EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52013SC0034
COMMISSION STAFF WORKING DOCUMENT EXECUTIVE SUMMARY OF THE IMPACT ASSESSMENT Accompanying the document PRODUCT SAFETY AND MARKET SURVEILLANCE PACKAGE A proposal for a Regulation of the European Parliament and the Council on consumer product safety and a proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on market surveillance for products
DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW towarzyszące dokumentowi PAKIET DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTÓW I NADZORU RYNKU Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych i wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nadzoru rynku w odniesieniu do produktów
DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW towarzyszące dokumentowi PAKIET DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTÓW I NADZORU RYNKU Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych i wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nadzoru rynku w odniesieniu do produktów
/* SWD/2013/034 final */
DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW towarzyszące dokumentowi PAKIET DOTYCZĄCY BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTÓW I NADZORU RYNKU Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych i wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nadzoru rynku w odniesieniu do produktów /* SWD/2013/034 final */
DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW towarzyszące dokumentowi PAKIET DOTYCZĄCY
BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTÓW I NADZORU RYNKU Wniosek dotyczący
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych i wniosek dotyczący
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nadzoru rynku w
odniesieniu do produktów 1. Krótki opis problemu, zasada
pomocniczości i cele 1.1. Kontekst polityki Swobodny przepływ bezpiecznych i
spełniających wymagania produktów jest jednym z fundamentów Unii
Europejskiej. Zasada ta stanowi ważny filar jednolitego rynku i
umożliwia konsumentom i przedsiębiorstwom zakup lub sprzedaż
produktów w innym państwie członkowskim. Ocena skutków dotyczy produktów innych niż
żywność, wytwarzanych w procesie produkcji, które podlegają
zasadom mającym zastosowanie do produktów konsumpcyjnych, określonym
w unijnych przepisach harmonizujących poszczególne kategorie produktów lub
w dyrektywie 2001/95/WE w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów
(„dyrektywa w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów”). Wymienione
wyżej unijne przepisy określają wymagania bezpieczeństwa
dotyczące dużej liczby produktów, a postanowienia Traktatu
dotyczące swobodnego przepływu oraz zasada wzajemnego uznawania
regulują pozostałe kategorie produktów. Skuteczny nadzór rynku powinien
umożliwiać identyfikację i niewprowadzanie do obrotu lub
usuwanie z niego niebezpiecznych lub pod innym względem szkodliwych
produktów oraz obejmować karanie podmiotów gospodarczych prowadzących
nieuczciwe, a nawet przestępcze działania. Powinien również
stanowić silny czynnik odstraszający. Na jednolitym rynku, gdzie
produkty znajdują się w swobodnym obrocie, nadzór rynku musi być
ściśle koordynowany i zapewniać możliwość
szybkiego reagowania na dużym obszarze. Obecny nadzór rynku nie dotrzymuje jednak kroku
zmianom w unijnych ramach prawnych. W ciągu ostatniego
dziesięciolecia poczyniono postępy dzięki wdrożeniu
dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, której termin transpozycji
minął 15 stycznia 2004 r. oraz dzięki rozpoczęciu
stosowania w dniu 1 stycznia 2010 r. rozporządzenia (WE) nr 765/2008
ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku
odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu. Te
instrumenty prawne wraz z zasadami nadzoru rynku wynikającymi z niektórych
przepisów unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego dotyczącymi
poszczególnych sektorów stanowią dziś unijną podstawę
prawną dla nadzoru rynku w odniesieniu do wszystkich produktów konsumpcyjnych
(zarówno zharmonizowanych, jak i niezharmonizowanych) i do wszystkich produktów
zharmonizowanych (dla konsumentów i użytkowników profesjonalnych). Zasady
nadzoru rynku są jednak niekompletne i rozproszone w różnych unijnych
aktach prawnych (rozporządzenie 765/2008, dyrektywa w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów i sektorowe unijne prawodawstwo harmonizacyjne),
co powoduje dezorientację zarówno wśród podmiotów gospodarczych, jak
i organów krajowych. Ogólna struktura
unijnych zasad dotyczących bezpieczeństwa i zgodności produktów Produkty || Konsumenci || Użytkownicy profesjonalni zharmonizowane || dyrektywy i rozporządzenia sektorowe oraz dyrektywa w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów || dyrektywy i rozporządzenia sektorowe niezharmonizowane || dyrektywa w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów || krajowe zasady bezpieczeństwa produktów na podstawie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania art. 34-36 TFUE Opisywana tu inicjatywa jest jednym z istotnych
działań na podstawie europejskiego programu na rzecz konsumentów[1] i Aktu o jednolitym rynku II[2] – obydwa dokumenty Komisja
przyjęła w 2012 r. 1.2. Określenie problemu –
niebezpieczne i niespełniające wymagań produkty na jednolitym
rynku Wewnętrzny rynek produktów jest ogromny. W
2010 r. wewnątrzunijny handel zharmonizowanymi i niezharmonizowanymi
produktami konsumpcyjnymi osiągnął wartość prawie 1
biliona EUR. Szacunkowa wartość sektorów zharmonizowanych (w tym
zarówno produktów konsumpcyjnych, jak i wyrobów do użytku profesjonalnego)
w państwach UE-27 wynosi nie mniej niż 2 100 mld. Rynek wewnętrzny UE powinien być
miejscem swobodnego obrotu bezpiecznych produktów. Skuteczne stosowanie zasady
swobodnego obrotu w obszarze bezpieczeństwa produktów wymaga, aby ocena
tego, czy produkt jest bezpieczny – a zatem czy powinien pozostać w
obrocie, czy też nie – była przeprowadzana w ten sam sposób we
wszystkich państwach członkowskich. Swobodny obrót bezpiecznych
produktów należy wspierać, a produkty niebezpieczne należy
skutecznie wyszukiwać i usuwać z jednolitego rynku UE. 1.2.1. Problem nr 1: Trudności
ze spełnianiem unijnych wymagań bezpieczeństwa produktów Zapewnienie zgodności z unijnymi wymaganiami
bezpieczeństwa produktów często sprawia trudności podmiotom
gospodarczym, ponieważ na ogół wymagania w obszarze tzw. produktów
niezharmonizowanych nie są spójne z wymaganiami obowiązującymi w
obszarze produktów zharmonizowanych. Ponadto w obszarze niezharmonizowanym
unijne wymagania dotyczące bezpieczeństwa są często
niejednoznaczne i pozbawione szczegółowych poziomów referencyjnych
służących do oceny bezpieczeństwa, a w obszarze
zharmonizowanym zróżnicowane i pokrywające się
częściowo poziomy wymagań bezpieczeństwa produktów
obniżają pewność prawa. Produkty niebezpieczne i niespełniające
wymagań nie tylko stanowią zagrożenie dla konsumentów i innych
użytkowników, lecz także powodują istotne skutki ekonomiczne:
prowadzą do nieuczciwej konkurencji. Podmioty gospodarcze
niestosujące się do zasad mają możliwość
poczynić znaczne oszczędności, gdyż nie ponoszą
kosztów przestrzegania przepisów. W konsekwencji mogą oferować swoje
produkty po niższych cenach niż ich konkurenci, którzy
przestrzegają prawa. W sektorach, w których istnieje silna konkurencja ze
strony tanich produktów importowanych, przemysł europejski jest w
niekorzystnej sytuacji. W ten sposób przestrzegający prawa producent jest
„ukarany”, ponieważ zapewnianie zgodności z wymaganiami staje
się „niekorzystnym warunkiem konkurencji”. Wraz z nasileniem globalizacji handlu problem
niebezpiecznych i niespełniających wymagań produktów dotyczy w
coraz większym stopniu (lecz nie wyłącznie) takich towarów
przywożonych z krajów trzecich. 1.2.2. Problem nr 2: Nadzór rynku w
odniesieniu do produktów na jednolitym rynku jest fragmentaryczny Pomimo powszechnej harmonizacji norm
bezpieczeństwa i innych wymagań (np. środowiskowych)
dotyczących produktów w całej Unii, oraz faktu, że wiele
produktów jest regularnie wprowadzanych do obrotu w więcej niż jednym
państwie członkowskim, jednolity rynek jest regulowany za pomocą
27 osobnych systemów egzekwowania prawa. Głównym powodem, dla którego w obrocie
znajduje się znaczna liczba produktów niespełniających
wymagań, jest to, że nadzór rynku w Unii Europejskiej nie działa
skutecznie. Najważniejszymi przyczynami nieskutecznego i niesprawnego
nadzoru na jednolitym rynku UE są: niewystarczająca koordynacja
między organami nadzoru rynku w różnych państwach
członkowskich, słabe funkcjonowanie unijnych procedur wymiany
informacji o zagrożeniach związanych z produktami oraz niespójne
wprowadzanie w życie ogólnounijnych działań w zakresie
bezpieczeństwa produktów. W przypadkach gdy konieczne jest działanie
poza granicą państwa, władze muszą korzystać z pomocy
organów w innych państwach członkowskich. W przeciwieństwie
jednak do innych obszarów, np. rozporządzenia w sprawie współpracy w
dziedzinie ochrony konsumentów lub dyrektywy usługowej, w obszarze
bezpieczeństwa produktów organy nadzoru rynku nie korzystają z
procedur pozwalających na skuteczne transgraniczne egzekwowanie przepisów.
Sytuacja ta powoduje marnowanie dużej ilości zasobów i utratę
ważnych synergii. 1.3. Prawo UE do podejmowania
działań Jednolity rynek produktów jest jednym z
najważniejszych osiągnięć Unii Europejskiej. Usunięcie
krajowych barier dla produktów konsumpcyjnych i innych stwarza jednak dużo
możliwości dla mniej uczciwych podmiotów gospodarczych, które nie
przestrzegają zasad bezpieczeństwa konsumentów lub nie stosują
unijnych przepisów dotyczących produktów. UE ma zatem prawo
podjąć działanie na mocy art. 114 TFUE, aby zapewnić
właściwe funkcjonowanie jednolitego rynku produktów konsumpcyjnych
oraz podnieść skuteczność transgranicznego nadzoru rynku.
Uzupełnieniem tego prawa do działania są art. 168 ust. 1 i art.
169 ust. 1 TFUE. W pierwszym z nich wymaga się, aby przy określaniu i
realizacji wszystkich unijnych polityk i działań zapewnić wysoki
poziom ochrony zdrowia ludzkiego; drugi artykuł stanowi, że,
dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia
wysokiego poziomu ochrony konsumentów, Unia przyczynia się m.in. do
ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i interesów gospodarczych konsumentów. Pomimo istnienia jednolitego rynku UE egzekwowanie
wymagań bezpieczeństwa produktów wchodzi w zakres
odpowiedzialności państw członkowskich. Zgodnie z zasadą
pomocniczości interwencje w przypadku produktów stwarzających
zagrożenie prowadzą państwa członkowskie. Sposób
prowadzenia i organizacji nadzoru rynku różni się jednak znacznie w
poszczególnych państwach członkowskich. Różnice w organizacji nadzoru rynku na poziomie
krajowym powodują problemy, jeżeli weźmie się pod
uwagę system, w którym praktycznie nie istnieje kontrola na granicach
państwowych. Każde państwo członkowskie, które chce
zagwarantować, że w obrocie znajdą się tylko bezpieczne i
spełniające wymagania produkty, jest zależne od nadzoru rynku
prowadzonego przez swoich sąsiadów. W konsekwencji
niedociągnięcia w organizacji nadzoru rynku w jednym państwie
członkowskim mogą poważnie zaszkodzić staraniom podjętym
przez inne państwa członkowskie. Sytuacja ta uzasadnia podjęcie
działania na poziomie UE. 1.4. Cele 1.4.1. Ogólne cele strategiczne Ogólnym celem tej inicjatywy jest poprawa
funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz osiągnięcie wysokiego
poziomu ochrony konsumentów i innych użytkowników produktów w drodze
zmniejszenia ilości znajdujących się w obrocie produktów
niebezpiecznych i niespełniających wymagań. 1.4.2. Szczegółowe cele
strategiczne ·
konsolidacja i wzmocnienie unijnych wymogów
bezpieczeństwa produktów; ·
lepsza koordynacja i większa
skuteczność działań w zakresie nadzoru rynku na jednolitym
unijnym rynku towarów; ·
uproszczenie unijnych ram prawnych. 1.4.3. Operacyjne cele strategiczne ·
zapewnienie spójności unijnych wymagań
bezpieczeństwa produktów; ·
ograniczenie dwuznaczności wymagań
bezpieczeństwa produktów w przypadku niezharmonizowanych produktów
konsumpcyjnych; ·
wzmocnienie unijnych mechanizmów współpracy; ·
uspójnienie unijnych procedur w zakresie
bezpieczeństwa produktów; ·
skuteczniejsze ogólnounijne działania w
zakresie bezpieczeństwa produktów. 2. Warianty strategiczne Przedstawione tu warianty polityki zostały
opracowane przez Komisję w ścisłej współpracy z wszystkimi
grupami zainteresowanych stron. Niektóre warianty zostały jednak odrzucone
na wczesnym etapie, w tym warianty zakładające: regulację
bezpieczeństwa usług, przyjęcie wymagań bezpieczeństwa
produktów w odniesieniu do niezharmonizowanych produktów dla użytkowników
profesjonalnych[3],
przyjęcie szczegółowych zasad dotyczących produktów
wprowadzanych do obrotu przez internet oraz zniesienie ogólnego wymagania, aby
wszystkie produkty konsumpcyjne były bezpieczne. 2.1. Szczegółowy cel
strategiczny nr 1: Konsolidacja i wzmocnienie unijnych zasad
bezpieczeństwa produktów 2.1.1. Operacyjny cel strategiczny:
Zapewnienie spójności unijnych wymagań bezpieczeństwa produktów Wariant 1 – Scenariusz podstawowy: zachowanie
różnic między wymaganiami bezpieczeństwa produktów
konsumpcyjnych a wymaganiami bezpieczeństwa produktów zharmonizowanych Wariant 1.B – Dostosowanie wymagań
bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych do wymagań
bezpieczeństwa produktów zharmonizowanych Wariant 1.C – Ustalenie wymagań
bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych w sposób mniej rygorystyczny
niż wymagań bezpieczeństwa produktów zharmonizowanych Wariant 1.D – Ustalenie wymagań bezpieczeństwa
produktów konsumpcyjnych w sposób bardziej rygorystyczny niż wymagań
bezpieczeństwa produktów zharmonizowanych 2.1.2. Operacyjny cel strategiczny:
Ograniczenie niejednoznaczności wymagań bezpieczeństwa produktów
w przypadku niezharmonizowanych produktów konsumpcyjnych Wariant 2.A – Scenariusz podstawowy: Utrzymanie
procedur wstępnej normalizacji w przypadku niezharmonizowanych produktów
konsumpcyjnych, które nie są dostosowane do nowego europejskiego systemu
normalizacji. Wariant 2.B – Możliwość
bezpośredniego zastosowania doraźnych wymagań
bezpieczeństwa Wariant 2.C – Zniesienie procedury oficjalnego
przyjmowania niewiążących doraźnych wymagań
bezpieczeństwa (dostosowanie do nowego europejskiego systemu normalizacji) Wariant 2.D – Przyspieszona procedura przyjmowania
już istniejących europejskich norm bez zlecania. 2.2. Szczegółowy cel
strategiczny nr 2: Lepsza koordynacja i większa skuteczność
działań w zakresie nadzoru rynku na jednolitym unijnym rynku towarów 2.2.1. Operacyjny cel strategiczny:
Wzmocnienie unijnych mechanizmów współpracy Wariant 3.A – Scenariusz podstawowy: utrzymanie status
quo opartego głównie na dobrowolnej koordynacji nadzoru rynku Wariant 3.B – Koordynacja transgranicznego
egzekwowania środków wynikających z nadzoru rynku „w terenie” Wariant 3.C – Ogólna racjonalizacja sposobu
koordynacji działań w zakresie nadzoru rynku Wariant 3.D – Centralizacja nadzoru rynku UE w
odniesieniu do produktów innych niż żywność (unijna agencja
ds. nadzoru rynku) 2.2.2. Operacyjny cel strategiczny:
Uspójnienie unijnych procedur w zakresie bezpieczeństwa produktów Wariant 4.A – Scenariusz podstawowy: utrzymanie
równoległych zgłoszeń w ramach procedury RAPEX i procedury w
sprawie środków ochronnych Wariant 4.B – Uproszczenie procedury RAPEX Wariant 4.C – Uproszczenie procedury RAPEX i
dostosowanie jej do procedury w sprawie środków ochronnych 2.2.3. Operacyjny cel strategiczny:
Skuteczniejsze ogólnounijne działania w zakresie bezpieczeństwa
produktów Wariant 5.A – Scenariusz podstawowy: utrzymanie
pośredniego stosowania ogólnounijnych środków w zakresie
bezpieczeństwa produktów przez okres tylko jednego roku Wariant 5.B – Rozszerzenie zakresu ogólnounijnych
środków w zakresie bezpieczeństwa na zharmonizowane produkty
niekonsumpcyjne Wariant 5.C – Wprowadzenie bezpośredniego
stosowania ogólnounijnych środków w zakresie bezpieczeństwa produktów Wariant 5.D – Zniesienie ograniczonego okresu
obowiązywania ogólnounijnych środków w zakresie bezpieczeństwa
produktów Wariant 5.E – Kombinacja wariantów 5.B, 5.C i 5.D 2.3. Szczegółowy cel
strategiczny nr 3: Uproszczenie unijnych ram prawnych Uzupełnieniem dwóch pozostałych
szczegółowych celów strategicznych jest cel zakładający
uproszczenie ram prawnych dotyczących bezpieczeństwa produktów i
nadzoru rynku. Uproszczenie polega na (1) połączeniu zasad nadzoru
rynku określonych w różnych aktach prawnych w jednym horyzontalnym
rozporządzeniu w sprawie nadzoru rynku, (2) przekształceniu
zmienionej dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów w rozporządzenie
oraz (3) uchyleniu dyrektywy 87/357/EWG i przeniesieniu jej
założenia, że produkty przypominające
żywność nie mogą zagrażać zdrowiu i
bezpieczeństwu konsumentów, do nowego rozporządzenia w sprawie
bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych zastępującego
dyrektywę w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. 3. Analiza skutków i porównanie
proponowanych wariantów strategicznych Ze względu na brak wiarygodnych statystyk, a
nawet oszacowań dotyczących liczby niebezpiecznych i
niezharmonizowanych produktów konsumpcyjnych oraz liczby
niespełniających wymagań produktów zharmonizowanych, ocena
wariantów ma charakter głównie jakościowy. 3.1. Szczegółowy cel
strategiczny nr 1: Konsolidacja i wzmocnienie unijnych zasad
bezpieczeństwa produktów 3.1.1. Operacyjny cel strategiczny:
Zapewnienie spójności unijnych wymagań bezpieczeństwa produktów Aby zapewnić konsumentom i innym
użytkownikom równie wysoki poziom ochrony przed produktami niebezpiecznymi
w UE, a także zapobiegać powstaniu barier na rynku wewnętrznym
UE, zasady dotyczące bezpieczeństwa produktów muszą być
klarowne i spójne w poszczególnych sektorach produktów. Porównanie wariantów w
stosunku do scenariusza podstawowego Warianty Problemy || Wariant 1.B || Wariant 1.C || Wariant 1.D Bezpieczeństwo konsumentów || ++ || - || ++ Jasność i pewność prawa || ++ || + || - Skuteczność i sprawność nadzoru rynku || ++ || -- || + Porównanie zmian
kosztów ponoszonych przez podmioty gospodarcze w stosunku do scenariusza
podstawowego Warianty Rodzaje kosztów || Wariant 1.B || Wariant 1.C || Wariant 1.D Koszty zdobywania informacji/koszty prawne || spadek || niewielki spadek || 0 Koszty produkcji || 0* || 0 || wzrost * niewielki wzrost, z
wyjątkiem bardzo małej grupy producentów Wariant preferowany:
Wariant 1.B – Dostosowanie wymagań bezpieczeństwa produktów
konsumpcyjnych do wymagań bezpieczeństwa produktów zharmonizowanych 3.1.2. Operacyjny cel strategiczny:
Ograniczenie dwuznaczności wymagań bezpieczeństwa produktów w
przypadku niezharmonizowanych produktów konsumpcyjnych Warianty strategiczne mające na celu
ograniczenie niejednoznaczności wymagań bezpieczeństwa produktów
w przypadku niezharmonizowanych produktów konsumpcyjnych są oceniane pod
kątem łatwości, z jaką pozwalają opracować
europejskie normy na podstawie zasad ogólnego bezpieczeństwa produktów,
pod kątem spójności procedur z ogólnym systemem ustanowionym na mocy
nowego rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 w sprawie normalizacji oraz pod
kątem kosztów dla administracji publicznej. Można uznać, że pod względem
szybkości realizacji i zmniejszenia obciążenia administracyjnego,
warianty 2.C i 2.D są lepsze od wariantu 2.B. Na podstawie porównania
wariantów 2.C i 2.D według kryterium spójności procedur wnioskowania
o opracowanie norm, można stwierdzić, że lepiej wypada wariant
2.C. Porównanie wariantów
na podstawie zdefiniowanych wcześniej kryteriów Warianty Kryteria || Wariant 2.B || Wariant 2.C || Wariant 2.D Szybkość || - || + || ++ Spójność || - || + || - Koszty dla administracji (w tym dla organów krajowych i unijnych) || bez zmian || spadek || spadek Wariant preferowany:
Wariant 2.C – Zniesienie procedury oficjalnego przyjmowania
niewiążących doraźnych wymagań bezpieczeństwa
(dostosowanie do nowego europejskiego systemu normalizacji) 3.2. Szczegółowy cel
strategiczny nr 2: Lepsza koordynacja i większa skuteczność
działań w zakresie nadzoru rynku na jednolitym unijnym rynku towarów 3.2.1. Operacyjny cel strategiczny:
Wzmocnienie unijnych mechanizmów współpracy Wpływ różnych wariantów strategicznych
ocenia się i porównuje na podstawie kryteriów skuteczności i
sprawności nadzoru rynku z uwzględnieniem dostępnych zasobów
oraz celu, jakim jest zapewnienie działającego bez zakłóceń
nadzoru rynku dla jednolitego rynku UE. W przeciwieństwie do wariantów 3.B i 3.C,
które mają na celu osiągnięcie lepszych wyników za pomocą
tych samych zasobów, wariant 3.D mógłby przynieść większe
korzyści dla jednolitego rynku i bezpieczeństwa konsumentów, ale
wymagałby znacznych inwestycji w budowę scentralizowanego unijnego
systemu nadzoru rynku w zakresie bezpieczeństwa produktów innych niż
żywność. Jednak nawet w przypadku wariantu 3.D na centralny
poziom unijny można przenieść tylko niektóre działania
(takie jak kontrole systemowe, wzajemne oceny jakości funkcjonowania
organów nadzoru rynku w państwach członkowskich, monitorowanie koordynacji
między organami egzekwującymi przepisy i krajowymi punktami
kontaktowymi RAPEX). Natomiast podstawowe działania w zakresie nadzoru
rynku, takie jak kontrolowanie na miejscu producentów, importerów i
dystrybutorów, badanie produktów, ocena ryzyka i zarządzanie ryzykiem,
musiałyby pozostać na poziomie krajowym. Dlatego wariant 3.C wydaje się najbardziej
odpowiedni, jeśli chodzi o realizację celu, jakim jest stworzenie
spójnego i działającego bez zakłóceń systemu
zdecentralizowanego nadzoru rynku dla jednolitego rynku UE. Pod względem
korzyści jest on lepszy od wariantu 3.B, lecz potencjalnie gorszy od
wariantu 3.D; pod względem kosztów jest taki sam jak wariant 3.B, ale
lepszy niż wariant 3.D. Porównanie wariantów w
stosunku do scenariusza podstawowego Warianty Problemy || Wariant 3.B || Wariant 3.C || Wariant 3.D Bezpieczeństwo konsumentów/użytkowników || + || ++ || ++ Konkurencyjność podmiotów gospodarczych przestrzegających wymagań || + || ++ || ++ Skuteczność nadzoru rynku || + || ++ || +++ Sprawność nadzoru rynku || + || ++ || + Możliwość harmonizacji metod egzekwowania przepisów na rynku wewnętrznym || + || ++ || +++ Porównanie zmian
kosztów ponoszonych przez organy publiczne w stosunku do scenariusza
podstawowego Warianty Rodzaje kosztów || Wariant 3.B || Wariant 3.C || Wariant 3.D Koszty dla krajowych organów nadzoru rynku || niewielki wzrost || niewielki wzrost || wzrost Koszty dla UE || niewielki wzrost || niewielki wzrost || duży wzrost Wariant preferowany: Wariant 3C. – Racjonalizacja ogólnej koordynacji zdecentralizowanego
nadzoru rynku dla jednolitego rynku UE. 3.2.2. Operacyjny cel strategiczny:
Uspójnienie unijnych procedur w zakresie bezpieczeństwa produktów Warianty ocenia się i porównuje na podstawie
kryteriów skuteczności w wyszukiwaniu niebezpiecznych produktów i
sprawności zarządzania unijnymi procedurami zgłoszeń w
przypadku państw członkowskich i Komisji. Wariant 4.A nie umożliwiłby
wyeliminowania ani złagodzenia skutków żadnych
niedociągnięć w obecnych procedurach zgłoszeń, a zatem
nie jest odpowiedni do osiągnięcia założonego celu. Warianty
4.B i 4.C zapewniają skuteczne sposoby wyszukiwania niebezpiecznych
produktów na rynku wewnętrznym UE, ponieważ w przypadku obydwu tych
wariantów warunki zgłoszeń w systemie RAPEX zostałyby
uproszczone i osiągnięty zostałby cel, jakim jest poprawa
funkcjonowania procedur ostrzegania o niebezpiecznych produktach innych
niż żywność. Wariant 4.C wydaje się lepszy niż
wariant 4C., ponieważ daje dodatkową korzyść w postaci
usprawnienia różnych procedur, a zatem ułatwia użytkownikom ich
stosowanie. Porównanie zmian w
stosunku do scenariusza podstawowego w odniesieniu do organów publicznych Warianty Kryteria || Wariant 4.B || Wariant 4.C Skuteczność wyszukiwania niebezpiecznych produktów || wzrost || wzrost Koszty dla krajowych organów nadzoru rynku || niewielki spadek || spadek Koszty dla UE || 0 || spadek Wariant
preferowany: Wariant 4.C – Uproszczenie procedury
RAPEX i dostosowanie jej do procedury w sprawie środków ochronnych 3.2.3. Operacyjny cel strategiczny:
Skuteczniejsze ogólnounijne działania w zakresie bezpieczeństwa
produktów Aby zrealizować cel, jakim jest podniesienie
skuteczności prowadzonych na poziomie UE działań przeciw
produktom stanowiącym zagrożenie, w szczególności w sytuacjach
gdy państwa członkowskie, działając indywidualnie, nie
reagują w sposób spójny, unijne środki dotyczące
bezpieczeństwa produktów muszą być terminowo wprowadzane,
przewidywalne i skutecznie wdrażane przez organy nadzoru rynku. Wprowadzenie bezpośredniego stosowania
środków w zakresie bezpieczeństwa produktów – w połączeniu
z możliwością przyjęcia tych środków na okres
określany w każdym przypadku z osobna albo bez ograniczenia czasu
obowiązywania – jest najlepszym sposobem uzyskania w stosownym czasie
zarówno skutecznej, jak i przewidywalnej reakcji na problemy związane z
bezpieczeństwem. Unijne środki w zakresie bezpieczeństwa
produktów mogłyby stosować się bezpośrednio, tak aby organy
nadzoru rynku mogły egzekwować przepisy bez dodatkowych
opóźnień lub niepewności związanej z transponowaniem tych
środków do przepisów krajowych przez każde państwo
członkowskie. Porównanie wariantów
5B., 5C i 5D na podstawie zdefiniowanych wcześniej kryteriów Warianty Kryteria || Wariant 5.B || Wariant 5.C || Wariant 5.D || Wariant 5.E Szybkość || 0 || + || + || ++ Przewidywalność || 0 || 0 || + || ++ Skuteczne stosowanie || + || ++ || 0 || +++ Wariant preferowany:
Wariant 5.E – Kombinacja wariantów 5.B, 5.C i 5.D 4. Forma instrumentów prawnych Proponuje się, aby wybrane warianty
przyjęto w formie dwóch różnych instrumentów prawnych: Problem nr 1 można rozwiązać
poprzez przyjęcie rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa
produktów konsumpcyjnych zastępującego dyrektywę w sprawie
ogólnego bezpieczeństwa produktów, które to rozporządzenie
utrzymałoby ogólny wymóg, aby wszystkie produkty konsumpcyjne były
bezpieczne oraz, w odniesieniu do obowiązków podmiotów gospodarczych,
byłoby dostosowane do odpowiednich przepisów załącznika I do
decyzji nr 768/2008/WE[4].
Problem nr 2 można rozwiązać za pomocą nowego
rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku w odniesieniu do produktów, które
stanowiłoby główny instrument dotyczący nadzoru rynku w obszarze
produktów innych niż żywność. Przepisy dotyczące
nadzoru rynku w prawodawstwie dotyczącym rynku wewnętrznego UE, które
są obecnie rozproszone w kilku sektorowych unijnych aktach prawnych –
rozporządzeniu (WE) nr 765/2008 i dyrektywie w sprawie ogólnego
bezpieczeństwa produktów – zostałyby zastąpione przepisami tego
nowego rozporządzenia. Rozporządzenie, jako akt prawny
stosujący się bezpośrednio we wszystkich państwach
członkowskich, pozwoliłoby osiągnąć bardzo wysoki
stopień harmonizacji zasad bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych i
nadzoru rynku. Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa produktów
konsumpcyjnych nałożyłoby na podmioty gospodarcze
obowiązki, które można by egzekwować bezpośrednio (co
oznaczałoby równe warunki działania), a także uprawniłoby
organy nadzoru rynku do natychmiastowego działania w przypadku wykrycia
niebezpiecznych produktów konsumpcyjnych lub niezgodności z wymaganiami
bez potrzeby transponowania zasad do prawa poszczególnych krajów. 5. Monitorowanie i ocena Oprócz oceny
instrumentów prawnych po pięciu latach od ich wejścia w życie
prowadzone będzie monitorowanie stosowania unijnych zasad
bezpieczeństwa produktów, polegające na gromadzeniu stosownych
informacji pochodzących z (i) badań Eurobarometru dotyczących
bezpieczeństwa konsumentów, (ii) systemu informacyjnego GRAS-RAPEX, (iii)
ogólnego systemu wspierającego wymianę informacji (ICSMS) oraz (iv)
działań w zakresie monitorowania wskaźników egzekwowania prawa,
w ramach których badane są niektóre parametry nadzoru rynku w
państwach członkowskich. Z badań
Eurobarometru można dowiedzieć się, jak konsumenci i podmioty
gospodarcze postrzegają bezpieczeństwo produktów na rynku. Dane takie
są przydatne do oceny, czy inicjatywa przyczyniła się do
zwiększenia poziomu bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych, a
także do wzrostu zaufania konsumentów do rynku i systemu regulacyjnego. Wkład
przyszłych aktów prawnych w obniżenie kosztów przestrzegania
przepisów ponoszonych przez podmioty gospodarcze, w zwiększenie
korzyści dzięki uczciwszej konkurencji oraz wyeliminowanie
nieprzestrzegających przepisów podmiotów rynkowych, może zostać
oceniony za pomocą badań ad hoc realizowanych głównie przez
podmioty branżowe. Wreszcie lepszą
koordynację i większą skuteczność działań w
zakresie nadzoru na jednolitym rynku można wykazać dzięki
monitorowaniu wskaźników egzekwowania prawa oraz danych zgłaszanych i
wymienianych za pomocą systemów informatycznych, które będą
dalej rozwijane na podstawie nowych przepisów. [1] COM(2012) 225 final. [2] COM(2012) 573 final. [3] Produkty dla użytkowników profesjonalnych
oznaczają te produkty, których używa się tylko do celów
profesjonalnych, a nie konsumpcyjnych, np. maszyny przemysłowe, surowce
lub półprodukty. [4] Art. R1–R7.