Celem rozporządzenia (WE) nr 723/2009 jest usprawnianie procesów tworzenia i funkcjonowania infrastruktur badawczych o znaczeniu europejskim w szeregu państw członkowskichUnii Europejskiej (UE) i państw stowarzyszonych1 poprzez zapewnienie nowego instrumentu prawnego na mocy prawa UE: konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC).
Ramy prawne ERIC mogą być stosowane w odniesieniu do nowych oraz istniejących infrastruktur badawczych, zarówno zlokalizowanych w jednej placówce, jak i rozproszonych.
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
ERIC jest podmiotem prawnym ustanawianym na mocy decyzjiKomisji Europejskiej. Ma on osobowość prawną i pełną zdolność do czynności prawnych uznane we wszystkich państwach członkowskich. Zasadnicza struktura wewnętrzna ERIC jest elastyczna oraz określona w statutach przez jego członków.
Jego członkowie (państwa członkowskie oraz, pod pewnymi warunkami, państwa stowarzyszone, inne państwa trzecie i organizacje międzyrządowe) negocjują i uzgadniają treść statutów ERIC oraz załączników do nich zgodnie z rozporządzeniem.
Odpowiedzialność członków ERIC jest ograniczona do wysokości wniesionych przez nich wkładów.
ERIC jest uznawane przez przyjmujące go państwo za organizację międzynarodową do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE w sprawie podatku od wartości dodanej i dyrektywy 2020/262 w sprawie podatku akcyzowego. W związku z tym ERIC może, z zastrzeżeniem pewnych ograniczeń i warunków, korzystać ze zwolnień podatkowych oraz ceł związanych z zakupem towarów i usług we wszystkich państwach członkowskich.
Na potrzeby stosowania unijnych przepisów w dziedzinie zamówień publicznych ERIC jest uznawane za organizację międzynarodową. ERIC może przyjmować swoje własne zasady dotyczące zamówień.
Działania w ramach ERIC mają, co do zasady, nie przynosić zysków. Niemniej jednak jednostka ERIC może wykonywać niektóre ograniczone działania gospodarcze, pod warunkiem że są one ściśle powiązane z jego zasadniczym zadaniem i nie wstrzymują prac zmierzających do osiągnięcia zasadniczego celu infrastruktury badawczej.
Siedziba statutowa ERIC musi mieścić się na terytorium jednego z członków będącego państwem członkowskim lub państwem stowarzyszonym unijnego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji. Jego nazwa musi zawierać akronim „ERIC”.
Do utworzenia ERIC potrzebne jest zgromadzenie minimalnej liczby członków. W wariancie minimum wymagane jest uczestnictwo przynajmniej jednego państwa członkowskiego i dwóch innych krajów (będących albo państwami członkowskimi, albo państwami stowarzyszonymi). W zależności od warunków określonych w statutach, zgodnych z wymogami rozporządzenia w sprawie ERIC, mogą następnie przystąpić inni członkowie.
Aby możliwe było utworzenie ERIC, infrastruktura badawcza musi spełniać następujące wymogi:
ma być konieczna do realizacji europejskiej działalności badawczej;
ma w znaczącym stopniu przyczyniać się do osiągnięć w dyscyplinach naukowo-technicznych na poziomie europejskim i międzynarodowym;
ma przyznawać rzeczywisty dostęp do niej europejskiemu środowisku badawczemu;
ma przyczyniać się do upowszechniania i optymalizacji wyników działań w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji.
Wnioski o utworzenie ERIC są składane do Komisji, która przeprowadza ich ocenę. Zawierają one następujące elementy:
wniosek o utworzenie ERIC;
proponowane statuty (zawierające co najmniej następujące informacje: lista członków, siedziba statutowa, nazwa ERIC, prawa i obowiązki członków, organy ERIC, a także ich obszary odpowiedzialności, skład i procedury podejmowania decyzji, czas obowiązywania ERIC, podstawowe zasady, język roboczy, odniesienia do warunków stosowania statutu;
opis naukowo-techniczny;
oświadczenie przyjmującego państwa uznające ERIC za organizację międzynarodową w rozumieniu dyrektyw w sprawie podatku od wartości dodanej i podatku akcyzowego.
ERIC jest tworzone w dwóch etapach.
Etap 1 – weryfikacja, czy spełnione są wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie ERIC. Komisja dokonuje oceny wniosku z pomocą niezależnych ekspertów i przekazuje wnioskodawcy wyniki przeprowadzonej oceny.
Etap 2 – skierowanie do Komisji formalnego wniosku o utworzenie ERIC podpisanego przez wszystkich wnioskodawców. Na tej podstawie Komisja zasięga opinii Komitetu do spraw wdrażania rozporządzeń dotyczących ERIC i przygotowuje swoją decyzję, która jest następnie przekazywana wnioskodawcom i publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Rozporządzenie (UE) nr 723/2009 zostało zmienione rozporządzeniem (UE) nr 1261/2013, aby ułatwić uczestnictwo państw stowarzyszonych i w pełni uwzględnić ich wkład, co się tyczy członkostwa i praw głosu.
CTAO ERIC – Obserwatorium Układu Teleskopów Czerenkowa
EHRI-ERIC – Europejska Infrastruktura Badań nad Holokaustem
E-RIHS ERIC – Europejska infrastruktura badawcza na rzecz nauki o dziedzictwie
DANUBIUS-ERIC – Międzynarodowe Centrum Zaawansowanych Studiów nad Systemami Rzeczno-Morskimi.
OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?
Decyzja obowiązuje od .
KONTEKST
Rozporządzenie stanowiło jedną ze strategicznych inicjatyw będących następstwem zielonej księgi w sprawie europejskiej przestrzeni badawczej z dnia . Inicjatywa ta przyczyniła się do realizacji części dotyczącej „infrastruktur badawczych” 7. programu ramowego (na lata 2007–2013) oraz 8. programu ramowego Horyzont 2020 (na lata 2014–2020), zastąpionego przez 9. wieloletni program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa (na lata 2021–2027).
Tworzenie ERIC korzystnie oddziałuje na rozwój europejskiej przestrzeni badawczej, ponieważ eliminuje, w przepisach dotyczących tworzenia, finansowania i funkcjonowania tego rodzaju klasy infrastruktur badawczych, wąskie gardła, przyjmujące postać np. fragmentacji i regionalizacji.
Państwo stowarzyszone: Państwo trzecie, które jest stroną umowy międzynarodowej z UE, na której mocy i podstawie przekazuje ono wkład finansowy na rzecz wszystkich lub niektórych unijnych programów w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji.
GŁÓWNY DOKUMENT
Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z , s. 1–8).
Kolejne zmiany rozporządzenia (WE) nr 723/2009 zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.
DOKUMENTY POWIĄZANE
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/1238 z dnia ustanawiająca Międzynarodowe Centrum Zaawansowanych Studiów nad Systemami Rzeczno-Morskimi (DANUBIUS-ERIC) (Dz.U. L, 2025/1238, ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/709 z dotycząca utworzenia Europejskiej Infrastruktury Badawczej na rzecz Nauki o Dziedzictwie (E-RIHS ERIC) (Dz.U. L, 2025/709, ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/194 z ustanawiająca Europejską Infrastrukturę Badań nad Holokaustem (EHRI-ERIC) (Dz.U. L, 2025/194, ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/7 z ustanawiająca Obserwatorium Układu Teleskopów Czerenkowa ERIC (CTAO ERIC) (Dz.U. L, 2025/7, ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/2881 z ustanawiająca konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej Sieć Radiowa Niskiej Częstotliwości (LOFAR ERIC) (Dz.U. L, 2023/2881, ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/2865 z ustanawiająca konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej INFRAFRONTIER (INFRAFRONTIER ERIC) (Dz.U. L, 2023/2865, ).
Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego – Trzecie sprawozdanie ze stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 723/2009 z dnia w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (COM(2023) 488 final z ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/900 z ustanawiająca infrastrukturę do badania aerozoli, chmur i gazów śladowych (ACTRIS ERIC) (Dz.U. L 115 z , s. 15–19).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2022/2297 z dotycząca utworzenia europejskiej infrastruktury badań słonecznych na rzecz skoncentrowanej energii słonecznej (EU-SOLARIS ERIC) (Dz.U. L 304 z , s. 78–84).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2022/289 z ustanawiająca konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej Analizy i Eksperymentów dotyczących Ekosystemów ERIC (AnaEE-ERIC) (Dz.U. L 43 z , s. 73–78).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2022/1204 z ustanawiająca infrastrukturę badawczą w zakresie zasobów mikrobiologicznych – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (MIRRI-ERIC) (Dz.U. L 186 z , s. 14–20).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2021/960 z ustanawiająca konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej Promieniowania o Ekstremalnych Parametrach – „The Extreme Light Infrastructure” (ELI ERIC) (Dz.U. L 212 z , s. 3–6).
Dyrektywa Rady (UE) 2020/262 z dnia ustanawiająca ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego (przekształcenie) (Dz.U. L 58 z , s. 4–42).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2019/1854 z dnia w sprawie ustanowienia europejskiej infrastruktury badawczej na potrzeby technologii obrazowania w naukach biologicznych i biomedycznych – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej Euro-BioImaging (Euro-BioImaging ERIC) (Dz.U. L 285 z , s. 9–13).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/1732 z dnia w sprawie ustanowienia Systemu Obserwacji Płyty Europejskiej – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (EPOS ERIC) (Dz.U. L 288 z , s. 10–14).
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady – Drugie sprawozdanie ze stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 723/2009 z dnia w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (COM(2018) 523 final z ).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/499 z ustanawiająca europejską infrastrukturę otwartych platform przesiewowych w dziedzinie biologii chemicznej – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (EU-OPENSCREEN ERIC) (Dz.U. L 82 z , s. 8–12).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2018/272 z dnia w sprawie ustanowienia Europejskiego Centrum Badań Biologii Morskiej – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (EMBRC-ERIC) (Dz.U. L 51 z , s. 17–22).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2017/1213 z dnia ustanawiająca Zintegrowaną Biologię Strukturalną – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (Instruct-ERIC) (Dz.U. L 173 z , s. 47–52).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2017/996 z dnia ustanawiająca Europejskie Laboratorium Wychwytywania i Składowania Dwutlenku Węgla – Konsorcjum na rzecz Europejskiej Infrastruktury Badawczej (ECCSEL ERIC) (Dz.U. L 149 z , s. 91–97).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2017/995 z dnia ustanawiająca Konsorcjum na rzecz Europejskich Archiwów Danych z zakresu Nauk Społecznych – Konsorcjum na rzecz Europejskiej Infrastruktury Badawczej (CESSDA ERIC) (Dz.U. L 149 z , s. 85–90).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2017/499 z dnia w sprawie utworzenia Europejskiej Infrastruktury e-Nauki i Technologii na rzecz Badań w dziedzinie Różnorodności Biologicznej i Ekosystemów – konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (LifeWatch ERIC) (Dz.U. L 76 z , s. 35–39).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2016/1757 z dnia w sprawie utworzenia Europejskiego Wielodziedzinowego Obserwatorium Dna Morskiego i Słupa Wody – Europejskiego Konsorcjum Infrastruktury Badawczej (EMSO ERIC) (Dz.U. L 268 z , s. 113–117).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2015/2097 z dnia w sprawie powołania Konsorcjum na rzecz Europejskiej Infrastruktury Badawczej – Zintegrowany System Monitorowania Gazów Cieplarnianych (ICOS ERIC) (Dz.U. L 303 z , s. 19–34).
Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2015/1478 z dnia w sprawie utworzenia Europejskiego Źródła Spalacyjnego jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (Europejskie Źródło Spalacyjne – ERIC) (Dz.U. L 225 z , s. 16–48).
Decyzja wykonawcza Komisji 2014/923/UE z w sprawie utworzenia Wspólnego Instytutu ds. Interferometrii Wielkobazowej jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (JIV-ERIC) (Dz.U. L 363 z , s. 156–169).
Decyzja wykonawcza Komisji 2014/526/UE z dnia w sprawie ustanowienia Cyfrowej Infrastruktury Badawczej na rzecz Sztuki i Nauk Humanistycznych jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (DARIAH ERIC) (Dz.U. L 239 z , s. 64–80).
Decyzja wykonawcza Komisji 2014/392/UE z dnia w sprawie utworzenia Konsorcjum na rzecz Środkowoeuropejskiej Infrastruktury Badawczej (CERIC-ERIC) (Dz.U. L 184 z , s. 49–62).
Decyzja wykonawcza Komisji 2014/261/UE z w sprawie ustanowienia infrastruktury badawczej Euro-Argo jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (Euro-Argo ERIC) (Dz.U. L 136 z , s. 35–50).
Decyzja wykonawcza Komisji 2013/713/UE z w sprawie ustanowienia Europejskiej Sieci Infrastruktur Badań Klinicznych (ECRIN) jako europejskiego konsorcjum infrastruktury badawczej (ECRIN-ERIC) (Dz.U. L 324 z , s. 8–20).
Decyzja wykonawcza Komisji 2013/701/UE z w sprawie ustanowienia Konsorcjum na rzecz Infrastruktury Badawczej Biobanków i Zasobów Biomolekularnych (BBMRI-ERIC) jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (Dz.U. L 320 z , s. 63–80).
Decyzja wykonawcza Komisji 2013/700/UE z w sprawie ustanowienia Europejskiego Sondażu Społecznego jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ESS ERIC) (Dz.U. L 320 z , s. 44–62).
Decyzja wykonawcza Komisji 2013/640/UE z w sprawie utworzenia Europejskiej Infrastruktury Zaawansowanych Badań Translacyjnych w Medycynie jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (EATRIS ERIC) (Dz.U. L 298 z , s. 38–47).
Decyzja Komisji 2012/136/UE z ustanawiająca wspólne zasoby językowe i infrastrukturę technologiczną jako konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (CLARIN ERIC) (Dz.U. L 64 z , s. 13–28).
Decyzja Komisji 2011/166/UE z w sprawie utworzenia SHARE-ERIC (Dz.U. L 71 z , s. 20–31).