This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52021IR2509
Opinion of the European Committee of the Regions – Gender equality and climate change: towards mainstreaming the gender perspective in the European Green Deal
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Równość płci a zmiana klimatu: w kierunku uwzględniania aspektu płci w Europejskim Zielonym Ładzie
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Równość płci a zmiana klimatu: w kierunku uwzględniania aspektu płci w Europejskim Zielonym Ładzie
COR 2021/02509
Dz.U. C 270 z 13.7.2022, p. 25–30
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)
13.7.2022 |
PL |
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej |
C 270/25 |
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Równość płci a zmiana klimatu: w kierunku uwzględniania aspektu płci w Europejskim Zielonym Ładzie
(2022/C 270/05)
|
ZALECENIA POLITYCZNE
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW
1. |
Stwierdza, że równość płci jest jedną z fundamentalnych zasad Europy i Unii Europejskiej zapisaną w Traktatach oraz uznaną w art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Art. 8 TFUE wymaga od Unii, by we wszystkich działaniach zmierzała do zniesienia nierówności między kobietami a mężczyznami oraz do wspierania równości. |
2. |
Przypomina, że równość płci, bezpieczne i elastyczne zatrudnienie oraz równowaga między życiem zawodowym a prywatnym zostały potwierdzone w zasadach 2, 5 i 9 Europejskiego filaru praw socjalnych ogłoszonego przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w dniu 17 listopada 2017 r. |
3. |
Uznaje, że polityka klimatyczna ma zróżnicowany wpływ na płeć oraz że należy wspierać równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet w celu zapewnienia skutecznych działań w dziedzinie klimatu (1). Podkreśla, że przede wszystkim trzeba zadbać o to, by kobiety były zaangażowane w opracowywanie strategii i działań w odpowiedzi na kryzysy i na rzecz bardziej demokratycznej i sprzyjającej włączeniu społecznemu Europy. |
Podejście do zmiany klimatu uwzględniające problematykę płci
4. |
Odnotowuje, że zagrożenia związane ze zmianą klimatu, globalnym ociepleniem, utratą różnorodności biologicznej i degradacją środowiska mają większy wpływ na najuboższe i najsłabsze grupy społeczne w krajach globalnego Południa i w państwach UE. Zwraca uwagę, że zmiana klimatu pociąga za sobą złożone zagrożenia, które pogłębiają utrzymujące się od dawna dysproporcje społeczno-ekonomiczne i istniejące nierówności, takie jak te związane z brakiem równouprawnienia płci. Podkreśla zatem, że polityka i środki w dziedzinie klimatu, które pomijają analizę dotyczącą płci i podejście uwzględniające problematykę płci, prawdopodobnie zwiększą nierówności społeczne. |
5. |
Przyznaje, że na całym świecie kobiety i dziewczęta są bardziej narażone na skutki zmiany klimatu i degradację środowiska naturalnego, a jednocześnie mogą wywrzeć duży wpływ i odegrać kluczową rolę na drodze do neutralności klimatycznej i w przystosowywaniu się do skutków zmiany klimatu. Zaznacza, że ze względu na szczególne doświadczenia i perspektywy kobiety i mężczyźni często mogą mieć uzupełniające się innowacyjne sposoby myślenia i twórcze pomysły i że włączenie analiz dotyczących płci do polityki klimatycznej oraz uznanie różnorodnych tożsamości płciowych poszerzają jej stosowanie w całym społeczeństwie. W tym kontekście popiera wspólne oświadczenie opublikowane przez rząd szkocki i UN Women podczas COP26, w którym wzywa się do zwiększenia roli kobiet i dziewcząt w przeciwdziałaniu zmianie klimatu (2). |
6. |
Jest zdania, że należy wzmocnić pozycję kobiet w kontekście zmiany klimatu poprzez lepszą edukację i zwiększanie wiedzy na temat technologii, środków i działań związanych z klimatem oraz poprzez promowanie ich roli w procesie decyzyjnym dotyczącym tych dziedzin. |
7. |
Podkreśla, że są istotne powiązania między płcią, zmianą klimatu i innymi wyzwaniami środowiskowymi. Zwraca uwagę, że kobiety i mężczyźni mogą inaczej odczuwać skutki zmiany klimatu oraz skutki społeczno-ekonomiczne polityki klimatycznej, w zależności od sytuacji życiowej i różnych zdolności do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej na poziomie indywidualnym, że w odmienny sposób postrzegają oni możliwości łagodzenia zmiany klimatu i mają wobec nich odmienną postawę. Uważa, że kobiety i dziewczęta mogą walnie przyczynić się do zmiany zachowań w tym zakresie. |
Uwzględnianie perspektywy płci
8. |
Zaznacza, że uwzględnianie perspektywy płci, rozumiane jako jej włączenie na etapie przygotowania, opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceny strategii politycznych, środków regulacyjnych i programów wydatkowania środków, jest cennym sposobem zapewnienia równości płci i ubolewa nad niestosowaniem tej praktyki. |
9. |
Odnotowuje, że choć strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025 (3) uwzględnia fakt, że polityka i programy realizowane w ramach Europejskiego Zielonego Ładu mogą inaczej wpływać na kobiety i mężczyzn, zapowiedziane włączenie perspektywy płci do wszystkich głównych inicjatyw Komisji nie jest wyraźnie zaznaczone (4). Nawiązuje do rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu, która „podkreśla potrzebę włączenia perspektywy płci w działania i cele wpisujące się w ramy Zielonego Ładu, w tym uwzględniania aspektu płci i działań dotyczących tego aspektu” (5). |
10. |
Podkreśla, że oceny skutków segregowane według kryterium płci, które stanowią kluczowy element unijnego zestawu narzędzi służących uwzględnianiu aspektu płci, nie zostały w pełni rozwinięte, ponieważ zbyt często nie gromadzi się i nie wykorzystuje się przekrojowych danych, statystyk i informacji segregowanych według kryterium płci. Wzywa Komisję do zastosowania „Przewodnika na temat oceny oddziaływania pod kątem płci” Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (6). Zaznacza, że dane gromadzone we wszystkich państwach członkowskich UE powinny zawierać bardziej kompleksowe wskaźniki płci, bez zwiększania spoczywających na władzach lokalnych i regionalnych obciążeń administracyjnych. |
11. |
Z zadowoleniem przyjmuje utworzenie grupy zadaniowej ds. równości (7), która ma zadbać o uwzględnianie kwestii równości, w tym równouprawnienia płci i zróżnicowania pod względem płci, we wszystkich obszarach polityki UE, od ich opracowania po ich wdrożenie. Apeluje do UE o ułatwianie wymiany najlepszych praktyk między władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz unikanie podejścia odgórnego. |
12. |
Stwierdza, że udział kobiet w procesie podejmowania decyzji w sprawie zmiany klimatu jest kolejnym ważnym czynnikiem z punktu widzenia bardziej ukierunkowanej na aspekt równości płci i skutecznej polityki klimatycznej i odnośnych programów. Apeluje o zwiększenie udziału kobiet w działaniach prowadzonych we wszystkich instytucjach UE, organach rządowych i władzach publicznych na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. Wzywa Radę do odblokowania dyrektywy w sprawie kobiet w zarządach (8). |
13. |
Podkreśla, że odbudowa po pandemii jest szansą na zbudowanie nowej normalności i przekierowanie zasobów na społeczeństwo neutralne dla klimatu i zrównoważone pod względem płci. Zachęca do korzystania z narzędzi uwzględniania aspektu płci w celu wdrożenia planów odbudowy i zwiększania odporności, skoro mają one stanowić podstawę nie tylko odbudowy, lecz również zrównoważonego, sprawiedliwego i równego społeczeństwa. |
14. |
Apeluje o rozwój badań w celu wskazania przeszkód w udziale w podejmowaniu decyzji, a także rozważenia, w jaki sposób stereotypy płci wpływają na konsumpcję i styl życia ludzi. Zachęca do korzystania z takich modeli jak GAMMA (Gender Assessment Method for Mitigation and Adaptation – metoda oceny uwzględnienia aspektu płci w celu łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej) z myślą o uzyskaniu lepszych danych. |
15. |
Uważa, że podejście uwzględniające aspekt płci może być bardziej adekwatne do potrzeb i możliwości wszystkich obywatelek i obywateli. Władze lokalne i regionalne mają wszelkie dane po temu, by łączyć kwestie społeczne z działaniami w dziedzinie klimatu, gdyż są szczeblem sprawowania rządów najbliższym obywateli i odgrywają kluczową rolę we wdrażaniu prawodawstwa. Podkreśla, że należy wspierać udział kobiet na wszystkich szczeblach instytucjonalnych, począwszy od unijnego. |
16. |
Apeluje, aby Europejski Pakt na rzecz Klimatu odzwierciedlał perspektywę płci w celu wywarcia wpływu na działania i strategie polityczne w dziedzinie klimatu, uwzględniając konkretne działania informacyjne ukierunkowane na podnoszenie świadomości, kształcenie i wymianę wiedzy na temat perspektyw płci. |
17. |
Podkreśla znaczenie współpracy ponadpartyjnej między organizacjami pozarządowymi zajmującymi się problematyką płci i środowiska i organizacjami obywatelskimi oraz opracowywania wspólnych kampanii uświadamiających i programów szkoleniowych. |
Zielone miejsca pracy
18. |
Przyjmuje z zadowoleniem, że zielona, cyfrowa i sprzyjająca włączeniu społecznemu odbudowa stworzy nowe możliwości zatrudnienia bądź aktywizacji w gospodarce cyfrowej długotrwale bezrobotnych kobiet. Utrzymuje, że dążenie do zrównoważonej i niskoemisyjnej gospodarki umożliwi uwzględnienie perspektywy płci, aby uniknąć utrwalania istniejących nierówności. |
19. |
Podkreśla, że wkład kobiet w ekologiczną działalność gospodarczą ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia sprawiedliwego zrównoważonego rozwoju. Należy ten wkład uwidocznić oraz zaakcentować jego wartość. Kobiety i dziewczęta mogą również korzystać z możliwości w dziedzinie zielonej przedsiębiorczości i stać się raczej ekologicznymi pracodawczyniami niż pracownicami, pod warunkiem że nie osłabi to pozycji kobiet wykonujących pracę najemną, które zaczęły prowadzić działalność na własny rachunek. |
20. |
Przyznaje, że technologia będzie odgrywać istotniejszą rolę w życiu i że zasadnicze znaczenie ma to, by sektor technologii był dostosowany do społeczeństwa, któremu służy. Wnosi o stworzenie i zapewnienie finansowania programów szkoleniowych w zakresie specjalistycznej wiedzy cyfrowej i technologicznej dla kobiet i dziewcząt, gdyż jest to największa szansa na przyspieszenie innowacji w dziedzinie transformacji klimatycznej i energetycznej dzięki zwiększeniu parytetu płci w tych sektorach i zapewnieniu równego dostępu do możliwości zawodowych (9). |
21. |
Wzywa Komisję i państwa członkowskie do włączenia równouprawnienia płci jako istotnego elementu transformacji cyfrowej, w tym do uwzględniania perspektywy płci przy opracowywaniu polityki edukacji cyfrowej, popularyzowania programów mentoringu prezentujących kobiece wzorce do naśladowania w ICT, wyeliminowania umyślnej i nieumyślnej dyskryminacji ze względu na płeć z algorytmów, zapobiegania przemocy w sieci, wykorzystania wysiłków i programów Erasmus+, wspierania koncepcji uczenia się przez całe życie w podejściu do kształcenia dorosłych, zwłaszcza na obszarach oddalonych, a także zapobiegania wykluczeniu cyfrowemu. |
22. |
Uważa, że telepraca może przyczynić się do lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, zwłaszcza w przypadku kobiet, o ile rodziny będą mieć dostęp do przystępnej cenowo i wysokiej jakości opieki nad młodszymi i starszymi dziećmi przez cały czas pracy. Zwraca zarazem szczególną uwagę, że kobiety częściej padają ofiarą przemocy domowej (10). Podkreśla wagę dostępu do najnowszego sprzętu informatycznego i szybkiego internetu po przystępnych cenach, by móc pracować w domu, a także rozszerzenia programu WIFI4EU na obszary oddalone. Nalega, by szybko przystąpiono do ambitnego wdrożenia dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym z 2019 r. |
Zrównoważony transport publiczny i zrównoważona mobilność
23. |
Podkreśla, że projektowanie i planowanie systemów transportu w miastach powinno w większym stopniu uwzględniać brak równowagi w dziedzinie płci, gdyż kobiety zazwyczaj częściej korzystają z transportu publicznego. Zaznacza, że głównymi aspektami, które należy poprawić, są bezpieczeństwo i poczucie bezpieczeństwa. Wzorce mobilności (w tym rozkłady jazdy) i decyzje dotyczące dogodności tras muszą uwzględniać różne sposoby korzystania ze względu na płeć (więcej dojazdów do pracy dla mężczyzn i krótsze podróże z wieloma przystankami dla kobiet), a także podział ról na rynku pracy i w gospodarce usług opiekuńczych. Podkreśla, że zdolność przewozowa, niezawodność i elastyczność usług transportu publicznego poza godzinami szczytu muszą w większym stopniu uwzględniać wzorce mobilności osób wszystkich płci i w każdym wieku, przy czym należy pamiętać, że każda gmina, region i kraj powinny organizować swoje usługi transportu publicznego zgodnie z różnymi potrzebami i realiami w środowiskach tak miejskich, jak i wiejskich. |
24. |
Jest zdania, że proste, opłacalne i dające się powielać inicjatywy, takie jak zezwolenie autobusom nocnym na zatrzymywanie się na żądanie lub zapewnienie ścieżek rowerowych i chodników, które są dobrze oświetlone i w pełni oddzielone od ruchu drogowego, mogłyby przyczynić się do bardziej zrównoważonej, bezpiecznej i sprzyjającej włączeniu społecznemu mobilności. |
25. |
Uważa, że takie inicjatywy jak „Kobiety a transport – platforma UE na rzecz zmian” mogą przyczynić się do zwiększenia zatrudnienia kobiet w sektorze transportu i stanowić dobre forum wymiany najlepszych praktyk, a także wzywa do podjęcia działań następczych przez ambasadorów różnorodności w sektorze transportu. |
26. |
Wzywa Komisję do zaplanowania sposobu połączenia miast z obszarami oddalonymi, a także sposobu zapewnienia dostępności i łączności oraz większego wykorzystania ekologicznie czystych pojazdów, pociągów i hybrydowych autobusów elektrycznych na dłuższych dystansach. Wierzy w rozwiązania cyfrowe w sprzedaży biletów w różnych aplikacjach. Dostrzega starania podjęte w nowej agendzie miejskiej UE. |
Ubóstwo energetyczne
27. |
Wyraża głębokie zaniepokojenie gwałtownym wzrostem cen energii elektrycznej i gazu do najwyższego od dziesięcioleci poziomu we wszystkich państwach członkowskich, co wpędza wiele kobiet i mężczyzn w ubóstwo energetyczne i ubóstwo w zakresie mobilności. Wzywa UE do podjęcia długoterminowych środków zaradczych, w tym zbadania przyczyn wzrostu cen energii. |
28. |
Dostrzega, że ubóstwo energetyczne w nieproporcjonalnym stopniu dotyka kobiety ze względu na strukturalne nierówności w rozkładzie dochodów, ich status społeczno-ekonomiczny oraz lukę opiekuńczą w kontekście płci. |
29. |
Zwraca uwagę na rezolucję Parlamentu Europejskiego (11) wzywającą UE do uwzględnienia aspektu płci we wszystkich strategiach politycznych i programach w dziedzinie energii, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet i dziewcząt, które borykają się z ubóstwem, wykluczeniem społecznym i marginalizacją. |
30. |
Zachęca Centrum Doradztwa ds. Ubóstwa Energetycznego (EPAH) do uwzględnienia perspektywy płci w swoich wskaźnikach oraz przy wykorzystywaniu i gromadzeniu danych. |
31. |
Ponownie zwraca uwagę, że ubóstwo energetyczne jest poważnym wyzwaniem społecznym o konsekwencjach społecznych, gospodarczych i środowiskowych, którym należy pilnie zaradzić na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. Podkreśla zatem, że zwalczanie ubóstwa energetycznego wymaga zastosowania różnych instrumentów polityki publicznej przy uwzględnieniu kwestii efektywności energetycznej i ochrony socjalnej. |
32. |
Z zadowoleniem przyjmuje takie inicjatywy jak „Kobiety a transport – platforma na rzecz zmian” oraz „Price of Women in Energy” jako sposób promowania równouprawnienia płci oraz wniosek w sprawie Funduszu Społecznego na rzecz Działań w dziedzinie Klimatu w celu zrekompensowania niezrównoważonych pod względem społeczno-gospodarczym skutków rozszerzenia systemu handlu emisjami na transport i budynki, w którym wspomina się o konieczności uwzględnienia perspektywy kobiet. Podkreśla, że wdrażanie Funduszu Społecznego na rzecz Działań w dziedzinie Klimatu i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji musi opierać się na podejściach uwzględniających aspekt płci. Odnosi się pozytywnie do przyszłego uruchomienia Platformy Równości w Sektorze Energetycznym przez Dyrekcję Generalną Komisji ds. Energii. |
Sporządzanie budżetu z uwzględnieniem aspektu płci
33. |
Przypomina, że sporządzanie budżetu z uwzględnieniem aspektu płci oznacza uwzględnianie aspektu płci w całym procesie budżetowym w celu włączenia perspektywy równości płci do wszystkich decyzji dotyczących dochodów i wydatków. |
34. |
Wyraża zaniepokojenie wnioskami z dwóch niedawnych badań przeprowadzonych przez Parlament Europejski w 2015 i 2017 r., w których podkreślono, że podczas sporządzania budżetu w praktyce niewystarczająco uwzględnia się aspekt płci oraz że w latach 2015–2017 nie poczyniono postępów w tym zakresie (12). |
35. |
Jest zaniepokojony, że upowszechnianie aspektu płci nie figuruje wśród jedenastu kryteriów oceny określonych w rozporządzeniu w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Szerzej rzecz ujmując, Europejski Trybunał Obrachunkowy (13) uważa, że budżet UE nie uwzględnia perspektywy płci, gdyż w dużej mierze brakuje kluczowych elementów, takich jak analiza dotycząca płci, związane z płcią cele, wskaźniki i rozliczalność poprzez sprawozdawczość. |
36. |
Ubolewa, że w niedawnym komunikacie pt. „Strategia dotycząca finansowania transformacji w stronę gospodarki zrównoważonej” (14) nie uwzględniono perspektywy płci, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że włączenie społeczne jest jednym z czterech głównych wskazanych obszarów, w których potrzebne są dodatkowe działania, aby system finansowy mógł w pełni wspierać przestawienie się gospodarki na zrównoważony rozwój. |
37. |
Wzywa Komisję i Radę do zobowiązania się do sporządzania całego budżetu UE z uwzględnieniem aspektu płci oraz do pełnej realizacji zaleceń Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, między innymi podczas przeglądu śródokresowego obecnych wieloletnich ram finansowych (WRF) oraz wdrażania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. |
38. |
Zwraca uwagę na opinię KR-u „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (15), w której zaapelował o wyraźniejsze powiązanie strategii z głównymi priorytetami politycznymi i strategiami UE, w szczególności transformacją w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu. Z zadowoleniem przyjmuje opinię KR-u „Aspekt płci w funduszach strukturalnych i Funduszu Spójności na lata 2021–2027 ze szczególnym uwzględnieniem przygotowania programów operacyjnych” (16), w której podkreśla potrzebę uwzględnienia równouprawnienia płci jako przekrojowego kryterium opracowywania programów polityki spójności, do czego należy dążyć w drodze realizacji programów. Jest to znaczący czynnik osiągnięcia celów zrównoważonego i wyważonego rozwoju w ramach polityki spójności. |
Szczebel międzynarodowy
39. |
Z zadowoleniem przyjmuje decyzję Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) o przyjęciu polityki równości płci (17) i planu wdrażania w celu uwzględnienia aspektu płci w jego pracach. |
40. |
Wyraża zadowolenie z ustanowienia specjalnego programu w ramach procesu UNFCCC – wzmocnionego programu prac z Limy w dziedzinie równości płci i planu działania w sprawie równości płci – w celu rozwiązania problemu braku ukierunkowanego na aspekt płci i uwzględniającego go wdrażania polityki klimatycznej oraz dopilnowania, by głos kobiet został uwzględniany w globalnej dyskusji i międzynarodowych negocjacjach w sprawie zmiany klimatu. W szczególności pochwala wyznaczenie krajowych punktów kontaktowych ds. aspektu płci i zmiany klimatu (NGCCFP) dla każdej ze stron. |
41. |
Odnotowuje, że w konwencjach z Rio (18) uznano istotne powiązania między kwestiami związanymi z płcią. Zwraca uwagę na deklarację pekińską i pekińską platformę działania, które są najbardziej kompleksowym źródłem wskazówek i inspiracji do osiągnięcia równouprawnienia płci. Szczególnie w obszarze K (19) kładzie się nacisk na większe zagrożenia dla kobiet i dziewcząt we wrażliwych ekosystemach oraz na degradację środowiska naturalnego, którą potęgują skutki zmiany klimatu spowodowanej działalnością człowieka. |
42. |
Zwraca się o zapewnienie, że wkład ustalony na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym będzie uwzględniał czynniki społeczne oraz perspektywę płci. |
43. |
Przyjmuje z zadowoleniem preambułę porozumienia paryskiego, w której wezwano do osiągnięcia równości płci i wsparcia silniejszej pozycji kobiet, aby pomóc w ograniczeniu globalnego ocieplenia. Popiera uznanie w porozumieniu paryskim potrzeby przyjęcia podejścia uwzględniającego aspekt płci w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (art. 7 ust. 5) i działań na rzecz budowania zdolności (art. 11 ust. 2), lecz wyraża ubolewanie z powodu braku działań w tym zakresie i dalszego planu wdrażania. |
Bruksela, dnia 27 stycznia 2022 r.
Apostolos TZITZIKOSTAS
Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów
(1) Konkluzje Rady – przygotowania do posiedzeń Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) (Glasgow, 31 października – 12 listopada 2021 r.).
(2) https://www.gov.scot/publications/glasgow-womens-leadership-statement-gender-equality-climate-change/
(3) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52020DC0152&from=PL
(4) W komunikatach „Europejski Zielony Ład” (COM(2019) 640 final), „Cel klimatyczny Europy do 2030 r.” (COM(2020) 562 final) i „Ramy polityczne dotyczące klimatu i energii” (COM(2014) 15 final); „Czysta planeta dla wszystkich” (COM(2018) 773 final) nie wspomina się o płci. Program działań w zakresie środowiska (1386/2014/UE) zawiera jedną wzmiankę o kobietach ciężarnych jako słabszej grupie, pomimo, że uwzględnianie aspektu płci jest obowiązkiem zapisanym w Traktatach, że w „Strategii na rzecz równouprawnienia płci” (COM(2020) 152) przedstawiono ramy polityki równości płci i upowszechniania aspektu płci i że UE zobowiązała się do realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz planu działania w sprawie równości płci UNFCCC (2019 r.). https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jcms.13082.
(5) Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.
(6) https://eige.europa.eu/gender-mainstreaming/toolkits/gender-impact-assessment/guide-gender-impact-assessment
(7) Unia równości:: pierwszy rok działań i dokonań | Komisja Europejska (europa.eu).
(8) Dzięki temu co najmniej 40 % członków zarządów niewykonawczych spółek stanowiłyby kobiety.
(9) Pozytywnymi przykładami są Women and Girls in STEM Forum, Girls Go Circular (eit.girlsgocircular.eu); stworzenie tabeli wyników „Kobiety w sektorze cyfrowym” w ramach indeksu gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego (DESI).
(10) https://www.unwomen.org/en/news/in-focus/in-focus-gender-equality-in-covid-19-response/violence-against-women-during-covid-19
(11) Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 93.
(12) https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2020/660058/IPOL_BRI(2020)660058_EN.pdf
(13) https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR21_10/SR_Gender_mainstreaming_PL.pdf
(14) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52021DC0390&qid=1635262292392&from=PL
(15) CDR 2016/2020.
(16) CDR 2503/2021.
(17) https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2020/05/IPCC_Gender_Policy_and_Implementation_Plan.pdf
(18) Mianowicie Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej (CBD), Ramowa konwencja ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz Konwencja ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia (UNCCD).
(19) https://beijing20.unwomen.org/sites/default/files/Headquarters/Attachments/Sections/CSW/PFA_E_Final_WEB.pdf