Rozporządzenie (UE) 2019/2088, przyjęte jako część ram prawnych dla zrównoważonego finansowania, ustanawia zharmonizowane zasady przejrzystości dla uczestników rynku finansowego1 i doradców finansowych2. Przepisy te określają sposoby wprowadzania przez nich czynników środowiskowych, społecznych i związanych z dobrymi praktykami zarządzania w swoje decyzje inwestycyjne i porady finansowe oraz uwzględniania przez nich celów zrównoważonego rozwoju, ogólnie i na poziomie poszczególnych produktów. Celem rozporządzenia jest ograniczenie możliwości stosowania pseudoekologicznego marketingu, czyli praktyki sprzedawania produktów finansowych3 jako zrównoważonych i przyjaznych dla klimatu, choć w rzeczywistości nie spełniają one takich standardów, albo wysuwania podobnych twierdzeń o zaangażowaniu podmiotu finansowego.
Choć rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące ujawniania informacji, faktycznie nakłada ono na uczestników rynku finansowego i doradców finansowych obowiązek podejmowania strategicznych decyzji biznesowych i inwestycyjnych, które muszą następnie ujawnić.
Rozporządzenie zwiększa odpowiedzialność, dyscyplinę i efektywność na rynkach finansowych oraz przyczynia się do wzrostu konkurencji w szybko rozwijającym się segmencie zrównoważonego finansowania. Podnosi ono standard informowania inwestorów końcowych o wynikach w zakresie zrównoważonego rozwoju i porównywania takich wyników, a także poprawia dane i informacje przekazywane decydentom, organom sprawującym nadzór, środowiskom akademickim i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego.
Zapewniając porównywalne i wiarygodne informacje dotyczące związanych z inwestycjami ryzyk i skutków dla zrównoważonego rozwoju, rozporządzenie uzupełnia inne inicjatywy wspomagające transformację w kierunku bardziej zrównoważonego systemu finansowego oraz wspiera przedsiębiorstwa, którym udało się już osiągnąć zrównoważenie.
KLUCZOWE ZAGADNIENIA
W rozporządzeniu wyraźnie rozróżnia się ryzyko dla zrównoważonego rozwoju oddziałujące z zewnątrz (sytuacje lub warunki środowiskowe, społeczne lub związane z zarządzaniem, które – jeżeli wystąpią – mogłyby mieć, rzeczywisty lub potencjalny, istotny negatywny wpływ na wartość inwestycji) oraz niekorzystny wpływ na czynniki zrównoważonego rozwoju (negatywne skutki zewnętrzne dla warunków środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem). Rozporządzenie wyjaśnia również potencjalnie pozytywny wpływ inwestowania na zrównoważony rozwój.
Przejrzystość na poziomie podmiotu/przejrzystość zapewniana przez uczestników rynku finansowego i doradców finansowych
Uczestnicy rynku finansowego i doradcy finansowi muszą publikować na swoich stronach internetowych:
informacje o tym, jak oceniają negatywne skutki zewnętrzne swoich modeli biznesowych, a mianowicie główne niekorzystne skutki decyzji inwestycyjnych lub doradztwa finansowego dla zrównoważenia czynników środowiskowych, społecznych i związanych z zarządzaniem; lub
informacje wyjaśniające, dlaczego nie przewidują wystąpienia takich niekorzystnych skutków.
Strony internetowe uczestników rynku finansowego i doradców finansowych muszą zawierać także informacje na temat sposobu:
wprowadzania do działalności ryzyk dla zrównoważonego rozwoju w decyzjach inwestycyjnych oraz poradach finansowych;
zapewniania spójności polityk wynagrodzeń z wprowadzaniem do działalności ryzyk dla zrównoważonego rozwoju.
Przejrzystość produktów finansowych
Opracowane dotychczas zrównoważone produkty finansowe w różny sposób uwzględniają cele zrównoważonego rozwoju. W związku z tym w rozporządzeniu wprowadzono rozróżnienie pomiędzy wymogami dotyczącymi przejrzystości, odnoszącymi się do:
produktów finansowych, które promują aspekt środowiskowy lub społeczny;
produktów finansowych, których celem jest osiąganie pozytywnych skutków środowiskowych i społecznych.
W przypadku obu tych kategorii produktów finansowych należy wyjaśnić, w jaki sposób cel zrównoważonego rozwoju środowiskowego, społecznego i związanego z zarządzaniem ma być osiągnięty – w przedumownych dokumentach dotyczących produktów finansowych4 i został osiągnięty – w okresowych dokumentach dotyczących produktów finansowych5.
Dodatkowo wszystkie produkty finansowe muszą:
wskazywać w dokumentach przedumownych sposób, w jaki ryzyka dla zrównoważonego rozwoju są wprowadzane w decyzjach inwestycyjnych;
wskazywać potencjalny wpływ na rentowność inwestycji.
Podobne zasady mają zastosowanie do doradców finansowych. Uczestnicy rynku finansowego, którzy biorą pod uwagę główne niekorzystne skutki dla kwestii zrównoważonego rozwoju, muszą także wyjaśnić, czy w ich produktach finansowych bierze się pod uwagę główne niekorzystne skutki, a jeśli tak jest, w jaki sposób bierze się je pod uwagę.
opracować niezbędne regulacyjne standardy techniczne dotyczące treści i prezentacji odpowiednich informacji oraz metodologii ich ustalania, a następnie przedstawić je Komisji Europejskiej do , , i ;
opracować projekty wykonawczych standardów technicznych w celu określenia standardowej prezentacji informacji na temat promowania aspektu środowiskowego lub społecznego i zrównoważonych inwestycji;
złożyć sprawozdanie na temat najlepszych praktyk i przedstawić Komisji zalecenia dotyczące dobrowolnych standardów sprawozdawczości do , a następnie składać sprawozdania co roku.
zapewniają, aby właściwe organy monitorowały przestrzeganie przepisów;
mogą podjąć decyzję o stosowaniu rozporządzenia w odniesieniu do twórców produktów emerytalnych obsługujących krajowe systemy zabezpieczenia społecznego, pośredników na rynku mikroubezpieczeń, a także przedsiębiorstw inwestycyjnych.
Komisja:
może przyjmować regulacyjne i wykonawcze standardy techniczne;
do miały obowiązek przeprowadzenia oceny stosowania rozporządzenia i ustalenia, czy zaproponować zmiany.
Rozporządzenia nie stosuje się automatycznie w odniesieniu do:
pośredników ubezpieczeniowych, którzy świadczą usługi doradztwa w odniesieniu do ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych6;
przedsiębiorstw inwestycyjnych, które świadczą usługi doradztwa inwestycyjnego i które są przedsiębiorstwami, niezależnie od ich formy prawnej.
Pojedynczy europejski punkt dostępowy (ESAP)
Rozporządzenie zmieniające (UE) 2023/2869 włącza do rozporządzenia (UE) 2019/2088 nowy artykuł dotyczący dostępności informacji o europejskim pojedynczym punkcie dostępowym (ESAP), ustanowionym na mocy rozporządzenia (UE) 2023/2859 (zob. streszczenie). ESAP zapewni dostęp do publicznych danych finansowych na temat przedsiębiorstw i produktów inwestycyjnych z UE i informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem. Począwszy od , przy podawaniu do wiadomości publicznej strategii w zakresie ryzyka dla zrównoważonego rozwoju, niekorzystnego wpływu na zrównoważony rozwój, sposobu, w jaki polityka wynagrodzeń jest zgodna z uwzględnieniem ryzyka dla zrównoważonego rozwoju, lub cech środowiskowych lub społecznych produktów finansowych, ustawa zmieniająca nakłada na uczestników rynku finansowego i doradców finansowych obowiązek przekazywania tych informacji w tym samym czasie odpowiedniemu organowi gromadzącemu w celu udostępnienia ich za pośrednictwem ESAP. Rozporządzenie zmieniające określa również warunki, które muszą spełniać te informacje.
Rozporządzenie delegowane (UE) 2022/1288 uzupełnia rozporządzenie (UE) 2019/2088 w zakresie regulacyjnych standardów technicznych określających treść, metody i sposób prezentacji informacji w dokumentach udostępnianych przed zawarciem umowy, na stronach internetowych i w sprawozdaniach okresowych w odniesieniu do:
wskaźników zrównoważonego rozwoju i niekorzystnych skutków dla zrównoważonego rozwoju;
zasady „nie czyń poważnych szkód”;
promowania aspektów środowiskowych lub społecznych i celów dotyczących zrównoważonych inwestycji.
Zmiany te mają na celu zwiększenie przejrzystości i umożliwienie inwestorom podejmowania świadomych decyzji inwestycyjnych.
Wymogi i normy obowiązują od , a zmiany obowiązują od .
OD KIEDY ROZPORZĄDZENIE MA ZASTOSOWANIE?
Ma ono zastosowanie od , z wyjątkiem przepisów dotyczących przejrzystości w zakresie niekorzystnych skutków dla zrównoważonego rozwoju w zakresie, w jakim stosują się one do uczestników rynku finansowego, którzy w ciągu roku obrotowego zatrudniają średnio więcej niż 500 pracowników lub są jednostkami dominującymi dużej grupy, przekraczającymi – w ujęciu skonsolidowanym – kryterium średniej liczby 500 pracowników w ciągu roku obrotowego. W takich przypadkach ma ono zastosowanie od .
KONTEKST
Dzięki zharmonizowanym przepisom inwestorzy końcowi będą informowani o skutkach środowiskowych, społecznych lub związanych z zarządzaniem, jakie mogą powodować różne produkty finansowe dostępne w różnych państwach członkowskich.
Inwestorzy instytucjonalni, na przykład podmioty zarządzające aktywami, fundusze emerytalne lub towarzystwa ubezpieczeniowe, inwestują w imieniu swoich klientów. Surowe wymogi prawne UE, obejmujące szeroki zakres produktów finansowych, od funduszy inwestycyjnych po indywidualne produkty emerytalne, mają zapewnić, że inwestorzy tacy działają w najlepszym interesie klientów.
Rozporządzenie wprowadza dodatkowe wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat środowiskowych i społecznych skutków podejmowanych decyzji inwestycyjnych.
Uczestnik rynku finansowego. Wszystkie podmioty finansowe zarządzające pieniędzmi swoich klientów za pośrednictwem produktów finansowych i będące zakładem ubezpieczeń, który zapewnia IBIP; firmą inwestycyjną, która zapewnia zarządzanie portfelem; instytucją pracowniczych programów emerytalnych; twórcą produktu emerytalnego; zarządzającym alternatywnym funduszem inwestycyjnym; ogólnoeuropejskim dostawcą indywidualnych produktów emerytalnych; zarządzającym kwalifikowalnym funduszem venture capital zarejestrowanym zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) nr 345/2013; zarządzającym kwalifikowalnym funduszem na rzecz przedsiębiorczości społecznej zarejestrowanym zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 346/2013; spółką zarządzającą przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS); lub instytucją kredytową, która zapewnia zarządzanie portfelem.
Doradca finansowy. Termin ten obejmuje wszystkie następujące podmioty: pośrednika ubezpieczeniowego lub przedsiębiorstwo, które świadczy usługi doradztwa ubezpieczeniowego w odniesieniu do IBIP; instytucję kredytową lub firmę inwestycyjną, która świadczy usługi doradztwa inwestycyjnego; zarządzającego alternatywnym funduszem inwestycyjnym, który świadczy usługi doradztwa inwestycyjnego zgodnie z dyrektywą 2011/61/UE (w sprawie funduszy hedgingowych i funduszy private equity); lub spółkę zarządzającą UCITS, która świadczy usługi doradztwa inwestycyjnego zgodnie z dyrektywą 2009/65/WE w sprawie UCITS.
Produkty finansowe. Inwestycje, takie jak portfel, alternatywny fundusz inwestycyjny, ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny, produkt lub program emerytalny, UCITS lub ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny.
Przedumowne dokumenty dotyczące produktów finansowych. Dokumenty zawierające informacje o produktach finansowych, przedstawiane inwestorowi, zanim podejmie on decyzję o inwestycji.
Okresowe dokumenty dotyczące produktów finansowych. Sprawozdania, zazwyczaj publikowane co roku, dotyczące wyników poszczególnych produktów finansowych.
Ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne. Szereg produktów inwestycyjnych wprowadzanych do obrotu wśród inwestorów detalicznych, które podlegają ryzyku inwestycyjnemu. Należą do nich instrumenty finansowe będące wynikiem strukturyzacji, takie jak opcje, które są oferowane w pakietach jako polisy ubezpieczeniowe.
GŁÓWNY DOKUMENT
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2088 z dnia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (Dz.U. L 317 z , s. 1–16).
Kolejne zmiany rozporządzenia (UE) 2019/2088 zostały włączone do tekstu pierwotnego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.
DOKUMENTY POWIĄZANE
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2859 z dnia w sprawie ustanowienia europejskiego pojedynczego punktu dostępu zapewniającego scentralizowany dostęp do publicznie dostępnych informacji mających znaczenie dla usług finansowych, rynków kapitałowych i zrównoważonego rozwoju (Dz.U. L, 2023/2859, ).
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1288 z dnia uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2088 w zakresie regulacyjnych standardów technicznych określających szczegóły dotyczące treści i sposobu prezentacji informacji w odniesieniu do zasady „nie czyń poważnych szkód”, określających treść, metody i sposób prezentacji informacji w odniesieniu do wskaźników zrównoważonego rozwoju i niekorzystnych skutków dla zrównoważonego rozwoju, a także określających treść i sposób prezentacji informacji w odniesieniu do promowania aspektów środowiskowych lub społecznych i celów dotyczących zrównoważonych inwestycji w dokumentach udostępnianych przed zawarciem umowy, na stronach internetowych i w sprawozdaniach okresowych (Dz.U. L 196 z , s. 1–72). Tekst opublikowany ponownie w sprostowaniu (Dz.U. L 332 z , s. 1–74).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Dz.U. L 198 z , s. 1–63).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2341 z dnia w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (IORP) (wersja przekształcona) (Dz.U. L 354 z , s. 37–85).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/760 z dnia w sprawie europejskich długoterminowych funduszy inwestycyjnych (Dz.U. L 123 z , s. 98–121).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (wersja przekształcona) (Dz.U. L 173 z , s. 349–496).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 346/2013 z dnia w sprawie europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej (Dz.U. L 115 z , s. 18–38).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz.U. L 176 z , s. 338–436).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz.U. L 174 z , s. 1–73).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (wersja przekształcona) (Dz.U. L 302 z , s. 32–96).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II) (wersja przekształcona) (Dz.U. L 335 z , s. 1–155).