This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012DC0321
Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on Malta’s 2012 national reform programme __and delivering a Council opinion on Malta’s stability programme for 2012-2015
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Malta en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor de periode 2012-2015
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Malta en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor de periode 2012-2015
/* COM/2012/0321 final */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Malta en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor de periode 2012-2015 /* COM/2012/0321 final */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012
van Malta
en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Malta voor de
periode 2012-2015 DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en
artikel 148, lid 4, Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van
de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op
begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid[1],
en met name artikel 5, lid 2, Gezien de aanbeveling van de Europese
Commissie[2], Gezien de resoluties van het Europees
Parlement[3], Gezien de conclusies van de Europese Raad, Gezien het advies van het Comité voor de
werkgelegenheid, Na raadpleging van het Economisch en
Financieel Comité, Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 26 maart 2010 hechtte de
Europese Raad zijn goedkeuring aan het voorstel van de Europese Commissie voor
een nieuwe groei- en werkgelegenheidstrategie; deze Europa 2020-strategie moet
voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en zich toespitsen op
de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en
concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft. (2) De Raad heeft op 13 juli 2010
een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van
de lidstaten en de Unie (2010–2014) en op 21 oktober 2010 een besluit
betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten[4] aangenomen, die samen de
"geïntegreerde richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in
hun nationaal economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde
richtsnoeren rekening te houden. (3) Op 12 juli 2011 heeft de Raad
een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2011 van Malta
aangenomen en een advies over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van
Malta voor de periode 2011‑2014 uitgebracht. (4) Op 23 november 2011
hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de tweede jaarlijkse groeianalyse en
gaf daarmee de aanzet tot het tweede Europees Semester van voorafgaande en
geïntegreerde beleidscoördinatie, dat op de Europa 2020-strategie berust. Op 14
februari 2012 heeft de Commissie op grond van Verordening (EU)
nr. 1176/2011 het Waarschuwingsmechanismeverslag[5] aangenomen; daarin werd Malta
niet genoemd als een van de lidstaten die aan een diepgaande evaluatie zouden
worden onderworpen. (5) Op 2 maart 2012 heeft de
Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit,
begrotingsconsolidatie en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij
benadrukte dat moet worden gestreefd naar gedifferentieerde, groeivriendelijke
begrotingsconsolidatie, normalisering van de kredietverschaffing aan de
economie, bevordering van groei en concurrentievermogen, aanpakken van de
werkloosheid en van de sociale gevolgen van de crisis, en modernisering van de
overheidsdiensten. (6) Op 2 maart 2012 verzocht de
Europese Raad voorts de lidstaten die aan het Euro Plus-pact deelnemen hun
toezeggingen tijdig te presenteren, zodat deze in de stabiliteits- of
convergentieprogramma's en de nationale hervormingsprogramma's kunnen worden
opgenomen. (7) Malta heeft op 30 april
2012 zijn stabiliteitsprogramma 2012 voor de periode 2012‑2015 en op
23 april 2012 zijn nationale hervormingsprogramma voor 2012 ingediend. Om
met de onderlinge verbanden rekening te houden zijn beide programma's
terzelfder tijd geëvalueerd. (8) Op basis van de
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad verrichte evaluatie van
het stabiliteitsprogramma 2012 komt de Raad tot de conclusie dat het aan de
begrotingsprognoses ten grondslag liggende macro-economische scenario
optimistisch is, vooral wat de laatste jaren van de periode van het
stabiliteitsprogramma betreft, in vergelijking met de door de Commissie geraamde
potentiële groei. De in het programma opgenomen begrotingsstrategie heeft tot
doel het tekort geleidelijk te verlagen tot 0,3 % van het bbp in 2015, na
de geplande correctie van het buitensporige tekort in 2011. Het programma
bevestigt de eerdere middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) van een
structureel sluitende begrotingsituatie, die na afloop van de programmaperiode
moet worden bereikt. De MTD geeft de vereisten van het stabiliteits- en
groeipact op adequate wijze weer. Er is een risico dat het tekort groter zou
kunnen uitvallen dan wordt beoogd, wegens i) lagere inkomsten gezien het
enigszins optimistische macro-economische scenario, ii) mogelijke
overschrijdingen bij de lopende primaire uitgaven en iii) de aan de gang
zijnde herstructurering van de nationale luchtvaartmaatschappij (Air Malta) en
de financiële situatie van de energieleverancier (Enemalta). Uitgaande van het
(opnieuw berekende) structurele begrotingssaldo[6]
is de geplande jaarlijkse vooruitgang bij de verwezenlijking van de MTD in
overeenstemming met de benchmark van 0,5 % van het bbp in het stabiliteits‑
en groeipact. Gelet op de door de Commissie gesignaleerde eenmalige maatregelen
die in de begrotingsdoelstellingen zijn opgenomen, ligt de gemiddelde
vooruitgang bij de verwezenlijking van de MTD iets hoger (¾ % van het
bbp), maar is die zeer ongelijkmatig verspreid: in 2012 is er geen vooruitgang
en in 2013 zullen de inspanningen 1,25 % bedragen. Volgens de informatie
in het programma zou de groei van de overheidsuitgaven, rekening houdend met
discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, tijdens de gehele
programmaperiode in overeenstemming zijn met de uitgavenbenchmark van het
stabiliteits- en groeipact. Gezien de risico's voor de begrotingsdoelstellingen
zou de gemiddelde aanpassing in de richting van de MTD evenwel langzamer kunnen
verlopen dan wenselijk is. Nadat de brutoschuldquote van de overheid in 2011
met 72 % van het bbp een hoogtepunt heeft bereikt, moet zij volgens het
programma beginnen te dalen en in 2015 uitkomen op 65,3 % van het bbp (wat
nog altijd boven de referentiewaarde van 60 % van het bbp ligt). Volgens
de programmaplannen boekt Malta voldoende vooruitgang om aan het einde van de
overgangsperiode (2015) aan de benchmark voor de schuldreductie van het
stabiliteits- en groeipact te voldoen, maar aan deze beoordeling kleven
risico's, omdat de schuldquote hoger dan gepland zou kunnen uitvallen, gelet op
de mogelijk hogere tekorten en stock-flow adjustments. Het begrotingskader van
Malta voor de middellange termijn blijft echter niet-bindend, waardoor de
planninghorizon voor de begroting betrekkelijk kort is. Het programma kondigt
aan dat de Maltese regering hervormingen van de jaarlijkse begrotingsprocedure,
met inbegrip van tijdschema's, overweegt, alsmede de invoering van een in de
grondwet verankerde begrotingsregel, met inbegrip van toezichts- en
correctiemechanismen, in overeenstemming met de recente wijzigingen van het
governancekader voor het eurogebied. (9) Malta loopt nog steeds een
groot risico wat de houdbaarheid van zijn overheidsfinanciën op lange termijn
betreft, aangezien voor de lange termijn een toename van de
ouderdomgerelateerde uitgaven wordt verwacht die ver boven het EU-gemiddelde
ligt. De zeer geringe arbeidsparticipatie van oudere werknemers, met inbegrip
van oudere vrouwen, de relatief lage pensioenleeftijd en de gebruikmaking van
regelingen voor vervroegde uittreding maken het probleem nog groter. Een
onafhankelijke pensioenwerkgroep diende in december 2010 voorstellen in voor een
verdere pensioenhervorming, onder meer betreffende een koppeling tussen het
aantal pensioneringen en de levensverwachting alsmede de invoering van meer
pijlers in het pensioenstelsel. De belanghebbenden zijn hierover reeds
geraadpleegd, maar de regering heeft nog geen standpunt ingenomen. Bovendien
wordt in het nationale hervormingsprogramma geen brede strategie voor actief
ouder worden voorgesteld. Hoewel Malta maatregelen heeft genomen om zwartwerken
tegen te gaan, komt dit nog op zo grote schaal voor dat de houdbaarheid van de
overheidsfinanciën ook hierdoor buitensporig onder druk zou kunnen komen te
staan. (10) De herstructurering van de economie van Malta heeft geleid tot een
scheefgetrokken verhouding tussen vraag naar en aanbod van vaardigheden, die nog
wordt versterkt door het lage percentage afgestudeerden in het hoger onderwijs
en hoge schooluitvalcijfers. De inspanningen met het oog op een betere
afstemming van het onderwijsstelsel op de behoeften van de arbeidsmarkt moeten
worden voortgezet om duurzame resultaten te waarborgen. Naar
verwachting zal Malta uiterlijk eind 2012 een strategie voor het aanpakken van
schooluitval presenteren. Bovendien ontbreekt een uitgebreid systeem voor het
verzamelen en analyseren van gegevens over dit fenomeen. (11) Malta geeft nog steeds een
geringe arbeidsmarktparticipatie voor vrouwen en oudere werknemers te zien. Het
onderneemt stappen om de herintreding van vrouwen te stimuleren. Vrouwen
verkeren door het verschil in werkgelegenheid tussen mannen en vrouwen en de
gevolgen van ouderschap evenwel in een bijzonder ongunstige positie,
hoofdzakelijk door het gebrek aan betaalbare kinderopvang en bereikbare
faciliteiten voor naschoolse opvang, in combinatie met het geringe gebruik van
gezinsvriendelijke maatregelen zoals flexibele werktijden en telewerken. (12) Malta is nog steeds een van de
weinige lidstaten met een algemeen loonindexeringsstelsel. Hoewel
het mechanisme kenmerken heeft waardoor de effecten ervan kunnen worden
afgezwakt, brengt het een risico van loon-prijsspiralen mee, met name omdat de
prijzen van invoer niet van de indexering zijn uitgesloten, en kan het het
concurrentievermogen, vooral in arbeidsintensieve sectoren, schade berokkenen. De
autoriteiten hebben een evaluatie uitgevoerd, waarvan de uitkomst echter nog
niet beschikbaar is, en de discussie over concrete hervormingsvoorstellen moet
nog van start gaan. (13) Malta blijft voor zijn
energievoorziening nagenoeg volledig afhankelijk van de invoer van olie,
terwijl de bijdrage van de hernieuwbare energiebronnen nog steeds marginaal is.
Hoge elektriciteitsprijzen kunnen het concurrentievermogen van het midden- en
kleinbedrijf aantasten. Het verhelpen van tekortkomingen op het gebied van
energie-efficiëntie zou als dubbel voordeel hebben dat het concurrentievermogen
wordt verbeterd en de energie- en klimaatdoelstellingen worden gehaald. Op deze
gebieden is een begin gemaakt met een aantal initiatieven, zoals het
aanmoedigen van de productie van fotovoltaïsche energie en het opzetten van
windmolenparken, het aanleggen van een koppellijn voor elektriciteit met
Sicilië en het stimuleren van het gebruik van zuinige auto's. Het is evenwel
nog te vroeg om het uiteindelijke effect van deze initiatieven te beoordelen,
zodat de uitvoering daarvan op de voet moet worden gevolgd. (14) Malta kent in verhouding tot
de omvang van zijn economie een zeer groot bankwezen, met een totaal aan activa
van ongeveer 800 % van het bbp. Alleen al door de omvang van de sector
zouden verstoringen van de financiële stabiliteit onevenredig grote gevolgen
voor de binnenlandse economie kunnen hebben. De wereldwijde economische
neergang heeft geleid tot een toename van dubieuze kredieten, zonder dat hier
evenwel een stijging van de reserves tegenover stond. Met name de vele schuldvorderingen
in de vastgoedmarkt, die goed is voor meer dan de helft van alle kredieten die
aan binnenlandse ingezetenen zijn verstrekt, maken de economie kwetsbaar,
vooral omdat een verdere neerwaartse correctie van de vastgoedprijzen niet valt
uit te sluiten en er momenteel sprake is van een overaanbod op de woningmarkt. (15) Malta heeft een aantal
toezeggingen gedaan in het kader van het Euro Plus-pact. De toezeggingen, en de
nakoming van de in 2011 gedane toezeggingen, hebben betrekking op het
verbeteren van het concurrentievermogen, het bevorderen van de werkgelegenheid
en het vergroten van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. De Commissie
heeft de nakoming van de in het kader van het Euro Plus-pact gedane
toezeggingen onderzocht. In de aanbevelingen is met de resultaten van dit
onderzoek rekening gehouden. (16) In de context van het Europees
Semester heeft de Commissie een alomvattende analyse van het economische beleid
van Malta verricht. Zij heeft het stabiliteitsprogramma 2012 en het nationale
hervormingsprogramma 2012 onderzocht. Daarbij heeft zij niet alleen gekeken
naar de relevantie ervan voor een toekomstbestendig budgettair en
sociaaleconomisch beleid in Malta, maar is zij ook nagegaan of de EU-regels en ‑richtsnoeren
in acht zijn genomen, gezien de noodzaak de algemene economische governance van
de Europese Unie te versterken door middel van een EU-inbreng in toekomstige
nationale besluiten. Haar aanbevelingen in het kader van het Europees Semester
worden in de onderstaande aanbevelingen 1 tot en met 6 weergegeven. (17) In het licht van deze
beoordeling heeft de Raad het stabiliteitsprogramma 2012 van Malta onderzocht;
zijn advies[7]
daarover is met name in onderstaande aanbeveling 1 weergegeven, BEVEELT AAN dat Malta in de periode
2012-2013 actie onderneemt om: 1. De begrotingsstrategie in
2012 te versterken door middel van aanvullende permanente maatregelen teneinde
voor passende vooruitgang bij de verwezenlijking van de
middellangetermijnbegrotingsdoelstelling (MTD) te zorgen en het tekort onder
3 % van het bbp te houden zonder gebruik te maken van eenmalige
maatregelen. Daarna de begrotingsconsolidatie in een passend tempo voort te
zetten, om voldoende vooruitgang te boeken bij de verwezenlijking van de MTD,
wat ook inhoudt dat de uitgavenbenchmark wordt gehaald, en bij het voldoen aan
de benchmark voor de schuldreductie, door concrete maatregelen te specificeren
om vanaf 2013 de tekortdoelstellingen te ondersteunen en tegelijkertijd klaar
te staan om in geval van ontsporingen aanvullende maatregelen te treffen.
Uiterlijk eind 2012 een bindend, op regels gebaseerd meerjarig begrotingskader
uit te voeren. De naleving van de belastingwetgeving te vergroten,
belastingontduiking te bestrijden en vennootschapsbelastingschulden te
ontmoedigen. 2. Onverwijld maatregelen te
nemen om de toekomstbestendigheid van het pensioenstelsel op lange termijn te
garanderen, door i) een aanzienlijke versnelling van de geleidelijke
verhoging van de pensioenleeftijd in vergelijking met de huidige wetgeving, ii) een
duidelijke koppeling van de wettelijke pensioenleeftijd aan de
levensverwachting en iii) maatregelen om particulier pensioensparen aan te
moedigen. Maatregelen te treffen om de arbeidsparticipatie van oudere
werknemers te vergroten en het gebruik van regelingen voor vervroegde
uittreding te ontmoedigen. 3. Maatregelen te treffen om het
hoge percentage schooluitval te verlagen. Door te gaan met de
beleidsinspanningen in het onderwijsstelsel om de vaardigheden aan te passen
aan de behoeften van de arbeidsmarkt. Meer en betaalbaardere kinderopvang en
buitenschoolse opvangfaciliteiten aan te bieden, teneinde het verschil in
werkgelegenheid tussen mannen en vrouwen te verkleinen en tevens de gevolgen
van ouderschap voor de arbeidsparticipatie van vrouwen te verminderen. 4. De noodzakelijke verdere
maatregelen te treffen om in overleg met de sociale partners en conform de
nationale praktijken het systeem voor het voeren van loononderhandelingen en
het loonindexeringssysteem te hervormen, zodat de ontwikkelingen van de
arbeidsproductiviteit beter worden weergegeven en de gevolgen van de prijzen
van ingevoerde producten voor de index worden beperkt. 5. Met het oog op het verkleinen
van de afhankelijkheid van Malta van de invoer van olie meer inspanningen te
doen om de energie-efficiëntie te bevorderen en het aandeel van uit
hernieuwbare bronnen opgewekte energie te vergroten door zorgvuldig toezicht te
houden op de bestaande stimuleringsmechanismen en voorrang te geven aan de
uitbouw van de infrastructuur, onder meer door het voltooien van de
elektriciteitsverbinding met Sicilië. 6. Met het oog op de versterking
van de bankensector maatregelen te nemen teneinde de mogelijke risico's als
gevolg van de vele schuldvorderingen in de vastgoedmarkt zo klein mogelijk te
houden. Maatregelen te nemen voor het aanleggen van meer reserves voor
waardeverminderingen op kredieten. Gedaan te Brussel, Voor
de Raad De
voorzitter [1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. [2] COM(2012) 321 final. [3] P7_TA(2012)0048 en P7_TA(2012)0047. [4] Besluit 2012/238/EU van de Raad van 26 april 2012. [5] COM(2012) 68 final. [6] Voor
conjunctuurschommelingen gecorrigeerd saldo, ongerekend eenmalige en tijdelijke
maatregelen, door de diensten van de Commissie volgens de gezamenlijk
overeengekomen methoden opnieuw berekend aan de hand van de informatie in het
programma. [7] Uit hoofde van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG)
nr. 1466/97 van de Raad.