ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΕΕ-ΛΙΒΑΝΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΟ

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΛΙΒΑΝΟΥ-ΕΕ

Μια ανανεωμένη εταιρική σχέση ΕΕ-Λιβάνου (2016-2020)

Πλαισίωση των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης Λιβάνου-ΕΕ

Ο Λίβανος έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στις συζητήσεις και τις διαβουλεύσεις σχετικά με την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ). Το αραβικό έγγραφο θέσης, το οποίο είχε υποβληθεί στη διάσκεψη της Βηρυτού με θέμα την αναθεώρηση της ΕΠΓ, αποτέλεσε σημαντικό έγγραφο που συνέβαλε στη διαδικασία διαβούλευσης, η οποία οδήγησε με τη σειρά της στην αναθεωρημένη ΕΠΓ. Συνολικά, οι προτεραιότητες βασίζονται στη συμμετοχή του Λιβάνου στην αναθεώρηση της ΕΠΓ και διαμορφώνουν ένα πλαίσιο πολιτικής δέσμευσης, καθώς και βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων με βάση τις προτεραιότητες που έχει καθορίσει η κυβέρνηση του Λιβάνου. Επιπλέον, ως εταίροι, ο Λίβανος και η ΕΕ βρίσκονται σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αντιμέτωποι με άμεσες προκλήσεις που συνδέονται με παρατεταμένες κρίσεις. Λόγω αυτών των προκλήσεων πρέπει στο προαναφερόμενο πλαίσιο να ληφθούν υπόψη οι εξαιρετικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή, καθώς και ο αντίκτυπός τους στον Λίβανο.

Η ΕΕ και ο Λίβανος θεωρούν ότι η εταιρική τους σχέση αντιπροσωπεύει τις κοινές αξίες τους και την αναγνώριση αμοιβαίων συμφερόντων. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες, όπως ενσωματώνονται στις συναφείς διεθνείς, περιφερειακές και εθνικές νομοθετικές διατάξεις, συνιστούν κοινές αξίες. Ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών και των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και του Λιβάνου. Ο κοινός στόχος για την εδραίωση κοινού χώρου ειρήνης, ευημερίας και σταθερότητας προϋποθέτει τη συνεργασία, ιδίως μέσω της ανάληψης κοινής ευθύνης, της διαφοροποίησης και της ενισχυμένης εταιρικής σχέσης, με γνώμονα τη σημασία της διατήρησης του Λιβάνου ως προτύπου μετριοπάθειας για ολόκληρη την περιοχή, και τη συνεκτίμηση του καίριου ρόλου του δραστήριου ιδιωτικού τομέα και της δυναμικής κοινωνίας των πολιτών της χώρας.

Παράλληλα με την αντιμετώπιση των πλέον επιτακτικών προκλήσεων, μεταξύ των οποίων η μετανάστευση και η τρομοκρατία, ο Λίβανος και η ΕΕ θα εξακολουθήσουν να επιδιώκουν την επίτευξη των βασικών στόχων της μακροπρόθεσμης εταιρικής σχέσης τους, οι οποίοι συνίστανται στις προσπάθειες για την εδραίωση βιώσιμης σταθερότητας στον Λίβανο και την ευρύτερη περιοχή, μέσω της δυναμικής συνεργασίας της ΕΕ με τις αρχές του Λιβάνου και της συνέχισης του διαλόγου με όλα τα πολιτικά κόμματα, στη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης μέσω ισχυρών κρατικών θεσμών και της αναζωογόνησης της λιβανέζικης οικονομίας, καθώς και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών του Λιβάνου. Σε καθέναν από τους τομείς προτεραιότητας που συμφωνούνται κατωτέρω, ορισμένες προκλήσεις χρήζουν άμεσης προσοχής, ενώ κάποια άλλα μέτρα εφαρμογής προϋποθέτουν κατάλληλη προετοιμασία για την επιτυχή υλοποίησή τους σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Το συμβούλιο σύνδεσης ΕΕ-Λιβάνου υποστηρίζει αυτή την ανανεωμένη εταιρική σχέση ως πρότυπο για την ανάληψη νέων, ειδικά προσαρμοσμένων στις ανάγκες διμερών δεσμεύσεων, μεταξύ των οποίων και η διεξαγωγή αναβαθμισμένου πολιτικού διαλόγου. Η περίοδος αμέσως μετά το συμβούλιο σύνδεσης θα είναι κομβικής σημασίας για τη μετατροπή των δεσμεύσεων αυτών σε πράξεις· προς τον σκοπό αυτόν απαιτείται η αποτελεσματική εφαρμογή των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης και του προσαρτώμενου συμφώνου και από τις δύο πλευρές. Η διενέργεια ενδιάμεσης επανεξέτασης των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης θα διασφαλίσει την κατάλληλη αναπροσαρμογή και ρύθμισή τους, όπου αυτή κρίνεται αναγκαία. Εντέλει, η επιτυχής έκβαση αυτής της ανανεωμένης εταιρικής σχέσης θα αποτιμηθεί με βάση τον βαθμό στον οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες του Λιβάνου και της ΕΕ. Οι προτεραιότητες και οι δεσμεύσεις που περιγράφονται στο παρόν έγγραφο και στο παράρτημά του είναι ενδεικτικές, και η ΕΕ είναι πρόθυμη να διασφαλίσει ότι ο Λίβανος θα αποκομίσει οφέλη από τις πρωτοβουλίες της ΕΕ που αφορούν ειδικά ορισμένες τρίτες χώρες στην περιοχή στις οποίες δίδεται προτεραιότητα.

Αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης με την υιοθέτηση ολοκληρωμένης προσέγγισης

Από το 2011 ο Λίβανος επωμίζεται ένα άνευ προηγουμένου βάρος λόγω της μαζικής εισροής Σύριων που εκτοπίζονται από τη Συρία στο έδαφός του. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο Λίβανος φιλοξενεί επί του παρόντος 1,5 εκατομμύρια Σύριους και περίπου 500 000 Παλαιστίνιους, γεγονός που καθιστά τον Λίβανο τη χώρα υποδοχής με τον υψηλότερο αριθμό εκτοπισμένων ατόμων και προσφύγων, τόσο κατά κεφαλήν όσο και ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Η πρόσφατη μεταναστευτική κρίση στην ΕΕ έφερε στο προσκήνιο τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που απορρέουν από αυτή. Ο Λίβανος είναι κατά 440 φορές μικρότερος σε έκταση και κατά 120 φορές πιο αραιοκατοικημένος από την ΕΕ, ωστόσο οι απόλυτοι αριθμοί των προσφύγων τους οποίους υποδέχονται κατά τα τελευταία έτη οι δύο περιοχές είναι παρόμοιοι.

Ο Λίβανος και η ΕΕ εκτιμούν ότι η μόνη βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση για τους πρόσφυγες και τα άτομα που έχουν εκτοπιστεί από τη Συρία προς τον Λίβανο είναι η ασφαλής επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής τους, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εν λόγω επιστροφή. Η κάλυψη των αναγκών των προσφύγων και των εκτοπισμένων ατόμων από και σε ολόκληρη τη Συρία, καθώς και των κοινοτήτων υποδοχής τους, συνιστά επείγουσα προτεραιότητα για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα, η οποία θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, και οι δύο πλευρές θα έχουν ως πρωταρχικό τους μέλημα τη διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών για την ασφαλή επιστροφή των προσφύγων από τη Συρία και των εκτοπισμένων Σύριων, μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, σύμφωνα με όλους τους κανόνες του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και λαμβανομένων υπόψη των συμφερόντων των χωρών υποδοχής.

Σε αυτό το πνεύμα, ο Λίβανος και η ΕΕ θα αποκομίσουν τα απτά οφέλη της κοινής τους δέσμευσης για την αναβάθμιση του πολιτικού διαλόγου μεταξύ τους, στο πλαίσιο της συνεργασίας τους για την αξιολόγηση και την προώθηση της διαμόρφωσης των εν λόγω συνθηκών τόσο σε διμερή βάση όσο και στα σχετικά διεθνή φόρουμ στα οποία η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα απηχούν την ιδιάζουσα κατάσταση του Λιβάνου και την αναγκαιότητα συνεκτίμησης των ζωτικών συμφερόντων της χώρας, και εκφράζουν τη βαθιά ανησυχία τους για την υποδοχή εκ μέρους του Λιβάνου περισσότερων του ενός εκατομμυρίου καταγεγραμμένων προσφύγων από την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), καθώς και τις επιπτώσεις της στις κοινότητες υποδοχής, στην ασφάλεια και στη σταθερότητα του Λιβάνου και της ευρύτερης περιοχής.

Στο πλαίσιο αυτό, και αναγνωρίζοντας τον παρατεταμένο χαρακτήρα της προσφυγικής κρίσης, η κυβέρνηση του Λιβάνου υιοθέτησε μια νέα προσέγγιση ως προς τον τρόπο διαχείρισης της προσωρινής και συνεχιζόμενης παραμονής Σύριων που έχουν εκτοπιστεί από τη Συρία στο έδαφος του Λιβάνου, με στόχο τον μετριασμό των πιέσεων που ασκεί η μαζική εισροή Σύριων στη χώρα και στους πολίτες της, κατά τρόπο ώστε να μην θίγονται τα συμφέροντα ούτε της χώρας και των Λιβανέζων πολιτών ούτε των προσφύγων. Αυτό το νέο όραμα, όπως περιγράφεται αναλυτικά στη δήλωση πρόθεσης του Λιβάνου που παρουσιάστηκε στη διάσκεψη του Λονδίνου τον Φεβρουάριο του 2016, σε συνδυασμό με τη διεθνή υποστήριξη για την εξασφάλιση επαρκών μέσων χρηματοδότησης και υλοποίησης, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την κατάσταση. Η κυβέρνηση του Λιβάνου θα διευκολύνει τη διάθεση διεθνών χρηματοδοτικών πόρων και εργαλείων υλοποίησης για τους διάφορους άξονες δράσης, ιδίως όσον αφορά τις δράσεις για την ανάληψη πρωτοβουλιών στους τομείς της εθνικής οικονομίας, των υποδομών και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, με τη λήψη των αναγκαίων διοικητικών και ρυθμιστικών μέτρων σύμφωνα με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις του Λιβάνου.

Η ΕΕ και ο Λίβανος επιδιώκουν παρεμβάσεις υψηλού αντικτύπου, οι οποίες περιλαμβάνουν όλες τις μορφές χρηματοδοτικής συνδρομής, επιχορηγήσεων και δανείων, με στόχο τον μετριασμό των σοβαρότατων επιπτώσεων της κρίσης της Συρίας στα οικονομικά του Λιβάνου (1), στις κοινότητες υποδοχής και στην οικονομία, στις υποδομές και στο φυσικό περιβάλλον της χώρας. Η βελτίωση των οικονομικών ευκαιριών για τους πρόσφυγες και τα εκτοπισμένα άτομα από τη Συρία θα πρέπει να τεθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της βελτίωσης της οικονομικής ανθεκτικότητας της χώρας συνολικά, μέσω ξένων και τοπικών επενδύσεων σε έργα δημιουργίας θέσεων εργασίας, υποδομών και τοπικής οικονομικής ανάπτυξης. Οι εν λόγω παρεμβάσεις θα συνδράμουν επίσης στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά το κόστος δανεισμού του Δημοσίου.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης θα έχουν ως στόχο την προώθηση των κοινών συμφερόντων και την ενίσχυση της συνεργασίας. Είναι αλληλένδετες και αλληλοενισχύονται. Θα παράσχουν επίσης ένα στρατηγικό πλαίσιο για τον συντονισμό των προσπαθειών στους τομείς της πολιτικής, της ασφάλειας και της συνεργασίας κατά τα επόμενα τέσσερα έτη (2016-2020). Οι εν λόγω προτεραιότητες και οι αντίστοιχοι στόχοι, όπως περιγράφονται κατωτέρω, βασίζονται στα υφιστάμενα σχέδια και στις στρατηγικές της κυβέρνησης. Θα αποτελέσουν επίσης τη βάση για την εναρμόνιση της παρεχόμενης συνδρομής με το όραμα της κυβέρνησης. Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης στοχεύουν στην προώθηση της ισότητας των φύλων, μεταξύ άλλων μέσω της βελτίωσης του ποσοστού συμμετοχής των γυναικών στα πολιτικά φόρουμ και στα φόρουμ λήψης αποφάσεων.

1.   Ασφάλεια και καταπολέμηση της τρομοκρατίας

Πρωταρχικός στόχος θα είναι η βελτίωση της ασφάλειας για όλους τους Ευρωπαίους και Λιβανέζους πολίτες. Ο Λίβανος και η ΕΕ θα προαγάγουν μεταρρυθμίσεις και βελτιώσεις στον τομέα της ασφάλειας μέσω της ανάπτυξης της θεσμικής ικανότητας των αρμόδιων φορέων σε θέματα ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του νόμου, των φορέων διαχείρισης ασφάλειας, των εποπτικών οργάνων και της δικαιοσύνης, με απόλυτο σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών κανόνων.

Οι επιθέσεις του Ισλαμικού Κράτους (Daesh) επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι η Ευρώπη και ο Λίβανος καλούνται να αντιμετωπίσουν μια κοινή τρομοκρατική απειλή. Οι προσπάθειές μας θα επικεντρωθούν στην ανάπτυξη ευρείας εταιρικής σχέσης στον τομέα της ασφάλειας και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Ο χάρτης πορείας που συμφώνησαν ο Λίβανος και η ΕΕ μετά τον διάλογο της 26ης Ιανουαρίου 2016 σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας θα διασφαλίσει ισχυρότερη και ποιοτικά απτή συνεργασία στην αντιμετώπιση των τρομοκρατικών οργανώσεων που έχει κατονομάσει το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΣΑΗΕ). Οι τομείς συνεργασίας περιλαμβάνουν τη δικαιοσύνη και την επιβολή του νόμου, την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, τη διαχείριση των συνόρων, την ασφάλεια των αερολιμένων και την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας και την καταπολέμηση του βίαιου εξτρεμισμού. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ θα κινητοποιήσει δυναμικά το σύνολο των σχετικών εργαλείων, μέσων και ικανοτήτων που διαθέτει για τις κατά προτεραιότητα τρίτες χώρες που βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρή τρομοκρατική απειλή.

Ο Λίβανος και η ΕΕ θα συνεργαστούν για την υιοθέτηση συντονισμένης εθνικής προσέγγισης όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατικής απειλής. Με τη στήριξη της ΕΕ, ο Λίβανος θα αναπτύξει την εθνική του στρατηγική για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η οποία θα πλαισιώνεται από τη συμβολή εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη, την Europol, τη Cepol, τον FRONTEX και την Eurojust. Το αποτέλεσμα θα είναι μια στρατηγική η οποία θα αναδεικνύει τη μοναδική συμβολή κάθε σκέλους της κυβέρνησης του Λιβάνου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού.

2.   Διακυβέρνηση και κράτος δικαίου

Για τη σταθερότητα στον Λίβανο απαιτείται πρόοδος στον τομέα της χρηστής διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου. Η ΕΕ θα συνεργαστεί με τον Λίβανο με στόχο:

—	την ανάπτυξη προγραμμάτων συνεργασίας στον τομέα της ανάπτυξης θεσμικών ικανοτήτων εντός του πλαισίου της στρατηγικής για τη διοικητική μεταρρύθμιση του Λιβάνου,

—	την προώθηση των κοινών αξιών της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου συμπεριλαμβανομένης της χρηστής διακυβέρνησης και διαφανών, σταθερών και αποτελεσματικών θεσμών, της προστασίας της ελευθερίας του λόγου και της ανεξαρτησίας του Τύπου,

—

τη συνέχιση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ανεξαρτησίας του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και την επιδίωξη της βελτίωσης της αποδοτικότητας του δημόσιου τομέα. Η προώθηση της καταπολέμησης της διαφθοράς, η οποία παρεμποδίζει τη μεγέθυνση και την οικονομική ανάπτυξη, θα εξακολουθήσει να είναι θεμελιώδους σημασίας για την επίτευξη αποτελεσμάτων σε όλες τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης.

Η μεταρρύθμιση της εκλογικής νομοθεσίας και του εκλογικού πλαισίου θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Ο Λίβανος εκφράζει την ικανοποίησή του για την προθυμία της ΕΕ να συμμετάσχει στην προώθηση της εκλογικής μεταρρύθμισης στον Λίβανο και στη βελτίωση της διακυβέρνησης σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει επίσης την προώθηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των περιθωριοποιημένων ομάδων του πληθυσμού.

3.   Προώθηση της ανάπτυξης και των ευκαιριών απασχόλησης

α)   Δήμοι

Οι προσπάθειες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινοτήτων θα αποτελέσουν προτεραιότητα. Οι οικονομικές ανισότητες στον Λίβανο συρρικνώνουν τις δυνατότητες ανάπτυξης της χώρας και συνιστούν απειλή για τη σταθερότητά της. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις υποβαθμισμένες περιοχές, μεταξύ άλλων με την ανάθεση δραστηριοτήτων στους δήμους και στις τοπικές αρχές και με την ενίσχυση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο τη βελτίωση της τοπικής διακυβέρνησης. Θα υποστηριχθεί η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών και των νέων με σκοπό να προαχθεί η υιοθέτηση μιας προσέγγισης χωρίς αποκλεισμούς για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό συνεπάγεται επίσης τη βελτίωση της παροχής υπηρεσιών, π.χ. στον τομέα της υγείας, καθώς και επενδύσεις σε έργα δημοτικών υποδομών. Οι δήμοι υφίστανται σοβαρότατες πιέσεις λόγω αυτής της μαζικής αύξησης του πληθυσμού, διότι πρέπει να διευρύνουν βασικές υπηρεσίες και να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες τόσο των συριακών πληθυσμών στη χώρα όσο και των κοινοτήτων υποδοχής, με συνέπεια να μειώνεται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

β)   Ιδιωτικές επενδύσεις

Θα καταβληθούν προσπάθειες για την αναζωογόνηση της λιβανέζικης οικονομίας με έμφαση στη δημιουργία ευκαιριών αξιοπρεπούς απασχόλησης για όλους και στην ανάπτυξη ευρείας βάσης και χωρίς αποκλεισμούς μέσω ενισχυμένων ιδιωτικών επενδύσεων. Η οικονομία καλείται επίσης να διαδραματίσει καίριο ρόλο στις προσπάθειες του Λιβάνου για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κρίσης στη Συρία. Προς τον σκοπό αυτό, είναι επιθυμητή η συνέχιση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και των δημοσιονομικών ευπαθειών του Λιβάνου με την εφαρμογή των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων που θα προετοιμάσουν το έδαφος για την εξασφάλιση υψηλότερου ρυθμού βιώσιμης ανάπτυξης.

Η δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε ολόκληρη τη χώρα θα συνδράμει στην καλλιέργεια κλίματος εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση και τους δημόσιους θεσμούς, καθώς και στην ενθάρρυνση της κοινωνικής συνοχής. Η αναπτυσσόμενη επίσημη οικονομία θα δημιουργήσει καίριας σημασίας έσοδα για τη στήριξη της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και για την εδραίωση της νομιμότητας των δημόσιων θεσμών. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της διαφοροποίησης, σε συνδυασμό με έναν δραστήριο ιδιωτικό τομέα, θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της εθνικής οικονομίας και θα δώσει, συνεπώς, ώθηση στη δημιουργία θέσεων εργασίας σύμφωνα με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις του Λιβάνου, αμβλύνοντας με τον τρόπο αυτό τις σεκταριστικές και κοινωνικές εντάσεις. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ευρείας συμμετοχής των επιχειρήσεων και του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένης της λιβανέζικης διασποράς, σε οικονομικές δραστηριότητες με βάση τη γνώση και την καινοτομία και μέσω της δημιουργίας αξιοπρεπών θέσεων εργασίας που είναι επωφελείς για όλους. Η υλοποίηση των δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου ΕΕ-Λιβάνου θα παράσχει επιπλέον δυνατότητες για την ανάπτυξη της χώρας.

γ)   Υποδομές

Ο Λίβανος και η ΕΕ θα εξετάσουν την πιθανότητα αξιοποίησης της χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους για την επέκταση των υποδομών κρίσιμης σημασίας με σκοπό τη βελτίωση της παραγωγικότητας τομέων υψηλής προτεραιότητας. Θα διερευνηθεί από κοινού το ενδεχόμενο εξασφάλισης της συμμετοχής διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών (ΔΧΟ) για την εφαρμογή νέων μεθόδων βελτίωσης της αποτελεσματικότητας, μεταξύ των οποίων ειδικές επιχορηγήσεις, μη χρηματοοικονομική βοήθεια και δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Θα καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες για την εξασφάλιση της συμμετοχής οργανώσεων του ιδιωτικού τομέα που ενδιαφέρονται ενδεχομένως να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί χρηματοδότησης. Στόχος είναι η υποστήριξη της ανάπτυξης υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, υδάτων, διαχείρισης των αποβλήτων και μεταφορών, και η παροχή κατά προτεραιότητα στήριξης στους παραγωγικούς τομείς. Θα εξεταστεί επίσης κατά περίπτωση το ενδεχόμενο στοχοθετημένης χρηματοδοτικής συνδρομής, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής στήριξης. Επιπλέον, ο Λίβανος προσβλέπει στη θέσπιση ειδικών μηχανισμών της ΕΕ για τον μετριασμό των κινδύνων που συνδέονται με μεγάλα επενδυτικά προγράμματα. Η ΕΕ και ο Λίβανος θα συνεργαστούν με στόχο την εξασφάλιση των προϋποθέσεων για συγκεκριμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, κυρίως ευρωπαϊκές, για την υποστήριξη βασικών έργων υποδομών και την κινητοποίηση διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, κατά περίπτωση.

Οι προαναφερόμενοι άξονες δράσης θα αποτελέσουν αντικείμενο στενής διαβούλευσης προκειμένου να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα.

δ)   Εμπόριο / Γεωργία / Βιομηχανία

Ο Λίβανος και η ΕΕ έχουν θέσει επίσης ως στόχο την ενίσχυση της εμπορικής τους σχέσης. Προς τον σκοπό αυτό, ο Λίβανος και η ΕΕ θα συγκροτήσουν και θα συγκαλούν ανά τακτά χρονικά διαστήματα κοινή ομάδα εργασίας για την περαιτέρω διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών και τη μείωση των υφιστάμενων μη δασμολογικών φραγμών για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Οι συνεδριάσεις της εν λόγω ομάδας εργασίας θα ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν.

Αμοιβαίο συμφέρον συνιστά η τόνωση της εμπορικής σχέσης με την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανικών προϊόντων, του τομέα των υπηρεσιών, καθώς και του τομέα της γεωργίας και των γεωργικών τροφίμων, μεταξύ άλλων μέσω της βελτίωσης των προτύπων ποιότητας των γεωργικών προϊόντων του Λιβάνου, με την ενσωμάτωση παράλληλα της έννοιας της βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής.

Οι εργασίες στον συγκεκριμένο τομέα θα συμβάλουν επίσης στον μετριασμό των επιπτώσεων της κρίσης της Συρίας στο εμπόριο, ενώ θα διευκολύνουν επίσης την προώθηση των επενδύσεων σε τομείς υψηλής έντασης εργασίας, όπως η γεωργία και η βιομηχανία. Οι ευκαιρίες που παρέχονται στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης θα πρέπει να βελτιστοποηθούν στον μέγιστο δυνατό βαθμό, ούτως ώστε να διασφαλίζονται οφέλη και για τις δύο πλευρές, ενώ θα καταβληθούν επίσης προσπάθειες για την περαιτέρω διευκόλυνση της πρόσβασης των λιβανέζικων προϊόντων στην αγορά της ΕΕ και σε άλλες αγορές. Θα καθιερωθεί η ενίσχυση της συνεργασίας και η παροχή τεχνικής βοήθειας σε θέματα υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα του Λιβάνου, προκειμένου να διασφαλιστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση των συγκεκριμένων ζητημάτων. Με τον τρόπο αυτό, ο Λίβανος δύναται να αυξήσει τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων και να μεγιστοποιήσει τα οφέλη από τις υφιστάμενες ευκαιρίες πρόσβασης στην αγορά, περιλαμβανομένης της τήρησης των γεωργικών δασμολογικών ποσοστώσεων της συμφωνίας σύνδεσης.

Η ΕΕ θα συνεχίσει να ενθαρρύνει και να στηρίζει τις προσπάθειες του Λιβάνου για την προσχώρησή του στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), καθώς και για την επωφελή συμμετοχή του στη συμφωνία του Αγαδίρ.

ε)   Ενεργειακή ασφάλεια, δράση για το κλίμα και διατήρηση των φυσικών πόρων

Η απόδοση ιδιαίτερης έμφασης στο περιβάλλον, μέσω της ενεργειακής απόδοσης, της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, της διαχείρισης των αποβλήτων, της διαχείρισης των υδάτων και της διατήρησης των φυσικών πόρων, μπορεί να δώσει ώθηση στις τουριστικές δυνατότητες της χώρας, στην προστασία του εθνικού πλούτου και στη μείωση της έκθεσης του πληθυσμού σε κινδύνους ασθενειών και σε κινδύνους για την υγεία γενικότερα. Η συνεργασία και οι συμπράξεις στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας μπορούν να διαδραματίσουν βασικό ρόλο σε όλους αυτούς τους τομείς, με την ενίσχυση των δυνατοτήτων ολοκληρωμένης και αποδοτικής διαχείρισης των φυσικών πόρων μέσω μιας προσέγγισης βάσει αιτιώδους συνδέσμου.

Αμφότερα τα μέρη θέτουν ως στόχο την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ενεργειακής συνεργασίας. Η διεξαγωγή ενεργειακού διαλόγου θα μπορούσε να προσφέρει τα μέσα για την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διερεύνηση και την εκμετάλλευση του τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και των συναφών υπεράκτιων δυνατοτήτων. Κατ' εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού στο πλαίσιο της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, η ΕΕ και ο Λίβανος θα διερευνήσουν τις δυνατότητες ενισχυμένης συνεργασίας στο πλαίσιο της υλοποίησης της ενδεικτικής εθνικά καθορισμένης συνεισφοράς του Λιβάνου. Μπορεί να εξεταστεί η πιθανότητα ανταλλαγών χρεών με μέτρα για την προστασία της φύσης (debt-for-nature swap), με στόχο τη μείωση του δημόσιου χρέους και τη βελτίωση της διατήρησης των φυσικών πόρων.

4.   Μετανάστευση και κινητικότητα

Ο Λίβανος και η ΕΕ διαπραγματεύονται επί του παρόντος την έκδοση κοινής δήλωσης για την έναρξη της εταιρικής σχέσης τους για την κινητικότητα, η οποία δρομολογήθηκε στο πλαίσιο του διαλόγου με θέμα τη μετανάστευση, την κινητικότητα και την ασφάλεια, και αμφότερα τα μέρη θα συμφωνήσουν επίσης επί της κατάρτισης παραρτήματος στο οποίο θα παρουσιάζονται λεπτομερώς συγκεκριμένες δράσεις προτεραιότητας που θα εξυπηρετούν τους σκοπούς της νέας εταιρικής σχέσης για την κινητικότητα.

Και οι δύο πλευρές θα επιδιώξουν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στον τομέα της μετανάστευσης και της κινητικότητας μέσω της εταιρικής σχέσης Λιβάνου-ΕΕ για την κινητικότητα, η οποία συνιστά ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο για την ενίσχυση της ικανότητας διαχείρισης εκ μέρους του Λιβάνου τόσο της νόμιμης όσο και της παράτυπης μετανάστευσης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα συμφέροντά της ως χώρας υποδοχής και έχοντας κατά νου το συγκεκριμένο πλαίσιο και τους εν ανεπαρκεία πόρους, καθώς και το επαχθές βάρος που επωμίζεται από την έναρξη της κρίσης στη Συρία.

Ο Λίβανος και η ΕΕ σκοπεύουν να προαγάγουν τη συνεργασία τους σε ευρύ φάσμα ζητημάτων με την κοινή αντίληψη ότι η μετανάστευση και η κινητικότητα πρέπει να εξεταστούν με εμπεριστατωμένο τρόπο και ότι κάθε στόχος της εταιρικής σχέσης για την κινητικότητα θα πρέπει να επιδιωχθεί με την ίδια σθεναρότητα. Η πλήρης και αποτελεσματική εφαρμογή της θα είναι θεμελιώδους σημασίας για τη συνεργασία Λιβάνου-ΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την προώθηση της άρτιας διαχείρισης της κινητικότητας των πολιτών του Λιβάνου και της ΕΕ στα εδάφη των δύο πλευρών, την ενίσχυση της ικανότητας διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, τη βελτίωση της ικανότητας διαχείρισης των συνόρων, την ενίσχυση του διαλόγου σε θέματα σχετικά με τη διεθνή προστασία, στο πλαίσιο του οποίου θα συζητούνται αμοιβαίοι προβληματισμοί και, το σημαντικότερο, τη διασφάλιση της περαιτέρω ενίσχυσης του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της μετανάστευσης και της ανάπτυξης, καθώς και την προβολή των αποτελεσμάτων κατά τρόπο ώστε να γίνονται αντιληπτά από τον πληθυσμό του Λιβάνου.

5.   Μηχανισμοί διαλόγου και αμοιβαίου συντονισμού

Το γενικό πλαίσιο για τη συνεργασία μεταξύ του Λιβάνου και της ΕΕ είναι η συμφωνία σύνδεσης, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2006. Σημαντικό στοιχείο θα αποτελέσει ο εξορθολογισμός και η βελτιστοποίηση της εφαρμογής της συμφωνίας σύνδεσης που περιλαμβάνουν την εις βάθος επανεξέταση των διεξαγόμενων διαλόγων και των συγκαλούμενων υποεπιτροπών. Η ομαδοποίηση των υποεπιτροπών σε μικρότερο αριθμό θεματικών συνεδριάσεων θα επιτρέψει την προώθηση της συνεργασίας σε τομείς προτεραιότητας. Ταυτόχρονα, ενδέχεται να οργανωθούν επίσης ευρύτεροι σχηματισμοί που θα περιλαμβάνουν την κοινωνία των πολιτών και μη κρατικούς φορείς.

Παράλληλα, και οι δύο πλευρές είναι πρόθυμες να εμβαθύνουν τον πολιτικό διάλογο, μεταξύ άλλων μέσω της αναβάθμισης της συνεργασίας στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Θα διερευνηθούν τρόποι ενίσχυσης του επιπέδου συνεργασίας και διαβούλευσης με το Υπουργείο Εξωτερικών και Μετανάστευσης του Λιβάνου (σημείο επαφής για την ΕΠΓ), λαμβανομένης υπόψη της θέσης αρχής της ΕΕ υπέρ της στήριξης της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας, της πολυφωνίας και της χωρίς αποκλεισμούς σταθερότητας του Λιβάνου.

Και οι δύο πλευρές θα θεσπίσουν μηχανισμό συντονισμού για την τακτική επανεξέταση και παρακολούθηση της εφαρμογής των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης και του συμφώνου, με στόχο τη διασφάλιση της ανάληψης κοινής ευθύνης, της διαφάνειας και της αμοιβαία επωφελούς εφαρμογής.

ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΕ-ΛΙΒΑΝΟΥ

Παράρτημα των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Λιβάνου

Εισαγωγή

Στο πλαίσιο της αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ), και όπως ανακοινώθηκε στη διάσκεψη του Λονδίνου με θέμα «Στήριξη της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής» που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2016, η ΕΕ προτείνει μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων στήριξης η οποία συνδυάζει διάφορα στοιχεία πολιτικής που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της ΕΕ. Στο παρόν έγγραφο καθορίζονται ορισμένες από κοινού συμφωνηθείσες δράσεις τις οποίες και οι δύο πλευρές σκοπεύουν να υλοποιήσουν καλή τη πίστει και με την επιφύλαξη των νομικών τους πλαισίων. Τα προβλεπόμενα μέτρα εντός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος συμφώνου δεν θα αποβούν εις βάρος του λιβανέζικου λαού και θα συνάδουν με τις διατάξεις του Συντάγματος του Λιβάνου, καθώς και με τις λιβανέζικες νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις.

Στο σύμφωνο ΕΕ-Λιβάνου, το οποίο διαρθρώνεται γύρω από τον άξονα των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης, θα καθοριστούν δράσεις προτεραιότητας για τη στήριξη της σταθεροποίησης της χώρας. Οι δράσεις προτεραιότητας θα βασίζονται στις προτεραιότητες που έχει καθορίσει η κυβέρνηση του Λιβάνου, μεταξύ άλλων στη δήλωση πρόθεσης την οποία παρουσίασε στη διάσκεψη του Λονδίνου, καθώς και στο σχέδιο του Λιβάνου για την αντιμετώπιση της κρίσης. Κυρίως, όμως, το σύμφωνο ΕΕ-Λιβάνου θα ενισχύσει την αμοιβαία συνεργασία μεταξύ της κυβέρνησης του Λιβάνου και της ΕΕ κατά την περίοδο 2016-2020. Ο μηχανισμός εξέτασης της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή του συμφώνου θα αντλεί, μεταξύ άλλων, στοιχεία από τους διαλόγους πολιτικής που θα διεξάγονται βάσει του γενικού πλαισίου της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Λιβάνου.

Οι δράσεις προτεραιότητας του συμφώνου θα χρηματοδοτηθούν μέσω των επιπρόσθετων κονδυλίων της ΕΕ που δεσμεύτηκαν για τον Λίβανο στη διάσκεψη του Λονδίνου, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 400 εκατ. ευρώ που πρόκειται να διατεθούν το 2016 και το 2017 και των συμπληρωματικών κονδυλίων που θα διαθέσει ενδεχομένως η ΕΕ για τα υπόλοιπα έτη του χρονοδιαγράμματος του παρόντος εγγράφου. Με τους εν λόγω χρηματοδοτικούς πόρους θα χρηματοδοτηθούν προγράμματα τα οποία θα υλοποιηθούν σε συνεργασία με εταίρους, όπως κρατικές αρχές, ενώσεις δήμων, δήμοι, οργανισμοί κρατών μελών της ΕΕ, μη κυβερνητικές οργανώσεις και διεθνείς οργανισμοί. Υποστήριξη τόσο για τον κρατικό όσο και για τον ιδιωτικό τομέα είναι επίσης πιθανό να χορηγηθεί μέσω του συνδυασμού ενωσιακών επιχορηγήσεων και δανείων που παρέχουν χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί της ΕΕ και των κρατών μελών, κατά περίπτωση, σε συνεργασία με άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος και να καταστούν ελκυστικότεροι οι όροι δανεισμού.

Οι βασικοί στόχοι του συμφώνου ΕΕ-Λιβάνου συνίστανται, αφενός, στην παροχή κατάλληλου και ασφαλούς περιβάλλοντος για τους πρόσφυγες (2) και τα εκτοπισμένα άτομα από τη Συρία κατά τη διάρκεια της προσωρινής παραμονής τους στον Λίβανο και, αφετέρου, στη διαμόρφωση ευνοϊκού περιβάλλοντος για τον Λίβανο, τις κοινότητες υποδοχής και τις ευπαθείς ομάδες. Η επίτευξη των στόχων αυτών θα επιτρέψει την αντιμετώπιση των αναγκών, περιλαμβανομένων και των ανθρωπιστικών αναγκών, κατά τρόπο αποτελεσματικό, αξιοπρεπή και δίκαιο. Η συγκεκριμένη προσέγγιση πρέπει να τοποθετηθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της εθνικής οικονομίας του Λιβάνου, των υποδομών και των επενδύσεων σε έργα δημιουργίας θέσεων εργασίας.

Η ΕΕ δεσμεύεται να εναρμονίσει την παρέμβασή της με την προαναφερόμενη ευρεία προσέγγιση και να έχει ως κύριο μέλημά της στην πορεία τις αναπτυξιακές ανάγκες του Λιβάνου, εξακολουθώντας να παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια, και αυξάνοντάς την όπου κρίνεται αναγκαίο. Βάσει της προσέγγισης αυτής, και έχοντας ως στόχο τη διευκόλυνση της προσωρινής παραμονής στον Λίβανο των Σύριων υπηκόων που εγκατέλειψαν τη Συρία για να σωθούν από τον πόλεμο, ο Λίβανος δεσμεύεται να συνεχίσει να αναζητεί, σύμφωνα με τη λιβανέζικη νομοθεσία, τρόπους διευκόλυνσης του εξορθολογισμού των κανονιστικών διατάξεων που διέπουν την παραμονή τους, συμπεριλαμβανομένης της περιοδικής άρσης των εξόδων διαμονής και της απλούστευσης των απαιτήσεων υποβολής δικαιολογητικών εγγράφων, όπως η «ρήτρα περί μη εργασίας», με σκοπό να διευκολυνθεί η ελεγχόμενη πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας σε τομείς στους οποίους δεν βρίσκονται σε άμεσο ανταγωνισμό με τους Λιβανέζους, όπως η γεωργία, ο κατασκευαστικός τομέας και άλλοι τομείς υψηλής έντασης εργασίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, και με την υποστήριξη της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, ο Λίβανος θέτει ως στόχο την πλήρη ανάληψη της διοικητικής ευθύνης για την αντιμετώπιση της κρίσης της Συρίας ώστε να διασφαλιστεί η εφαρμογή ενός αποδοτικού και διαφανούς πλαισίου διαχείρισης, το οποίο αναμένεται επίσης να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι ο καθορισμός του καθεστώτος και η καταγραφή αποτελούν τις πρωταρχικές ευθύνες της χώρας υποδοχής, σε συνεργασία με τους αρμόδιους οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών.

Το σύμφωνο θα εφαρμοστεί σε πλαίσιο στενού τακτικού συντονισμού μεταξύ των δύο πλευρών, σύμφωνα με τον μηχανισμό συντονισμού που περιγράφεται στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης.

1.   Ενίσχυση της σταθερότητας:
Ασφάλεια και καταπολέμηση της τρομοκρατίας
Οι δεσμεύσεις της ΕΕ	Οι δεσμεύσεις του Λιβάνου
a) Ενεργός στήριξη της εφαρμογής του χάρτη πορείας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας μέσω της παροχής τεχνικής συνδρομής καθώς και χρηματοδοτικής και μη χρηματοοικονομικής στήριξης. b) Παροχή τεχνικής συνδρομής και χρηματοδοτικής στήριξης για την πάταξη εγκληματικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της λαθραίας διακίνησης και της εμπορίας ανθρώπων, ναρκωτικών και πυροβόλων όπλων. c) Ενίσχυση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων με την υποστήριξη των τεσσάρων οργανισμών συνοριοφυλακής. d) Στήριξη για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. e) Υποστήριξη της πρόληψης συγκρούσεων και της διαμεσολάβησης, καθώς και παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην καταπολέμηση του βίαιου εξτρεμισμού και στην αποκλιμάκωση των εντάσεων. f) Ισχυροποίηση της συνεργασίας και της στήριξης στον τομέα της ασφάλειας και της προστασίας των αεροπορικών μεταφορών.	i. Βελτίωση του συντονισμού των υπηρεσιών ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των αρμόδιων οργανισμών για τη διαχείριση των συνόρων. ii. Στήριξη των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων της Διυπουργικής Επιτροπής για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας που συγκροτήθηκε στις 26.5.2016. iii. Σχεδιασμός και εφαρμογή συνολικής ολοκληρωμένης στρατηγικής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. iv. Συμφωνία επί της χάραξης στρατηγικής για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης του συντονισμού των λιβανέζικων οργανισμών ασφαλείας και της συνεργασίας στο πλαίσιο των σχετικών προγραμμάτων της ΕΕ. v. Ισχυροποίηση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της προστασίας των αεροπορικών μεταφορών.
2.   Διακυβέρνηση και κράτος δικαίου
a) Ενίσχυση βασικών δημοκρατικών λειτουργιών (δηλαδή του εκλογικού συστήματος, της κοινοβουλευτικής εποπτείας, του θεσμικού συντονισμού, των αρμόδιων αρχών για την καταπολέμηση της διαφθοράς). b) Στήριξη του εκσυγχρονισμού του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, την εδραίωση ανεξάρτητου και αποδοτικού δικαστικού συστήματος, και ενίσχυση της ικανότητας των παραγόντων της ποινικής δικαιοσύνης, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης θεσμικών ικανοτήτων για τη διασφάλιση της τήρησης διεθνών υποχρεώσεων στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων. c) Αύξηση της παρεχόμενης στήριξης στις τοπικές αρχές μέσω αναπτυξιακών προγραμμάτων σε περιοχές προτεραιότητας που πρέπει να καθοριστούν σε συντονισμό με τις λιβανέζικες αρχές. d) Παροχή στήριξης στην κοινωνία των πολιτών με τη χρηματοδότηση πρωτοβουλιών ΜΚΟ, σύμφωνα με τη νομοθεσία του Λιβάνου, για έργα που επικεντρώνονται στους τομείς της κοινωνικής, πολιτισμικής και οικονομικής ανάπτυξης, της προώθησης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και των αρχών χρηστής διακυβέρνησης. e) Παροχή χρηματοδοτικής και τεχνικής στήριξης για την ανάπτυξη θεσμικών ικανοτήτων εντός του πλαισίου της στρατηγικής για τη διοικητική μεταρρύθμιση του Λιβάνου.	i. Προσπάθεια να μειωθεί η χρήση της προσωρινής κράτησης και να βελτιωθεί η διαχείριση του σωφρονιστικού συστήματος. ii. Προώθηση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στις δημόσιες διαδικασίες λήψης αποφάσεων. iii. Ενίσχυση των τοπικών δομών διακυβέρνησης με τους ακόλουθους τρόπους: a. Διάθεση των απαραίτητων χρηματοδοτικών πόρων στους δήμους, όπως προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. b. Αύξηση της συμμετοχής των τοπικών αρχών και των ενώσεων δήμων στις συμβουλευτικές διαδικασίες σχετικά με τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων και τις ελλείψεις στην παροχή υπηρεσιών. iv. Δημιουργία κέντρων κοινωνικής ανάπτυξης με εργαζόμενους, παρόχους υπηρεσιών και συμπράξεις ΜΚΟ-δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένου του έγκαιρου εντοπισμού παιδιών που διατρέχουν κίνδυνο.
3.   Προώθηση της ανάπτυξης και των ευκαιριών απασχόλησης
a) Αύξηση της παρεχόμενης στήριξης στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, με ιδιαίτερη έμφαση στους τομείς με τον υψηλότερο πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο στην απασχόληση, μεταξύ άλλων μέσω της καλλιέργειας πνεύματος επιχειρηματικότητας και καινοτομίας. b) Ενίσχυση της συνεργασίας και της τεχνικής βοήθειας στον τομέα των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων, καθώς και προτύπων ποιότητας και μάρκετινγκ. c) Ενίσχυση της συνεργασίας και παροχή συνδρομής για τη διευκόλυνση του ιδιωτικού τομέα όσον αφορά την αξιοποίηση της υφιστάμενης πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των προϊόντων και των παραγωγών του Λιβάνου, και τη χρήση των διαθέσιμων περιθωρίων ελιγμού για την προώθηση της πρόσβασης των λιβανέζικων προϊόντων στην αγορά της ΕΕ. Προς τον σκοπό αυτό, η ΕΕ θα αναλάβει δεσμεύσεις στο πλαίσιο της κοινής ομάδας εργασίας για την περαιτέρω διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών και τη μείωση των υφιστάμενων μη δασμολογικών φραγμών για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. d) Στήριξη των προσπαθειών του Λιβάνου με στόχο την προσχώρησή του στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ). e) Παροχή σχετικής τεχνικής βοήθειας και ανάπτυξη ικανοτήτων στον Λίβανο για την περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα υπηρεσιών του (χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, επιχειρήσεις δημιουργικής παραγωγής, μόδα, βιομηχανία οπτικοακουστικών μέσων, ΤΠ και τηλεπικοινωνίες) σύμφωνα με τις προτεραιότητες της χώρας. f) Παροχή στήριξης στον Λίβανο για την αξιοποίηση των οφελών που μπορεί να αποκομίσει από την προσχώρησή του στη συμφωνία του Αγαδίρ. g) Στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας υπαγωγής του Λιβάνου στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), στήριξη προκειμένου να ληφθεί απόφαση να χορηγηθεί στον Λίβανο πλήρες καθεστώς χώρας δραστηριοποίησης της τράπεζας. Υποστήριξη επίσης της αύξησης των δανειοδοτικών πράξεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στον Λίβανο, σύμφωνα με την εντολή της ΕΤΕπ όσον αφορά την εξωτερική δανειοδότηση. Διευκόλυνση της συμμετοχής άλλων διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών (ΔΧΟ), με σκοπό τη στήριξη της χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους για επενδύσεις σε υποδομές και τη συμβολή στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο θα μπορούσε να μειωθεί το κόστος δανεισμού. h) Αύξηση της χρηματοδοτικής στήριξης και της μη χρηματοοικονομικής βοήθειας για τη μετάβαση στην ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, μεταξύ άλλων για εγκαταστάσεις, ανάπτυξη ικανοτήτων και έρευνα και καινοτομία, καθώς και μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας στο επίπεδο των δήμων και των ενώσεων δήμων. i) Διερεύνηση των δυνατοτήτων ενίσχυσης της ενεργειακής συνεργασίας και της κοινής χρήσης τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης, κατά περίπτωση, μεταξύ άλλων στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.	I. Λήψη μέτρων για την ενίσχυση των νομικών, κανονιστικών, θεσμικών και διοικητικών ικανοτήτων για την εξασφάλιση ποιοτικών υποδομών και τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού κλίματος, και αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και των δημοσιονομικών ευπαθειών του Λιβάνου με την εφαρμογή των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων. II. Ενίσχυση των ικανοτήτων χάραξης πολιτικής και διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στα δημόσια θεσμικά όργανα σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο. III. Θέσπιση πολιτικής για την προώθηση των εξαγωγών. IV. Συνέχιση των διαπραγματεύσεων για τη μελλοντική προσχώρηση του Λιβάνου στον ΠΟΕ. V. Προσδιορισμός των προκλήσεων που εγείρονται για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και αντιμετώπισή τους. VI. Ενεργός συμμετοχή στις εργασίες της γραμματείας της συμφωνίας του Αγαδίρ. VII. Κατά περίπτωση, εξασφάλιση της συμμετοχής των σχετικών ΔΧΟ για την αξιοποίηση των οφελών του δανεισμού με ευνοϊκούς όρους. VIII. Σχεδιασμός και εφαρμογή στρατηγικής για τον τομέα της ενέργειας, λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δεσμεύσεων στον ενεργειακό τομέα, όπως καθορίζονται στο «Έγγραφο προσανατολισμού του 2010 σχετικά με τον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας». Ειδικότερα, επανεξέταση του υφιστάμενου συστήματος τιμολόγησης, αντιμετώπιση του προβλήματος των χαμηλών ποσοστών είσπραξης οφειλών και του υψηλού κόστους παραγωγής και επέκταση της ικανότητας ηλεκτροπαραγωγής.
j) Διερεύνηση νέων προγραμμάτων τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΤΕΕΚ)/ΜΜΕ με την προοπτική της δημιουργίας θέσεων εργασίας, ιδίως για τους νέους και τις ευπαθείς ομάδες, τόσο των Λιβανέζων όσο και των Σύριων. k) Ενίσχυση της παρεχόμενης στήριξης στο πρόγραμμα «Reaching All Children with Education (RACE)» (Εκπαίδευση για όλα τα παιδιά). l) Συνέχιση της παρεχόμενης στήριξης για την πρόσβαση και την ποιότητα στο σχολείο, καθώς και για τη μη τυπική εκπαίδευση. m) Στήριξη του εθνικού σχεδίου για την προστασία των παιδιών και των γυναικών στον Λίβανο, καθώς και των ατόμων με αναπηρίες. n) Υποστήριξη ολοκληρωμένου προγράμματος για τη χειραφέτηση των νέων και των γυναικών. o) Στήριξη της κυβέρνησης του Λιβάνου στις προσπάθειές του για την αντιμετώπιση της υφιστάμενης ανθρωπιστικής κρίσης. Αύξηση της παρεχόμενης στήριξης στις πλέον ευπαθείς ομάδες πληθυσμού του Λιβάνου και των προσφύγων. p) Ανάπτυξη των ικανοτήτων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών κοινοτήτων του Λιβάνου, ιδίως όσον αφορά το έργο τους για τη στήριξη όλων των ευπαθών πληθυσμών στον Λίβανο. q) Διευκόλυνση της πρόσβασης των επιλέξιμων Σύριων και Παλαιστίνιων προσφύγων καθώς και των Λιβανέζων πολιτών από τις κοινότητες υποδοχής σε προγράμματα της ΕΕ που αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την έρευνα.	IX. Πλήρης πιστοποίηση των προγραμμάτων των υφιστάμενων κέντρων κατάρτισης και υλοποίηση σχεδίου δράσης για την τεχνική επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΤΕΕΚ). X. Εξασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης των ευπαθών παιδιών σε μαθησιακό περιβάλλον καλής ποιότητας, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της ικανότητας απορρόφησης του εκπαιδευτικού συστήματος και της συναφούς γεωγραφικής κάλυψης. XI. Διασφάλιση της πλήρους λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης πληροφοριών σχολικών μονάδων που χρηματοδοτείται από την ΕΕ. XII. Ολοκλήρωση της πολιτικής για τη μη τυπική εκπαίδευση με στόχο τη γεφύρωση της τυπικής και της μη τυπικής εκπαίδευσης βάσει του υφιστάμενου προγράμματος ταχύρρυθμης μάθησης. XIII. Βελτίωση της προστασίας των παιδιών και των μηχανισμών παραπομπής. XIV. Σύμφωνα με τη λιβανέζικη νομοθεσία, διευκόλυνση της καταχώρισης διεθνών ΜΚΟ στον Λίβανο, καθώς και της έκδοσης θεωρήσεων εργασίας και διαμονής για το προσωπικό διεθνών ΜΚΟ, κατά περίπτωση.
r) Ενίσχυση του δικτύου των κέντρων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας σε συνεργασία με λιβανέζικες και διεθνείς ΜΚΟ. s) Προώθηση της πρόσβασης σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια φροντίδα υγείας για τους ευπαθείς Λιβανέζους και Σύριους.	XV. Συνέχιση της ανάπτυξης και ενοποίησης του συστήματος δημόσιας υγείας κατά τρόπο βιώσιμο. XVI. Σύμφωνα με τη λιβανέζικη νομοθεσία, προώθηση των υπηρεσιών υγείας για όλους. XVII. Προώθηση της άμεσης πρόσβασης σε νοσοκομεία για περιστατικά στα οποία συντρέχει κίνδυνος για τη ζωή και βελτίωση του ποιοτικού ελέγχου στα νοσοκομεία. XVIII. Προαγωγή της ίσης μεταχείρισης στην πρόσβαση σε βασικά φάρμακα, υπό τον όρο ότι υπάρχει διαθέσιμη χρηματοδότηση από χορηγούς βοήθειας.
t) Χρηματοδότηση δραστηριοτήτων ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής (Water, Sanitation and Hygiene — WASH). u) Οι υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης θα χρηματοδοτηθούν μέσω της διμερούς συνδρομής και μέσω συνδυασμένης χρηματοδότησης (παροχή συνδρομής σε συνδυασμό με χορήγηση δανείων). v) Η στήριξη για την εξασφάλιση υποδομών στις πλέον υποβαθμισμένες περιοχές θα μπορούσε να εξεταστεί με βάση τις προτεραιότητες που έχει καθορίσει η κυβέρνηση του Λιβάνου.	XIX. Ενσωμάτωση των επενδύσεων σε υποδομές στα γενικά σχέδια (υφιστάμενα και/ή υπό κατάρτιση). XX. Άρση των υφιστάμενων φραγμών και αξιοποίηση των ορθών πρακτικών που αντλούνται από επιτυχή προγράμματα στον τομέα της διαχείρισης των λυμάτων/υδάτων. XXI. Ενίσχυση των αρμόδιων θεσμικών οργάνων στους τομείς της ενέργειας και των υδάτων. XXII. Καταβολή κάθε δυνατής προσπάθειας για την εφαρμογή του κώδικα υδάτινων πόρων και στήριξη της βιώσιμης μεταρρύθμισης της τιμολογιακής πολιτικής.
4.   Μετανάστευση και κινητικότητα
Αμοιβαίοι στόχοι ΕΕ-Λιβάνου
Αφού καταλήξουν σε συμφωνία, η ΕΕ και ο Λίβανος θα μεριμνήσουν για την πλήρη τήρηση των αμοιβαίων πολιτικών δεσμεύσεων της εταιρικής σχέσης για την κινητικότητα μετά την έγκρισή της, καθώς και όλων των δράσεων του σχετικού παραρτήματος, σύμφωνα με τις ακόλουθες προτεραιότητες που καθορίζονται σε αυτό: — Προώθηση και διευκόλυνση της νόμιμης μετανάστευσης και κινητικότητας υπό άρτια διαχείριση — Ενίσχυση των ικανοτήτων των αρμόδιων λιβανέζικων αρχών για τη διαχείριση των συνόρων και την πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης — Ενίσχυση του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της μετανάστευσης και της ανάπτυξης — Ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας σε θέματα που αφορούν τους πρόσφυγες, με πρόβλεψη της δυνατότητας εκτενούς συζήτησης των σχετικών προβληματισμών.

---

(1)  Λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι επιπτώσεις της κρίσης της Συρίας, συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων, στον Λίβανο, οι οποίες αποτιμήθηκαν από την Παγκόσμια Τράπεζα, στο πλαίσιο της διάσκεψης της 13ης Ιανουαρίου 2016, σε ποσό άνω των 5,6 δισ. USD για το 2015, με σωρευτικό κόστος άνω των 13,1 δισ. USD για την περίοδο 2012-2015.

(2)  Το παρόν έγγραφο δεν θίγει σε καμία περίπτωση ούτε τη θέση του Λιβάνου να θεωρεί τους Σύριους υπηκόους που έχουν εγκαταλείψει τη Συρία από το 2011 εκτοπισμένα άτομα ούτε τον στρατηγικό στόχο του Λιβάνου για τη μείωση του αριθμού τους, κυρίως με την προοπτική της ασφαλούς και επιτυχούς επιστροφής τους στη Συρία χωρίς να καταφύγει στην επαναπροώθηση.