EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52014DC0419
Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on Malta’s 2014 national reform programme and delivering a Council opinion on Malta’s 2014 stability programme
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma van Malta voor 2014 met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor 2014_x000b_
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma van Malta voor 2014 met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor 2014_x000b_
/* COM/2014/0419 final */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma van Malta voor 2014_x000b__x000b_met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor 2014_x000b_ /* COM/2014/0419 final - 2014/ () */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma van
Malta voor 2014
met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor 2014
DE RAAD VAN DE
EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en
artikel 148, lid 4, Gezien Verordening (EG)
nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op
begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid[1],
en met name artikel 5, lid 2, Gezien de aanbeveling van
de Europese Commissie[2], Gezien de resoluties van
het Europees Parlement[3], Gezien de conclusies van
de Europese Raad, Gezien het advies van het
Comité voor de werkgelegenheid, Gezien het advies van het
Economisch en Financieel Comité, Gezien het advies van het Comité voor sociale
bescherming, Gezien het advies van het Comité voor de
economische politiek, Overwegende hetgeen volgt: (1)
Op 26 maart 2010 heeft de
Europese Raad zijn goedkeuring gehecht aan het voorstel van de Commissie voor
een nieuwe groei- en werkgelegenheidsstrategie; deze Europa 2020-strategie moet
voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en spitst zich toe op
de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en
concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft. (2)
De Raad heeft op 13 juli 2010
op basis van de voorstellen van de Commissie een aanbeveling inzake de globale
richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten en de Unie (2010-2014)
vastgesteld en heeft op 21 oktober 2010 een besluit betreffende de richtsnoeren
voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten vastgesteld, die samen de
"geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten is verzocht in hun
nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid rekening te houden met de
geïntegreerde richtsnoeren. (3)
Op 29 juni 2012 hebben de
staatshoofden en regeringsleiders besloten tot een Pact voor groei en banen,
dat een samenhangend kader biedt voor actie op het niveau van de lidstaten, de
EU en de eurozone, waarbij alle mogelijke hefbomen, instrumenten en
beleidsvormen worden ingezet. Zij hebben bepaald welke maatregelen op het
niveau van de lidstaten moeten worden genomen, en met name verklaard
vastbesloten te zijn om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te
verwezenlijken en de landenspecifieke aanbevelingen uit te voeren. (4)
Op 9 juli 2013 heeft de Raad
een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2013 van Malta
vastgesteld en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van
Malta voor de periode 2012-2016 uitgebracht. Op 15
november 2013 heeft de Commissie overeenkomstig Verordening (EU) nr. 473/2013[4] haar advies over het ontwerpbegrotingsplan van Malta voor 2014[5] gepresenteerd. (5)
Op 13 november 2013 heeft de
Commissie haar goedkeuring gehecht aan de jaarlijkse groeianalyse[6] en daarmee
de aanzet gegeven tot het Europees semester 2014 voor coördinatie van het
economisch beleid. Diezelfde dag heeft de Commissie op basis van Verordening
(EU) nr. 1176/2011 het waarschuwingsmechanismeverslag[7]
goedgekeurd, waarin zij Malta heeft genoemd als een van de lidstaten die aan
een diepgaande evaluatie zouden worden onderworpen. (6)
Op 20 december 2013 heeft de
Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit, begrotingsconsolidatie
en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij benadrukte dat moet worden
gestreefd naar gedifferentieerde, groeivriendelijke begrotingsconsolidatie,
normalisering van de kredietverschaffing aan de economie, bevordering van groei
en concurrentievermogen, aanpak van de werkloosheid en van de sociale gevolgen
van de crisis, en modernisering van de overheidsdiensten. (7)
Op 5 maart 2014 heeft de
Commissie de resultaten gepubliceerd van de diepgaande evaluatie voor Malta[8] die zij op
grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 heeft uitgevoerd. De
analyse van de Commissie brengt haar ertoe te concluderen dat Malta niet langer
te kampen heeft met macro-economische onevenwichtigheden in de zin van de
procedure bij macro-economische onevenwichtigheden. Hoewel de schuldenlast van
Malta hoog blijft, lijken de risico's voor de houdbaarheid van de schuld van de
particuliere sector en de overheid en voor de stabiliteit van de financiële
sector beheersbaar, ook al moeten zij voortdurend in het oog worden gehouden.
Met name de indicatoren op het gebied van de financiële stabiliteit blijven
gezond. Toch is het gezien de structurele aard van de risico's in de financiële
sector van groot belang dat de huidige prudente praktijken inzake toezicht en risiconeming
worden voortgezet. De huizenmarkt is gestabiliseerd en dus zijn de risico's als
gevolg van een overmatige blootstelling aan onroerend goed beperkt. De
schuldenlast van particulieren is aan het dalen; de schuldenafbouw van
bedrijven vindt op een geordende wijze plaats en de spanningen op de
kredietmarkt zijn beperkt. (8)
Malta heeft op 16 april 2014
zijn nationale hervormingsprogramma voor 2014 ingediend, dat op 8 mei 2014 werd
geactualiseerd. Op 30 april 2014 heeft het zijn stabiliteitsprogramma ingediend.
Om rekening te houden met de onderlinge verbanden, zijn beide programma's
tegelijkertijd beoordeeld. (9)
De doelstelling van de in het
stabiliteitsprogramma 2014 uiteengezette begrotingsstrategie is om het
buitensporige tekort in 2014 duurzaam te corrigeren en om geleidelijk voortgang
te boeken in de richting van de middellangetermijndoelstelling om tot een
structureel begrotingsevenwicht te komen, wat strenger is dan hetgeen op grond
van het stabiliteits- en groeipact vereist is. Dat neemt evenwel niet weg dat
volgens de plannen de middellangetermijndoelstelling binnen de programmaperiode
niet zal worden gehaald. In 2014 is de (herberekende) geplande structurele
aanpassing iets geringer dan de aanbevolen inspanning. Na de geplande correctie
van het buitensporige tekort wordt voor 2015 gerekend met een kleine afwijking
van het aanpassingstraject op weg naar de middellangetermijndoelstelling.
Daarna zal de geplande jaarlijkse voortgang in de richting van de
middellangetermijndoelstelling grotendeels in overeenstemming zijn met de
minimaal voorgeschreven 0,5% van het bbp. Volgens het programma zal de
overheidsschuld, die in 2013 73 % van het bbp bedroeg, met ingang van 2014
in overeenstemming met de schuldreductiebenchmark een dalende trend inzetten.
Over het algemeen komen de doelstellingen van het programma in grote lijnen
overeen met de eisen uit het stabiliteits- en groeipact. Het macro-economische
scenario dat aan de begrotingsprognoses in het programma ten grondslag ligt en
dat door een onafhankelijke instantie (de National Audit Office) is
goedgekeurd, is plausibel voor 2014 en 2015, aangezien de voorspelling voor de
economische groei voor beide jaren iets lager zijn dan die van de
voorjaarsprognoses van de Commissie van 2014. De risico's voor de begrotingsdoelstellingen
neigen in neerwaartse richting, aangezien de structurele toename van de
inkomsten die voor de programmeringsperiode is gepland, niet volledig wordt
geschraagd door maatregelen, en aangezien overschrijdingen tot hogere
uitbetalingen kunnen leiden dan begroot. Volgens de prognoses van de Commissie
zal Malta naar verwachting zijn buitensporig tekort in 2014 duurzaam
corrigeren. Tegelijkertijd schiet de begrotingsinspanning volgens de prognoses
van de Commissie 1,6 % van het bbp tekort in termen van de (gecorrigeerde)
wijziging van het structurele saldo, en komt zij 1,25 % tekort in termen
van de omvang van de vereiste maatregelen die ten tijde van de aanbeveling in
het kader van de buitensporigtekortprocedure noodzakelijk werden geacht. Er is
weliswaar geen marge ten aanzien van de naleving van de schuldreductiebenchmark
in 2014, maar de risico's voor het schuldenscenario hellen over naar de
positieve kant. In 2015 bestaat het risico dat aanzienlijk van de vereiste
voortgang op weg naar de middellangetermijndoelstelling wordt afgeweken. Op
basis van zijn beoordeling van het programma en de prognoses van de Commissie
is de Raad overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van mening
dat er, hoewel het geplande nominale tekort en de overheidsschuld van Malta
voldoen aan de aanbeveling in het kader van de buitensporigtekortprocedure,
aanvullende inspanningen nodig zijn om de structurele aanpassing in
overeenstemming te brengen met de aanbevolen aanpassing in 2014 en om ervoor te
zorgen dat er met ingang van 2015 een juiste koers wordt ingezet in de richting
van de middellangetermijndoelstelling. (10)
De niet-bindende aard van het
begrotingskader van Malta en de beperkte horizon van de begrotingsplanning zijn
niet bepaald bevorderlijk voor een gezonde begrotingspositie. De goedkeuring
van de wetgeving waarvan het de bedoeling was dat die eind 2013 in werking zou
treden en waarmee werd beoogd aan de eisen van Richtlijn 2011/85/EU tot
vaststelling van voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten, en
van het begrotingsverdrag te voldoen, heeft vertraging opgelopen. Niettemin
heeft de Maltese regering volgens het stabiliteitsprogramma recentelijk een Wet
Begrotingsverantwoordelijkheid goedgekeurd, die ter goedkeuring aan het
parlement zal worden voorgelegd. De ontwerpwet voorziet in de introductie van
een regel inzake een structureel begrotingsevenwicht, een schuldenregel, een
voortschrijdend driejarig begrotingskader en een geleidelijke oprichting van de
begrotingsraad, die belast wordt met de goedkeuring van de officiële
macro-economische en begrotingsprognoses, alsmede met het toezicht vooraf en
achteraf op de naleving van de begrotingsregels. (11)
De belastingdiensten van Malta
worden volgens de plannen gefuseerd tot één enkele autoriteit, waardoor de
belastinginning moet worden gestroomlijnd en de belastingontduiking moet worden
tegengegaan. Om de naleving van de belastingwetgeving te verbeteren en om de
inning van verschuldigde bedragen aan te moedigen, zijn de strafbepalingen in
de btw-wetgeving en de rente op verschuldigde belastingen herzien. Er zijn nog
verschillende andere maatregelen zijn geïntroduceerd waarvan ook wordt verwacht
dat zij het belastingsysteem van Malta consolideren. Deze maatregelen gaan in
de juiste richting, maar het effect ervan moet nog blijken. (12)
Hoewel Malta nog steeds
problemen heeft met de houdbaarheid van zijn overheidsfinanciën, is vooralsnog
weinig voortgang te bespeuren op het gebied van de pensioenhervormingen en de
houdbaarheid van de gezondheidszorg. Er is weliswaar een strategische groep op
het gebied van de pensioenen opgezet om alle opties voor de hervorming van het
pensioenstelsel te beoordelen, maar de Maltese autoriteiten hebben zich ertoe
verbonden de pensioengerechtigde leeftijd niet verder te verhogen dan de
verhoging waartoe bij de pensioenhervorming van 2006 is besloten. De
pensioengerechtigde leeftijd blijft derhalve onafhankelijk van de
levensverwachting, hetgeen een probleem vormt voor de houdbaarheid en de
toereikendheid van de pensioenen op de lange termijn. Malta is weliswaar van
plan deze tekortkomingen aan te pakken met arbeidsmarktmaatregelen en met zijn
recent goedgekeurde strategie "actief ouder worden", maar het is
onwaarschijnlijk dat dit het probleem zal oplossen. De houdbaarheid van het
gezondheidszorgsysteem vergroot het probleem, omdat wordt verwacht dat de
leeftijdsgebonden uitgaven zullen toenemen. Er is zojuist een ontwerp van
nationale gezondheidszorgstrategie bekendgemaakt, maar het is onduidelijk hoe
deze ten uitvoer zal worden gelegd en wat deze aan kosteneffectiviteit en
houdbaarheid zal opleveren. De openbare eerstelijnszorg moet worden versterkt. (13)
Het percentage voortijdige
schoolverlaters is in Malta nog steeds zeer hoog, maar er worden maatregelen
genomen om dit percentage te reduceren en er wordt een alomvattend
toezichtsysteem opgezet. De verwerving van basisvaardigheden blijft echter
laag, hetgeen bijdraagt tot een beperkte leesvaardigheid en vroegtijdige
schoolverlating. Een passende tenuitvoerlegging van de recent goedgekeurde
nationale strategie voor geletterdheid wordt geacht de inspanningen te
ondersteunen die deze tekortkoming aanpakken. Dit moet worden aangevuld met
maatregelen om de arbeidsmarktrelevantie van opleiding en onderwijs te
verhogen, zoals onder meer de hervorming van het leerlingwezen, de opzet van
een strategie voor levenslang leren, de instelling van werkplekleren in het
kader van beroepsonderwijs en -opleiding en de invoering van een specifiek
programma dat wordt gefinancierd door het Europees Sociaal Fonds. (14)
Malta voert momenteel een aantal belangrijke
maatregelen uit waarmee wordt getracht de deelname van vrouwen aan de
arbeidsmarkt te verhogen, met name via de verstrekking van gratis kinderopvang
voor huishoudens waar ouders werken of een voortgezette opleiding volgen. Doeltreffende tenuitvoerlegging hiervan is van
doorslaggevend belang. De autoriteiten helpen ook bij de totstandbrenging van
naschoolse opvang en het bieden van mogelijkheden om kinderen vóór de officiële
openingsuren naar school te sturen, zodat ouderschap en werk beter met elkaar
kunnen worden verzoend. Voorts moeten fiscale regelingen ouders ertoe aansporen
hun kinderen naar kinderopvangfaciliteiten te sturen die reeds in het kader van
eerdere regelingen waren opgezet. Er wordt echter weinig gedaan om flexibele
werkregelingen, zoals telewerk en flexibele werktijden, die de herintegratie
van vrouwen op de arbeidsmarkt zouden vergemakkelijken, mogelijk te maken en
het gebruik daarvan te bevorderen. (15)
Om het internationale
concurrentievermogen verder te vergroten, moet Malta niet alleen de potentiële
negatieve gevolgen van een niet op elkaar aansluitende ontwikkeling van de
beloning en de productiviteit vermijden, maar moet het land ook de
infrastructurele tekortkomingen op het gebied van energie en vervoer die zijn
potentieel remmen, aanpakken, met name in het licht van de hoge energiekosten.
De elektriciteitsinterconnector met Italië wordt dit jaar naar verwachting
voltooid, waarmee de voorzieningszekerheid wordt verbeterd en wordt bijgedragen
aan de diversificatie van de voorziening en het gebruik van in het buitenland
gegenereerde hernieuwbare energie. De geplande verbinding met het Europese
gasnetwerk zal Malta's energiemix ook vergroten, waardoor dat land minder
afhankelijk wordt van één enkele hoofdbron van energie en het zijn
aantrekkelijkheid als vestigingsplaats voor bedrijven vergroot. De lokale
hernieuwbare-energiebronnen kunnen nog veel beter worden aangeboord, want in
Malta heeft uitsluitend fotovoltaïsche energie tot dusverre enig succes. (16)
Bepaalde inefficiënties van de
overheid beperken de verdere ontwikkeling van het ondernemingsklimaat in Malta.
Hoewel het met overheidsopdrachten de goede kant opgaat, nemen de
aanbestedingsprocedures nog steeds te veel tijd in beslag, hetgeen leidt tot
inefficiëntie bij de overheidsuitgaven. De maatregelen gaan niet vergezeld van
doelstellingen, waardoor het moeilijk is om de effectiviteit ervan te
beoordelen. Het gebrek aan alternatieven voor financiering met vreemd vermogen
leidt tot hoge financieringskosten van bedrijven, waardoor hun economische
activiteit onder druk komt te staan. Het feit dat bedrijven vreemd vermogen
moeten aantrekken kan ook leiden tot een veel te hoge schuldenlast voor
bedrijven en tot onvoldoende kapitaalallocatie. Daarom moeten de mogelijkheden
voor andere wijzen van financiering dan met vreemd vermogen verder worden
onderzocht. De inefficiëntie van het rechtsstelsel die in de landenspecifieke
aanbevelingen voor Malta voor 2013 reeds aan de orde was gekomen, duurt voort.
Hoewel wordt verwacht dat een aantal van de talrijke door de Commissie
Justitiehervorming in november 2013 geformuleerde hervormingsvoorstellen eind 2014
zal worden ingevoerd, moeten nog een duidelijke tijdlijn en prioritering van
maatregelen worden vastgesteld. Ook valt nog te bezien hoe de achterstand
hiermee wordt weggewerkt, met name in het licht van de bovengenoemde
tekortkomingen. (17)
Malta heeft het prudentiële
toezicht versterkt om de stabiliteit van de financiële sector te garanderen.
Macroprudentieel toezicht is toegevoegd aan de officiële functies van de
Centrale Bank van Malta, waarbij speciale nadruk wordt gelegd op financiële
stabiliteit, terwijl de Gemeenschappelijke Raad voor financiële stabiliteit nu
in wetgeving is vastgelegd. Er zijn bevredigende maatregelen genomen om de
voorzieningen voor verliezen op leningen te verbeteren, met name via de
invoering van een herziening van Bankregel 9. (18)
In het kader van het Europees
Semester heeft de Commissie een alomvattende analyse gemaakt van het economisch
beleid van Malta. Zij heeft het stabiliteitsprogramma en het nationale
hervormingsprogramma beoordeeld. Zij heeft niet alleen rekening gehouden met
hun relevantie voor duurzaam financieel en sociaaleconomisch beleid in Malta,
maar ook met de naleving van de EU-regels en -richtsnoeren, gegeven de noodzaak
het gehele economische bestel van de Europese Unie te versterken door op het
niveau van de EU input te geven voor toekomstige nationale besluiten. De
onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 5 zijn haar
aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. (19)
In het licht van deze
beoordeling heeft de Raad Malta's stabiliteitsprogramma onderzocht; zijn advies[9] wordt met
name in onderstaande aanbeveling 1 weergegeven. (20)
In het kader van het Europees
Semester heeft de Commissie ook een analyse gemaakt van het economische beleid
van de eurozone als geheel. Op basis van deze analyse heeft de Raad specifieke
aanbevelingen gedaan voor de lidstaten die de euro als munteenheid hebben.
Malta moet ook zorgen voor de volledige en tijdige uitvoering van deze
aanbevelingen, BEVEELT AAN dat
Malta in de periode 2014-2015 actie zou moeten ondernemen om: 1. het
buitensporig tekort in 2014 op duurzame wijze te corrigeren; in 2015 de
begrotingsstrategie aanzienlijk te versterken om ervoor te zorgen dat de
vereiste structurele aanpassing van 0,6% van het bbp wordt gehaald teneinde de
middellangetermijndoelstelling te realiseren; daarna te streven naar een
structurele aanpassing van ten minste 0,5% van het bbp per jaar, en méér onder
economisch gunstige omstandigheden, of, indien zulks noodzakelijk blijkt, om
ervoor te zorgen dat de schuldregel wordt nageleefd teneinde de
overheidsschuldquote op een permanente neerwaartse koers te houden; de
goedkeuring van de Wet Begrotingsverantwoordelijkheid (Fiscal Responsibility
Act) af te ronden met het oog op de instelling van een bindend, op regels
gebaseerd budgettair meerjarenkader en de oprichting van een onafhankelijke
instantie die belast is met de controle van begrotingsregels en het goedkeuren
van macro-economische prognoses die aan de budgettaire planning ten grondslag
liggen; door te gaan met het verbeteren van de naleving van de
belastingwetgeving en de bestrijding van belastingontduiking door ervoor te
zorgen dat wordt doorgegaan met de uitrol en evaluatie van de tot dusverre
genomen maatregelen, en door aanvullende actie te ondernemen, met name door het
gebruik van elektronische betalingsmiddelen te bevorderen; 2. de lopende pensioenhervorming
te intensiveren, met name door de geplande verhoging van de wettelijke
pensioenleeftijd te versnellen en door deze vervolgens te koppelen aan
veranderingen in de levensverwachting; ervoor te zorgen dat een alomvattende
hervorming van het openbare gezondheidszorgstelsel een kosteneffectief en
duurzaam gebruik van de beschikbare middelen tot stand brengt, zoals
versterking van de primaire zorg; 3. de beleidsinspanningen voort
te zetten om de arbeidsmarktrelevantie van onderwijs en opleiding te vergroten
en de verwerving van basisvaardigheden te verbeteren door intensivering van de
inspanningen om de reeds lang noodzakelijke hervormingen van het leerlingwezen
door te voeren; de schooluitval verder terug te dringen, met name door de
afronding en uitvoering van de aangekondigde strategie voor geletterdheid; de
arbeidsmarktparticipatie van vrouwen verder te verbeteren, met name van vrouwen
die weer tot de arbeidsmarkt willen toetreden, door flexibele werkregelingen te
bevorderen; 4. de energiemix in de economie
te diversifiëren, onder meer door het aandeel energie uit hernieuwbare bronnen
te verhogen; 5. inspanningen te blijven
leveren om de efficiëntie van openbare-aanbestedingsprocedures te verhogen en
de duur daarvan te beperken; alternatieven voor financiering met vreemd
vermogen van bedrijven te bevorderen door de toegang tot kapitaalmarkten te
vergemakkelijken en door risicokapitaalfondsen te ontwikkelen; en, tot slot, de
efficiëntie van het rechtsstelsel te vergroten door te zorgen voor een tijdige
en efficiënte uitvoering van de geplande hervorming ervan. Gedaan te Brussel, Voor
de Raad, De
voorzitter [1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. [2] COM(2014) 419 final. [3] P7_TA(2014)0128 en P7_TA(2014)0129. [4] PB L 140 van 27.5.2013, blz. 11. [5] C(2013) 8007 final [6] COM(2013) 800 final. [7] COM(2013) 790 final. [8] SWD(2014) 150 final [9] Op grond van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1466/97
van de Raad.