Γεωγραφική καταγωγή των αλκοολούχων ποτών
ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:
Κανονισμός (ΕΕ) 2019/787 για τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, τη χρήση των ονομασιών των αλκοολούχων ποτών στην παρουσίαση και την επισήμανση άλλων τροφίμων, την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά και τη χρήση της αιθυλικής αλκοόλης και των προϊόντων απόσταξης γεωργικής προέλευσης σε ποτά με αλκοόλη
ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ;
- Ο κανονισμός αποσκοπεί στη θέσπιση κανόνων για τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών*, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης τους σε άλλα τρόφιμα, καθώς και για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων* (ΓΕ) των αλκοολούχων ποτών.
- Περιλαμβάνει σαφέστερους κανόνες επισήμανσης για αλκοολούχα ποτά όπως το whisky, το brandy, το απόσταγμα οίνου και η βότκα, καθώς και για συνδυασμούς τέτοιων αλκοολούχων ποτών με άλλα τρόφιμα. Οι εν λόγω κανόνες εφαρμόζονται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και είναι σύμφωνοι με τους κανόνες σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές.
- Επιπλέον, αποσκοπεί στη διασφάλιση περαιτέρω εναρμόνισης των μεθόδων παραγωγής των αλκοολούχων ποτών που επιτρέπονται σε ολόκληρη την ΕΕ, για παράδειγμα όσον αφορά τη μέγιστη περιεκτικότητα σε σάκχαρα ορισμένων εκ των αλκοολούχων ποτών.
- Αποσκοπεί στην περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών ΓΕ, με στόχο:
- την εστίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μόνο σε στοιχεία ενωσιακής σημασίας·
- σαφέστερους ορισμούς για τις τροποποιήσεις σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, τηρουμένης πλήρως της αρχής της επικουρικότητας·
- τη μείωση της χρονικής περιόδου για την επεξεργασία των αιτήσεων.
- Αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας των ΓΕ:
- όταν τα προϊόντα χρησιμοποιούνται ως συστατικά·
- όταν έρχονται σε σύγκρουση με τα εμπορικά σήματα· και
- έναντι εμπορευμάτων υπό διαμετακόμιση στην επικράτεια της ΕΕ.
- Καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 110/2008 από τις 25 Μαΐου 2021, εκτός του κεφαλαίου III (γεωγραφικές ενδείξεις), το οποίο έχει καταργηθεί από τις 8 Ιουνίου 2019.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Πεδίο εφαρμογής
- Ο κανονισμός καλύπτει τον ορισμό των αλκοολούχων ποτών και τις κατηγορίες των αλκοολούχων ποτών που επιτρέπονται στην ΕΕ.
- Περιλαμβάνει αναλυτικούς κανόνες για την παραγωγή, την περιγραφή, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, καθώς και για τη χρήση των ονομασιών τους στην παρουσίαση και επισήμανση άλλων τροφίμων.
- Τα αλκοολούχα ποτά συνιστούν τον έναν εκ των τεσσάρων τομέων που καλύπτονται από τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις. Οι άλλοι τομείς αφορούν τα τρόφιμα, τον οίνο και τους αρωματισμένους οίνους.
Αιθυλική αλκοόλη
Η αλκοόλη που χρησιμοποιείται για την παραγωγή αλκοολούχων ποτών και άλλων ποτών με αλκοόλη, και για την αραίωση ή τη διάλυση χρωστικών υλών, αρωματικών υλών ή κάθε άλλου επιτρεπόμενου συστατικού, θα πρέπει αποκλειστικά να είναι αιθυλική αλκοόλη γεωργικής προέλευσης, προϊόντα απόσταξης γεωργικής προέλευσης ή αλκοολούχα ποτά των κατηγοριών 1 έως 14 του παραρτήματος I του κανονισμού.
Με μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη - τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/1303 - τροποποιείται ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/787, επικαιροποιώντας τον ορισμό και τις απαιτήσεις για την αιθυλική αλκοόλη γεωργικής προέλευσης σύμφωνα με την τεχνική πρόοδο. Η αιθυλική αλκοόλη γεωργικής προέλευσης ορίζεται πλέον ως υγρό το οποίο πληροί τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- έχει παραχθεί μέσω αλκοολικής ζύμωσης, ακολουθούμενης από απόσταξη, αποκλειστικά από γεωργικά προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
- δεν έχει καμία ανιχνεύσιμη γεύση εκτός από τη γεύση των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του·
- ο ελάχιστος κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος του (επίσης γνωστός ως «% vol. αλκοόλης») είναι 96,0%·
- το μέγιστο επίπεδο υπολειμμάτων του δεν υπερβαίνει τα ακόλουθα:
- οξικός αιθυλεστέρας: 1,3 γραμμάρια ανά εκατόλιτρο αλκοόλης 100 % vol.,
- ακεταλδεΰδη (άθροισμα αιθανάλης και 1,1-διεθοξυαιθανίου): 0,5 γραμμάρια ανά εκατόλιτρο αλκοόλης 100 % vol.,
- ανώτερες αλκοόλες (άθροισμα: προπαν-1-όλης, βουταν-1-όλης, βουταν-2-όλης, 2-μεθυλοπροπαν-1-όλης, 2-μεθυλοβουτανο-1-όλης και 3-μεθυλοβουταν-1-όλης): 0,5 γραμμάρια ανά εκατόλιτρο αλκοόλης 100 % vol.,
- μεθανόλη: 30 γραμμάρια ανά εκατόλιτρο αλκοόλης 100 % vol.,
- φουρφουράλη: 0,5 γραμμάρια ανά εκατόλιτρο αλκοόλης 100 % vol.
Προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων
Οι γεωγραφικές ενδείξεις που είναι σύμφωνες με τις προδιαγραφές προϊόντος προστατεύονται από:
- κάθε άμεση ή έμμεση εμπορική χρήση καταχωρισμένης ονομασίας για προϊόντα (που δεν καλύπτονται από την καταχώριση), εφόσον τα προϊόντα αυτά είναι συγκρίσιμα με τα προϊόντα που έχουν καταχωρισθεί με την ονομασία αυτή ή εφόσον η εν λόγω χρήση εκμεταλλεύεται τη φήμη της προστατευόμενης ονομασίας, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που χρησιμοποιούνται ως συστατικά·
- κάθε κατάχρηση, απομίμηση ή επίκληση, έστω και αν αναφέρεται η πραγματική καταγωγή των προϊόντων ή των υπηρεσιών ή εάν η προστατευόμενη ονομασία μεταφράζεται ή συνοδεύεται από εκφράσεις όπως «χαρακτήρας», «τύπος», «μέθοδος», «παραγωγή», «απομίμηση», «άρωμα/γεύση», «είδος» ή άλλες ανάλογες εκφράσεις, μεταξύ άλλων όταν τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιούνται ως συστατικά·
- κάθε άλλη ψευδή ή παραπλανητική ένδειξη σε σχέση με την καταγωγή, τον χαρακτήρα ή τις ουσιαστικές ιδιότητες του προϊόντος με σκοπό να οδηγήσει σε εσφαλμένη εντύπωση ως προς την καταγωγή του προϊόντος·
- κάθε άλλη πρακτική που μπορεί να παραπλανήσει τον καταναλωτή όσον αφορά την πραγματική καταγωγή του προϊόντος.
Προδιαγραφές προϊόντος
Οι προδιαγραφές προϊόντος περιλαμβάνουν τουλάχιστον:
- την ονομασία που πρέπει να προστατεύεται ως γεωγραφική ένδειξη, όπως χρησιμοποιείται στην πρωτότυπη γραφή, καθώς και σε λατινικό αλφάβητο (εφόσον χρειάζεται)·
- την κατηγορία του αλκοολούχου ποτού·
- τα χαρακτηριστικά του, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων υλών που χρησιμοποιήθηκαν και των κύριων χαρακτηριστικών του προϊόντος, καθώς και σύγκριση με αλκοολούχα ποτά της ίδιας κατηγορίας·
- τον καθορισμό της γεωγραφικής περιοχής·
- τις μεθόδους παραγωγής, ιδιαίτερα κάθε αυθεντική και αναλλοίωτη μέθοδο παραγωγής·
- τον δεσμό μεταξύ της ποιότητας, της φήμης ή άλλου χαρακτηριστικού του αλκοολούχου ποτού, αφενός, και της γεωγραφικής καταγωγής του αφετέρου·
- τυχόν ειδικές απαιτήσεις επισήμανσης ή συσκευασίας.
Καταχώριση
- Οι αιτήσεις καταχώρισης γεωγραφικής ένδειξης υποβάλλονται μόνο από ομάδες οι οποίες εργάζονται με το οικείο αλκοολούχο ποτό.
- Τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν προσωρινά να παρέχουν προστασία σε κάποια ονομασία σε εθνικό επίπεδο, με ισχύ από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης στην Επιτροπή.
- Εντός 3 μηνών από τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να υποβληθεί ένσταση στην Επιτροπή είτε από χώρες εντός και εκτός ΕΕ είτε από κατοίκους τρίτων χωρών που έχουν έννομο συμφέρον.
- Η Επιτροπή διατηρεί ένα προσβάσιμο στο κοινό ηλεκτρονικό μητρώο των αναγνωρισμένων γεωγραφικών ενδείξεων, το οποίο θα δημιουργηθεί μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
- Τα κράτη μέλη της ΕΕ διεξάγουν ελέγχους για τη χρήση των καταχωρισμένων γεωγραφικών ενδείξεων και των αλκοολούχων ποτών γενικότερα και οφείλουν να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων.
ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;
- Ο κανονισμός εφαρμόζεται από τις 8 Ιουνίου 2019 για τους κανόνες σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις.
- Εφαρμόζεται από τις 25 Μαΐου 2021 για τους άλλους κανόνες που σχετίζονται με την παραγωγή, την περιγραφή, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών.
ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε:
ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ
Αλκοολούχο ποτό. Ποτό με αλκοόλη που προορίζεται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, το οποίο διαθέτει ιδιαίτερες ιδιότητες όσον αφορά τη γεύση και το άρωμα του και έχει ελάχιστο αλκοολικό τίτλο κατ’ όγκον 15% (14% για το advocaat ή το λικέρ αυγών).
Γεωγραφική ένδειξη. Ονομασία που δηλώνει ότι ένα προϊόν προέρχεται από μια χώρα, περιοχή ή τοποθεσία όπου μια δεδομένη ποιότητα, φήμη ή άλλο χαρακτηριστικό του προϊόντος μπορεί να αποδοθεί κατά κύριο λόγο στη γεωγραφική του καταγωγή. Οι φυσικοί και ανθρώπινοι παράγοντες, καθώς και η επεξεργασία τους συμβάλλουν στην απόκτηση αυτών των διακριτών χαρακτηριστικών.
ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Κανονισμός (ΕΕ) 2019/787 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2019 για τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, τη χρήση των ονομασιών των αλκοολούχων ποτών στην παρουσίαση και επισήμανση άλλων τροφίμων, την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά, τη χρήση της αιθυλικής αλκοόλης και των προϊόντων απόσταξης γεωργικής προέλευσης σε ποτά με αλκοόλη, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 (ΕΕ L 130 της 17.5.2019, σ. 1-54).
Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2019/787 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη απόδοση αποτελεί απλώς εργαλείο τεκμηρίωσης.
ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/1235 της Επιτροπής, της 12ης Μαΐου 2021, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/787 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με κανόνες σχετικά με τις αιτήσεις καταχώρισης των γεωγραφικών ενδείξεων των αλκοολούχων ποτών, τις τροποποιήσεις των προδιαγραφών προϊόντος, την ακύρωση της καταχώρισης και το μητρώο (ΕΕ L 270 της 29.7.2021, σ. 1-9).
Κανονισμός (EE) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων (ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1-29).
Βλέπε την ενοποιημένη απόδοση.
Κανονισμός (EΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 και την κατάργηση της οδηγίας 87/250/ΕΟΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της οδηγίας 1999/10/ΕΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών της Επιτροπής 2002/67/ΕΚ και 2008/5/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 608/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18-63).
Βλέπε την ενοποιημένη απόδοση.
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 110/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση, την επισήμανση και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων των αλκοολούχων ποτών και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1576/89 του Συμβουλίου (ΕΕ L 39 της 13.2.2008, σ. 16-54).
Βλέπε την ενοποιημένη απόδοση.
τελευταία ενημέρωση 14.09.2022