Preferentiële invoertarieven van de Europese Unie voor ontwikkelingslanden

KERNPUNTEN

Het EU-schema van algemene tariefpreferenties (SAP) verleent ontwikkelingslanden lagere tarieven op hun uitvoer naar de EU. Dit helpt hun economie te stimuleren.

Drie regelingen binnen het schema

• Standaard-SAP: Tarieven voor uit een ontwikkelingsland ingevoerde goederen worden verminderd of opgeschort. Uitzondering: dit geldt niet voor landen die door de Wereldbank zijn geclassificeerd als hoge-inkomenslanden of hogere-middeninkomenslanden gedurende drie opeenvolgende jaren onmiddellijk voorafgaand aan het moment waarop de EU de lijst van begunstigde landen actualiseert.
• SAP+ (stimuleringsregeling): Nog lagere tarieven voor ontwikkelingslanden die 27 specifieke internationale verdragen met betrekking tot mensen- en arbeidsrechten, milieu en goed bestuur, bekrachtigen en ten uitvoer leggen.
• Alles behalve wapens voor de minst ontwikkelde landen: Volledige tarief- en quotavrije invoer voor alle goederen, met uitzondering van wapens en munitie, uit door de Verenigde Naties gedefinieerde minst ontwikkelde landen.

Intrekking van preferenties

De EU kan de lagere tarieven tijdelijk opschorten om redenen zoals:

• schending van de fundamentele beginselen in verdragen betreffende de mensenrechten en de rechten van de werknemers;
• oneerlijke handelspraktijken;
• ernstige tekortkomingen op het gebied van douanecontrole (bijv. uitvoer of doorvoer van illegale drugs);
• de nationale wetgeving in een SAP+-begunstigd land incorporeert de relevante verdragen niet langer (of wordt niet doeltreffend toegepast).

Opschorting van preferenties voor concurrerende producten

• Sommige landen kunnen arm zijn, maar toch zeer concurrerende exportactiviteiten voor specifieke producten ontwikkelen. Als dit gebeurt, hebben zij niet langer preferenties nodig om met hun producten succesvol door te dringen op de EU-markten.
• Het SAP-programma schort de preferenties voor dergelijke concurrerende producten daarom op, gebaseerd op een landspecifiek en productspecifiek schaalverdelingsmechanisme.

Stabieler en voorspelbaarder

• Het SAP van 2012 biedt importeurs en exporteurs meer stabiliteit en voorspelbaarheid, omdat het nu 13  jaar duurt (in tegenstelling tot drie jaar in het verleden).
• Exporteurs weten dat er, wanneer er wijzigingen worden aangebracht in de lijst van de begunstigden, overgangsperioden van ten minste één jaar van toepassing zijn. Landen genieten nu de zekerheid dat ze alleen van de begunstigdenlijst kunnen worden geschrapt (respectievelijk EBA of SAP) als de Verenigde Naties ze drie jaar achtereenvolgend als minst-ontwikkeld land aanmerkt of de Wereldbank ze drie jaar achtereenvolgend als hoog- of hogermiddeninkomensland aanmerkt.

Tijdelijke waarborgen

De EU kan vrijwaringsmaatregelen (tijdelijke beperkingen op tariefpreferenties) toepassen indien de invoer uit begunstigde landen ernstige moeilijkheden voor een EU-producent of een ernstige verstoring van de EU-markten veroorzaakt of dreigt te veroorzaken. Tevens kan de EU toezichtsmaatregelen toepassen voor landbouwproducten.

Productschaalverdeling en landenschaalverdeling

Verordening (EU) nr. 978/2012 wordt toegepast en gewijzigd door middel van uitvoerings- en gedelegeerde handelingen voor het bijwerken van de lijst van landen die in aanmerking komen voor tariefpreferenties in het kader van een van de drie vertakkingen van het programma en de lijst van specifieke productgedeelten waarvoor tariefpreferenties kunnen worden opgeschort of anderszins worden beïnvloed. Zie de meest recente geconsolideerde versie.