EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52013PC0152
Proposal for a COUNCIL DECISION authorising Member States to ratify, in the interests of the European Union, the Convention concerning decent work for domestic workers, 2011, of the International Labour Organisation (Convention No 189)
Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD waarbij de lidstaten worden gemachtigd om in het belang van de Europese Unie het verdrag betreffende aanvaardbaar werk voor huispersoneel, 2011, van de Internationale Arbeidsorganisatie te bekrachtigen (Verdrag nr. 189)
Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD waarbij de lidstaten worden gemachtigd om in het belang van de Europese Unie het verdrag betreffende aanvaardbaar werk voor huispersoneel, 2011, van de Internationale Arbeidsorganisatie te bekrachtigen (Verdrag nr. 189)
/* COM/2013/0152 final - 2013/0085 (NLE) */
Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD waarbij de lidstaten worden gemachtigd om in het belang van de Europese Unie het verdrag betreffende aanvaardbaar werk voor huispersoneel, 2011, van de Internationale Arbeidsorganisatie te bekrachtigen (Verdrag nr. 189) /* COM/2013/0152 final - 2013/0085 (NLE) */
TOELICHTING 1. ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL Dit voorstel zal de lidstaten in staat stellen
Verdrag nr. 189 betreffende aanvaardbaar werk voor huispersoneel, 2011, van de
Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), hierna "Verdrag nr. 189
betreffende huispersoneel" of "het verdrag" genoemd, wettelijk
te bekrachtigen. Verdrag nr. 189 betreffende huispersoneel is
aangenomen tijdens de 100e zitting van de Internationale Arbeidsconferentie op
16 juni 2011 en zou in september 2013 in werking moeten treden. Het bevat
wereldwijd geldende minimumvoorwaarden inzake arbeidsbescherming voor
huispersoneel. In december 2012 was Verdrag nr. 189
betreffende huispersoneel bekrachtigd door drie verdragsstaten van de ILO. Het
behoort tot de ILO-verdragen die door de ILO als actueel worden beschouwd en
daarom actief worden bevorderd. De Europese Unie (EU) streeft naar de
bevordering van behoorlijke arbeidsomstandigheden, zowel intern als in haar
externe relaties. De arbeidsnormen zijn een kernelement van het begrip
"behoorlijke arbeidsomstandigheden". De bekrachtiging van de
ILO-verdragen door de lidstaten zendt aldus een belangrijk signaal uit wat de
samenhang van het beleid van de Unie bij de verbetering van de arbeidsnormen
wereldwijd betreft. Voorts heeft de Commissie in het kader van de
EU-strategie voor de uitroeiing van mensenhandel[1] er bij alle lidstaten op aangedrongen alle
internationale instrumenten, overeenkomsten en wettelijke verplichtingen te
bekrachtigen die ertoe zullen bijdragen de mensenhandel op een meer doeltreffende,
gecoördineerde en samenhangende wijze aan te pakken. Dit betreft ook
Verdrag nr. 189 inzake huispersoneel. De juridische hindernissen voor de
bekrachtiging door de lidstaten moeten daarom op het niveau van de EU uit de
weg worden geruimd voor Verdrag nr. 189 betreffende huispersoneel, waarvan de
inhoud geen problemen schept in het licht van het bestaande acquis van
de Unie. De bepalingen van Verdrag nr. 189 betreffende
huispersoneel moeten misbruik en uitbuiting van huispersoneel helpen tegengaan.
In artikel 1 van het verdrag wordt een huisbediende gedefinieerd als een
persoon die in dienstverband huishoudelijk werk verricht (in of voor een gezin
of gezinnen). In het verdrag worden
ILO-lidstaten verzocht maatregelen te nemen om geweld en kinderarbeid in de
context van huishoudelijk werk te voorkomen. Artikel 3 is gericht op de
bescherming van de arbeidsgerelateerde basisrechten van huispersoneel en vergt
van alle verdragsstaten dat zij de in het verdrag aangegeven maatregelen nemen
om de fundamentele arbeidsbeginselen en ‑rechten in acht te nemen, te
bevorderen en in praktijk te brengen. De betreffende bepalingen schrijven de
ILO-lidstaten met name voor om: ·
een minimumleeftijd voor huispersoneel vast te
stellen en voorzorgsmaatregelen te treffen voor huisbedienden van minder dan 18
jaar oud; ·
misbruik en geweld te voorkomen; ·
billijke en behoorlijke
arbeidsomstandigheden te garanderen; ·
ervoor te zorgen dat werknemers uitvoerig worden
geïnformeerd over hun arbeidsvoorwaarden; ·
de aanwerving van migranten te reguleren
en vrij verkeer van personen te garanderen; ·
gelijke behandeling van huisbedienden en andere
werknemers verplicht te stellen wat vergoedingen en andere voordelen betreft; ·
een regeling uit te werken voor particuliere
uitzendbureaus en ·
te voorzien in een specifiek klachtenmechanisme. Verdrag nr. 189 betreffende huispersoneel
bestrijkt gebieden die reeds goeddeels worden bestreken door het Unierecht. Er worden aspecten behandeld die verband
houden met het sociale beleid, op welk gebied de EU-wetgeving voorziet in
minimumvoorwaarden inzake veiligheid en gezondheid op de werkplek, bescherming
van jongeren op het werk, moederschapsbescherming, de schriftelijke verklaring,
de arbeidstijd, door immigranten verricht werk en uitzendarbeid[2]. Ook aspecten van anti-discriminatiebeleid
komen in het verdrag aan bod; op dit gebied voorziet het Unierecht in
minimumvoorwaarden wat betreft gelijke behandeling in arbeid en beroep,
gelijkheid van mannen en vrouwen, en moederschapsbescherming[3]. Voorts bestrijkt het verdrag aspecten m.b.t.
justitiële samenwerking in strafzaken en op het gebied van asiel en immigratie;
op dit gebied bevat de het Unierecht minimumvoorwaarden wat betreft bestrijding
van mensenhandel en de bestraffing van werkgevers[4]. Bovendien gaat het in artikel 8 van het verdrag
betreffende huispersoneel over de bescherming van arbeidsmigranten die als
huispersoneel werken, waarbij sommige aspecten gelinkt kunnen worden aan het
vrije verkeer van werknemers krachtens het Unierecht[5]. 2. RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN
BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING Niet van toepassing. 3. JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL Overeenkomstig de regels inzake de externe
bevoegdheden die door het Hof van Justitie van de Europese Unie zijn uitgewerkt[6], en meer
specifiek betreffende de sluiting en de bekrachtiging van een ILO-verdrag[7], mogen de
lidstaten geen autonoom besluit nemen over de bekrachtiging van een verdrag
zonder de voorafgaande toestemming van de Raad, wanneer delen van het verdrag
onder de bevoegdheid van de Unie vallen. De Europese Unie op zich kan ook geen
ILO-verdragen bekrachtigen, omdat slechts staten verdragsluitende partijen
kunnen zijn. Als het onderwerp van een overeenkomst of
contract deels onder de bevoegdheid van de Unie en deels onder die van de
lidstaten valt, moeten de instellingen van de Unie en de lidstaten daarom alle
nodige maatregelen nemen om het best te kunnen zorgen voor de samenwerking bij
de bekrachtiging van het verdrag en de nakoming van de verplichtingen die uit
dat verdrag voortvloeien[8]. Bij drie ILO-verdragen die het laatste
decennium zijn aangenomen en waarvan delen onder de bevoegdheid van de Unie
vallen heeft de Raad de lidstaten gemachtigd om in het belang van de Unie de
delen te ratificeren die onder de bevoegdheid van de Unie vallen[9]. De
Commissie heeft ook een voorstel voor een dergelijk besluit van de Raad inzake
Verdrag nr. 170 betreffende chemische stoffen[10]
goedgekeurd. Met name Verdrag nr. 189 betreffende
huispersoneel betreft verschillende aspecten van het sociale beleid en gebieden
van discriminatiebestrijding, justitiële samenwerking in strafzaken, asiel en
immigratie die reeds goeddeels worden bestreken door het Unierecht, zodat een
soeverein extern optreden van de lidstaten niet langer mogelijk is[11]. Artikel
153 VWEU is de belangrijkste rechtsgrond voor de betreffende EU-wetgeving, die
in de meeste gevallen gedetailleerder is dan de algemene beginselen die in
Verdrag nr. 189 betreffende huispersoneel zijn vastgelegd. Er is geen
sprake van tegenstrijdigheid tussen de in het verdrag vastgelegde algemene
beginselen en de EU-wetgeving, en de bepalingen van het verdrag zijn niet
onverenigbaar met de minimumvereisten die door het communautaire acquis op deze
gebieden worden gesteld. Ingevolge artikel 19, lid 8, van het statuut
van de ILO bevat het verdrag minimumnormen, wat betekent dat de nationale
uitvoeringswetgeving kan voorzien in hogere normen dan die van het verdrag. De aanpak vertoont geen gebrek aan samenhang
tussen de voorschriften inzake bescherming en gelijke behandeling van
werknemers van het verdrag en de minimumeisen van het acquis van de Unie op dit
gebied. Dat betekent dat de maatregelen van de Unie stringenter kunnen zijn dan
de ILO-normen en vice versa[12]. Verdrag nr. 189 betreffende huispersoneel
bevat een artikel ter bescherming van arbeidsmigranten die als huispersoneel
werken (artikel 8), dat mogelijk interfereert met het vrije verkeer van
werknemers ‑ een gebied dat onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie
valt[13].
Hoe dan ook is het verdrag niet in eerste instantie gericht op het reguleren
van een kwestie die onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie valt. Bovendien
wordt in lid 2 van artikel 8 van het verdrag gesteld dat de vereiste
dat migranten die huishoudelijk werk willen verrichten, een schriftelijk
arbeidsaanbod moeten hebben gekregen vooraleer zij de nationale grenzen
overschrijden, niet van toepassing is op regionale economische integratiezones.
Deze vrijwaringsclausule zorgt ervoor dat er geen sprake is van
onverenigbaarheid tussen het verdrag en het communautaire acquis inzake
het vrije verkeer van werknemers krachtens artikel 45 VWEU en Verordening
nr. 492/2011. De bepalingen van het verdrag zijn bijgevolg niet onverenigbaar
met het communautaire acquis. Het doel van dit voorstel is daarom de
lidstaten te machtigen om in het belang van de Unie die delen van Verdrag nr.
189 betreffende huispersoneel te bekrachtigen die onder de bevoegdheid van de
Unie vallen. Het voorstel is gebaseerd op artikel 218, lid
6, van het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat van
overeenkomstige toepassing is, in samenhang met artikel 153 VWEU, dat de
belangrijkste rechtsgrondslag vormt voor de wetgeving van de Unie betreffende
de onderlinge aanpassing van de wetgeving op het gebied van de bescherming en
verbetering van de arbeidsvoorwaarden van werknemers. 2013/0085 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD waarbij de lidstaten worden gemachtigd om in
het belang van de Europese Unie het verdrag betreffende aanvaardbaar werk voor
huispersoneel, 2011, van de Internationale Arbeidsorganisatie te bekrachtigen
(Verdrag nr. 189) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 153 in samenhang met
artikel 218, lid 6, onder a), v), en artikel 218, lid 8,
eerste alinea, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Gezien de goedkeuring door het Europees
Parlement[14], Overwegende hetgeen volgt: (1) Het Europees Parlement, de
Raad en de Commissie bevorderen de bekrachtiging van de internationale
arbeidsverdragen die door de Internationale Arbeidsorganisatie als actueel
worden beschouwd, als bijdrage tot de inspanningen van de Europese Unie om
behoorlijke arbeidsomstandigheden voor alle werknemers binnen en buiten de Unie
te bevorderen, waarvan de bescherming en verbetering van de arbeidsvoorwaarden
van de werknemers een belangrijk aspect is. (2) De meeste voorschriften van
Verdrag nr. 189 betreffende aanvaardbaar werk voor huispersoneel, 2011,
van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), hierna "het verdrag",
worden grotendeels bestreken door het acquis van de Unie op het gebied
van sociaal beleid[15],
bestrijding van discriminatie[16],
justitiële samenwerking in strafzaken[17]
en asiel en immigratie[18]. (3) De bepalingen van het verdrag
inzake bescherming van arbeidsmigranten die als huispersoneel werken, hebben
mogelijk gevolgen voor het vrije verkeer van werknemers - een gebied dat onder
de exclusieve bevoegdheid van de Unie valt[19]. (4) Als gevolg daarvan vallen
delen van het verdrag onder de bevoegdheid van de Unie en kunnen de lidstaten
niet buiten het kader van de instellingen van de Unie in verband met die delen
verplichtingen op zich nemen[20]. (5) De Europese Unie kan het verdrag
niet bekrachtigen, omdat alleen staten partij bij het verdrag kunnen zijn. (6) In deze situatie moeten de
lidstaten en de instellingen van de Unie samenwerken met het oog op de
bekrachtiging van het verdrag. (7) De Raad moet daarom de
lidstaten die gebonden zijn door de wetgeving van de Unie betreffende
minimumeisen inzake arbeidsvoorwaarden machtigen om het verdrag in het belang
van de Europese Unie te bekrachtigen. HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD: Artikel 1 De lidstaten worden gemachtigd om voor de delen
die vallen onder de door de verdragen aan de Unie toegekende bevoegdheid, het verdrag
betreffende aanvaardbaar werk voor huispersoneel, 2011, van de Internationale Arbeidsorganisatie
(Verdrag nr. 189) te bekrachtigen. Artikel 2 Dit besluit is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, Voor
de Raad De
voorzitter [1] De
EU-strategie voor de uitroeiing van mensenhandel 2012-2016, COM(2012) 286 van
19 juni 2012. [2] Richtlijn
89/391/EEG, Richtlijn 94/33/EEG, Richtlijn 91/533/EEG, Richtlijn 2003/88/EG,
Richtlijn 2011/98/EU, Richtlijn 2008/104/EG. [3] Richtlijn
2000/78/EG, Richtlijn 2000/43/EG, Richtlijn 2006/54/EG, Richtlijn 92/85/EEG. [4] Richtlijn
2011/36/EG en Richtlijn 2009/52/EG. [5] Artikel 45
VWEU, Verordening nr. 492/2011. [6] AETR-arrest
van het EHvJ, zaak 22/70 van 31 maart 1971, Jurispr. 1971, 263; zie ook artikel
3(2) VWEU dat deze beginselen codificeert. [7] Advies
2/91 van het EHvJ van 19 maart 1993 inzake Verdrag nr. 170 betreffende
chemische stoffen, Jurispr. 1993-I, bladzijde 1061. [8] Advies
2/91 van het EHvJ (ibid), punten 36 tot en met 38. [9] Het
laatste decennium zijn twee beschikkingen en een besluit van de Raad
vastgesteld die de lidstaten machtigen om ILO-verdragen te bekrachtigen: de
Beschikking van de Raad van 14 april 2005 waarbij de lidstaten worden
gemachtigd in het belang van de Europese Gemeenschap het Verdrag van de
Internationale Arbeidsorganisatie betreffende de identiteitsbewijzen van
zeevarenden te bekrachtigen (Verdrag nr. 185), PB L 136/1 van 30.5.2005; de
Beschikking van de Raad van 7 juni 2007 waarbij de lidstaten worden gemachtigd
in het belang van de Europese Gemeenschap het Verdrag van 2006 van de
Internationale Arbeidsorganisatie betreffende maritieme arbeid te bekrachtigen
(PB L 161/63 van 22.6.2007); en het Besluit van de Raad van 7 juni 2010 waarbij
de lidstaten worden gemachtigd in het belang van de Europese Unie het Verdrag
inzake arbeid in de visserij van de Internationale Arbeidsorganisatie van 2007
te bekrachtigen (Verdrag nr. 188), PB 145/12 van 11.6.2010. [10] COM(2012)
677 van 20.11.2012. [11] Advies
2/91 van het EHvJ, punten 25 en 26. [12] Advies
2/91 van het EHvJ, punt 18. [13] Artikel 45
VWEU, Verordening nr. 492/2011. [14] PB C[.]
van [.], ,blz.[.]. [15] Met
inbegrip van Kaderrichtlijn 89/391/EEG over veiligheid en gezondheid, Richtlijn
94/33/EG betreffende jongeren op het werk, Richtlijn 92/85/EEG betreffende de
bescherming van het moederschap, Richtlijn 91/533/EEG betreffende de
schriftelijke verklaring, Richtlijn 2003/88/EG betreffende werktijden, en
Richtlijn 2008/104/EG betreffende uitzendarbeid. [16] Met
inbegrip van Richtlijn 2000/78/EG betreffende gelijke behandeling in arbeid,
Richtlijn 2006/54/EG betreffende gelijke behandeling van mannen en vrouwen in
arbeid, en Richtlijn 92/85/EEG betreffende moederschapsbescherming. [17] Met
inbegrip van Richtlijn 2011/36/EU inzake de voorkoming en bestrijding van
mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan. [18] Met
inbegrip van Richtlijn 2009/52/EG betreffende sancties tegen werkgevers en
Richtlijn 2011/98/EU betreffende een enkele aanvraagprocedure. [19] Artikel 45
VWEU, Verordening nr. 492/2011. [20] Advies
2/91 van het Europees Hof van Justitie van 19 maart 1993, Jurispr. 1993-I,
bladzijde 1061, punt 26.