EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012DC0626
REPORT FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL PROGRESS TOWARDS ACHIEVING THE KYOTO OBJECTIVES (required under Article 5 of Decision 280/2004/EC of the European Parliament and of the Council concerning a mechanism for monitoring Community greenhouse gas emissions and for implementing the Kyoto Protocol)
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VOORUITGANG BIJ DE VERWEZENLIJKING VAN DE KYOTODOELSTELLINGEN (voorgeschreven in artikel 5 van Beschikking nr. 280/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen in de Gemeenschap en de uitvoering van het Protocol van Kyoto
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VOORUITGANG BIJ DE VERWEZENLIJKING VAN DE KYOTODOELSTELLINGEN (voorgeschreven in artikel 5 van Beschikking nr. 280/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen in de Gemeenschap en de uitvoering van het Protocol van Kyoto
/* COM/2012/0626 final */
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VOORUITGANG BIJ DE VERWEZENLIJKING VAN DE KYOTODOELSTELLINGEN (voorgeschreven in artikel 5 van Beschikking nr. 280/2004/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende een bewakingssysteem voor de uitstoot van broeikasgassen in de Gemeenschap en de uitvoering van het Protocol van Kyoto /* COM/2012/0626 final */
INHOUDSOPGAVE 1........... Samenvatting.................................................................................................................. 3 2........... Reële vorderingen 1990-2010........................................................................................ 6 2.1........ Ontwikkeling van de
broeikasgasuitstoot in de lidstaten.................................................... 6 2.2........ Broeikasgasintensiteit en uitstoot
per inwoner in 2010...................................................... 7 2.3........ De uitstoot van broeikasgassen in 2010
in vergelijking met 2009...................................... 9 2.4........ Ontwikkeling van de uitstoot in de
belangrijkste economische sectoren............................. 9 3........... Verwezenlijking van de
kyotodoelstelling: prognoses...................................................... 10 3.1........ Prognoses van de uitstoot van
broeikasgassen............................................................... 10 3.1.1..... EU-27.......................................................................................................................... 10 3.1.2..... EU-15.......................................................................................................................... 10 3.1.3..... EU-12.......................................................................................................................... 11 3.2........ Uitvoering van het Europees beleid
inzake klimaatverandering: stand van zaken.............. 12 3.3........ Implementatie van de EU-regeling
voor de handel in emissierechten (EU-ETS)............... 16 3.3.1..... Tweede handelsperiode (2008-2012)........................................................................... 16 3.3.2..... Gebruik van JI en CDM door bedrijven........................................................................ 16 3.4........ Voorgenomen gebruik van
Kyotomechanismen door overheden in de Unie.................... 16 3.5........ Voorgenomen gebruik van
koolstofputten...................................................................... 17 4........... Verwezenlijking van de doelstelling
voor 2020............................................................... 17 4.1........ Broeikasgasemissiereductiestreefcijfer
van de Unie voor 2020....................................... 17 4.2........ Beleidsmaatregelen ter ondersteuning
van de doelstellingen............................................ 18 4.3........ Geraamde afstand tot de
streefcijfers............................................................................. 18 5........... Aanpassing aan de
klimaatverandering........................................................................... 20 6........... Situatie in de kandidaat-lidstaten
van de Unie................................................................ 20 1. Samenvatting De verwezenlijking van de Kyotodoelstelling
2008-2012 verloopt volgens plan In 20101 lag de totale uitstoot van
broeikasgassen (bkg) in de EU-27 – de emissies en onttrekkingen ingevolge
landgebruik, veranderingen in landgebruik en bosbouw (LULUCF) niet meegerekend
– 15 % onder het niveau van 1990. In vergelijking met 2009 zijn de
emissies met 2,4 % toegenomen. Voor een deel compenseert dit de
significante daling van bkg-emissies in 2009 als gevolg van de economische
recessie (-7,3 %). Afgezien van de uitzonderlijke afname in 2009 bleven de
bkg-emissies in 2010 de algemene neerwaartse tendens die in 2004 heeft ingezet,
volgen. Voorts daalden, volgens de voorlopige gegevens voor 20112,
de emissies van de EU-15 en de EU-27 in 2011 met respectievelijk 3,6 % en 2,5 %
ten opzichte van 2010. Op basis van deze ramingen liggen de EU-15-emissies 14 %
onder het referentiejaarniveau. De uitstoot van de EU-27 lag in 2011 circa 18 %
onder het niveau van 1990. Het bbp nam tussen 1990 en 2011 met 43 % toe in
de EU-15 en met 48 % in de EU-27; tussen 2010 en 2011 bedroeg de toename 1,5 %.
Hoewel de economie fors is gegroeid, zijn de emissies in zowel de EU-27 als de
EU-15 gedaald, waaruit blijkt dat vanaf 1990 de economische groei gestaag van
de bkg-emissies wordt losgekoppeld. Krachtens het Protocol van Kyoto heeft de EU-15
zich ertoe verplicht haar bkg-uitstoot zodanig te verminderen dat deze in 2008-2012
8 % lager zal zijn dan in het referentiejaar. Bij de laatste
inventarisatie (2010)1 is gebleken dat de totale bkg-uitstoot in de
EU-15 12,7 % lager was dan in het referentiejaar, als geen rekening wordt
gehouden met LULUCF. Alles bijeen genomen blijkt uit de prognoses3
van de totale bkg-uitstoot, zoals weergegeven in figuur 1, dat de EU-15
goed op weg is om haar Kyotostreefcijfer te halen. Uit de ramingen komt
naar voren dat waarschijnlijk zelfs sprake zal zijn van overprestatie. Figuur 1: Reële emissies en emissieprognoses (Mt CO2-eq.) voor de EU-15 Opmerking: De pijlen zijn gebaseerd op de gemiddelde
waarden voor de periode 2008-2012 en stemmen derhalve niet precies overeen met
de emissieprognoses voor 2010. Bron: Europese Commissie, EER. Volgens recente emissieprognoses, die in 2011
werden ingediend en in 2012 werden geactualiseerd, liggen zes lidstaten van de
EU-15 (Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk en
Zweden) op koers om hun respectieve nationale bkg-emissiereductiestreefcijfer
te bereiken (zie figuur 5). Als rekening wordt gehouden met het geplande
gebruik van de flexibele mechanismen van het Protocol van Kyoto, de benutting
van ongebruikte emissierechten uit de EU-ETS-reserve voor nieuwkomers en het
gebruik van koolstofputten alsmede andere beleidsmaatregelen, ligt slechts één
lidstaat (Italië) niet op koers om zijn streefcijfer te halen. In de meeste van de twaalf lidstaten die sinds
2004 tot de Unie zijn toegetreden, zullen de emissies tussen 2009 en 2012 naar
verwachting licht toenemen. Van negen van deze lidstaten waarvoor een
Kyotodoelstelling is vastgesteld, wordt echter verwacht dat zij hun
verbintenissen louter dankzij bestaand beleid en bestaande maatregelen zullen
nakomen of zelfs overtreffen. Van Slovenië wordt verwacht dat het zijn
streefcijfer zal halen als alle bestaande en geplande maatregelen, inclusief de
aankoop van Kyotokredieten, het verhoopte resultaat opleveren. Nieuwe maatregelen om het ambitieuze
streefcijfer van Europa 2020 te halen Het in 2009 goedgekeurde klimaat- en
energiepakket4 legt de grondslag voor een geïntegreerd en ambitieus
beleids- en maatregelenpakket om de klimaatverandering tot 2020 en in de
periode daarna het hoofd te bieden. Het vormt een van de vijf
hoofddoelstellingen van de strategie voor banen en economische groei van Europa
2020. Vanaf 2013 wordt de totale inspanning van de Unie om haar
broeikasgasemissies tegen 2020 ten opzichte van het niveau van 1990 met 20 %
te verlagen5, over de EU-ETS- en niet-EU-ETS-sectoren verdeeld. De
onder het vorige kopje gepresenteerde bkg-gegevens hebben betrekking op de
eerste verbintenisperiode in het kader van het Protocol van Kyoto en zijn niet
rechtstreeks bruikbaar voor het meten van de vooruitgang ten opzichte van de
interne verbintenis van de Unie tegen 2020, die immers een breder spectrum van
sectoren bestrijkt. De voorbereiding van de tenuitvoerlegging van
de bkg-emissiereductieverbintenis tegen 2020 is bijna afgerond. Wat de EU-ETS
betreft, zijn sinds het laatste voortgangsverslag in oktober 2011 aanzienlijke
vorderingen gemaakt met de voorbereiding van fase 3 (2013-2020), inclusief het
veilingplatform, het EU-register en de goedkeuring van geharmoniseerde regels
voor monitoring, rapportage, accreditatie en verificatie. Wat de beschikking
inzake de verdeling van de inspanningen (BVI) betreft, die de
bkg-uitstoot in niet onder de EU-ETS vallende sectoren regelt middels de
vaststelling van een bindend jaarlijks bkg-emissiestreefcijfer voor elke
lidstaat, zijn de werkzaamheden inzake uitvoeringsmaatregelen voortgezet,
vooral met betrekking tot de vaststelling van de absolute streefcijfers voor de
lidstaten en het handhavingssysteem dat zal worden ingesteld om
de prestaties van de lidstaten jaarlijks te controleren en hen te helpen de
noodzakelijke bijsturingsmaatregelen te treffen indien zij hun streefcijfer
niet halen. De doelstelling van een
bkg-emissievermindering met 20 % is verankerd in de door de Europese Raad
in juni 2010 goedgekeurde strategie voor banen en slimme, duurzame en
inclusieve groei (de 'Europa 2020-strategie'). Daarin is de
emissiereductiedoelstelling een van de vijf hoofddoelstellingen. Zoals de
Commissie in haar jaarlijkse groeianalyse voor 2011 opmerkt, zijn de bestaande
en geplande maatregelen op het vlak van tempering van de klimaatverandering nog
ontoereikend om de hoofddoelstellingen voor 2020 te halen. Veel lidstaten
dienen zich nog extra in te spannen om hun verplichtingen krachtens de BVI na
te komen. Figuur 2 illustreert de aanzienlijke
emissiereductie-inspanning die nodig is om de streefcijfers van de Unie voor 2020
te halen (-30 %); bij ongewijzigd beleid blijven we steken op -20 %.
In 2011 was de uitstoot van de EU-27 (inclusief internationale
luchtvaartemissies) 16 % lager dan in 1990. De situatie bij ongewijzigd
beleid is gebaseerd op het PRIMES/GAINS-model en houdt rekening met het vanaf
medio 2009 ten uitvoer gelegde beleid van de Unie en de lidstaten en met alle
emissie-effecten van het klimaat- en energiepakket. Voortzetting van het
huidige beleid zou resulteren in een uitstootbeperking van zo'n 15 %
tussen 1990 en 2020. Volgens de laatst beschikbare emissieprognoses
waarin de uitvoering van het klimaat- en energiepakket is verdisconteerd, zou
de EU als collectief haar doelstelling voor 2020 halen (zie figuur 6 voor de
details). Naar verwachting zullen echter slechts dertien lidstaten hun
verplichtingen voor 2020 met bestaand beleid kunnen nakomen; acht andere kunnen
hun streefcijfers halen indien hun aanvullende maatregelen en dito beleid het
verhoopte resultaat opleveren. De resterende zes lidstaten zullen extra
beleidsoriëntaties moeten ontwikkelen om hun verplichtingen na te komen en/of
gebruik maken van de flexibiliteit die in het klimaat- en energiepakket wordt
geboden. Figuur 2: Reële emissies en emissieprognoses (Mt CO2-eq.) voor de EU-27 Opmerking: Om de ontwikkeling van de emissies in de periode 2010-2020 te
voorspellen, is gebruik gemaakt van de PRIMES/GAINS-prognoses3. Bron: Europese Commissie, EER. 2. Reële vorderingen 1990-2010 2.1. Ontwikkeling
van de broeikasgasuitstoot in de lidstaten De ontwikkeling van de bkg-emissies in de EU
in haar geheel wordt gedomineerd door de twee grootste emissielanden, Duitsland
en het Verenigd Koninkrijk, die goed zijn voor circa een derde van de totale
bkg-emissies in de EU-27. Deze twee lidstaten realiseerden een vermindering van
hun broeikasgasemissies met in totaal 483 miljoen ton CO2-equivalent
in vergelijking met het niveau van 1990. De belangrijkste oorzaken van de
gunstige ontwikkeling in Duitsland waren de toenemende efficiëntie van warmte-
en krachtcentrales en de economische modernisering in de vijf nieuwe deelstaten
na de Duitse hereniging. De vermindering van broeikasgasemissies in het
Verenigd Koninkrijk is vooral het resultaat van de liberalisering van de
energiemarkten en de daaruit voortvloeiende overschakeling van olie en
steenkool op aardgas bij de elektriciteitsproductie, en van maatregelen om de N2O-uitstoot
bij de adipinezuurproductie te verminderen. Frankrijk en Italië kwamen qua emissies in 2010
op de derde en vierde plaats, respectievelijk goed voor 11,1 % en 10,6 %
van de totale uitstoot van de EU-27. De uitstoot van Frankrijk lag in 2010 6,6 %
onder het niveau van 1990. In Frankrijk werd een grote vermindering
gerealiseerd van de N2O-uitstoot bij de adipinezuurproductie, maar
de emissies in het wegvervoer en de HFK-emissies als gevolg van het gebruik van
gehalogeneerde koolwaterstoffen namen tussen 1990 en 2010 sterk toe. De
uitstoot van Italië lag in 2010 3,5 % onder het niveau van 1990. Sinds 1990
is de uitstoot voornamelijk gestegen door het wegvervoer, de elektriciteits- en
warmteproductie en de raffinage van aardolie, maar desondanks zijn de totale
bkg-emissies van het land vanaf 2008 significant (7,2 %) gedaald. Polen en Spanje komen in de EU-27-ranglijst
van grootste emissielanden op de vijfde en zesde plaats, goed voor 8,5 % en 7,5 %
in de totale bkg-emissies in de EU-27 in 2010. Polen heeft zijn bkg-emissies
tussen 1990 en 2010 met 12,4 % teruggebracht en sinds het referentiejaar (1988)
met 28,9 %. De belangrijkste oorzaken van de dalende uitstoot in Polen –
en in de andere nieuwe lidstaten – waren de achteruitgang van de
energie-inefficiënte zware industrie en de algemene modernisering van de
economie eind jaren tachtig en begin jaren negentig. Een opmerkelijke
uitzondering hierop vormt het vervoer (vooral het wegvervoer) waarvan de
emissies zijn toegenomen. Spanje zag zijn emissies tussen 1990 en 2010 met 25,8 %
toenemen en sinds het referentiejaar met 22,8 %. Dit was grotendeels het
gevolg van stijgende emissies van het wegvervoer, de elektriciteits- en
warmteproductie en de be- en verwerkende industrie. De bkg-uitstoot was in 2010 in zes lidstaten
hoger en in negentien lidstaten lager dan in het referentiejaar (meestal 1990).
De procentuele verandering van de hoeveelheid broeikasgasemissies in 2010 ten
opzichte van het referentiejaar varieert van -56 % (Roemenië) tot +23 %
(Spanje). Voor Cyprus en Malta gelden geen emissiereductieverplichtingen
krachtens het Protocol van Kyoto. In die twee lidstaten lagen de emissies in 2010
hoger dan in 1990. 2.2. Broeikasgasintensiteit
en uitstoot per inwoner in 2010 Zowel in de EU-27 als de in EU-15 zijn de emissies
omlaaggegaan terwijl de economie fors is gegroeid. Figuur 3 laat zien dat vanaf
1990 de economische groei gestaag van de bkg-emissies wordt losgekoppeld. Figuur 3: Ontwikkeling van bbp, bkg-emissies en emissie-intensiteit (d.w.z.
verhouding geproduceerde broeikasgasemissies / bbp) – Index (1990 = 100) Bron: EER,
DG ECFIN (Ameco-databank), Eurostat. Tussen 1990 en 2010 steeg het bbp in de EU-27
met 46 % terwijl de uitstoot daalde met 15 %. Tijdens dezelfde periode ging in
de EU-15 een bbp-toename van 41% gepaard met een verlaging van de bkg-uitstoot
met 11 %. Tussen 2009 en 2010 steeg het bbp met 2 % en de uitstoot met 2,4 %.
Hierdoor nam de emissie-intensiteit eveneens toe. De emissie-intensiteit was in
2010 echter beter dan in 2008. Tussen 1990 en 2010 is de bkg-intensiteit
in alle lidstaten afgenomen. De grootste dalingen deden zich voor in Estland (-75 %),
Slowakije (-72 %), Roemenië (-63 %), Litouwen (-62 %) en
Bulgarije (-62 %). De geringste veranderingen vonden plaats in Portugal (-18 %),
Cyprus (-18 %), Italië (-21 %), Spanje (-22 %) en Malta (-23 %). In 2010 bedroeg het uitstootniveau per
inwoner in de EU-27 9,4 ton CO2-equivalent. De uitstoot per
inwoner is met 2,4 t CO2-eq. gedaald, een afname met 21 % ten
opzichte van 1990. De bkg-uitstoot per inwoner vertoont echter nog steeds
belangrijke verschillen tussen de lidstaten en varieert van 5,4 (Letland) tot 24,1 (Luxemburg)
t CO2-eq. per inwoner. Dat uitstootniveau wordt voor een groot
deel bepaald door de energie-intensiteit en de energiemix van ieder land. Ook
de trend inzake uitstoot per inwoner verschilt sterk van lidstaat tot lidstaat.
Sinds 1990 hebben de grootste dalingen per hoofd van de bevolking zich
voorgedaan in de Midden‑ en Oost-Europese lidstaten en in Luxemburg, het
Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Denemarken, Zweden, Frankrijk en België. In zes
lidstaten is de uitstoot per inwoner sinds 1990 toegenomen. De uitstoot per
inwoner ligt in deze lidstaten echter beneden het gemiddelde voor de Unie,
uitgezonderd Griekenland en Cyprus. (Zie ook figuur 2 van het werkdocument van
de diensten van de Commissie.) 2.3. De
uitstoot van broeikasgassen in 2010 in vergelijking met 2009 De bkg-uitstoot nam in 2010 in Europa toe (+2,4 %)
door het herstel van de economische groei – nadat deze in 2009 flink was
gedaald, voornamelijk vanwege de economische recessie (-7,3 %) – en een
winter die kouder was dan gebruikelijk. Wat de industriële sectoren betreft, werd de
grootste totale stijging waargenomen in de be- en verwerkende industrie en de
bouw (waaronder emissies van ijzer- en staalprocessen) en in de openbare
warmte- en elektriciteitsproductie. Na de sterke krimp in 2009 kende 2010 weer
meer industriële activiteit. Dit heeft geleid tot een sterke toename van de
eindvraag naar energie en emissies in deze sectoren. De sector die in 2010 het
meest bijdroeg aan de stijging van de uitstoot in de EU was echter 'woningen en
bedrijfsgebouwen', die buiten het toepassingsgebied van de EU ETS valt. Dat de
emissies daar met 43 miljoen ton toenamen, werd vooral veroorzaakt door de
koude winter in 2010; de vraag naar verwarming steeg, in het bijzonder bij
huishoudens. Dankzij de voortdurend sterke toename van het gebruik van
hernieuwbare energie en de verbeterde koolstofintensiteit van fossiele
brandstoffen, ondersteund door aanzienlijk aardgasverbruik, werd de groei van
de bkg-uitstoot getemperd. Ongeveer 56 % van de toename van bkg-emissies in de EU kwam voor
rekening van Duitsland (+3 %), Polen (+5 %) en het Verenigd
Koninkrijk (+3 %). Procentueel gezien was de groei het sterkst in Estland
(+25 %), Finland (+13 %), Zweden (+11 %) en Letland (+10 %).
Daarentegen bleef in 2010 de bkg-uitstoot dalen in Spanje, Griekenland,
Portugal, Roemenië, Cyprus en Ierland. De toename van de uitstoot in 2010 was
gedeeltelijk te wijten aan het economisch herstel na de recessie die in 2009
veel landen had getroffen; in 2008 en 2009 had deze recessie in alle lidstaten
tot substantiële emissiereducties geleid. De eindvraag naar energie nam in 2010
met 3,7 % toe en overtrof daarmee de groei van de economische productie (2,0 %). 2.4. Ontwikkeling
van de uitstoot in de belangrijkste economische sectoren Uit figuur 4 blijkt dat energievoorziening en ‑gebruik,
met inbegrip van het vervoer, de belangrijkste sectoren zijn en dat zij in 2010
samen goed waren voor 78 % van de totale emissies in de Unie. De landbouw
is verantwoordelijk voor 10 % van de totale uitstoot van broeikasgassen,
de sector industriële processen neemt 7 % voor zijn rekening en afval 3 %.
De dalingen in de sectoren energie, landbouw, industriële processen en
afvalstoffen zijn sinds 1990 gedeeltelijk tenietgedaan door een forse stijging
in de vervoersector (zie voor nadere bijzonderheden ook het werkdocument). De
totale uitstoot in de vervoersector is echter vanaf 2007 eveneens afgenomen. Figuur 4: Wijziging in de broeikasgasuitstoot in de EU-27 per sector en aandeel
van de sectoren in de totale uitstoot van broeikasgassen. Bron: Nationale inventarisaties 2012 3. Verwezenlijking van de
kyotodoelstelling: prognoses 3.1. Prognoses
van de uitstoot van broeikasgassen 3.1.1. EU-27 Gedurende de Kyoto-verbintenisperiode zou de
totale bkg-uitstoot in de EU-27 volgens de prognoses circa 18,2 % lager
zijn dan in het referentiejaar. Deze raming is gebaseerd op prognoses van de
lidstaten3 en houdt rekening met bestaande beleidsmaatregelen. De
geraamde daling is zelfs nog groter wanneer rekening wordt gehouden met het
effect van de verwerving van kredieten door overheden via de Kyotomechanismen,
de benutting van koolstofputten en extra maatregelen (voor nadere
bijzonderheden, zie de tabellen 7a en 7b in het werkdocument). 3.1.2. EU-15 Wanneer de prognoses van alle afzonderlijke
sectoren worden gebundeld, kan worden gesteld dat de totale bkg-uitstoot van de
EU-15 gedurende de Kyoto-verbintenisperiode waarschijnlijk 11,3 % beneden
het niveau van het referentiejaar zal liggen. Wanneer ook rekening wordt
gehouden met (1) het gebruik door overheden van de
Kyotomechanismen, waardoor een extra emissiereductie van 1,8 % zou moeten
worden gerealiseerd, en (2) de totale onttrekking door
koolstofputten ten gevolge van activiteiten in de EU-15 als bedoeld in
artikel 3, leden 3 en 4, van het Protocol van Kyoto, die een vermindering
van 1,4 % zou moeten opleveren, zal de EU-15 haar emissies naar verwachting
zelfs nog sterker verminderen. Wanneer tevens rekening wordt gehouden met de
handel in emissierechten en emissiereductiekredieten in het kader van de
EU-ETS, kan de verwachte totale bkg-emissiereductie in de
Kyoto-verbintenisperiode tot 12,6 % belopen ten opzichte van het
referentiejaar. Figuur 5 toont, per lidstaat, het
verschil tussen de voorspelde niet-ETS-emissies en het overeenkomstige
streefcijfer voor de betrokken sectoren. Uit deze analyse komt naar voren dat
bestaande beleidslijnen en maatregelen voor de EU-15 zullen volstaan om de
verbintenis met betrekking tot haar deel van het gezamenlijke Kyotostreefcijfer
voor de niet-ETS-sectoren na te komen. Alle vijftien lidstaten zullen evenwel
hun respectieve individuele verbintenissen in het kader van de gezamenlijke
nakoming (Protocol van Kyoto) gestand moeten doen. Volgens de overgelegde
informatie dreigen twee lidstaten het streefcijfer niet te halen. 3.1.3. EU-12 Op basis van de bestaande nationale
beleidslijnen en maatregelen zal de totale uitstoot van de twaalf lidstaten die
na 2004 tot de Unie zijn toegetreden, naar verwachting zeer dicht bij het
niveau van 2010 liggen en tijdens de Kyoto-verbintenisperiode circa 37,9 %
lager zijn dan in het referentiejaar. Slovenië is de enige lidstaat buiten de
EU-12 die voornemens is in Kyotomechanismen te investeren. Bulgarije,
Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije en Tsjechië
zijn voornemens om koolstofputten in rekening te brengen. Bulgarije, Estland,
Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië, Slowakije en Tsjechië hebben een
deel van hun ongebruikte toegewezen eenheden (AAU's) verkocht of zijn van plan
dat te doen. Figuur 5: Relatief verschil tussen de bkg-emissieprognoses voor de niet onder de
EU-ETS vallende sectoren tijdens de verbintenisperiode en de overeenkomstige
streefcijfers voor 2008-2012, uitgaande van bkg-prognoses en het gebruik van
Kyotomechanismen en koolstofputten. De negatieve en positieve waarden geven
respectievelijk overprestatie en onderprestatie weer als percentage van de
emissies in het referentiejaar. Opmerking: Voor
Ierland is het gebruik van ongebruikte ETS-emissierechten uit de reserve voor
nieuwkomers in het niet-ETS-streefcijfer in aanmerking genomen. Bron: EER, Europese Commissie. 3.2. Uitvoering
van het Europees beleid inzake klimaatverandering: stand van zaken Het Europees programma inzake
klimaatverandering (EPK) Bij een evaluatie van beleid en maatregelen in
de EU-27 werden acht gemeenschappelijke en gecoördineerde beleidslijnen en
maatregelen (GGBM’s) geïnventariseerd die naar verwachting aanzienlijke
broeikasgasemissiereducties zullen opleveren in de Unie. De grootste
besparingen kunnen worden verwacht van de EU-ETS-richtlijn (Richtlijn 2003/87/EG,
als gewijzigd) en van de richtlijn inzake hernieuwbare energie (Richtlijn 2009/28/EG)
ter bevordering van de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. In
de vervoersector is de wetgeving inzake brandstofkwaliteit en verminderde CO2-uitstoot
van auto’s van groot belang. Daarnaast zal de energievraag afnemen door de
uitvoering van de richtlijnen inzake de energieprestaties van gebouwen,
ecologisch ontwerp, energieheffingen en de bevordering van
warmtekrachtkoppeling. Tot slot zal een aanzienlijke uitstootvermindering
worden gerealiseerd door het gebruik van de flexibele mechanismen van het
Protocol van Kyoto. Afgezien van deze acht vitale beleidslijnen en
maatregelen zijn er nog vijf andere GGBM's die naar verwachting tot een
aanzienlijke emissievermindering in de Unie zullen leiden. Deze vijf beleidslijnen
zijn de richtlijn inzake het storten van afval (99/31/EG), de rendementsnormen
voor nieuwe centraleverwarmingsketels, de richtlijn inzake etikettering van
apparatuur (2010/30/EG), de richtlijn inzake industriële emissies (2010/75/EU)
en het "Motor Challenge"-programma, dat de energie-efficiëntie van
industriële elektromotoren beoogt te verbeteren. In een verslag van de
Commissie over de toepassing, de effecten en de toereikendheid van Verordening
(EG) nr. 842/2006 wordt gesteld dat die verordening (in vergelijking met
een scenario zonder de verordening) al tot bepaalde emissiereductie-effecten
met betrekking tot F-gassen heeft geleid41. Tezamen
met de richtlijn betreffende emissies van klimaatregelingsapparatuur in
motorvoertuigen (2006/40/EG) kan deze verordening naar verwachting een
aanzienlijke vermindering van de emissies tegen 2020 en in de periode daarna
opleveren. 92 % van alle verwachte besparingen die
in de EU-27 dankzij beleid en maatregelen zullen worden gerealiseerd, zijn toe
te schrijven aan deze acht belangrijkste beleidslijnen. Dit onderstreept het
belang van deze beleidslijnen om de lidstaten te helpen hun verplichtingen
inzake emissieverminderingen daadwerkelijk te verwezenlijken. Recente ontwikkelingen Sinds de goedkeuring van het klimaat- en energiepakket wordt gewerkt
aan uitvoeringsmaatregelen. Uiterlijk eind 2012 moeten circa twintig nieuwe
wetgevingsbesluiten en documenten klaar zijn om de correcte werking van de
herziene EU-ETS te waarborgen en de weg te banen voor de implementatie van de
nationale bkg-emissiedoelstellingen in de niet-EU-ETS-sectoren. In de herziene
EU-ETS-richtlijn wordt bepaald dat de EU-ETS-activiteiten in één centraal
EU-register moeten worden ondergebracht, waarbij tevens de veiligheid wordt
vergroot. Dit nieuwe register wordt beheerd door de Commissie en vervangt alle
oude EU-ETS-registers die onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten
vielen. De verordening tot oprichting van een EU-register werd in november 2011
door de Commissie goedgekeurd. In juni 2012 werd het EU-register met succes
volledig geactiveerd, inclusief de migratie van ruim 30 000
EU-ETS-rekeningen uit nationale registers. De Commissie heeft voor
de tweede maal de lijst van bedrijfstakken die worden geacht te zijn
blootgesteld aan een significant CO2-weglekrisico, gewijzigd en
steenwol aan de lijst toegevoegd. Op dit moment bekijkt de Commissie of de
plannen van de lidstaten om het Commissiebesluit betreffende de kosteloze
toewijzing van emissierechten aan de industrie uit te voeren, stroken met de
regels. Vanaf
2012 geldt er een EU-ETS-plafond voor luchtvaartemissies. Alleen al door deze
wijziging vallen ongeveer 10 % meer emissies onder de richtlijn. Er is
veel werk verricht om deze wijziging door te voeren. Dat betreft onder meer het
toezicht op en de bevordering van de naleving en, indien nodig, de
voorbereiding en coördinatie van handhavingsmaatregelen. De
veilingverordening wordt momenteel geëvalueerd, vooral met het oog op het
tijdschema van de veilingen, om de markt ordelijk te laten functioneren en een
eind te maken aan de scheve verhouding tussen vraag en aanbod die is
veroorzaakt door de overgang naar fase 3 en is verergerd door een overschot van
emissierechten, dat als gevolg van de economische crisis is ontstaan. In dit
kader heeft de Commissie ook een voorstel gedaan voor een besluit om een
toelichting te geven op de bepalingen van de EU-ETS die betrekking hebben op
haar eigen bevoegdheden om het tijdstip van veilingen van emissierechten in
zulke uitzonderlijke omstandigheden aan te passen. De Europese Commissie keurde verzoeken van
zeven lidstaten goed om in het kader van de overgangsregeling na 2012 kosteloos
emissierechten aan hun energiesector toe te wijzen. De besluiten werden genomen
met strikte toepassing van de bepalingen in de richtlijn op grond waarvan onder
bepaalde voorwaarden kortdurende en geleidelijk steeds beperktere
vrijstellingen van het algemene veilingvoorschrift kunnen worden toegestaan. De werkzaamheden
betreffende aangescherpte regels voor de monitoring en rapportage van
bkg-emissies door onder de EU-ETS vallende bedrijven, verificatie-eisen voor
emissieverslagen en de erkenning van en het toezicht op de verificateurs worden
voortgezet. Daarbij gaat veel aandacht uit naar betere harmonisatie van de toegepaste
regels. In juni 2012 werden twee nieuwe verordeningen vastgesteld en deze
zullen tijdig voor de derde ETS-periode met richtsnoeren worden aangevuld. De voorbereiding van uitvoeringsmaatregelen voor de BVI wordt
voortgezet en spitst zich momenteel toe op de vaststelling van de jaarlijkse
absolute reductiestreefcijfers van de lidstaten voor 2013-2020 en de
vaststelling van regels voor de overdracht van de jaarlijks toegewezen
emissierechten tussen de lidstaten alsmede de transparantie van deze overdrachten.
De bijbehorende wetsteksten zullen naar verwachting eind 2012 of begin 2013
worden vastgesteld. Daarnaast worden momenteel in de Raad en het Parlement de herziening
van het EU-bewakingsmechanisme en het voorstel voor boekhouding in verband met
landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw besproken. Deze voorstellen
zijn ingediend vanwege de noodzaak om vooral tegemoet te komen aan de
rapportage- en boekhoudingsbehoeften van het klimaat‑ en energiepakket en
de Europa 2020-strategie, alsmede aan nieuwe eisen die voortvloeien uit de
besluiten die in Durban zijn genomen en uit de lessen die tot dusver al zijn
getrokken. In juni 2012 bereikten het Europees Parlement, de Raad en de Commissie
politieke overeenstemming over de energie-efficiëntierichtlijn. Deze richtlijn
zal helpen de beoogde verbetering van de energie-efficiëntie met 20 % voor
2020 te realiseren. Verder zijn er ook werkzaamheden aan de gang met betrekking tot de
uitvoeringsmaatregelen van Verordening (EG) nr. 443/2009 inzake de CO2-uitstoot
van auto's en Verordening (EU) nr. 510/2011 inzake de CO2-uitstoot
van lichte bedrijfsvoertuigen. De uitvoering van de maatregelen voor auto's is
verder gevorderd dan die voor lichte bedrijfsvoertuigen, maar uiteindelijk zal
de uitvoering voor beide categorieën op hetzelfde niveau komen te liggen. De
Commissie heeft voorstellen gedaan om de CO2-streefcijfers voor
auto's en lichte bedrijfsvoertuigen voor 2020 te verwezenlijken, die nu in de
Raad en het Parlement zullen worden besproken. Wat de integratie van klimaatacties in het EU-beleid betreft, heeft het
volgende meerjarig financieel kader (MFK) 2014-2020 voor het eerst tot doel ten
minste 20 % van de totale begroting aan klimaatgerelateerde acties te
besteden. Met name is in het cohesiebeleid een autonome thematische
doelstelling voor aanpassing aan de klimaatverandering voorgesteld naast de
thematische doelstelling van een kleine CO2-uitstoot. Daarin is
tevens een minimumplafond van voor de meer ontwikkelde regio's (20 %) en
minder ontwikkelde regio's (6 %) opgenomen als het gaat om maatregelen om
de energie-efficiëntie te vergroten. Verder zijn nieuwe vergroeningsmaatregelen
voorzien in het voorgestelde herziene gemeenschappelijk landbouwbeleid en het
fonds voor plattelandsontwikkeling, en 35 % van "Horizon 2020",
het EU-kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, moet worden toegewezen aan
relevant klimaatonderzoek en -innovatie. Nieuw is dat het LIFE-programma een
subprogramma krijgt dat op klimaatacties is gericht en ongeveer 25 % van
het totale LIFE-programma vertegenwoordigt. De Commissie zal ervoor zorgen dat
er toezicht komt op de uitvoering van de beoogde doelstelling dat 20 % van
de uitgaven voor het klimaat wordt gereserveerd, en dat daarover verslag wordt
uitgebracht. Tot slot werd begin 2012 een werkdocument (SWD(2012) 5 final)
gepubliceerd waarin de effecten van verdere beperking van de uitstoot van 20 %
tot 30 % in elk van de lidstaten staan beschreven. Recentelijk goedgekeurde wetgevingsbesluiten Uitvoering
van het klimaat- en energiepakket: (1)
EU-ETS-veilingen – vroege veilingen: Verordening (EU) nr. 1210/2011 van de Commissie tot wijziging van
Verordening (EU) nr. 1031/2010 met name met het oog op de vaststelling van het
volume vóór 2013 te veilen broeikasgasemissierechten. (2)
EU-ETS-register – EU-register: Verordening (EU) nr. 1193/2011 van de Commissie tot instelling van een
EU-register voor de op 1 januari 2013 beginnende handelsperiode en de
daaropvolgende handelsperioden van de EU-regeling voor de handel in
emissierechten. (3)
Geharmoniseerde toewijzingsregels voor de
EU-ETS: Besluit 2011/278/EU van de Commissie tot
vaststelling van een voor de hele Unie geldende overgangsregeling voor de
geharmoniseerde kosteloze toewijzing van emissierechten8. (4)
Regels voor de monitoring, rapportage,
verificatie en erkenning van de EU-ETS: Verordening
(EU) nr. 600/2012 van 21 juni 2012 inzake de verificatie van
broeikasgasemissie- en tonkilometerverslagen en de accreditatie van
verificateurs en Verordening (EU) nr. 601/2012 van 21 juni 2012 inzake de
monitoring en rapportage van de emissies van broeikasgassen. (5)
Gebruik van internationale kredieten in de
EU-ETS: Verordening (EU) nr. 550/2011 tot
vaststelling van beperkingen op het gebruik van internationale kredieten uit
projecten op het gebied van industriële gassen10. Overige: (6)
Luchtvaart en de EU-ETS: Verordening (EU) nr. 394/2011 van de Commissie houdende
wijziging van Verordening (EG) nr. 748/2009 betreffende de lijst van
vliegtuigexploitanten11. (7)
CO2-uitstoot van auto's: Verordening (EU) nr. 63/2011 tot vaststelling van gedetailleerde
bepalingen voor de aanvraag van een afwijking van de specifieke CO2-emissiedoelstellingen13. (8)
CO2-uitstoot van bestelwagens: Uitvoeringsbesluit 2012/99/EU van de Commissie - inzake de
gedetailleerde regelingen voor de inning van bijdragen voor overtollige CO2-emissies
van nieuwe lichte bedrijfsvoertuigen. 3.3. Implementatie
van de EU-regeling voor de handel in emissierechten (EU-ETS) 2012 is het laatste jaar van de tweede
handelsperiode van de EU-ETS (2008-2012). In 2013 treedt een grondig herzien
systeem in werking. 3.3.1. Tweede
handelsperiode (2008-2012) Het EU-brede emissieplafond (jaargemiddelde)
voor 2008-2012 komt overeen met 2,081 miljard uitstootrechten per jaar. In 2011
bestreek de EU-ETS meer dan 12 000 energiecentrales en fabrieken. De
geverifieerde uitstoot van broeikasgassen van deze installaties daalde tot 1,904
miljard ton CO2-eq. in 2011, meer dan 2 % onder het niveau van 2010
en bijna 9 % onder het plafond, ondanks een groeiende economie in Europa. Zeer veel installaties voldeden aan de
gestelde regels. Minder dan 1 % van de installaties die aan de EU-ETS
deelnemen, had op de uiterste datum van 30 april 2012 niet de emissierechten
ingeleverd die betrekking hadden op al hun uitstoot in 2011. 3.3.2. Gebruik
van JI en CDM door bedrijven Elke lidstaat heeft als onderdeel van zijn
tweede nationale toewijzingsplan een gebruikslimiet voor bedrijven vastgesteld
wat betreft de kredieten die dankzij projecten (gemeenschappelijke uitvoering
(JI) en het mechanisme voor schone ontwikkeling (CDM)) worden verkregen. Per
jaar van de tweede handelsperiode kunnen door de ETS-installaties van alle
lidstaten samen in totaal gemiddeld tot 278 miljoen CER's of ERU's worden
gebruikt. Dit komt overeen met 13,4 % van het voor de EU vastgestelde plafond
voor deze periode. In 2008-2011 hebben de bedrijven 555 miljoen CER’s of ERU’s
gebruikt, wat overeenstemt met 7 % van alle ingeleverde eenheden. Van 2013
af zullen de regels voor het gebruik van JI- en CDM-kredieten worden herzien
zoals bepaald in de EU-ETS-richtlijn16. 3.4. Voorgenomen
gebruik van Kyotomechanismen door overheden in de Unie Tien EU-15-lidstaten en Slovenië hebben
besloten internationale kredieten afkomstig van Kyotomechanismen aan te kopen
en te gebruiken om hun Kyotodoelstellingen te verwezenlijken. Tezamen zouden
deze EU-15-lidstaten zo tot 76 Mt CO2-eq. per jaar
aanschaffen om te voldoen aan hun verplichtingen in de eerste
verbintenisperiode in het kader van het Protocol van Kyoto. Dit komt neer op
ongeveer 1,8 procentpunten van het Kyotostreefcijfer van de EU-15 van ‑8 %
(zie tabel 12 in het werkdocument). Deze tien lidstaten hebben besloten in totaal
tot 3,0 miljard euro te investeren in de verwerving van eenheden door middel
van JI, CDM of handel in AAU's. Oostenrijk, Nederland, Spanje, Ierland en
België hebben met respectievelijk 611 miljoen euro, 500 miljoen euro, 382
miljoen euro, 290 miljoen euro en 276 miljoen euro de omvangrijkste begrotingen
toegewezen voor de vijfjarige verbintenisperiode. In Slovenië wordt de
begroting geraamd op 80 miljoen euro. Het effect van de jongste recessie op de
bkg-emissies zou er evenwel voor kunnen zorgen dat de lidstaten minder
internationale kredieten nodig zullen hebben dan aanvankelijk geraamd. Deze
hypothese lijkt te worden bevestigd door het feit dat op de registerrekeningen
van de lidstaten tot dusver slechts een hoeveelheid internationale kredieten
ten belope van circa 32 Mt CO2-eq. is geboekt. Wat de door de lidstaten verkochte AAU's
betreft, is volgens de gegevens in de registers tot dusver circa 68 Mt CO2-eq.
overgedragen. Hierbij is het mogelijk dat een deel van de gecontracteerde
hoeveelheden nog niet is geleverd. Bulgarije, Estland, Hongarije, Letland,
Litouwen, Slowakije en Tsjechië hebben aangegeven dat zij voornemens zijn nog
meer AAU's te verkopen. Slechts één lidstaat (het VK) heeft bij wet bepaald dat
een eventueel overschot aan AAU's (het verschil tussen het Kyotostreefcijfer en
het unilateraal vastgestelde ‘carbon budget’ van het VK) na de eerste
verbintenisperiode zal worden afgeboekt. 3.5. Voorgenomen
gebruik van koolstofputten Bovenop
de beleidslijnen en maatregelen die gericht zijn op diverse bronnen van
bkg-emissies, kunnen de lidstaten ook gebruik maken van koolstofputten. Uit de
tot dusver ingediende informatie blijkt dat de totale nettovastlegging door
bebossings- en herbebossingsactiviteiten in de zin van artikel 3, lid 3, van
het Protocol van Kyoto in de verbintenisperiode in de EU-15 ongeveer 14,8 Mt CO2
per jaar zal bedragen. Het gebruik van activiteiten in de zin van artikel 3,
lid 4, in de EU-15 zal naar verwachting 30,6 Mt CO2 per jaar
van de verbintenisperiode opleveren. Als tevens rekening wordt gehouden met de
bijdragen van de EU-12, wordt er voor deze activiteiten 25,8 en 38,4 Mt CO2
per jaar geboekt. (Voor nadere bijzonderheden, zie tabel 13 van het
werkdocument.) In totaal wordt verwacht dat met alle
activiteiten als bedoeld in artikel 3, leden 3 en 4, de emissies in de EU-15-lidstaten
tijdens de verbintenisperiode met 57,9 Mt CO2 per jaar
zullen worden gereduceerd. Dat komt neer op iets meer dan 1 procentpunt van de
vermindering met 8 % ten opzichte van het referentiejaar waartoe de EU-15
zich voor de eerste verbintenisperiode heeft verbonden. 4. Verwezenlijking van de
doelstelling voor 2020 4.1. Broeikasgasemissiereductiestreefcijfer
van de Unie voor 2020 Het klimaat‑ en
energiepakket heeft voor de EU-27 tegen 2020 een
bkg-emissiereductiestreefcijfer van 20 % vastgesteld ten opzichte van 1990,
wat neerkomt op een afname met 14 % ten opzichte van 2005. Deze inspanning
wordt als volgt over de EU-ETS- en niet-EU-ETS-sectoren omgeslagen: (a)
een vermindering (2020 ten opzichte van 2005) met 21 %
voor de sectoren die onder de EU-ETS vallen; (b)
een vermindering (2020 ten opzichte van 2005) met
ongeveer 10 % voor de sectoren die niet onder de EU-ETS vallen. Deze
bkg-emissiereductiestreefcijfers zijn opgenomen in de Europa 2020-strategie
voor slimme, duurzame en inclusieve groei. 4.2. Beleidsmaatregelen
ter ondersteuning van de doelstellingen De emissieplafonds voor de periode 2013-2020 zijn vastgelegd in de BVI
en in de herziene ETS-richtlijn. De EU-ETS is een marktmechanisme dat meer dan 12 000
installaties omvat. De BVI verplicht de lidstaten hun broeikasgasemissies
tussen 2013 en 2020 volgens een lineair traject met bindende jaarlijkse
streefcijfers te verminderen, wat garandeert dat het overeengekomen
streefcijfer voor 2020 stap voor stap wordt bereikt. De BVI reguleert de
bkg-emissies in alle sectoren met uitzondering van de installaties en
luchtvaartactiviteiten die onder de EU-ETS vallen, de LULUCF en de
internationale zeescheepvaart. In de onder de BVI vallende sectoren zullen
aanvullende Uniebrede beleidsmaatregelen ertoe bijdragen dat de lidstaten hun
streefcijfers waarmaken, zoals de bindende streefcijfers voor hernieuwbare
energie, energie-efficiëntiemaatregelen, de emissienormen voor nieuwe lichte
bedrijfsvoertuigen, de CCS-richtlijn, de verordening inzake F-gassen en de
richtlijn brandstofkwaliteit. Ook de inspanningen van de Commissie en de
lidstaten ter bevordering van de demonstratie en uitrol van innovatieve
bkg-emissiereductietechnologieën, bijvoorbeeld in het kader van het
SET-plan en NER300, kunnen hier wellicht een rol spelen. Krachtens de BVI is het de taak van de lidstaten om deze Uniebrede
beleidsoriëntaties en maatregelen in de betrokken sectoren ten uitvoer te
leggen en, indien zulks nodig is, aanvullende nationale maatregelen en beleid
te ontwikkelen om hun emissies te beperken. Er wordt gezorgd voor een
deugdelijk rapportage‑ en handhavingssysteem om de maatregelen van de
lidstaten te bewaken en hen te helpen met corrigerende maatregelen indien zij
hun streefcijfers niet zouden halen. 4.3. Geraamde
afstand tot de streefcijfers Ondanks de positieve trend inzake nakoming
van de Kyotoverplichtingen die uit de prognoses voor 2008-2012 naar voren komt,
zijn meer inspanningen en extra beleidsmaatregelen vereist om de doelstellingen
van de Unie voor 2020 te verwezenlijken. De door de
BVI en de herziene ETS-richtlijn geboden flexibiliteit, bijvoorbeeld het
gebruik van internationale kredieten, zal ook bijdragen aan het bereiken van de
streefcijfers. Figuur 6 toont de eerste ramingen van het verschil tussen
de bkg-emissieprognoses voor 2020 voor de niet-ETS-emissies en de streefcijfers
voor 2020. Volgens deze voorlopige prognoses zullen
individuele lidstaten nog serieuze inspanningen moeten leveren, willen zij
tegen 2020 hun niet-ETS-streefcijfer kunnen halen. Slechts dertien lidstaten
kunnen naar verwachting hun verbintenis nakomen met bestaande maatregelen en
bestaand beleid alléén. Nog eens acht lidstaten zullen daar wellicht in slagen
met behulp van reeds geplande extra maatregelen en beleid. Voor zes lidstaten
is het onwaarschijnlijk dat zij, zelfs met de thans geplande extra maatregelen,
hun verplichtingen kunnen nakomen. Wat de EU-27 als geheel betreft, blijkt
echter uit de ramingen dat het gezamenlijke niet-ETS-streefcijfer zal worden
gehaald. In deze analyse is nog geen rekening gehouden met de in de BVI geboden
flexibiliteit, zoals het gebruik van internationale kredieten. Om ervoor te zorgen dat het streefcijfer voor 2020
op een vlotte manier kan worden gehaald, is het van cruciaal belang dat de
lidstaten er niet alleen op toezien dat hun bestaande beleidsoriëntaties en
maatregelen tijdig de gewenste emissiereducties opleveren, maar ook dat zij de
ontwikkeling en volledige implementatie van hun aanvullende maatregelen en
beleid bespoedigen en andere opties, waaronder het gebruik van internationale
kredieten, in overweging nemen. In juli 2012 deed de Raad meer gedetailleerde
landspecifieke aanbevelingen als onderdeel van het Europees semester 2012. Figuur
6: Geraamde afstand tot de 2020-streefcijfers voor
niet-ETS-sectoren. De negatieve en positieve waarden geven respectievelijk
overprestatie en onderprestatie weer als percentage van de emissies in 2005. Opmerking:
(1) Voor deze berekeningen is
gebruik gemaakt van de prognoses van de lidstaten betreffende hun
niet-ETS-emissies in 2020 (waar nodig bijgesteld en aangevuld met
geïnterpoleerde gegevens3) en van de geraamde niet-ETS-streefcijfers
van de lidstaten voor 2020 (nog niet definitief). Een aantal lidstaten
(CZ, EE, FI, LT, NL, PL) heeft geen specifieke nationale prognoses voor de
niet-ETS-sectoren meegedeeld, zodat het aandeel van die emissies moest worden
geraamd. (2) Het beeld dat uit deze figuur naar voren komt, moet als indicatief
worden beschouwd wegens de verschillen qua achterliggende methodiek en
aannames. Bepaalde gegevens, bijvoorbeeld de prognoses voor Griekenland en
Litouwen, wijken bijvoorbeeld sterk af van de prognoses die zijn opgesteld ten
behoeve van 'EU energy trends to 2030 - update 2009' (Publicatie van de
Europese Commissie, Directoraat-generaal Energie in samenwerking met DG Klimaat
en DG Mobiliteit en vervoer, ISBN 978-92-79-16191-9). Bron: EER, Europese Commissie. 5. Aanpassing aan de
klimaatverandering Door onze emissies de komende decennia te
verminderen, kunnen wij een gevaarlijke grootschalige klimaatverandering nog
altijd vermijden. Maar zelfs als we erin slagen de wereldwijde temperatuurstijging
tot minder dan 2°C te beperken, zullen de Europese burgers en bedrijven de
negatieve effecten van de onvermijdelijke klimaatverandering ondervinden en
zullen zij zich zo kosteneffectief mogelijk daaraan moeten aanpassen. De Europese Commissie heeft in april 2009
het Witboek 'Aanpassing aan de klimaatverandering' aangenomen, waarin
het beleidskader van de Unie wordt geschetst voor acties om Europa beter
bestand te maken tegen de klimaatverandering. De 33 acties die in het witboek
worden aangekondigd, bevinden zich nu in laatste uitvoeringsfase (zie tabel 15
van het werkdocument). Climate-ADAPT, het
Europees platform voor de aanpassing aan klimaatverandering
(http://climate-adapt.eea.europa.eu/) waarop informatie kan worden gedeeld,
werd in maart 2012 met succes gelanceerd. Het aantal hits per dag is tegen de 1 000.
Climate-ADAPT bevordert een beter inzicht in de stand van het onderzoek naar
aanpassing en aanpassingsbeleid, -projecten, -programma's en -kaders.
Gevalsstudies en goede praktijken op het gebied van aanpassing worden
beschikbaar gemaakt, en tevens worden nationale en internationale activiteiten
in kaart gebracht. De aanpassingsstrategie van de Europese
Unie is in voorbereiding en zal wanneer alles volgens planning verloopt, in
het voorjaar van 2013 worden aangenomen. De aanpassingsstrategie van de EU
heeft als hoofddoel in kaart te brengen welke acties op EU-niveau helpen Europa
klimaatbestendig te maken tegen zo laag mogelijke kosten. Dit betekent
dat de EU beter paraat moet zijn en meer mogelijkheden moet hebben om op de
gevolgen van klimaatverandering te reageren. Daarbij dient zij zich vooral te
richten op grensoverschrijdende vraagstukken en sectoren die via
gemeenschappelijk beleid zorgvuldig op EU-niveau worden geïntegreerd. 6. Situatie in de
kandidaat-lidstaten van de Unie De bkg-emissies in Kroatië lagen in 2010 9 %
lager dan in 199017 en 2 % lager dan in 2009. Volgens de
bkg-prognoses in de vijfde nationale mededeling zal Kroatië evenwel problemen
ondervinden om zijn Kyotostreefcijfer met de huidige beleidsmaatregelen te
bereiken. De bkg-emissies van IJsland zijn tussen 1990 en 2010
met 30 % toegenomen en lagen in 2010 3,4 % lager dan in 2009.
Rekening houdend met Besluit 14/CP.7 ligt IJsland volgens de bkg-prognoses
in zijn vijfde nationale mededeling op koers om zijn Kyotostreefcijfer te halen. De bkg-emissies van Turkije stegen tussen 1990 en 2010
met 115 % en tussen 2009 en 2010 met 8,7 %. Turkije is een in
bijlage I opgenomen partij waarvoor in het kader van de lopende (eerste)
verbintenisperiode van het Protocol van Kyoto geen bkg-streefcijfer is
vastgesteld. Een geactualiseerde inventaris van de
bkg-emissies in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië is niet
beschikbaar. Tussen 1990 en 2005 is de totale broeikasgasuitstoot van dit land
met circa 19 % gedaald. Voor meer informatie over de bkg-emissies van
de kandidaat-lidstaten van de Unie wordt verwezen naar deel 2 van het
werkdocument.