Καταπολέμηση της απάτης

Η καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς βασίζεται στο άρθρο 325 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το οποίο ζητεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) ιδρύθηκε το 1999 βάσει της απόφασης 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής και οι εξουσίες και οι αρμοδιότητές της καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

Οι κύριοι στόχοι της OLAF είναι:

• να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ με τη διερεύνηση περιπτώσεων απάτης, διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας·
• να εντοπίζει και να διερευνά σοβαρά παραπτώματα μελών του προσωπικού της ΕΕ, τα οποία θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πειθαρχική ή ποινική δίωξη·
• να παρέχει βοήθεια στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία· και
• να υποστηρίζει τα θεσμικά όργανα και τις εθνικές αρχές της ΕΕ στην ανάπτυξη και εφαρμογή της νομοθεσίας και των πολιτικών κατά της απάτης.

Κατά την άσκηση των εξουσιών της, η OLAF διενεργεί (διοικητικές) εξωτερικές έρευνες στα κράτη μέλη της ΕΕ και εσωτερικές έρευνες στα θεσμικά όργανα και λοιπά όργανα και στους οργανισμούς της ΕΕ και συνιστά την ανάληψη δράσης (όπου είναι απαραίτητο) στα θεσμικά όργανα και στις εθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ σε βάρος των οποίων διαπράττεται η απάτη. Χάρη στο ερευνητικό έργο της OLAF, τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά επιστρέφονται σταδιακά στον προϋπολογισμό της ΕΕ, ασκείται δίωξη στους εγκληματίες ενώπιον εθνικών δικαστηρίων και εφαρμόζονται καλύτερες διασφαλίσεις κατά της απάτης σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σύμφωνα με το Μέρος Τρίτο, Τίτλος V, Κεφάλαια 4 και 5 της ΣΛΕΕ, που αφορούν την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, η Eurojust και η Ευρωπόλ έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίζουν τα κράτη μέλη στην καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς παρέχοντας συμπληρωματική στήριξη στις εθνικές αρχές κατά τη διάρκεια διασυνοριακών ποινικών ερευνών.

Το 2017, με τη διαδικασία ενισχυμένης συνεργασίας, 22 από τα 27 κράτη μέλη δημιούργησαν μια ανεξάρτητη και αποκεντρωμένη εισαγγελική αρχή της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, που συστάθηκε βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1939, έχει ως αποστολή να διερευνά, να ασκεί δίωξη και να εκδικάζει εγκλήματα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

Από το 2019 τέθηκαν σε ισχύ κοινοί κανόνες με την οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 για την καταπολέμηση της απάτης κατά του προϋπολογισμού της ΕΕ και για την καλύτερη προστασία των οικονομικών συμφερόντων της εναρμονίζοντας τους ορισμούς, τις κυρώσεις και τις προθεσμίες παραγραφής ορισμένων ποινικών αδικημάτων που θίγουν αυτά τα συμφέροντα.

Σύμφωνα με τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο) για την περίοδο 2021-2027, θα διατεθούν 181 εκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών της ΕΕ να καταπολεμήσουν την απάτη, τη διαφθορά και άλλες παρατυπίες που επηρεάζουν αρνητικά τον προϋπολογισμό της ΕΕ.