμβρίου 1999 της μόνιμης αντιπροσωπείας της Πορτογαλίας, επιστολές της Επιτροπής D/50399 της 27ης Ιανουαρίου 1999 και D/51612 της 16ης Απριλίου 1999 προς τη μόνιμη αντιπροσωπεία της Πορτογαλίας, και D/522 της 10ης Μαρτίου 2000 προς τον υπουργό οικονομικών της Πορτογαλίας, διμερείς συναντήσεις της 26ης Μαΐου 1999, της 8ης Δεκεμβρίου 1999 και της 15ης Δεκεμβρίου 1999 μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των πορτογαλικών αρχών.

(5) Βλέπε υποσημείωση 1.

(6) Κρατική ενίσχυση E 19/94 - επιστολή SG(95) D/1287 της 3ης Φεβρουαρίου 1995.

(7) Βλέπε υποσημείωση 6.

(8) Έκθεση COM(2000) 147 τελικό της 14ης Μαΐου 2000.

(9) ΕΕ C 258 της 9.9.2000, σ. 5.

(10) ΕΕ C 395 της 18.12.1998, σ. 8.

(11) Βλέπε υποσημείωση 6.