EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Zasada swobodnego przepływu pracowników stanowi jedną z czterech podstawowych wolności ustanowionych na mocy traktatów Unii Europejskiej (UE) – do pozostałych wolności należy swobodny przepływ towarów, kapitału i usług. Spośród wielu postanowień traktatowych, które mają zastosowanie do swobodnego przepływu pracowników, najważniejszy jest art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
Zgodnie z art. 45 obywatele państw członkowskich UE mają prawo:
Prawa te przysługują osobom, które korzystają ze swobody przemieszczania się w celach zawodowych. Obowiązują jednak pewne ograniczenia podyktowane względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, uwarunkowaniami publicznej opieki zdrowotnej oraz wymogami w przypadku zatrudnienia w sektorze publicznym.
Członkowie rodzin obywateli UE pracujących za granicą w innym państwie członkowskim również mają prawo mieszkać i pracować w tym państwie członkowskim niezależnie od posiadanego obywatelstwa. Ponadto dzieci mają prawo do nauki w państwie członkowskim, do którego przeprowadzili się ich rodzice.
Zgodnie z ustawodawstwem UE dotyczącym wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych osoby pracujące w niektórych zawodach, w przypadku których przyjmujące państwo członkowskie wymaga określonych kwalifikacji zawodowych, mają prawo do uznania ich kwalifikacji zawodowych w tym państwie.
Ponadto istnieją przepisy gwarantujące prawa do zabezpieczenia społecznego przysługujące obywatelom UE, którzy przeprowadzają się do innego państwa członkowskiego.
W 2019 r. ustanowiono Europejski Urząd ds. Pracy – organ, który ma się przyczyniać do zapewniania mobilności siły roboczej na terytorium UE i wspomagania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Zasady swobodnego przepływu pracowników mają również zastosowanie w przypadku obywateli Islandii, Liechtensteinu i Norwegii z uwagi na przynależność tych krajów do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W określonych przypadkach obywatele innych państw trzecich także mogą skorzystać z prawa do pracy w państwie członkowskim i bycia traktowanym na równi z obywatelami UE w zakresie warunków pracy. Prawa te uzależnione są od posiadania przez nich statusu członka rodziny obywatela UE lub ich własnego obywatelstwa (wiele krajów posiada odpowiednie umowy z UE).
ZOB. TEŻ