Dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Przyjęta przez UE dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych służy koordynacji na szczeblu całej UE przepisów krajowych dotyczących wszystkich mediów audiowizualnych, w tym zarówno klasycznych przekazów telewizyjnych, jak i audiowizualnych usług medialnych na żądanie².

Dyrektywa (UE) 2018/1808 zmienia i aktualizuje dyrektywę o audiowizualnych usługach medialnych w ramach strategii jednolitego rynku cyfrowego w celu:

• objęcia platform udostępniania wideo oraz treści audiowizualnych udostępnianych w niektórych mediach społecznościowych pewnymi przepisami dotyczącymi usług medialnych;
• wprowadzenia elastyczności w odniesieniu do ograniczeń mających zastosowanie do przekazów telewizyjnych;
• większego promowania treści europejskich;
• skuteczniejszej ochrony dzieci i walki z mową nienawiści;
• zwiększenia niezależności krajowych organów regulacyjnych.

Państwa UE zapewniają swobodę odbioru i nie ograniczają transmisji audiowizualnych usług medialnych z innych państw UE. W pewnych okolicznościach i pod warunkiem zastosowania określonych procedur państwa mogą wprowadzić przepisy surowsze niż te przewidziane w dyrektywie. Organy krajowe popierają współregulację lub samoregulację z wykorzystaniem krajowych kodeksów postępowania.

Reklama

Reklama audiowizualna ma być łatwo rozpoznawalna i nie może:

• wykorzystywać technik podprogowych;
• naruszać godności człowieka;
• zawierać żadnych treści dyskryminujących lub promować takiej dyskryminacji;
• zachęcać do postępowania zagrażającego zdrowiu lub bezpieczeństwu;
• zachęcać do postępowania poważnie szkodzącego ochronie środowiska.

Zakazane są między innymi reklamy audiowizualne:

• papierosów i tytoniu, w tym papierosów elektronicznych i pojemników zapasowych;
• alkoholu, jeśli są specjalnie kierowane do małoletnich lub zachęcają do nieumiarkowanej konsumpcji napojów alkoholowych;
• produktów i zabiegów leczniczych dostępnych na receptę;
• wykorzystujące brak doświadczenia lub łatwowierność dzieci oraz zaufanie, którym darzą one dorosłych, lub bez uzasadnienia pokazujące małoletnich w niebezpiecznych sytuacjach.

Dodatkowe wymogi dotyczą sponsorowania i lokowania produktu. Wprowadzono również większą elastyczność w odniesieniu do czasu reklamowego, a także nowy limit, zgodnie z którym czas nadawania reklam w godzinach od 6.00 do 18.00 i od 18.00 do 24.00 nie przekracza 20% tych przedziałów czasowych.

Ochrona dzieci

Państwa UE podejmują działania w celu zapewnienia, że audycje, które mogą „zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich”, są udostępniane jedynie w taki sposób, by małoletni w zwykłych okolicznościach nie mogli ich słuchać ani oglądać. W tym celu wybiera się odpowiednie godziny nadawania i stosuje narzędzia weryfikacji wieku lub inne rozwiązania techniczne proporcjonalne do potencjalnej szkodliwości audycji. Najbardziej szkodliwe treści, takie jak nieuzasadniona przemoc i pornografia, podlegają najsurowszym środkom.

Małoletnim zapewnia się także wyższy poziom ochrony w internecie: platformy udostępniania wideo wprowadzają środki zapewniające małoletnim ochronę przed szkodliwymi treściami.

Lokowanie produktu w audycjach przeznaczonych dla dzieci jest zabronione. Państwa UE zachęcają do korzystania z samoregulacji i współregulacji z wykorzystaniem kodeksów postępowania dotyczących niestosownych reklam towarzyszących audycjom przeznaczonym dla dzieci lub będących ich elementem, które stanowią reklamę artykułów żywnościowych lub napojów zawierających duże ilości tłuszczu, soli i cukru.

Mowa nienawiści

Audiowizualne usługi medialne nie mogą nawoływać do przemocy lub nienawiści wobec grupy osób lub członka grupy motywowanej dyskryminacją ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną lub przynależność państwową zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych UE.

Zakazane jest także publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstwa terrorystycznego.

Dostępność

Dostawcy zapewniają, aby ich usługi stawały się stopniowo i w sposób ciągły coraz bardziej dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Ponadto są oni zachęcani do opracowania planów działań w zakresie zapewnienia dostępności.

Państwa UE wyznaczają punkt kontaktowy on-line w celu dostarczania informacji i odbierania skarg w kwestiach związanych z dostępnością. Publiczne informacje o charakterze nadzwyczajnym podawane do wiadomości za pomocą audiowizualnych usług medialnych, na przykład w sytuacji klęski żywiołowej, mają być dostępne dla osób z niepełnosprawnościami.

Udostępnianie wideo

Dostawcy usług platformy udostępniania wideo³ stosują odpowiednie środki w celu ochrony małoletnich przed treściami, które mogą zaszkodzić ich rozwojowi fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu. Ponadto mają oni stosować środki służące zapewnieniu ochrony ogółu odbiorców przed nawoływaniem do przemocy lub nienawiści oraz nawoływaniem do popełnienia przestępstwa terrorystycznego.

Środki te obejmują między innymi:

• mechanizmy pozwalające użytkownikom sygnalizować nieodpowiednie treści oraz skuteczne procedury przyjmowania i rozpatrywania skarg użytkowników;
• oferowanie skutecznych środków i narzędzi kształtowania umiejętności korzystania z mediów oraz podnoszenie świadomości użytkowników odnośnie do tych środków i narzędzi.

Dostawcy usług platformy udostępniania wideo mają te same obowiązki co dostawcy usług audiowizualnych w odniesieniu do reklamy i innych ograniczeń w zakresie treści, przy czym pod uwagę wzięto ograniczoną kontrolę tych dostawców nad prezentowanymi na ich platformach reklamami, które nie są przez nich promowane, sprzedawane lub umieszczane.

Promowanie utworów europejskich i niezależnych

Dostawcy świadczący audiowizualne usługi medialne na żądanie zapewniają w swoich katalogach co najmniej 30-procentowy udział utworów europejskich oraz ekspozycję tych utworów.