(1)

Η πρόληψη και η διαχείριση όλων των κατηγοριών αποβλήτων είναι εργαλείο καίριας σημασίας για την επιδίωξη της προστασίας του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας στην Ένωση. Καθώς τα κράτη μέλη προσπαθούν να βελτιώνουν συνεχώς τα οικεία σχέδια πρόληψης και διαχείρισης αποβλήτων, είναι ζωτικής σημασίας η αυστηρή εφαρμογή της ιεράρχησης των αποβλήτων που καθορίζεται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) (η «ιεράρχηση των αποβλήτων»).

(2)

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2019, και το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία για μια πιο καθαρή και πιο ανταγωνιστική Ευρώπη, που περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 2020, απαιτούν ενισχυμένη και ταχύτερη δράση της Ένωσης και των κρατών μελών ώστε να διασφαλιστεί η περιβαλλοντική και κοινωνική βιωσιμότητα των τομέων των κλωστοϋφαντουργικών ειδών και των τροφίμων, καθώς συγκαταλέγονται στους κορυφαίους τομείς έντασης πόρων που προκαλούν σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές εσωτερικότητές. Στους εν λόγω τομείς, τα χρηματοδοτικά και τεχνολογικά κενά, μεταξύ άλλων, παρεμποδίζουν την πρόοδο προς τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι τομείς των τροφίμων και των κλωστοϋφαντουργικών ειδών είναι αντιστοίχως ο πρώτος και ο τέταρτος τομέας με την υψηλότερη ένταση πόρων και δεν συμμορφώνονται πλήρως με τις θεμελιώδεις ενωσιακές αρχές για τη διαχείριση αποβλήτων που ορίζονται στην ιεράρχηση των αποβλήτων, με τις οποίες απαιτείται να τίθεται σε προτεραιότητα η πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και να έπεται η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση. Αυτές οι προκλήσεις απαιτούν συστημικές λύσεις που βασίζονται σε μια προσέγγιση με γνώμονα τον κύκλο ζωής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα τρόφιμα και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα.

(3)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ής Μαρτίου 2022 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα (η «στρατηγική»), απαιτούνται ουσιαστικές αλλαγές για την απομάκρυνση από τον επί του παρόντος κυρίαρχο γραμμικό τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, παράγονται, χρησιμοποιούνται και απορρίπτονται τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, με ιδιαίτερη ανάγκη να περιοριστεί η γρήγορη μόδα. Σύμφωνα με το όραμα της στρατηγικής για το 2030, οι καταναλωτές επωφελούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από οικονομικά προσιτά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα υψηλής ποιότητας. Στη στρατηγική υπογραμμίζεται ότι είναι σημαντικό να καταστούν οι παραγωγοί υπεύθυνοι για τα απόβλητα που δημιουργούν τα προϊόντα τους και γίνεται αναφορά στη θέσπιση, σε επίπεδο Ένωσης, εναρμονισμένων κανόνων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά είδη με διαφοροποίηση των τελών βάσει οικολογικών κριτηρίων. Αναφέρεται ότι ο βασικός στόχος των εν λόγω κανόνων είναι να δημιουργηθεί μια οικονομία για τη συλλογή, τη διαλογή, την επαναχρησιμοποίηση, την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των κλωστοϋφαντουργικών ειδών, και να δοθούν κίνητρα στους παραγωγούς για να σχεδιάζουν τα προϊόντα τους κατά τρόπο που να σέβεται τις αρχές της κυκλικότητας. Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται ότι σημαντικό μερίδιο των συνεισφορών που καταβάλλουν οι παραγωγοί στα προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού θα προορίζεται ειδικά για μέτρα πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων και την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση. Στη στρατηγική υποστηρίζεται επίσης η ανάγκη για ενισχυμένες και πιο καινοτόμες προσεγγίσεις της βιώσιμης διαχείρισης των βιολογικών πόρων, ώστε να αυξηθούν η κυκλικότητα και η αξιοποίηση των αποβλήτων τροφίμων και η επαναχρησιμοποίηση των κλωστοϋφαντουργικών ειδών βιολογικής προέλευσης.

(4)

Η κατάλληλη συλλογή κλωστοϋφαντουργικών ειδών θα συμβάλει στη μείωση της παρουσίας συνθετικών αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών στο περιβάλλον, μεταξύ άλλων σε χερσαία και σε θαλάσσια οικοσυστήματα, διασφαλίζοντας ότι τα κλωστοϋφαντουργικά είδη επαναχρησιμοποιούνται, ανακυκλώνονται και τελικά αποκτούν νέα ζωή, προωθώντας με αυτόν τον τρόπο την κυκλική οικονομία.

(5)

Λαμβάνοντας υπόψη τις αρνητικές συνέπειες των αποβλήτων τροφίμων, τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να λάβουν μέτρα για την προώθηση της πρόληψης και της μείωσης των αποβλήτων τροφίμων σύμφωνα με την Ατζέντα 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη που εγκρίθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2015, και ιδίως τον επιμέρους στόχο βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) 12.3 των Ηνωμένων Εθνών για μείωση κατά το ήμισυ των κατά κεφαλήν αποβλήτων τροφίμων παγκοσμίως σε επίπεδο λιανικής πώλησης και καταναλωτή και για μείωση των απωλειών τροφίμων κατά μήκος των αλυσίδων παραγωγής και εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των απωλειών μετά τη συγκομιδή, έως το 2030. Τα εν λόγω μέτρα αποσκοπούν στην πρόληψη και μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων κατά την πρωτογενή παραγωγή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση, στο λιανικό εμπόριο και σε άλλες μορφές διανομής τροφίμων, στα εστιατόρια και σε υπηρεσίες εστίασης, καθώς και στα νοικοκυριά.

(6)

Σε συνέχεια της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης, η οποία διήρκεσε από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Μάιο του 2022, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να δώσει τη δυνατότητα σε ομάδες πολιτών να διαβουλεύονται και να διατυπώνουν συστάσεις ενόψει ορισμένων βασικών προτάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, συγκλήθηκε ομάδα Ευρωπαίων πολιτών, από τον Δεκέμβριο του 2022 έως τον Φεβρουάριο του 2023, για την κατάρτιση καταλόγου συστάσεων σχετικά με τον τρόπο κλιμάκωσης των δράσεων για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων στην Ένωση. Δεδομένου ότι τα νοικοκυριά είναι υπεύθυνα για πάνω από το ήμισυ των αποβλήτων τροφίμων που παράγονται στην Ένωση, οι απόψεις των πολιτών σχετικά με την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Στις τελικές της εισηγήσεις, η ομάδα Ευρωπαίων πολιτών για τη σπατάλη τροφίμων παρουσίασε τρεις βασικούς άξονες δράσης, ήτοι την ενίσχυση της συνεργασίας στην αξιακή αλυσίδα των τροφίμων, την ενθάρρυνση πρωτοβουλιών εκ μέρους των επιχειρήσεων τροφίμων και τη στήριξη της αλλαγής συμπεριφοράς των καταναλωτών. Οι συστάσεις της ομάδας θα συνεχίσουν να λειτουργούν υποστηρικτικά στο συνολικό πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής σχετικά με την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων και θα μπορούν να χρησιμεύσουν ως οδηγός για να βοηθήσουν τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους μείωσης των αποβλήτων τροφίμων.

(7)

Η οδηγία 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) τροποποίησε την οδηγία 2006/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) αποκλείοντας από το πεδίο εφαρμογής της το διοξείδιο του άνθρακα που δεσμεύεται και μεταφέρεται για σκοπούς αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχηματισμούς και αποθηκεύεται σε γεωλογικούς σχηματισμούς σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας 2009/31/ΕΚ. Ωστόσο, η εν λόγω τροποποίηση δεν ενσωματώθηκε στην οδηγία 2008/98/ΕΚ, με την οποία καταργήθηκε η οδηγία 2006/12/ΕΚ. Ως εκ τούτου, για λόγους ασφάλειας δικαίου, η παρούσα τροποποιητική οδηγία ενσωματώνει την εν λόγω τροποποίηση στην οδηγία 2008/98/ΕΚ.

(8)

Οι ορισμοί του «παραγωγού κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντων υπόδησης», της «διάθεσης στην αγορά», της «επιγραμμικής πλατφόρμας», του «παρόχου υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών», της «οντότητας της κοινωνικής οικονομίας», του «καταναλωτή», του «τελικού χρήστη», του «μη πωληθέντος καταναλωτικού προϊόντος» και των «οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών» που συνδέονται με την εφαρμογή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά είδη θα πρέπει να συμπεριληφθούν στην οδηγία 2008/98/ΕΚ, ώστε να αποσαφηνιστεί το πεδίο εφαρμογής αυτών των εννοιών και των συνδεδεμένων υποχρεώσεων.

(9)

Παρά την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις και συνέπειες των αποβλήτων τροφίμων, τις πολιτικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν σε επίπεδο Ένωσης και κρατών μελών, και τα ενωσιακά μέτρα που εφαρμόστηκαν μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 2ας Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Το κλείσιμο του κύκλου — Ένα σχέδιο δράσης της ΕΕ για την κυκλική οικονομία», η δημιουργία αποβλήτων τροφίμων δεν μειώνεται στον βαθμό που απαιτείται προκειμένου να σημειωθεί σημαντική πρόοδος προς την επίτευξη του επιμέρους στόχου βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) 12.3 των Ηνωμένων Εθνών. Για να εξασφαλιστεί σημαντική συμβολή στην επίτευξη του επιμέρους στόχου βιώσιμης ανάπτυξης 12.3, τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενισχυθούν ώστε τα κράτη μέλη να σημειώσουν πρόοδο προς την επίτευξη του εν λόγω στόχου όταν εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία και άλλα κατάλληλα μέτρα για τη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων. Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία καθορίζει τομείς παρέμβασης στους οποίους τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσαρμόζουν ή να λαμβάνουν μέτρα, κατά περίπτωση, για κάθε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων.

(10)

Όσον αφορά την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, τα κράτη μέλη έχουν έως έναν βαθμό αναπτύξει υλικό επικοινωνίας και πραγματοποιήσει εκστρατείες που απευθύνονται στους καταναλωτές και τους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων. Ωστόσο, τα εν λόγω μέτρα επικεντρώνονταν κυρίως στην ευαισθητοποίηση και όχι στην ενθάρρυνση της αλλαγής συμπεριφοράς. Προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό μείωσης των αποβλήτων τροφίμων και να διασφαλιστεί η πρόοδος με την πάροδο του χρόνου, θα πρέπει να αναπτυχθούν παρεμβάσεις με σκοπό την αλλαγή συμπεριφοράς, προσαρμοσμένες στις ειδικές καταστάσεις και ανάγκες των κρατών μελών, και να ενσωματωθούν πλήρως στα εθνικά προγράμματα πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων. Είναι επίσης σημαντικό να ληφθούν υπόψη διατροφικές αλλαγές, περιφερειακές κυκλικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένων συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και της συμμετοχής των πολιτών, καθώς και η προσαρμογή σε συγκεκριμένες περιφερειακές ανάγκες, όπως στην περίπτωση των εξόχως απόκεντρων περιοχών ή των νησιών.

(11)

Εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλίσεις όσον αφορά τη διαπραγματευτική ισχύ μεταξύ προμηθευτών και αγοραστών γεωργικών προϊόντων και τροφίμων στις αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων σε ολόκληρη την Ένωση. Αυτό ισχύει ιδίως για τα γεωργικά προϊόντα, διότι από τη φύση τους είναι αλλοιώσιμα σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναλάβουν όλες τις κατάλληλες δράσεις για να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα που λαμβάνονται για την εφαρμογή δεσμευτικών στόχων μείωσης των αποβλήτων τροφίμων που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία δεν οδηγούν σε μείωση της διαπραγματευτικής ισχύος των προμηθευτών γεωργικών προϊόντων ή σε αύξηση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών έναντι των εν λόγω προμηθευτών, οι οποίες απαγορεύονται βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2019/633 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6).

(12)

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ετοιμότητας και αντιμετώπισης κρίσεων επισιτιστικής ασφάλειας έχουν αναγνωρίσει τη συμβολή των συσκευασιών στη μείωση των αποβλήτων τροφίμων και στη διασφάλιση του εφοδιασμού με τρόφιμα και της επισιτιστικής ασφάλειας. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι επομένως σκόπιμο τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν και να προωθούν τεχνολογικές λύσεις που συμβάλλουν στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, όπως οι ενεργές συσκευασίες που προορίζονται για την παράταση της διάρκειας ζωής των τροφίμων ή τη διατήρηση ή βελτίωση της κατάστασης των συσκευασμένων τροφίμων, ιδίως κατά τη μεταφορά και την αποθήκευση, και φιλικά προς τον χρήστη μέσα που συμμορφώνονται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), συντελώντας με αυτόν τον τρόπο στην πρόληψη της περιττής απόρριψης τροφίμων που εξακολουθούν να είναι ασφαλή για κατανάλωση.

(13)

Λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητές τους να μειώσουν τα απόβλητα τροφίμων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίξουν καινοτόμες και τεχνολογικές λύσεις που υποδεικνύουν με ακρίβεια τη διάρκεια ζωής ενός τροφίμου, διασφαλίζουν την ασφάλεια των τροφίμων και, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, παρέχουν πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της ένδειξης των ημερομηνιών «ελάχιστης διατηρησιμότητας» ή «ανάλωσης έως», που είναι σαφείς και εύκολα κατανοητές από τους καταναλωτές.

(14)

Για να επιτευχθούν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και να δοθεί στους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων, στους καταναλωτές και στις δημόσιες αρχές η αναγκαία προοπτική μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να καθοριστούν ποσοτικοί στόχοι για τη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, οι οποίοι θα πρέπει να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη έως το 2030.

(15)

Έχοντας υπόψη τη δέσμευση της Ένωσης για την επίτευξη του φιλόδοξου επιμέρους στόχου βιώσιμης ανάπτυξης 12.3, αναμένεται ότι ο καθορισμός στόχων μείωσης των αποβλήτων τροφίμων τους οποίους πρέπει να επιτύχουν τα κράτη μέλη έως το 2030 θα αποτελέσει ισχυρή πολιτική ώθηση για την ανάληψη δράσης και τη διασφάλιση σημαντικής συμβολής στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων. Ωστόσο, δεδομένου του νομικά δεσμευτικού χαρακτήρα των εν λόγω στόχων, θα πρέπει να είναι αναλογικοί, επιτεύξιμοι και εφικτοί και να λαμβάνουν υπόψη τον ρόλο των διαφόρων παραγόντων στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, καθώς και την ικανότητά τους, ιδίως των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, ο καθορισμός νομικά δεσμευτικών στόχων θα πρέπει να ακολουθεί μια σταδιακή προσέγγιση, ξεκινώντας από ένα επίπεδο χαμηλότερο από εκείνο που έχει καθοριστεί στο πλαίσιο του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης, με σκοπό να διασφαλιστούν η συνεπής ανταπόκριση των κρατών μελών και απτή πρόοδος προς την επίτευξη του επιμέρους στόχου βιώσιμης ανάπτυξης 12.3.

(16)

Η μείωση των αποβλήτων τροφίμων σε οποιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων έχει σημαντικές θετικές περιβαλλοντικές συνέπειες. Η μείωση των αποβλήτων τροφίμων στα στάδια της παραγωγής και της κατανάλωσης απαιτεί διαφορετικές προσεγγίσεις και μέτρα και περιλαμβάνει διαφορετικές ομάδες ενδιαφερομένων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να καθορισθεί ένας στόχος για τον περιορισμό της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων κατά την επεξεργασία και τη μεταποίηση και ένας άλλος στόχος για το λιανικό εμπόριο και τους άλλους τρόπους διανομής τροφίμων, τα εστιατόρια, τις υπηρεσίες εστίασης και τα νοικοκυριά.

(17)

Λαμβανομένης υπόψη της αλληλεξάρτησης μεταξύ των σταδίων διανομής και κατανάλωσης στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, ιδίως της επίδρασης των πρακτικών λιανικής στη συμπεριφορά των καταναλωτών και της σχέσης μεταξύ της κατανάλωσης τροφίμων εντός και εκτός κατοικίας, θα πρέπει να καθοριστεί ένας κοινός στόχος για αυτά τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων. Ο καθορισμός χωριστών στόχων για καθένα από αυτά τα στάδια θα συνεπαγόταν πρόσθετη, περιττή πολυπλοκότητα και θα περιόριζε την ευελιξία των κρατών μελών όσον αφορά την επικέντρωση στα συγκεκριμένα πεδία προβληματισμού τους. Προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ένας κοινός στόχος να συνεπάγεται υπερβολική επιβάρυνση για ορισμένους φορείς εκμετάλλευσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την αρχή της αναλογικότητας κατά τη θέσπιση μέτρων για την επίτευξη του κοινού στόχου.

(18)

Οι δημογραφικές αλλαγές έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ποσότητα των τροφίμων που καταναλώνονται και των αποβλήτων τροφίμων που δημιουργούνται. Ένας κοινός στόχος μείωσης των αποβλήτων τροφίμων, ο οποίος θα ισχύει για το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, για τα εστιατόρια και τις υπηρεσίες εστίασης, καθώς και για τα νοικοκυριά, θα πρέπει, ως εκ τούτου, να εκφράζεται ως ποσοστιαία μεταβολή των κατά κεφαλήν επιπέδων αποβλήτων τροφίμων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές του πληθυσμού. Δεδομένου ότι οι τουρίστες δεν προσμετρώνται στον γενικό πληθυσμό και ότι τα κράτη μέλη ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αύξηση ή μείωση του τουρισμού σε σχέση με την περίοδο αναφοράς για τον καθορισμό του στόχου μείωσης των αποβλήτων τροφίμων, εκφραζόμενου κατά κεφαλήν για το λιανικό εμπόριο και τις άλλες μορφές διανομής τροφίμων, τα εστιατόρια και τις υπηρεσίες εστίασης καθώς και τα νοικοκυριά, η Επιτροπή θα πρέπει να υιοθετήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις τουριστικές ροές, έναν συντελεστή διόρθωσης, ώστε να στηρίξει τα κράτη μέλη στην επίτευξη του εν λόγω στόχου μείωσης των αποβλήτων τροφίμων.

(19)

Το 2020 ήταν το πρώτο έτος κατά το οποίο τα κράτη μέλη μέτρησαν τα επίπεδα αποβλήτων τροφίμων χρησιμοποιώντας την εναρμονισμένη μεθοδολογία που καθορίζεται στην κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597 της Επιτροπής (8). Ωστόσο, λόγω των μέτρων προστασίας που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, τα στοιχεία του 2020 δεν θεωρούνται αντιπροσωπευτικά των αποβλήτων τροφίμων που δημιουργήθηκαν σε ορισμένα κράτη μέλη. Ομοίως, αυτό μπορεί να ισχύει για τα στοιχεία που συλλέχθηκαν ετησίως για το 2021, το 2022 και το 2023. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιηθεί ένας ετήσιος μέσος όρος για την περίοδο 2021-2023 που θα αποτελέσει περίοδο αναφοράς για τον καθορισμό στόχων μείωσης των αποβλήτων τροφίμων, ενώ, εναλλακτικά, θα παρέχεται η δυνατότητα χρήσης των στοιχείων από το 2020. Για κράτη μέλη που μπορούν να αποδείξουν ότι διενήργησαν μετρήσεις αποβλήτων τροφίμων πριν από το 2020, χρησιμοποιώντας μεθόδους που είναι σύμφωνες με την κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597, θα πρέπει να επιτρέπεται η χρήση έτους πριν από το 2020 ως περιόδου αναφοράς.

(20)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η σταδιακή προσέγγιση για την επίτευξη του παγκόσμιου στόχου αποδίδει, τα επίπεδα που έχουν καθοριστεί για τους νομικά δεσμευτικούς στόχους σχετικά με τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων θα πρέπει να επανεξεταστούν και να αναθεωρηθούν, κατά περίπτωση, ώστε να ληφθούν υπόψη η πρόοδος που σημείωσαν τα κράτη μέλη με την πάροδο του χρόνου, καθώς και οποιοσδήποτε δυνητικός αντίκτυπος των αλλαγών στα επίπεδα παραγωγής του τομέα επεξεργασίας και μεταποίησης τροφίμων. Αυτό θα καταστήσει δυνατή την πιθανή προσαρμογή των στόχων με σκοπό την ενίσχυση της συνεισφοράς της Ένωσης και την περαιτέρω ευθυγράμμιση με τον επιμέρους στόχο βιώσιμης ανάπτυξης 12.3, ο οποίος θα πρέπει να επιτευχθεί έως το 2030, καθώς και την παροχή κατευθύνσεων για περαιτέρω πρόοδο μετά την ημερομηνία αυτή. Για να στηριχθούν περαιτέρω οι προσπάθειες των πρωτογενών παραγωγών να μειώσουν τα απόβλητα και τις απώλειες τροφίμων, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν τα κενά γνώσης με σκοπό να προσδιοριστούν κατάλληλοι μοχλοί για τη μείωσή τους.

(21)

Προκειμένου να εξασφαλιστεί καλύτερη, πιο έγκαιρη και πιο ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων που σχετίζονται με την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, να προβλεφθούν τυχόν αδυναμίες στην εφαρμογή και να καταστεί δυνατή για τα κράτη μέλη η ανάληψη δράσης πριν από τις προθεσμίες για την επίτευξη των στόχων, το σύστημα των εκθέσεων έγκαιρης προειδοποίησης, που θεσπίστηκε το 2018, θα πρέπει να επεκταθεί ώστε να καλύπτει τους στόχους μείωσης των αποβλήτων τροφίμων.

(22)

Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», όπως αναφέρεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), είναι σημαντικό οι παραγωγοί που διαθέτουν για πρώτη φορά στην αγορά εντός της επικράτειας κράτους μέλους ορισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντα υπόδησης να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείριση αυτών στο τέλος του κύκλου ζωής τους, καθώς και για την παράταση της διάρκειας ζωής τους μέσω της διάθεσης στην αγορά για επαναχρησιμοποίηση μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση. Για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», είναι σκόπιμο να θεσπιστούν υποχρεώσεις αναφορικά με τη διαχείριση για κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντων υπόδησης για τους παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένου κάθε κατασκευαστή, εισαγωγέα ή διανομέα που, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης, μεταξύ άλλων μέσω των εξ αποστάσεως συμβάσεων όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), διαθέτει για πρώτη φορά στην αγορά τα εν λόγω προϊόντα εντός της επικράτειας κράτους μέλους σε επαγγελματική βάση και υπό τη δική του επωνυμία ή το δικό του εμπορικό σήμα. Από το εύρος των παραγωγών που καλύπτονται από τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού θα πρέπει να εξαιρούνται οι αυτοαπασχολούμενοι ράφτες που παράγουν εξατομικευμένα προϊόντα λόγω του περιορισμένου ρόλου τους στην αγορά κλωστοϋφαντουργικών ειδών και οι παραγωγοί που διαθέτουν για πρώτη φορά στην αγορά μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντα υπόδησης που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση ή κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντα υπόδησης που προέρχονται από τέτοια μεταχειρισμένα προϊόντα ή απόβλητα προϊόντων ή μέρη αυτών, με σκοπό τη στήριξη της επαναχρησιμοποίησης και την παράταση της διάρκειας ζωής τους, μεταξύ άλλων μέσω επιδιόρθωσης, μεταποίησης και αναβαθμιστικής ανακύκλωσης με τις οποίες αλλάζουν ορισμένες λειτουργίες του αρχικού προϊόντος, εντός της Ένωσης.

(23)

Στο πλαίσιο της παρούσας τροποποιητικής οδηγίας, ως «μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη» θα πρέπει να νοούνται τα κλωστοϋφαντουργικά είδη που συλλέγονται χωριστά και απορρίπτονται από τον τελικό χρήστη, είτε απορρίπτονται με την πρόθεση να επαναχρησιμοποιηθούν, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, είτε όχι. Σε αυτό το στάδιο, τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη θα μπορούσαν να είναι είτε κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση είτε απόβλητα, καθώς δεν έχουν αξιολογηθεί. Για τον λόγο αυτόν, τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη που συλλέγονται χωριστά θα πρέπει να θεωρούνται απόβλητα κατά τη συλλογή, εκτός εάν παραδίδονται απευθείας από τους τελικούς χρήστες και αξιολογούνται απευθείας και κατά επαγγελματικό τρόπο ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση στο σημείο συλλογής από τον φορέα επαναχρησιμοποίησης ή από οντότητες της κοινωνικής οικονομίας. Ως «μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη που αξιολογούνται ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση» θα πρέπει να νοούνται τα κλωστοϋφαντουργικά είδη που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση μετά τη συλλογή, τη διαλογή, την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή μετά την απευθείας αξιολόγηση κατά επαγγελματικό τρόπο στο σημείο συλλογής. Τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη που αξιολογούνται ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση δεν θα πρέπει να θεωρούνται απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών ειδών.

(24)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 9ης Δεκεμβρίου 2021 με τίτλο «Οικοδόμηση μιας οικονομίας στην υπηρεσία των ανθρώπων: σχέδιο δράσης για την κοινωνική οικονομία», η κοινωνική οικονομία περιλαμβάνει ένα φάσμα οντοτήτων με διαφορετικά επιχειρηματικά και οργανωτικά μοντέλα. Οι οντότητες αυτές δραστηριοποιούνται σε ποικίλους οικονομικούς τομείς. Οι τρεις κύριες αρχές της κοινωνικής οικονομίας περιλαμβάνουν: i) την υπεροχή των ανθρώπων καθώς και του κοινωνικού ή περιβαλλοντικού σκοπού έναντι του κέρδους· ii) την επανεπένδυση του συνόλου ή του μεγαλύτερου μέρους των κερδών και πλεονασμάτων για την περαιτέρω επιδίωξη των οικείων σκοπών κοινωνικού ή περιβαλλοντικού χαρακτήρα και την άσκηση δραστηριοτήτων προς το συμφέρον των μελών ή των χρηστών τους ή της κοινωνίας γενικότερα· και iii) τη δημοκρατική ή συμμετοχική διακυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι οντότητες της κοινωνικής οικονομίας μπορούν να έχουν τη μορφή συνεταιρισμών, ταμείων αλληλασφάλισης, ενώσεων, συμπεριλαμβανομένων φιλανθρωπικών οργανώσεων, ιδρυμάτων και μπορούν να περιλαμβάνουν θρησκευτικές και εκκλησιαστικές οργανώσεις. Οι οντότητες της κοινωνικής οικονομίας περιλαμβάνουν επίσης τις οντότητες ιδιωτικού δικαίου που είναι κοινωνικές επιχειρήσεις, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10).

(25)

Υπάρχουν μεγάλες διαφορές ως προς τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται ή σχεδιάζεται να οργανωθεί η χωριστή συλλογή κλωστοϋφαντουργικών ειδών, είτε αυτό είναι μέσω προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού είτε μέσω άλλων προσεγγίσεων. Όταν εξετάζονται προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, υπάρχουν επίσης μεγάλες διαφορές όσον αφορά τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τους, την ευθύνη των παραγωγών και τα μοντέλα διακυβέρνησης. Συνεπώς, οι κανόνες σχετικά με τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού που καθορίζονται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ θα πρέπει να εφαρμόζονται στα προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τους παραγωγούς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντων υπόδησης. Ωστόσο, οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει να συμπληρωθούν με περαιτέρω ειδικές διατάξεις σχετικά με τα χαρακτηριστικά του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, ιδίως το υψηλό μερίδιο των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) μεταξύ των παραγωγών, τον ρόλο των οντοτήτων της κοινωνικής οικονομίας και τη σημασία της επαναχρησιμοποίησης για την αύξηση της βιωσιμότητας της αξιακής αλυσίδας των κλωστοϋφαντουργικών ειδών. Οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει επίσης να είναι πιο λεπτομερείς και εναρμονισμένοι, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία μιας κατακερματισμένης αγοράς που θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στον τομέα, ιδίως στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ, για τη συλλογή ή την επεξεργασία, συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης, κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, καθώς και για να παρασχεθούν σαφή κίνητρα για βιώσιμο σχεδιασμό και βιώσιμες πολιτικές για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και για να διευκολυνθούν οι αγορές δευτερογενών πρώτων υλών. Σε αυτό το πλαίσιο, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να εξετάσουν το ενδεχόμενο αξιοποίησης πολλαπλών οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών, δεδομένου ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των εν λόγω οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερα οφέλη για τους καταναλωτές, να αυξήσει την καινοτομία, να μειώσει το κόστος, να βελτιώσει τη χωριστή συλλογή κλωστοϋφαντουργικών ειδών και να αυξήσει τις επιλογές των παραγωγών που επιθυμούν να συνάψουν σύμβαση με τις εν λόγω οργανώσεις.

(26)

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, επί του παρόντος, λιγότερο από το 1 % των συνολικών αποβλήτων από είδη ένδυσης χρησιμοποιείται για την παραγωγή νέων ειδών ένδυσης με κυκλικό τρόπο. Επιπλέον, τα περισσότερα κλωστοϋφαντουργικά είδη δεν είναι σχεδιασμένα κατά τρόπο που να τηρεί τις αρχές της κυκλικότητας και το 78 % όλων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων απαιτεί αποσυναρμολόγηση πριν από την ανακύκλωση από κλωστοϋφαντουργικό είδος σε κλωστοϋφαντουργικό είδος. Για να υποστηριχθούν και να προαχθούν η τεχνολογική ανάπτυξη και η ανάπτυξη υποδομών, καθώς και για να δοθεί ώθηση στον οικολογικό σχεδιασμό των κλωστοϋφαντουργικών ειδών, θα πρέπει να προωθηθούν επενδύσεις σε κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά είδη με σκοπό την πρόληψη, τη συλλογή, τη διαλογή, την επαναχρησιμοποίηση και την τοπική επαναχρησιμοποίηση, καθώς και την ανακύκλωση και την από ίνα σε ίνα ανακύκλωση κλωστοϋφαντουργικών ειδών. Η συνολική ποσότητα των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών που παράγονται, μεταξύ των οποίων απόβλητα από είδη ένδυσης και υπόδησης, από οικιακά κλωστοϋφαντουργικά είδη και τεχνικά κλωστοϋφαντουργικά είδη και απόβλητα που έπονται της βιομηχανικής παραγωγής και προηγούνται της κατανάλωσης, εκτιμάται σε 12,6 εκατ. τόνους. Το μέγεθος αυτό περιλαμβάνει τα κλάσματα που απορρίπτονται ως απόβλητα κατά την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών ειδών, στο στάδιο του λιανικού εμπορίου και από νοικοκυριά και εμπορικές οντότητες.

(27)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να απαιτούν από τις οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών να διασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα των δεδομένων που έχουν στην κατοχή τους όσον αφορά αποκλειστικές πληροφορίες ή πληροφορίες που αποδίδονται απευθείας σε μεμονωμένους παραγωγούς ή στους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), η εμπιστευτικότητα αυτή πρέπει να διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια των διαδικασιών επεξεργασίας, αποθήκευσης και αναφοράς δεδομένων, με την εφαρμογή αυστηρών μέτρων ασφαλείας και προτύπων προστασίας των δεδομένων για την πρόληψη της μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης ή πιθανών παραβιάσεων δεδομένων.

(28)

Τα κλωστοϋφαντουργικά είδη οικιακής χρήσης και τα ενδύματα και τα συμπληρώματα ένδυσης αποτελούν το μεγαλύτερο μερίδιο της κατανάλωσης κλωστοϋφαντουργικών ειδών στην Ένωση και τη μεγαλύτερη πηγή ανάδειξης μη βιώσιμων προτύπων υπερπαραγωγής και υπερκατανάλωσης. Τα κλωστοϋφαντουργικά είδη οικιακής χρήσης και τα ενδύματα αποτελούν επίσης το επίκεντρο όλων των υφισταμένων συστημάτων χωριστής συλλογής στα κράτη μέλη, μαζί με άλλα είδη ένδυσης, συμπληρώματα ένδυσης και υποδήματα μετά την κατανάλωση που δεν αποτελούνται κυρίως από κλωστοϋφαντουργικά είδη. Το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού που θα θεσπιστεί θα πρέπει, ως εκ τούτου, να καλύπτει κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης για οικιακή χρήση ή άλλες χρήσεις, όταν τα εν λόγω προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ είναι παρόμοια ως προς τη φύση και τη σύνθεση με εκείνα που προορίζονται για οικιακή χρήση. Άλλες χρήσεις στις οποίες τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ είναι παρόμοια ως προς τη φύση και τη σύνθεση με εκείνα που προορίζονται για οικιακή χρήση, θα πρέπει να περιλαμβάνουν επαγγελματικές χρήσεις, εκτός εάν οι υποχρεώσεις θέσπισης ειδικών προγραμμάτων χωριστής συλλογής και επακόλουθων εργασιών επεξεργασίας αποβλήτων για τα εν λόγω προϊόντα επαγγελματικής χρήσης προβλέπονται ήδη στην παρούσα τροποποιητική οδηγία, δυνάμει διατάξεων άλλων από εκείνες που περιλαμβάνονται στα άρθρα σχετικά με τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά είδη και τη διαχείριση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών, ή σε άλλη σχετική ενωσιακή και εθνική νομοθεσία. Τα προϊόντα επαγγελματικής χρήσης, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής χρήσης, που μπορούν να ενέχουν κινδύνους για την ασφάλεια, την υγεία και την υγιεινή ή να εγείρουν ανησυχίες σε επίπεδο προστασίας θα πρέπει να εξαιρούνται από τα προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού που θεσπίζονται για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ. Προκειμένου να διαφυλαχθεί η ασφάλεια δικαίου για τους παραγωγούς όσον αφορά τα προϊόντα που υπόκεινται στη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού, τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής θα πρέπει να προσδιορίζονται με αναφορά στους κωδικούς της συνδυασμένης ονοματολογίας (ΣΟ) δυνάμει του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 του Συμβουλίου (12).

(29)

Σύμφωνα με τις πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περίοδο 2024-2029, η Επιτροπή θα επεξεργαστεί μια νέα πράξη για την κυκλική οικονομία με σκοπό να συμβάλει στη δημιουργία ζήτησης της αγοράς για δευτερογενή υλικά και ενιαίας αγοράς αποβλήτων, ιδίως όσον αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Σε αυτό το πλαίσιο, η νομοθεσία της Ένωσης για τα απόβλητα αναμένεται να επικαιροποιηθεί και η Επιτροπή θα αξιολογήσει την ανάγκη τροποποίησης των άρθρων 8, 8α και 10 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ με σκοπό τη θέσπιση διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για πρόσθετες ροές αποβλήτων, όπως στρώματα και τάπητες, και την περαιτέρω εναρμόνιση των εργασιών ανάκτησης και των απαιτήσεων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, μεταξύ άλλων για τα μητρώα παραγωγών.

(30)

Ο τομέας της κλωστοϋφαντουργίας είναι υψηλής έντασης πόρων. Όσον αφορά την παραγωγή πρώτων υλών και κλωστοϋφαντουργικών ειδών, οι περισσότερες από τις πιέσεις και τις επιπτώσεις που σχετίζονται με την κατανάλωση ειδών ένδυσης, υπόδησης και κλωστοϋφαντουργικών ειδών οικιακής χρήσης στην Ένωση υφίστανται σε τρίτες χώρες. Ειδικότερα, το 73 % των ειδών ένδυσης και των κλωστοϋφαντουργικών ειδών οικιακής χρήσης που καταναλώνονται στην Ευρώπη είναι εισαγόμενα. Ωστόσο, οι εν λόγω πιέσεις και επιπτώσεις επηρεάζουν επίσης την Ένωση λόγω του παγκόσμιου αντικτύπου τους στο κλίμα και το περιβάλλον. Η πρόληψη, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών μπορούν, ως εκ τούτου, να συμβάλουν στη μείωση του παγκόσμιου περιβαλλοντικού αποτυπώματος του τομέα, μεταξύ άλλων εντός της Ένωσης. Επιπλέον, η τρέχουσα μη αποδοτική από άποψη πόρων διαχείριση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών δεν συνάδει με την ιεράρχηση των αποβλήτων και προκαλεί περιβαλλοντική ζημία τόσο στην Ένωση όσο και σε τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων μέσω των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την αποτέφρωση και την υγειονομική ταφή.

(31)

Σκοπός της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης είναι να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας στην Ένωση, να δημιουργηθεί μια οικονομία για τη συλλογή, τη διαλογή, την επαναχρησιμοποίηση, την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση, ιδίως την ανακύκλωση από ίνα σε ίνα, καθώς και να δοθούν κίνητρα στους παραγωγούς, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα τους σχεδιάζονται κατά τρόπο που τηρεί τις αρχές της κυκλικότητας. Για να διασφαλιστεί ότι οι υποχρεώσεις διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού δεν εφαρμόζονται αναδρομικά και συμμορφώνονται με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, οι παραγωγοί κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντων υπόδησης θα πρέπει να χρηματοδοτούν το κόστος συλλογής, διαλογής για επαναχρησιμοποίηση, προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, καθώς και το κόστος της ανακύκλωσης και άλλης επεξεργασίας των συλλεγόμενων μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης και των σχετικών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των μη πωληθέντων καταναλωτικών προϊόντων που θεωρούνται απόβλητα τα οποία παραδόθηκαν στην επικράτεια των κρατών μελών μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας τροποποιητικής οδηγίας. Οι εν λόγω παραγωγοί θα πρέπει επίσης να χρηματοδοτούν το κόστος της διενέργειας ερευνών σχετικά με τη σύνθεση των συλλεγόμενων μεικτών αστικών αποβλήτων· της παροχής πληροφοριών στους τελικούς χρήστες σχετικά με τον αντίκτυπο και τη βιώσιμη διαχείριση των κλωστοϋφαντουργικών ειδών· της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τη χωριστή συλλογή, την επαναχρησιμοποίηση και άλλη επεξεργασία· των τεχνολογιών διαλογής και ανακύκλωσης· και της στήριξης της έρευνας και ανάπτυξης για τον οικολογικό σχεδιασμό κλωστοϋφαντουργικών ειδών που δεν περιέχουν ουσίες που προκαλούν ανησυχία.

(32)

Δεδομένου ότι οι χρηματοδοτικές συνεισφορές που πρέπει να καταβάλει ένας παραγωγός θα πρέπει να καλύπτουν το κόστος για τη διαχείριση των αποβλήτων των προϊόντων που ο εν λόγω παραγωγός διαθέτει στην αγορά της Ένωσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι δεν καταβάλλονται οι εν λόγω συνεισφορές σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη όταν τα προϊόντα κυκλοφορούν στην Ένωση. Ως εκ τούτου, ένας παραγωγός θα πρέπει να καταβάλει τις συνεισφορές στο πλαίσιο της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα προϊόντα που διέθεσε στην αγορά κράτους μέλους στο οποίο τα εν λόγω προϊόντα είναι πιθανό να καταστούν απόβλητα, εκτός των προϊόντων που έχουν απομακρυνθεί από την επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους πριν πωληθούν σε τελικούς χρήστες ή καταστούν απόβλητα.

(33)

Δυνάμει του άρθρου 193 ΣΛΕΕ, τα μέτρα προστασίας που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 192 ΣΛΕΕ δεν εμποδίζουν τα κράτη μέλη να διατηρούν και να θεσπίζουν μέτρα ενισχυμένης προστασίας, υπό τους όρους που καθορίζονται από τις Συνθήκες και τη νομολογία. Για παράδειγμα, ένα κράτος μέλος θα μπορεί να διατηρήσει ένα πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών ειδών στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το οποίο ισχύει ήδη κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της παρούσας τροποποιητικής οδηγίας.

(34)

Οι παραγωγοί θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία συστημάτων συλλογής όλων των μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, και των σχετικών αποβλήτων, και για τη διασφάλιση ότι στη συνέχεια αυτά υποβάλλονται σε διαλογή για επαναχρησιμοποίηση, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, ώστε να μεγιστοποιηθεί η διαθεσιμότητα μεταχειρισμένων ενδυμάτων και υποδημάτων και να μειωθούν οι όγκοι των κλωστοϋφαντουργικών ειδών για τύπους επεξεργασίας αποβλήτων που τοποθετούνται χαμηλότερα στην ιεράρχηση των αποβλήτων. Η διασφάλιση ότι τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν, και όντως χρησιμοποιούνται και επαναχρησιμοποιούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο για τη σημαντική μείωση των επιπτώσεών τους στο κλίμα και το περιβάλλον. Με αυτόν τον τρόπο αναμένεται επίσης να μπορεί η εφαρμογή βιώσιμων και κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων, όπως η επαναχρησιμοποίηση, η ενοικίαση και η επισκευή, οι υπηρεσίες επιστροφής και το λιανικό εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών, να δημιουργεί νέες πράσινες ποιοτικές θέσεις εργασίας και ευκαιρίες εξοικονόμησης κόστους για τους πολίτες. Είναι απαραίτητο οι παραγωγοί να καταστούν υπεύθυνοι για τα απόβλητα που δημιουργούν τα προϊόντα τους, ώστε να αποσυνδεθεί η δημιουργία αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών από την ανάπτυξη στον τομέα. Οι παραγωγοί θα πρέπει επίσης να είναι υπεύθυνοι για την ανακύκλωση, δίνοντας ειδικότερα προτεραιότητα στην επέκταση της ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα και σε άλλες εργασίες ανάκτησης και διάθεσης.

(35)

Οι παραγωγοί και οι οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν την επέκταση της ανακύκλωσης κλωστοϋφαντουργικών ειδών, ιδίως της ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο δυνατή την ανακύκλωση μεγαλύτερης ποικιλίας υλικών και δημιουργώντας μια πηγή πρώτων υλών για την παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών ειδών στην Ένωση. Είναι επίσης σημαντικό οι παραγωγοί να στηρίξουν οικονομικά την έρευνα και την καινοτομία σχετικά με τις τεχνολογικές εξελίξεις στις λύσεις αυτόματης διαλογής και διαλογής ανάλογα με τη σύνθεση που παρέχουν τη δυνατότητα διαχωρισμού και ανακύκλωσης των μεικτών υλικών και απολύμανσης των αποβλήτων, ώστε να καταστούν δυνατές υψηλής ποιότητας λύσεις ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα και η χρήση της περιεκτικότητας σε ανακυκλωμένες ίνες. Για να διευκολυνθεί η συμμόρφωση με την παρούσα τροποποιητική οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι οικονομικοί φορείς του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, έχουν στη διάθεσή τους πληροφορίες και βοήθεια, η οποία θα πρέπει να λαμβάνει τη μορφή καθοδήγησης, οικονομικής στήριξης, πρόσβασης σε χρηματοδότηση, εξειδικευμένου υλικού διαχείρισης και κατάρτισης του προσωπικού ή οργανωτικής και τεχνικής βοήθειας. Εάν οι εν λόγω πληροφορίες και βοήθεια χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους, ακόμη και όταν χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από εισφορές που επιβάλλονται από δημόσια αρχή και επιβαρύνουν τις σχετικές επιχειρήσεις, ενδέχεται να συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Η κινητοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων για την κυκλικότητα και την απαλλαγή του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας από τις ανθρακούχες εκπομπές αποτελεί επίσης το επίκεντρο διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων και χαρτών πορείας της Ένωσης, όπως το μέσο «κόμβοι κυκλικότητας» και οι ειδικές προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη». Είναι επίσης αναγκαίο να αξιολογηθεί περαιτέρω η σκοπιμότητα του καθορισμού ενωσιακών στόχων για την ανακύκλωση κλωστοϋφαντουργικών ειδών με σκοπό τη στήριξη και την προώθηση της τεχνολογικής ανάπτυξης και των επενδύσεων σε υποδομές ανακύκλωσης, καθώς και για να δοθεί ώθηση στον οικολογικό σχεδιασμό για ανακύκλωση.

(36)

Τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης και τα σχετικά απόβλητα θα πρέπει να συλλέγονται χωριστά από άλλες ροές αποβλήτων, όπως μέταλλα, χαρτί και χαρτόνι, γυαλί, πλαστικά, ξύλο και βιολογικά απόβλητα, ώστε να διατηρηθεί η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησής τους και το δυναμικό τους για ανακύκλωση υψηλής ποιότητας. Λαμβανομένων υπόψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της απώλειας υλικών λόγω του ότι τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη και τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών ειδών δεν συλλέγονται χωριστά και, κατά συνέπεια, δεν υποβάλλονται σε επεξεργασία με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο, το δίκτυο συλλογής μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης και των σχετικών αποβλήτων θα πρέπει να καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια των κρατών μελών, μεταξύ άλλων τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, να βρίσκεται κοντά στον τελικό χρήστη και να μην στοχεύει περιοχές και προϊόντα μόνο σε περιπτώσεις που η συλλογή είναι επικερδής. Το δίκτυο συλλογής θα πρέπει να οργανωθεί σε συνεργασία με άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της διαχείρισης αποβλήτων και της επαναχρησιμοποίησης, όπως οι δήμοι και οι οντότητες της κοινωνικής οικονομίας. Λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών οφελών για το περιβάλλον και το κλίμα που συνδέονται με την επαναχρησιμοποίηση, πρωταρχικός και δευτερεύων σκοπός του δικτύου συλλογής θα πρέπει να είναι η συλλογή επαναχρησιμοποιήσιμων και ανακυκλώσιμων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης αντιστοίχως. Μια διαρκής αύξηση της χωριστής συλλογής θα οδηγούσε σε βελτίωση των επιδόσεων επαναχρησιμοποίησης και της ποιοτικής ανακύκλωσης στις αλυσίδες εφοδιασμού κλωστοϋφαντουργικών ειδών, θα ενίσχυε τη χρήση ποιοτικών δευτερογενών πρώτων υλών και θα στήριζε τον επενδυτικό σχεδιασμό στις υποδομές διαλογής και επεξεργασίας κλωστοϋφαντουργικών ειδών. Προκειμένου να επαληθευτεί και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του δικτύου συλλογής και των ενημερωτικών εκστρατειών, θα πρέπει να διενεργούνται τακτικές έρευνες σύνθεσης τουλάχιστον σε επίπεδο NUTS 2 στα μεικτά αστικά απόβλητα που συλλέγονται για να προσδιοριστεί η ποσότητα των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης σε αυτά. Επιπλέον, οι πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις των συστημάτων χωριστής συλλογής και την ποσότητα κατά βάρος της χωριστής συλλογής που δείχνουν διαρκή αύξηση θα πρέπει να δημοσιοποιούνται σε ετήσια βάση από τις οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών.

(37)

Λαμβάνοντας υπόψη τον καίριο ρόλο των οντοτήτων της κοινωνικής οικονομίας στα υφιστάμενα συστήματα συλλογής κλωστοϋφαντουργικών ειδών και τις δυνατότητές τους να δημιουργήσουν τοπικά, βιώσιμα, συμμετοχικά και χωρίς αποκλεισμούς επιχειρηματικά μοντέλα και ποιοτικές θέσεις εργασίας στην Ένωση, σύμφωνα με τους στόχους της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 9ης Δεκεμβρίου 2021 με τίτλο «Οικοδόμηση μιας οικονομίας στην υπηρεσία των ανθρώπων: σχέδιο δράσης για την κοινωνική οικονομία», η θέσπιση προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού θα πρέπει να διατηρήσει και να στηρίξει τις δραστηριότητες των οντοτήτων της κοινωνικής οικονομίας που συμμετέχουν στη διαχείριση μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω οντότητες θα πρέπει να θεωρούνται εταίροι στα συστήματα χωριστής συλλογής που στηρίζουν την επέκταση της επαναχρησιμοποίησης και της επισκευής και δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας για όλους και ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες. Οι απαιτήσεις διαλογής θα πρέπει επίσης να ισχύουν για τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης και τα σχετικά απόβλητα που συλλέγονται από τις οντότητες της κοινωνικής οικονομίας. Εν προκειμένω, οι οντότητες της κοινωνικής οικονομίας θα πρέπει επίσης να παρέχουν στοιχεία στην αρμόδια αρχή σχετικά με τη συλλογή τους κλωστοϋφαντουργικών ειδών και την επακόλουθη διαχείριση των εν λόγω συλλεγόμενων κλωστοϋφαντουργικών ειδών μέσω ελάχιστων υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να απαλλάσσουν, εν όλω ή εν μέρει, τις οντότητες της κοινωνικής οικονομίας από την υποχρέωση υποβολής τέτοιων εκθέσεων, όταν η εκπλήρωση αυτών των υποχρεώσεων συνεπάγεται δυσανάλογο διοικητικό φόρτο για τις εν λόγω οντότητες.

(38)

Οι παραγωγοί και οι οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών θα πρέπει να αναλαμβάνουν ενεργό δράση για να ενημερώνουν τους τελικούς χρήστες, ιδίως τους καταναλωτές, ότι τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης και τα σχετικά απόβλητα θα πρέπει να συλλέγονται χωριστά, ότι υπάρχουν διαθέσιμα συστήματα συλλογής και ότι οι τελικοί χρήστες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων και της περιβαλλοντικά βέλτιστης διαχείρισης των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών. Εν προκειμένω θα πρέπει να περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τη διαθεσιμότητα ρυθμίσεων επαναχρησιμοποίησης για κλωστοϋφαντουργικά είδη και υποδήματα και τα περιβαλλοντικά οφέλη της βιώσιμης κατανάλωσης, καθώς και σχετικά με τις περιβαλλοντικές, υγειονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών ειδών ένδυσης. Οι τελικοί χρήστες θα πρέπει επίσης να ενημερώνονται για το πόσο σημαντικές είναι η πραγματοποίηση τεκμηριωμένων, υπεύθυνων και βιώσιμων επιλογών κατανάλωσης κλωστοϋφαντουργικών ειδών και η διασφάλιση της περιβαλλοντικά βέλτιστης διαχείρισης των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης. Οι εν λόγω απαιτήσεις ενημέρωσης ισχύουν επιπλέον των απαιτήσεων για την παροχή πληροφοριών στους τελικούς χρήστες σε σχέση με τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που προβλέπονται στους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1007/2011 (13) και (ΕΕ) 2024/1781 (14) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Στο πλαίσιο της κοινοποίησης πληροφοριών σε όλους τους τελικούς χρήστες θα πρέπει να γίνεται χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφόρησης. Οι πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται τόσο με συμβατικά μέσα, όπως αφίσες σε εσωτερικούς και υπαίθριους χώρους και εκστρατείες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όσο και με πιο καινοτόμα μέσα, όπως η ηλεκτρονική πρόσβαση σε ιστοτόπους μέσω κωδικών QR.

(39)

Προκειμένου να αυξηθεί η κυκλικότητα και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των κλωστοϋφαντουργικών ειδών και να μειωθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις στο κλίμα και το περιβάλλον, ο κανονισμός (EE) 2024/1781 προβλέπει την ανάπτυξη δεσμευτικών απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και προϊόντων υπόδησης με τις οποίες, ανάλογα με το τι θα αποδειχθεί από την εκτίμηση των επιπτώσεων επωφελές για την αύξηση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των κλωστοϋφαντουργικών ειδών, θα ρυθμιστεί η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης, η δυνατότητα επιδιόρθωσης και η ανακυκλωσιμότητα των κλωστοϋφαντουργικών ειδών από ίνα σε ίνα, καθώς και η υποχρεωτική περιεκτικότητα των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε ανακυκλωμένες ίνες. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1781 ρυθμίζει επίσης την παρουσία ουσιών που προκαλούν ανησυχία, ώστε να καταστεί δυνατή η ελαχιστοποίηση και η παρακολούθησή τους με σκοπό τη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων και τη βελτίωση της ανακύκλωσης, καθώς και την πρόληψη και τη μείωση των συνθετικών ινών που εκλύονται στο περιβάλλον με στόχο τη σημαντική μείωση της απελευθέρωσης μικροπλαστικών. Επιπλέον, η διαφοροποίηση των τελών διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού είναι ένα αποτελεσματικό οικονομικό μέσο για την παροχή κινήτρων για πιο βιώσιμο σχεδιασμό των κλωστοϋφαντουργικών ειδών, που οδηγεί με τη σειρά του σε βελτιωμένο σχεδιασμό που συμμορφώνεται με τις αρχές της κυκλικότητας. Προκειμένου να παρασχεθεί ισχυρό κίνητρο για τον οικολογικό σχεδιασμό, λαμβανομένων παράλληλα υπόψη των στόχων της εσωτερικής αγοράς και της σύνθεσης του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας που αποτελείται κυρίως από ΜΜΕ, είναι αναγκαίο να εναρμονιστούν τα κριτήρια για τη διαφοροποίηση των τελών διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού με βάση τις πλέον συναφείς παραμέτρους οικολογικού σχεδιασμού, ώστε να καταστεί δυνατή η επεξεργασία των κλωστοϋφαντουργικών ειδών σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων. Η διαφοροποίηση αυτών των τελών σύμφωνα με τα κριτήρια οικολογικού σχεδιασμού θα πρέπει να βασίζεται στις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού και στις μεθοδολογίες μέτρησής τους που εγκρίνονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1781 για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα προϊόντα υπόδησης ή, μόνον όταν έχουν εγκριθεί, άλλων νομοθετικών πράξεων της Ένωσης που θεσπίζουν εναρμονισμένα κριτήρια βιωσιμότητας και μεθόδους μέτρησης για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα προϊόντα υπόδησης. Είναι σκόπιμο να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να θεσπίσει εναρμονισμένους κανόνες για τη διαφοροποίηση των τελών, με σκοπό να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση των κριτηρίων διαφοροποίησης των τελών με τις εν λόγω απαιτήσεις για τα προϊόντα.

(40)

Οι βιομηχανικές και εμπορικές πρακτικές, όπως η γρήγορη και η υπερταχεία μόδα, επηρεάζουν τη διάρκεια χρήσης του προϊόντος και την πιθανότητα ένα προϊόν να καταστεί απόβλητο λόγω πτυχών που δεν συνδέονται απαραιτήτως με τον σχεδιασμό του, και συχνά βασίζονται στον κατακερματισμό της αγοράς. Οι εν λόγω πρακτικές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πρόωρη απόρριψη του προϊόντος πριν φτάσει στο τέλος της δυνητικής διάρκειας ζωής του, με αποτέλεσμα την υπερκατανάλωση κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και, συνεπώς, τη δημιουργία υπερβολικής ποσότητας αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών. Για να προσδιορίσουν καλύτερα τις εν λόγω πρακτικές και να καταστήσουν δυνατή τη διαφοροποίηση βάσει οικολογικών κριτηρίων των τελών διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξετάσουν κριτήρια όπως το πόσο ευρεία είναι η γκάμα του προϊόντος, η οποία νοείται ως ο αριθμός των κωδικών προϊόντος που προσφέρονται προς πώληση από έναν παραγωγό, με καθορισμένα κατώτατα όρια ανά τμήμα της αγοράς, ή όπως η συχνότητα των προσφορών, η οποία νοείται ως ο αριθμός των κωδικών προϊόντος ανά τμήμα της αγοράς που προσφέρονται προς πώληση από έναν παραγωγό σε δεδομένη περίοδο, ή όπως τα κίνητρα επισκευής, τα οποία νοούνται ως η πιθανότητα επισκευής του προϊόντος βάσει του λόγου κόστους-επισκευής του ή η παροχή υπηρεσίας επισκευής από τον παραγωγό.

(41)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν υπόψη κριτήρια όπως ο όγκος των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, των προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και των προϊόντων υπόδησης που διατίθενται στην αγορά κατά τον καθορισμό της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού που ζητείται από τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται αναλογική προσέγγιση, και θα πρέπει να ελαχιστοποιήσουν τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων.

(42)

Για να παρακολουθείται αν οι παραγωγοί εκπληρώνουν τις οικονομικές και οργανωτικές υποχρεώσεις τους σε σχέση με τη διαχείριση των μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, των προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και των προϊόντων υπόδησης που διαθέτουν για πρώτη φορά στην αγορά εντός της επικράτειας κράτους μέλους, και των σχετικών αποβλήτων, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να δημιουργήσει και να διαχειρίζεται ένα μητρώο παραγωγών, στο οποίο θα είναι υποχρεωτική η καταχώριση των παραγωγών. Για να διευκολυνθεί η εν λόγω καταχώριση, οι απαιτήσεις και ο μορφότυπος καταχώρισης θα πρέπει να εναρμονιστούν στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό σε ολόκληρη την Ένωση, ιδίως σε περιπτώσεις που οι παραγωγοί διαθέτουν για πρώτη φορά στην αγορά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντα υπόδησης σε διαφορετικά κράτη μέλη. Οι πληροφορίες στο μητρώο θα πρέπει να είναι προσβάσιμες στις οντότητες που διαδραματίζουν ρόλο στην επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και την επιβολή τους.

(43)

Δεδομένου ότι οι ΜΜΕ συνιστούν το 99 % του τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, η εφαρμογή ενός προγράμματος διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης θα πρέπει να αποσκοπεί στην κατά το δυνατόν μεγαλύτερη μείωση του διοικητικού φόρτου. Ως εκ τούτου, η εκπλήρωση των διευρυμένων ευθυνών του παραγωγού θα πρέπει να ασκείται συλλογικά μέσω οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών, συμπεριλαμβανομένων τυχόν κρατικών οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών που συστήνει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, οι οποίες αναλαμβάνουν την ευθύνη εξ ονόματός τους. Οι οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών θα πρέπει να υπόκεινται σε αδειοδότηση από τα κράτη μέλη και να τεκμηριώνουν, μεταξύ άλλων, ότι διαθέτουν τα αναγκαία οικονομικά μέσα για να καλύπτουν το κόστος των υποχρεώσεων διευρυμένης ευθύνης των παραγωγών. Στην περίπτωση κρατικών οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών, καθώς δεν υπάρχει εντολή του εκπροσωπούμενου παραγωγού, δεν θα πρέπει να ισχύουν οι απαιτήσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία όσον αφορά τέτοιες εντολές.

(44)

Δυνάμει του άρθρου 30 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15), απαιτείται από τους παρόχους επιγραμμικών πλατφορμών που παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να συνάπτουν εξ αποστάσεως συμβάσεις με εμπόρους, πριν επιτρέψουν σε έναν παραγωγό να χρησιμοποιήσει τις υπηρεσίες τους, να λαμβάνουν ορισμένες πληροφορίες ταυτοποίησης από τον έμπορο και αυτοπιστοποίηση από αυτόν, με τη δέσμευση να προσφέρει μόνο προϊόντα ή υπηρεσίες που συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανόνες του ενωσιακού δικαίου. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, οι παραγωγοί που προσφέρουν κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντα υπόδησης που διατίθενται στην αγορά για πρώτη φορά σε καταναλωτές που βρίσκονται στην Ένωση θα πρέπει να θεωρούνται έμποροι κατά την έννοια του άρθρου 30 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065.

(45)

Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική επιβολή των υποχρεώσεων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, η καταχώριση στο μητρώο παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών ειδών που συστήνεται δυνάμει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να θεωρείται κατάλληλη ενημέρωση για τους σκοπούς του άρθρου 30 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065. Επιπλέον, η αυτοπιστοποίηση που αναφέρεται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 στοιχείο ε) του εν λόγω κανονισμού θα πρέπει να καλύπτει τη δέσμευση που αναλαμβάνει ο παραγωγός να προσφέρει μόνο κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντα υπόδησης για τα οποία ισχύουν οι απαιτήσεις διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 στοιχεία δ) και ε) του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι ισοδυναμεί με γενική υποχρέωση παρακολούθησης των πληροφοριών που διαβιβάζουν ή αποθηκεύουν οι πάροχοι επιγραμμικών πλατφορμών που παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να συνάπτουν εξ αποστάσεως συμβάσεις με παραγωγούς, ή ενεργού αναζήτησης γεγονότων ή περιστάσεων που καταδεικνύουν παράνομη δραστηριότητα. Οι κανόνες επιβολής που προβλέπονται στο κεφάλαιο IV του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 εφαρμόζονται στους παρόχους των εν λόγω πλατφορμών σε σχέση με τις απαιτήσεις αυτές.

(46)

Ανεπιθύμητες καταστάσεις μη συμμόρφωσης θα μπορούσαν να προκύψουν και σε σχέση με τους παρόχους υπηρεσιών διεκπεραίωσης παραγγελιών. Η παρούσα οδηγία εισάγει διατάξεις με σκοπό την πρόληψη τέτοιων ανεπιθύμητων καταστάσεων με μια προσέγγιση παρόμοια με εκείνη του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 όσον αφορά τους παρόχους επιγραμμικών πλατφορμών.

(47)

Η ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου προσφέρει πολλές ευκαιρίες, αλλά αποτελεί και σημαντική πρόκληση, ιδίως όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος. Ενώ ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/2065 απαγορεύει την επιβολή γενικών υποχρεώσεων παρακολούθησης στους παρόχους ενδιάμεσων υπηρεσιών, καθορίζει σαφείς αρμοδιότητες και υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας για τους παρόχους επιγραμμικών πλατφορμών με σκοπό την καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου που διατίθεται στις υπηρεσίες τους. Ειδικότερα, σύμφωνα με το κεφάλαιο III τμήμα 4 του εν λόγω κανονισμού, οι πάροχοι επιγραμμικών πλατφορμών που επιτρέπουν στους καταναλωτές να συνάπτουν εξ αποστάσεως συμβάσεις με εμπόρους μπορούν να θεωρούνται υπεύθυνοι εάν δεν συμμορφώνονται με τις ειδικές υποχρεώσεις που υπέχουν ως μεσάζοντες στη διαδικτυακή πώληση αγαθών. Η εποπτεία και η παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στον εν λόγω κανονισμό αναμένεται να στηρίξουν την επιβολή της οδηγίας 2008/98/ΕΚ και τη συμμόρφωση με αυτήν, ιδίως διασφαλίζοντας ότι οι σχετικές πληροφορίες που λαμβάνουν οι εν λόγω επιγραμμικές πλατφόρμες από τους εμπόρους είναι ακριβείς, πλήρεις, επικαιροποιημένες και διαθέσιμες στην επιγραμμική διεπαφή τους. Η Επιτροπή και οι αρμόδιες εθνικές αρχές θα πρέπει να ασκούν τις οικείες εξουσίες παρακολούθησης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 και την οδηγία 2008/98/ΕΚ, όπως εφαρμόζεται, και, όταν απαιτείται, θα πρέπει να ενεργούν σε στενή συνεργασία, ώστε να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των παρόχων επιγραμμικών πλατφορμών.

(48)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επεξεργασία των κλωστοϋφαντουργικών ειδών είναι σύμφωνη με την ιεράρχηση των αποβλήτων, οι οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι όλα τα χωριστά συλλεγόμενα κλωστοϋφαντουργικά είδη και είδη υπόδησης υπόκεινται σε εργασίες διαλογής που παράγουν είδη τα οποία είναι κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση και ανταποκρίνονται στις ανάγκες των αγορών μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών ειδών και των αγορών πρώτων υλών ανακύκλωσης σε ενωσιακό και παγκόσμιο επίπεδο. Δεδομένων των μεγαλύτερων περιβαλλοντικών οφελών που συνδέονται με την παράταση της διάρκειας ζωής των κλωστοϋφαντουργικών ειδών, η επαναχρησιμοποίηση θα πρέπει να αποτελεί τον κύριο στόχο των εργασιών διαλογής, ακολουθούμενη από τη διαλογή για ανακύκλωση, όταν τα είδη αξιολογούνται κατά επαγγελματικό τρόπο ως μη επαναχρησιμοποιήσιμα. Οι εν λόγω απαιτήσεις διαλογής θα πρέπει να αναπτυχθούν από την Επιτροπή κατά προτεραιότητα στο πλαίσιο των εναρμονισμένων ενωσιακών κριτηρίων αποχαρακτηρισμού των αποβλήτων για τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που αξιολογούνται ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση και τα ανακυκλωμένα κλωστοϋφαντουργικά είδη, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων της αρχικής διαλογής που μπορεί να πραγματοποιείται στο σημείο συλλογής. Τα εν λόγω εναρμονισμένα κριτήρια θα πρέπει να επιτυγχάνουν συνέπεια και υψηλή ποιότητα στα συλλεγόμενα κλάσματα, καθώς και στις ροές υλικών για τη διαλογή, τις εργασίες ανάκτησης αποβλήτων και τις δευτερογενείς πρώτες ύλες σε διασυνοριακό επίπεδο, κάτι που με τη σειρά του αναμένεται να διευκολύνει την επέκταση των αξιακών αλυσίδων επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης. Τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης που παραδίδονται απευθείας από τους τελικούς χρήστες και αξιολογούνται απευθείας κατά επαγγελματικό τρόπο ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση στο σημείο συλλογής από τους φορείς επαναχρησιμοποίησης ή από οντότητες της κοινωνικής οικονομίας δεν θα πρέπει να θεωρούνται απόβλητα. Δεδομένου ότι ο τελικός χρήστης δεν διαθέτει κατάλληλη κατάρτιση ώστε να κάνει διάκριση μεταξύ επαναχρησιμοποιήσιμων και ανακυκλώσιμων αντικειμένων, απαιτείται επαγγελματική αξιολόγηση. Επαγγελματική αξιολόγηση σημαίνει ότι η τελική απόφαση για την ταξινόμηση των μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, των προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και των προϊόντων υπόδησης ως κατάλληλων για επαναχρησιμοποίηση δεν επαφίεται στον τελικό χρήστη, αλλά στα άτομα που παραλαμβάνουν τα μεταχειρισμένα προϊόντα στο σημείο συλλογής, στα οποία παρέχονται προγράμματα κατάρτισης ή κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση επαρκούς αξιολόγησης. Σε περίπτωση που η επαναχρησιμοποίηση, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή η ανακύκλωση δεν είναι τεχνικά εφικτή, θα πρέπει και πάλι να εφαρμοστεί η ιεράρχηση των αποβλήτων, με αποφυγή, στο μέτρο του δυνατού, της υγειονομικής ταφής, ιδίως των βιοαποδομήσιμων κλωστοϋφαντουργικών ειδών που αποτελούν πηγή εκπομπών μεθανίου, και με ανάκτηση της ενέργειας εφόσον γίνεται αποτέφρωση.

(49)

Η Επιτροπή θα καταρτίσει και θα προτείνει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό κριτηρίων αποχαρακτηρισμού των αποβλήτων για τα κλωστοϋφαντουργικά είδη, με βάση τις εν εξελίξει εργασίες του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Τα κριτήρια αποχαρακτηρισμού των αποβλήτων θα πρέπει να περιλαμβάνουν κριτήρια για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση και τα ανακυκλωμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης.

(50)

Οι εξαγωγές μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση και αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών σε προορισμούς εκτός της Ένωσης αυξάνονται σταθερά, με τις εξαγωγές να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς επαναχρησιμοποίησης για τα κλωστοϋφαντουργικά είδη μετά την κατανάλωση που δημιουργούνται στην Ένωση. Ενόψει της αναμενόμενης σημαντικής αύξησης των συλλεγόμενων αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών μετά τη θέσπιση της χωριστής συλλογής έως το 2025, είναι σημαντικό, για την εξασφάλιση υψηλής προστασίας του περιβάλλοντος, να ενισχυθούν οι προσπάθειες για την καταπολέμηση των παράνομων μεταφορών αποβλήτων σε τρίτες χώρες τα οποία είναι συγκαλυμμένα ως μη απόβλητα. Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1157 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16) και με σκοπό τη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισης των κλωστοϋφαντουργικών ειδών μετά την κατανάλωση και την αντιμετώπιση των παράνομων μεταφορών αποβλήτων, θα πρέπει να προβλεφθεί ότι όλα τα χωριστά συλλεγόμενα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης υποβάλλονται σε εργασία διαλογής πριν από τη μεταφορά τους. Επιπλέον, θα πρέπει να προβλεφθεί ότι όλα τα χωριστά συλλεγόμενα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης θεωρούνται απόβλητα και υπόκεινται στη νομοθεσία της Ένωσης για τα απόβλητα, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τη μεταφορά αποβλήτων, έως ότου υποβληθούν σε εργασία διαλογής από φορέα που είναι εκπαιδευμένος στη διαλογή για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση και ο οποίος μπορεί να τα ταξινομήσει ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση. Η διαλογή θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις εναρμονισμένες απαιτήσεις διαλογής που παρέχουν υψηλής ποιότητας επαναχρησιμοποιήσιμο κλάσμα το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες των αγορών υποδοχής μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών ειδών στην Ένωση και παγκοσμίως και με τη θέσπιση κριτηρίων για τη διάκριση μεταξύ μεταχειρισμένων αγαθών που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση και αποβλήτων. Οι αποστολές μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση θα πρέπει να συνοδεύονται από πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι τα εν λόγω είδη αποτελούν προϊόν εργασίας διαλογής ή προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, καθώς και από πληροφορίες σχετικά με την εταιρεία που είναι υπεύθυνη για την εν λόγω εργασία με σκοπό την αύξηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη διαδικασία, και πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι τα είδη είναι κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση. Οι οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών, καθώς και οι οντότητες της κοινωνικής οικονομίας, θα πρέπει να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με την εξαγωγή αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, καθώς και σχετικά με την εξαγωγή μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που έχουν αξιολογηθεί ως κατάλληλα για επαναχρησιμοποίηση, παρέχοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις εν λόγω εξαγωγές με σκοπό την καλύτερη κατανόηση της αξιακής αλυσίδας των κλωστοϋφαντουργικών ειδών.

(51)

Προκειμένου τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, θα πρέπει να αξιολογήσουν και να προσαρμόσουν τα προγράμματά τους για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, ώστε να συμπεριλάβουν νέα μέτρα, κατά περίπτωση, στα οποία θα συμμετέχουν πολλοί εταίροι από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων παραγωγών, διανομέων, προμηθευτών, εμπόρων λιανικής πώλησης και παρόχων υπηρεσιών εστίασης καθώς και φορέων της κοινωνικής οικονομίας και περιβαλλοντικών οργανώσεων και οργανώσεων καταναλωτών, με συντονισμένες δράσεις προσαρμοσμένες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων κομβικών σημείων, καθώς και στάσεων και συμπεριφορών που οδηγούν σε δημιουργία αποβλήτων τροφίμων. Κατά την προετοιμασία των προγραμμάτων αυτών, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να αντλήσουν έμπνευση από τις συστάσεις της ομάδας πολιτών για τη σπατάλη τροφίμων, από τη σύνοψη εργαλείων που έχει καταρτίσει το ευρωπαϊκό φόρουμ για τη σπατάλη τροφίμων από τους καταναλωτές, από βέλτιστες πρακτικές και συστάσεις για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων από τους καταναλωτές καθώς και από τις ανταλλαγές ιδεών στην πλατφόρμα της ΕΕ για την απώλεια και τη σπατάλη τροφίμων.

(52)

Η σαφής λογοδοσία και διακυβέρνηση των μέτρων πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διασφάλιση αποτελεσματικού συντονισμού της δράσης για την προώθηση των αλλαγών και την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία. Λόγω του θεματολογίου που είναι κοινό μεταξύ πολλών αρχών των κρατών μελών και του εύρους των ενδιαφερόμενων μερών που συμμετέχουν στην καταπολέμηση των αποβλήτων τροφίμων στα κράτη μέλη, είναι αναγκαίο να οριστεί αρμόδια αρχή που θα είναι επιφορτισμένη με τον συνολικό συντονισμό των δράσεων σε εθνικό επίπεδο.

(53)

Ο βαθμός λεπτομέρειας των πληροφοριών σχετικά με τη διαχείριση των αστικών κλωστοϋφαντουργικών ειδών μετά την κατανάλωση σε επίπεδο Ένωσης θα πρέπει να βελτιωθεί ώστε να παρακολουθείται αποτελεσματικότερα η επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων της επαναχρησιμοποίησης και της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση κλωστοϋφαντουργικών ειδών, μεταξύ άλλων ενόψει του πιθανού καθορισμού στόχων επιδόσεων στο μέλλον. Τα δεδομένα που αφορούν την επαναχρησιμοποίηση και την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση αποτελούν βασικές ροές δεδομένων για την παρακολούθηση της αποσύνδεσης της δημιουργίας αποβλήτων από την οικονομική ανάπτυξη και της μετάβασης προς μια βιώσιμη, συμπεριληπτική και κυκλική οικονομία. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω ροές δεδομένων θα πρέπει να τελούν υπό τη διαχείριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.

(54)

Είναι καίριας σημασίας η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να αναπτύσσουν, να στηρίζουν και να επεκτείνουν τις ενημερωτικές και εκπαιδευτικές εκστρατείες σχετικά με την πρόληψη και τη διαχείριση των αποβλήτων. Μολονότι βελτιώνεται η γενική ευαισθητοποίηση σε όλους τους τομείς όσον αφορά τη σημασία της πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων και της ορθής διαχείρισης των αποβλήτων, εξακολουθεί να απαιτείται περαιτέρω πρόοδος.

(55)

Η κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597 θεσπίζει κοινή μεθοδολογία και ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 8 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ. Προκειμένου να βελτιωθούν η ποιότητα, η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των δεδομένων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σχετικά με τα επίπεδα αποβλήτων τροφίμων, μεταξύ άλλων με την περαιτέρω ενίσχυση της συνοχής των μεθόδων μέτρησης που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη, η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ορίζεται στην εν λόγω διάταξη θα πρέπει να εξακολουθήσει να ανατίθεται στην Επιτροπή. Για λόγους σαφήνειας, η εν λόγω εξουσιοδότηση θα πρέπει να καθοριστεί, με μικρές προσαρμογές, σε νέο άρθρο που θα αφορά ειδικά την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων.

(56)

Προκειμένου να ευθυγραμμιστούν οι κωδικοί ΣΟ που απαριθμούνται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ με τους κωδικούς ΣΟ που απαριθμούνται στο παράρτημα 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 , θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τις τροποποιήσεις του παραρτήματος IVγ της οδηγίας 2008/98/ΕΚ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που προβλέπονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (17). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(57)

Για να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της οδηγίας 2008/98/ΕΚ, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή σχετικά με εναρμονισμένο μορφότυπο για την καταχώριση στο μητρώο παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία ή προϊόντων υπόδησης, και κριτήρια διαφοροποίησης των τελών διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά είδη καθώς και συντελεστή διόρθωσης ώστε να ληφθεί υπόψη η αύξηση ή η μείωση του τουρισμού σε σχέση με την περίοδο αναφοράς όσον αφορά τον στόχο μείωσης των αποβλήτων τροφίμων που καθορίζεται στην παρούσα οδηγία για το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, τα εστιατόρια και τις υπηρεσίες εστίασης καθώς και τα νοικοκυριά. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18).

(58)

Κατά συνέπεια, η οδηγία 2008/98/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

(59)

Είναι σημαντικό να βελτιωθεί σημαντικά και γρήγορα η εφαρμογή της οδηγίας 1999/31/ΕΚ (19) του Συμβουλίου από τα κράτη μέλη, ώστε να αποφευχθεί η περιβαλλοντική ζημία στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών ζητημάτων, λόγω της παράνομης υγειονομικής ταφής των αποβλήτων. Εν προκειμένω, είναι σκόπιμο να αξιολογήσει η Επιτροπή την οδηγία 1999/31/ΕΚ προκειμένου να εκτιμήσει τρόπους για την ενίσχυση της εφαρμογής της και να υποβάλει, κατά περίπτωση, νομοθετική πρόταση για την τροποποίησή της. Επιπλέον, με βάση το αποτέλεσμα της πιθανής επικαιροποίησης της ενωσιακής νομοθεσίας για τα απόβλητα που θα προκύψει από την επικείμενη πράξη για την κυκλική οικονομία, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 26ης Φεβρουαρίου 2025 με τίτλο «Η συμφωνία για καθαρή βιομηχανία: Κοινός χάρτης πορείας για την ανταγωνιστικότητα και την απανθρακοποίηση», η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει την οδηγία 2008/98/ΕΚ και να υποβάλει, κατά περίπτωση, νομοθετική πρόταση. Στο πλαίσιο της εν λόγω αξιολόγησης, και δεδομένης της τρέχουσας έλλειψης αξιόπιστων δεδομένων σχετικά με τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης και σχετικά με τη χρηματοδότηση των σχετικών προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού που θα δημιουργηθούν από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει, πρώτον, τη δυνατότητα καθορισμού στόχων πρόληψης, συλλογής, προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση αποβλήτων και, δεύτερον, αν τα εθνικά προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης χρηματοδοτούνται αποτελεσματικά, καθώς και αν οι φορείς εμπορικής επαναχρησιμοποίησης θα μπορούσαν να συνεισφέρουν οικονομικά στη χρηματοδότηση προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να αξιολογήσει το ενδεχόμενο θέσπισης από τα κράτη μέλη της εκ των προτέρων διαλογής των μεικτών αστικών αποβλήτων, προκειμένου τα απόβλητα, τα οποία θα μπορούσαν να ανακτηθούν για προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή για ανακύκλωση, να μην αποστέλλονται για αποτέφρωση ούτε να διατίθενται σε χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων.

(60)

Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η βελτίωση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας της διαχείρισης των αποβλήτων τροφίμων, των μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών ειδών και των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών και η διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών ειδών και αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών ειδών στην εσωτερική αγορά, δεν είναι δυνατό να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορούν, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη των στόχων αυτών,

1)

Στο άρθρο 2 παράγραφος 1, το στοιχείο α) αντικαθίσταται με το κείμενο που ακολουθεί:

(*1)  Οδηγία 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς και για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/60/ΕΚ, 2001/80/ΕΚ, 2004/35/ΕΚ, 2006/12/ΕΚ και 2008/1/ΕΚ, και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 (ΕΕ L 140 της 5.6.2009, σ. 114, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/31/oj).»."

2)

Στο άρθρο 3 προστίθενται τα ακόλουθα σημεία:

(*2)  Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/83/oj)."

(*3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (ΕΕ L 277 της 27.10.2022, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj)."

(*4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1020 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για την εποπτεία της αγοράς και τη συμμόρφωση των προϊόντων και για την τροποποίηση της οδηγίας 2004/42/ΕΚ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 765/2008 και (ΕΕ) αριθ. 305/2011 (ΕΕ L 169 της 25.6.2019, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1020/oj)."

(*5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1781 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση πλαισίου για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού όσον αφορά τα βιώσιμα προϊόντα, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2020/1828 και του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1542 και για την κατάργηση της οδηγίας 2009/125/ΕΚ (ΕΕ L, 2024/1781, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1781/oj).»."

3)

Στο άρθρο 9, απαλείφονται τα στοιχεία ζ) και η) της παραγράφου 1 και οι παράγραφοι 5, 6 και 8.

4)

Προστίθεται το ακόλουθο άρθρο:

(*6)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 922/72, (ΕΟΚ) αριθ. 234/79, (ΕΚ) αριθ. 1037/2001 και (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 671, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1308/oj)."

(*7)  Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2024, για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 και την κατάργηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ (ΕΕ L, 2025/40, 22.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj)."

(*8)  Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597 της Επιτροπής, της 3ης Μαΐου 2019, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη θέσπιση κοινής μεθοδολογίας και ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων (ΕΕ L 248 της 27.9.2019, σ. 77, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_del/2019/1597/oj).»."

5)

Στο άρθρο 11 παράγραφος 1, το ακόλουθο εδάφιο παρεμβάλλεται μετά το τρίτο εδάφιο:

«Προκειμένου να συμμορφωθούν με τους στόχους του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι υπάρχουν οι αναγκαίες υποδομές για τη χωριστή συλλογή αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της επαρκούς υλικής και γεωγραφικής κάλυψης των σημείων χωριστής συλλογής σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 3 στοιχείο γβ).».

6)

Στο άρθρο 11β, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

7)

Παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα:

(*9)  Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ L 256 της 7.9.1987, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1987/2658/oj)."

(*10)  Οδηγία (ΕΕ) 2025/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της …, για την τροποποίηση της οδηγίας 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα (ΕΕ L, …, ELI: …)."

(*11)  Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1150 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για την προώθηση της δίκαιης μεταχείρισης και της διαφάνειας για τους επιχειρηματικούς χρήστες επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης (ΕΕ L 186 της 11.7.2019, σ. 57, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/1150/oj)."

(*12)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/1004 της Επιτροπής, της 7ης Ιουνίου 2019, για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τον υπολογισμό, την επαλήθευση και την υποβολή στοιχείων σχετικά με τα απόβλητα σύμφωνα με την οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση της εκτελεστικής απόφασης C(2012) 2384 της Επιτροπής (ΕΕ L 163 της 20.6.2019, σ. 66, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2019/1004/oj)."

(*13)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2021/19 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό κοινής μεθοδολογίας και μορφότυπου για την υποβολή δεδομένων σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση σύμφωνα με την οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 10 της 12.1.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2021/19/oj).»."

8)

Στο άρθρο 29, η παράγραφος 2α αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

9)

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

10)

Το άρθρο 37 τροποποιείται ως εξής:

11)

Το άρθρο 38α τροποποιείται ως εξής:

12)

Στο άρθρο 41, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

«Από … [42 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας τροποποιητικής οδηγίας], τα άρθρα 22α, 22β, 22γ και 22δ εφαρμόζονται σε επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 10 εργαζομένους και των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών και ο ετήσιος ισολογισμός δεν υπερβαίνουν τα 2 εκατ. EUR.».

13)

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

14)

Το κείμενο που παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας προστίθεται ως παράρτημα IVγ.