Usługi pośrednictwa internetowego – sprawiedliwość i przejrzystość dla użytkowników biznesowych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zakres

• W rozporządzeniu ustanowiono nowe przepisy dotyczące usług pośrednictwa internetowego¹ (platform internetowych) i wyszukiwarek internetowych, które łączą ze sobą przedsiębiorstwa z UE i firmowe witryny internetowe z konsumentami z UE.
• Platformy internetowe to bardzo zróżnicowana kategoria, w skład której wchodzą m.in.:
  • internetowe platformy handlowe;
  • serwisy społecznościowe i serwisy zawierające treści kreatywne;
  • platformy dystrybucji aplikacji;
  • porównywarki cenowe;
  • platformy handlowe gospodarki współpracy, w zakresie, w jakim korzystają z nich użytkownicy biznesowi;
  • wyszukiwarki internetowe ogólnego przeznaczenia.
• Pewne podstawowe cechy charakterystyczne są wspólne dla wszystkich platform internetowych. Wśród nich można wymienić wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu ułatwiania interakcji (w tym zawierania transakcji handlowych) pomiędzy użytkownikami, gromadzenie i wykorzystywanie danych na temat tych interakcji, a także wywoływanie efektów sieciowych, które sprawiają, że najbardziej opłacalne jest korzystanie z platform mających najwięcej użytkowników.

Warunki korzystania z usług

Dostawcy platform internetowych:

• zapewniają, aby ich warunki korzystania z usług obowiązujące użytkowników biznesowych były łatwo zrozumiałe i łatwo dostępne;
• wyraźnie i z góry określają podstawy podjęcia decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub zakończeniu świadczenia usług;
• zawiadamiają użytkowników biznesowych, z co najmniej 15-dniowym wyprzedzeniem, o wszelkich zmianach warunków korzystania z usług. Ten okres powiadomienia nie ma zastosowania, gdy dostawcy podlegają szczególnemu obowiązkowi prawnemu lub zmieniają swoje warunki, aby przeciwdziałać nieprzewidzianym i bezpośrednim zagrożeniom dla cyberbezpieczeństwa. Niedopełnienie tego obowiązku oznacza, że zmiany są nieważne;
• działają w dobrej wierze, co oznacza, że powstrzymują się od wprowadzania zmian z mocą wsteczną, ustanawiają na rzecz użytkowników biznesowych prawo do rozwiązania stosunku umownego oraz informują o tym, czy przechowują jakiekolwiek dane użytkowników biznesowych po wygaśnięciu zawartej z nimi umowy;
• wyjaśniają, czy zastrzegają sobie jakiekolwiek prawa w odniesieniu do własności intelektualnej użytkowników biznesowych lub w odniesieniu do możliwości wprowadzania do obrotu towarów lub usług oferowanych przez użytkowników biznesowych za pośrednictwem innych platform;
• przekazują użytkownikom biznesowym szczegółowe uzasadnienie decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub zakończeniu świadczenia usług. W przypadku podjęcia decyzji o zakończeniu świadczenia wszystkich usług takie uzasadnienie jest przekazywane z 30-dniowym wyprzedzeniem;
• zapewniają, aby informacje identyfikujące użytkowników biznesowych były wyraźnie widoczne.

W warunkach korzystania z usług należy:

• określić główne parametry determinujące plasowanie oraz powody, dla których względne znaczenie nadano tym – a nie innym – parametrom. Dodatkowo należy wskazać możliwość wywierania wpływu na plasowanie w zamian za bezpośrednie lub pośrednie wynagrodzenie (dostawcy wyszukiwarek internetowych określają także główne parametry, które są najistotniejsze przy plasowaniu);
• w stosownych przypadkach zawrzeć opis towarów lub usług dodatkowych, które mogą być oferowane przez platformę internetową jako uzupełnienie towarów lub usług oferowanych przez użytkowników biznesowych;
• zamieścić opis zróżnicowanego traktowania przyznawanego towarom i usługom oferowanym przez samych dostawców (lub przez użytkowników biznesowych kontrolowanych przez dostawców) względem traktowania przyznawanego towarom i usługom oferowanym przez innych użytkowników biznesowych (ten obowiązek ciąży również na dostawcach wyszukiwarek internetowych);
• zawrzeć opis technicznego i umownego dostępu użytkowników biznesowych do danych osobowych lub innych danych przekazywanych przez użytkowników biznesowych lub konsumentów dostawcom usług pośrednictwa internetowego lub wygenerowanych w drodze korzystania z tych usług;
• w stosownych przypadkach określić powody prawne, gospodarcze lub handlowe wprowadzania ewentualnych ograniczeń możliwości oferowania przez użytkowników biznesowych swoich towarów lub usług na innych warunkach, za pośrednictwem innych środków;
• umieścić informacje dotyczące dostępu do wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg zapewnianego przez platformę internetową oraz jego funkcjonowania. Dodatkowo należy wskazać co najmniej dwóch mediatorów, do których użytkownicy biznesowi mogą się zwrócić, aby podjąć próbę osiągnięcia porozumienia co do rozstrzygnięcia sporu z danym dostawcą platformy internetowej.

Skargi, mediacja i dochodzenie roszczeń

• Dostawcy platform internetowych, którzy zatrudniają ponad 50 osób lub osiągają roczny obrót w wysokości ponad 10 mln EUR, ustanawiają i obsługują wewnętrzny system rozpatrywania skarg składanych przez użytkowników biznesowych i dotyczących niewywiązywania się przez dostawców z obowiązków prawnych określonych w rozporządzeniu, kwestii technologicznych oraz zastosowanych środków lub podjętych działań, które mogą wpływać na sytuację użytkowników biznesowych. Skargi są rozpatrywane szybko i skutecznie, a informacja o ich wyniku jest przekazywana w sposób zindywidualizowany, przy użyciu prostego i przystępnego języka.
• Aby usprawnić nadzór, w tym nadzór sprawowany przez Obserwatorium Gospodarki Platform Internetowych, dostawcy platform internetowych publikują dane statystyczne na temat efektywności ich wewnętrznych systemów rozpatrywania skarg.
• Aby ułatwić szybkie i skuteczne rozstrzyganie sporów, dostawcy platform internetowych wskazują co najmniej dwóch mediatorów, do których użytkownicy biznesowi mogą się zwrócić, aby podjąć próbę osiągnięcia porozumienia co do rozstrzygnięcia sporu z danym dostawcą platformy internetowej.

Egzekwowanie

• Organizacje reprezentujące i podmioty publiczne mają prawo do samodzielnego wszczynania postępowań przed sądami krajowymi oraz do zwalczania wszelkich przypadków nieprzestrzegania rozporządzenia przez dostawców usług pośrednictwa internetowego i wyszukiwarek internetowych.
• Ponadto państwa UE zapewniają skuteczne mechanizmy publicznego egzekwowania prawa.

Przegląd

Obserwatorium Gospodarki Platform Internetowych wspiera Komisję w monitorowaniu wpływu nowych przepisów, a także pojawiających się problemów i możliwości w gospodarce cyfrowej. Do dnia 13 stycznia 2022 r. Komisja dokonuje, w ramach zaplanowanego przeglądu rozporządzenia, oceny konieczności wprowadzenia dodatkowych lub odmiennych przepisów.