Szerszy dostęp do chronionych materiałów – utwory osierocone

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

Dyrektywa ma zastosowanie do utworów chronionych prawem autorskim, które zostały opublikowane po raz pierwszy lub, w przypadku braku publikacji, nadane (wyemitowane w telewizji lub w internecie, tj. w mediach wizualnych, a nie w mediach drukowanych) w państwie UE.

Dyrektywa ma zastosowanie do kilku kategorii utworów:

• opublikowanych książek, gazet, magazynów lub innych tekstów pisanych;
• utworów zawartych w powyższych lub do nich włączonych;
• utworów filmowych lub audiowizualnych oraz fonogramów.

Status utworu osieroconego

• Organizacje objęte zakresem dyrektywy muszą zagwarantować, że w dobrej wierze prowadzone będą staranne poszukiwania osób uprawnionych poprzez konsultacje z odpowiednimi źródłami w celu zweryfikowania statusu utworu osieroconego.
• W dyrektywie stwierdza się, że państwa UE muszą określić odpowiednie źródła i załączyć wykaz źródeł, z którymi należy się przynajmniej skonsultować w trakcie starannego poszukiwania.
• Materiał uznawany za osierocony w jednym z państw UE ma taki sam status we wszystkich innych państwach UE.
• W przypadku ponownego pojawienia się osoby uprawnionej do utworu uznanego za utwór osierocony dyrektywa przewiduje możliwość zniesienia statusu utworu osieroconego i uzyskania godziwej rekompensaty.

Baza danych

Utworzona zostanie wspólna ogólnoeuropejska publicznie dostępna internetowa baza danych, zawierająca informacje o utworach osieroconych, w tym:

• wyniki poszukiwań osób uprawnionych;
• wykorzystanie utworów osieroconych przez organizacje;
• wszelkie zmiany statusu wykorzystywanych utworów osieroconych.

Dzięki temu zarówno organizacje prowadzące poszukiwania, jak i osoby uprawnione będą mogły znaleźć informacje na temat identyfikacji i wykorzystania utworów osieroconych.

Dopuszczalne zastosowania

Organizacje objęte zakresem dyrektywy mogą wykorzystywać utwór osierocony wyłącznie do realizacji celów związanych z realizacją ich zadań leżących w interesie publicznym:

• publicznego udostępnienia utworu osieroconego;
• zwielokrotniania utworu osieroconego na potrzeby digitalizacji, udostępniania, indeksowania, katalogowania, ochrony lub odnawiania.

Organizacje te mogą uzyskiwać dochody w ramach takiego korzystania, przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów digitalizacji i publicznego udostępniania utworów osieroconych.