Prawa własności intelektualnej – egzekwowanie przez organy celne

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Rozporządzenie ma zastosowanie przede wszystkim do towarów:

• zgłoszonych do dopuszczenia do swobodnego obrotu, wywozu lub powrotnego wywozu;
• wprowadzanych na obszar celny UE lub opuszczających ten obszar;
• objętych procedurą zawieszającą lub znajdujących się w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym¹.

W rozporządzeniu określono procedury dotyczące składania wniosków służących ustaleniu, czy zostało naruszone prawo własności intelektualnej. Na użytek rozporządzenia prawa własności intelektualnej mogą obejmować:

• znaki towarowe;
• wzory;
• prawa autorskie na podstawie prawa krajowego lub prawa UE;
• oznaczenia geograficzne (na przykład „szampan” lub „szynka parmeńska”);
• patenty na podstawie prawa krajowego lub prawa UE;
• dodatkowe świadectwa ochronne dla produktów leczniczych;
• dodatkowe świadectwa ochronne dla środków ochrony roślin;
• prawa do ochrony odmiany roślin na podstawie prawa krajowego lub prawa UE;
• topografie układów scalonych zgodnie z prawem krajowym lub prawem UE;
• prawa własności intelektualnej zapewniające ochronę wynalazków na podstawie prawa krajowego lub prawa UE;
• nazwy handlowe chronione jako wyłączne prawa własności intelektualnej na podstawie prawa krajowego lub prawa UE.

W rozporządzeniu:

• określono warunki dotyczące działań organów celnych, w przypadku gdy jedynie podejrzewa się, że towary naruszają prawa własności intelektualnej;
• określono środki skierowane przeciwko towarom, co do których stwierdzono, że naruszyły prawa własności intelektualnej;
• poszerzono zakres naruszeń praw własności intelektualnej oraz wzmocniono kompetencje organów celnych w odniesieniu do kontrolowania wszystkich towarów objętych dozorem celnym (nie ma to zastosowania do towarów o charakterze niehandlowym, znajdujących się w bagażu osobistym podróżnych);
• zapewniono, że organom celnym przekazywane są wysokiej jakości informacje umożliwiające im przeprowadzenie kompleksowej oceny ryzyka naruszenia prawa własności intelektualnej;
• zawarto podstawę prawną dla ustanowienia centralnej bazy danych służącej do rejestrowania wniosków o podjęcie działań przez organy celne oraz zatrzymań towarów naruszających prawa własności intelektualnej, a także do wymiany informacji między organami celnymi.

W celu ograniczenia obciążeń administracyjnych w rozporządzeniu:

• ustanowiono wspólną procedurę dotyczącą wszystkich rodzajów naruszeń praw własności intelektualnej objętych zakresem rozporządzenia, zgodnie z którą towary mogą zostać zniszczone bez konieczności wszczynania postępowania prawnego przez uprawnionego, pod warunkiem że:
  • uprawniony potwierdzi na piśmie, że w jego przekonaniu naruszono prawo własności intelektualnej oraz wyrazi zgodę na zniszczenie tych towarów; oraz
  • zgłaszający lub posiadacz towarów nie wyrazi sprzeciwu wobec zniszczenia;
• wskazano, że procedura dotycząca małych przesyłek ma zastosowanie jedynie, gdy wnioskodawca złożył uprzedni wniosek, a ponadto uściślono, że organy celne mogą domagać się od wnioskodawcy pokrycia kosztów – mała przesyłka jest zdefiniowana jako przesyłka pocztowa lub kurierska, która zawiera nie więcej niż trzy jednostki lub która waży mniej niż 2 kg.

Ponadto w rozporządzeniu:

• zapisano, że w przypadku udzielania prawa wysłuchania osób, których dotyczy zatrzymanie towarów, stosuje się przepisy prawa krajowego;
• poszerzono i doprecyzowano katalog sytuacji, w których uprawniony może wykorzystać informacje ujawnione przez organy celne po zatrzymaniu towarów;
• określono zasady dotyczące gromadzenia i przetwarzania danych, okresów przechowywania danych oraz wykonywania praw i obowiązków w odniesieniu do obowiązujących przepisów w dziedzinie ochrony danych.