EUR-Lex Baza aktów prawnych Unii Europejskiej
Ten dokument pochodzi ze strony internetowej EUR-Lex
Dokument 62015CJ0400
Judgment of the Court (Eighth Chamber) of 15 September 2016.#Landkreis Potsdam-Mittelmark v Finanzamt Brandenburg.#Request for a preliminary ruling from the Bundesfinanzhof.#Reference for a preliminary ruling — Taxation — Value Added Tax — Sixth Council Directive 77/388/EEC — Right to deduction — Decision 2004/817/EC — Legislative provision of a Member State — Expenditure on goods and services — Extent of use of goods or services for non-economic purposes greater than 90% of total use — Exclusion of the right to deduct.#Case C-400/15.
Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 15 września 2016 r.
Landkreis Potsdam-Mittelmark przeciwko Finanzamt Brandenburg.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesfinanzhof.
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Szósta dyrektywa 77/388/EWG – Prawo do odliczenia – Decyzja 2004/817/WE – Przepisy państwa członkowskiego – Wydatki dotyczące towarów i usług – Odsetek ich wykorzystania do celów niegospodarczych przekraczający 90% ich całkowitego wykorzystania – Wyłączenie prawa do odliczenia.
Sprawa C-400/15.
Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 15 września 2016 r.
Landkreis Potsdam-Mittelmark przeciwko Finanzamt Brandenburg.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesfinanzhof.
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Szósta dyrektywa 77/388/EWG – Prawo do odliczenia – Decyzja 2004/817/WE – Przepisy państwa członkowskiego – Wydatki dotyczące towarów i usług – Odsetek ich wykorzystania do celów niegospodarczych przekraczający 90% ich całkowitego wykorzystania – Wyłączenie prawa do odliczenia.
Sprawa C-400/15.
Zbiór orzeczeń – ogólne
Identyfikator ECLI: ECLI:EU:C:2016:687
z dnia 15 września 2016 r. ( *1 )
„Odesłanie prejudycjalne — Opodatkowanie — Podatek od wartości dodanej — Szósta dyrektywa 77/388/EWG — Prawo do odliczenia — Decyzja 2004/817/WE — Przepisy państwa członkowskiego — Wydatki dotyczące towarów i usług — Odsetek ich wykorzystania do celów niegospodarczych przekraczający 90% ich całkowitego wykorzystania — Wyłączenie prawa do odliczenia”
W sprawie C‑400/15
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesfinanzhof (federalny trybunał finansowy, Niemcy) postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 23 lipca 2015 r., w postępowaniu:
Landkreis Potsdam-Mittelmark
przeciwko
Finanzamt Brandenburg,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: D. Šváby, prezes izby, J. Malenovský i M. Safjan (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: M. Campos Sánchez-Bordona,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi przedstawione:
— |
w imieniu Landkreis Potsdam-Mittelmark przez J. Wulfa-von Moersa, doradcę, |
— |
w imieniu rządu niemieckiego przez T. Henzego oraz K. Petersen, działających w charakterze pełnomocników, |
— |
w imieniu rządu austriackiego przez G. Eberharda, działającego w charakterze pełnomocnika, |
— |
w imieniu Komisji Europejskiej przez L. Lozano Palacios oraz M. Wasmeiera, działających w charakterze pełnomocników, |
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 decyzji Rady 2004/817/WE z dnia 19 listopada 2004 r. upoważniającej Niemcy do wprowadzenia specjalnych środków stanowiących odstępstwo od art. 17 szóstej dyrektywy 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych (Dz.U. 2004, L 357, s. 33, zwanej dalej „decyzją upoważniającą”). |
2 |
Wniosek ten złożono w ramach sporu pomiędzy Landkreis Potsdam‑Mittelmark (powiatem Poczdam‑Mittelmark, Niemcy) a Finanzamt Brandenburg (urzędem skarbowym dla Brandenburgii, Niemcy) w przedmiocie podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „podatkiem VAT”) podlegającego zapłacie przez ów powiat za rok podatkowy 2008. |
Ramy prawne
Prawo Unii
Szósta dyrektywa
3 |
Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. 1977, L 145, s. 1, zwana dalej „szóstą dyrektywą”) została uchylona i zastąpiona z dniem 1 stycznia 2007 r. dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 2006, L 347, s. 1), zmienioną dyrektywą Rady 2009/162/WE z dnia 22 grudnia 2009 r. (Dz.U. 2010, L 10, s. 14). Jako że sporny rok podatkowy odpowiada rokowi 2008, odniesienia do szóstej dyrektywy należy rozumieć jako odniesienia do dyrektywy 2006/112 i czytać według tabeli korelacji znajdującej się w załączniku XII do niej. |
4 |
Artykuł 4 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy przewidywał, że: „1. »Podatnikiem« jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania [od jej miejsca] działalność gospodarczą, określoną w ust. 2, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. 2. Działalność gospodarcza określona w ust. 1 obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów [lub zawodów podobnych]. Za działalność gospodarczą uznaje się również wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych [wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych celem stałego osiągania zysku]”. |
5 |
Artykuł 6 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy stanowił: „Za świadczenie usług za wynagrodzeniem uznaje się:
|
6 |
Zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy: „O ile towary i usługi są częścią transakcji [służą dokonywaniu transakcji] podlegających opodatkowaniu, podatnik jest uprawniony do odliczenia od podatku, który zobowiązany jest zapłacić:
|
7 |
Artykuł 27 ust. 1 szóstej dyrektywy przewidywał: „1. Rada, stanowiąc jednogłośnie [jednomyślnie] na wniosek Komisji, może upoważnić każde z państw członkowskich do wprowadzenia specjalnych środków stanowiących odstępstwo od stosowania przepisów niniejszej dyrektywy, w celu uproszczenia procedury poboru podatków oraz zapobieżenia niektórym rodzajom oszustw podatkowych lub omijania opodatkowania. Środki podjęte w celu uproszczenia procedury poboru podatków, z wyjątkiem nieznacznego rozmiaru, nie mogą wpływać na kwotę podatku należnego w końcowym etapie konsumpcji”. |
Decyzja upoważniająca
8 |
Motyw 3 decyzji upoważniającej stanowi: „Przedmiotowy środek stanowiący odstępstwo ma na celu całkowite wyłączenie wydatków na dobra [towary] i usługi z prawa odliczenia VAT, w przypadku gdy dobra [towary] i usługi wykorzystywane są w ponad 90% dla celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub ogólnie dla celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [z działalnością przedsiębiorstwa]. Przedmiotowy środek stanowi odstępstwo od art. 17 [szóstej dyrektywy] zmienionej art. 28f wspomnianej dyrektywy i jest uzasadniony potrzebą uproszczenia procedury naliczania [procedury poboru] [podatku] VAT; zmienia on kwotę podatku wymaganego [podlegającego zapłacie] w fazie ostatecznego spożycia [w końcowym etapie konsumpcji] jedynie w nieznacznym stopniu”. |
9 |
Artykuł 1 tej decyzji stanowi: „W drodze odstępstwa od art. 17 ust. 2 [szóstej dyrektywy], upoważnia się Niemcy do wyłączenia wydatków na dobra [towary] i usługi z prawa odliczenia [podatku] VAT w przypadku gdy rzeczone dobra [towary] i usługi wykorzystywane są w ponad 90% dla celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub, bardziej ogólnie, dla celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej [z działalnością przedsiębiorstwa]”. |
10 |
Zgodnie z art. 2 tej decyzji: „Niniejszą decyzję stosuje się do dnia 31 grudnia 2009 r.”. |
11 |
Artykuł 3 omawianej decyzji stanowi: „Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Federalnej Niemiec”. |
Prawo niemieckie
12 |
Paragraf 15 Umsatzsteuergesetz (ustawy o podatku obrotowym, zwanej dalej „UStG”) przewiduje: „1. Przedsiębiorca może odliczyć jako podatek VAT naliczony:
[…] Dostawy, przywozu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru, którego przedsiębiorca używa dla celów swojego przedsiębiorstwa w stopniu mniejszym niż 10%, nie uznaje się za przeznaczone dla celów przedsiębiorstwa. […] 2. Odliczenie naliczonego podatku VAT wyłączone jest w wypadku dostaw, przywozu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru […], którego przedsiębiorca używa dla następujących celów:
[…]”. |
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
13 |
Powiat Poczdam-Mittelmark jest jednostką terytorialną, która na własną odpowiedzialność wypełnia zadania przekraczające możliwości działania leżących w jej właściwości gmin i służb. Jako jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązany między innymi do realizacji wynikających z władzy publicznej zadań polegających na budowie i utrzymaniu dróg oraz zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu na drogach na obszarze swojej właściwości. Wykonuje on te zadania za pośrednictwem własnego przedsiębiorstwa (Eigenbetrieb) niemającego osobowości prawnej. |
14 |
W roku podatkowym 2008 powiat Poczdam-Mittelmark nabył różne towary, mianowicie maszyny robocze, pojazdy dostawcze oraz części zamienne, które wykorzystywał głównie do celów wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. Niemniej jednak w wymiarze 2,65% powiat ów wykorzystywał te towary między innymi do świadczenia usług w zakresie usuwania gałęzi i wycinki drzew, koszenia, utrzymania czystości oraz prac w okresie zimowym na rzecz podmiotów trzecich. W odniesieniu do tych usług powiat podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT. |
15 |
Urząd skarbowy Brandenburgii nie zezwolił na odliczenie naliczonego podatku VAT obciążającego towary wymienione w poprzednim punkcie, albowiem nie zostały one wykorzystane przynajmniej w 10% na rzecz przedsiębiorstwa powiatu Poczdam-Mittelmark, zgodnie z § 15 ust. 1 zdanie drugie UStG. W wyniku odwołania wniesionego przez skarżącego w postępowaniu głównym urząd skarbowy Brandenburgii uznał, na innej podstawie, część wnioskowanego odliczenia. W pozostałej części odwołanie zostało oddalone. Finanzgericht Berlin-Brandenburg (sąd finansowy dla Berlina-Brandenburgii, Niemcy) oddalił skargę na tę decyzję wniesioną przez powiat Poczdam-Mittelmark. |
16 |
W skardze rewizyjnej do Bundesfinanzhof (federalnego trybunału finansowego) skarżący podnosi, że odmowa odliczenia podatku VAT narusza prawo Unii. Według powiatu Poczdam-Mittelmark, jakkolwiek Republice Federalnej Niemiec umożliwiono w decyzji upoważniającej zastosowanie odstępstwa od art. 17 szóstej dyrektywy, możliwość ta nie obejmuje wyłączenia odliczenia naliczonego podatku VAT w wypadkach takich jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, w których towary były wykorzystywane w ponad 90% do działalności niegospodarczej, która nie jest objęta zakresem stosowania podatku VAT, lecz nie może zostać uznana za „niezwiązaną z działalnością przedsiębiorstwa”. W konsekwencji powiat Poczdam-Mittelmark wskazał, że jest uprawniony do proporcjonalnego odliczenia 2,65% naliczonego podatku VAT. |
17 |
Ponadto powiat Poczdam-Mittelmark podniósł, że odmowa odliczenia naliczonego podatku VAT narusza zasadę neutralności w zakresie konkurencji, albowiem odmowa ta prowadzi do tego, że niepodlegające odliczeniu kwoty naliczonego podatku VAT ujęte są w ramach obliczania ceny jako koszty bezpośrednie, chociaż jego późniejsze transakcje dokonywane w konkurencji z przedsiębiorcami prywatnymi podlegają opodatkowaniu w pełnym zakresie. Stanowi to więc strukturalne obniżenie jego konkurencyjności. |
18 |
W tym względzie sąd odsyłający wyjaśnia, że na mocy prawa krajowego powiat Poczdam-Mittelmark nie ma prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, na które się powołuje. Wykorzystuje on bowiem omawiane towary zasadniczo do celów wykonywania swych zadań z zakresu usług publicznych i jedynie w 2,65% w ramach swego przedsiębiorstwa do celów usług podlegających opodatkowaniu. W tym stanie faktycznym odliczenie naliczonego podatku VAT jest zgodnie z § 15 ust. 1 zdanie drugie UStG wyłączone, ponieważ odsetek wykorzystania na rachunek przedsiębiorstwa skarżącego wynosi mniej niż 10%. |
19 |
Sąd odsyłający przypomina, że na mocy art. 1 decyzji upoważniającej, w drodze odstępstwa od art. 17 ust. 2 szóstej dyrektywy, Republice Federalnej Niemiec umożliwia się wyłączenie wydatków na towary i usługi z prawa odliczenia ciążącego na nich podatku VAT, w wypadku gdy rzeczone towary i usługi wykorzystywane są w ponad 90% dla celów prywatnych podatnika lub jego pracowników, lub, bardziej ogólnie, dla celów niezwiązanych z działalnością jego przedsiębiorstwa. |
20 |
Tymczasem z orzecznictwa Trybunału wynika, po pierwsze, że jeśli podatnik rozważa wykorzystanie towaru w całości lub częściowo na cele działalności niegospodarczej nieobjętej zakresem stosowania szóstej dyrektywy, nie będzie on mieć prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT. |
21 |
Po drugie, w wypadku dostawy towaru, który podatnik pragnie wykorzystywać zarówno do celów działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, jak też do celów prywatnych „niezwiązanych z działalnością przedsiębiorstwa”, w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy, może on zaliczyć to dobro w całości do swojego przedsiębiorstwa i na podstawie tego zaliczenia mieć pełne prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT. Powinien on jednak uiścić podatek VAT podlegający zapłacie w związku z korzystaniem z tego dobra do celów niezwiązanych z działalnością jego przedsiębiorstwa, jak wynika to między innymi z wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., Puffer (C‑460/07, EU:C:2009:254, pkt 39). |
22 |
Sąd odsyłający uważa, że zgodnie z tymi zasadami odliczenie naliczonego podatku VAT musi być wyłączone, albowiem powiat Poczdam-Mittelmark wykorzystuje nabyte towary w 97,35% na cele działalności zaliczającej się do wykonywania władzy publicznej, która stanowi działalność niegospodarczą nieobjętą systemem podatku VAT. Ponadto w 2,65% skarżący ma zdaniem tego sądu zasadniczo prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT. Odliczenie to jest jednak wyłączone przez § 15 ust. 1 zdanie drugie UStG. |
23 |
W tym względzie sąd odsyłający ma wątpliwości, czy art. 1 decyzji upoważniającej ma na celu tylko, jak wynika to z jego brzmienia, wyłączenie możliwości odliczenia naliczonego podatku VAT, kiedy towar używany jest do prywatnych celów podatnika lub jego pracowników, lub ogólnie do celów niezwiązanych z działalnością jego przedsiębiorstwa, czy też ma zastosowanie również w wypadkach, w których towar – tak jak w postępowaniu głównym – wykorzystywany jest w stopniu większym niż 90% dla celów działalności niegospodarczej, która nie jest objęta zakresem stosowania podatku VAT. |
24 |
Sąd ten ocenia, że w oparciu o wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (C‑515/07, EU:C:2009:88), możliwość przewidzianą w art. 1 decyzji upoważniającej można interpretować w ten sposób, iż pozwala ona wyłączyć odliczenie naliczonego podatku VAT jedynie w wypadkach, w których nabyty towar jest wykorzystywany w ponad 90% „do celów niezwiązanych z działalnością przedsiębiorstwa”, a nie do celów niegospodarczych, które nie są objęte zakresem stosowania podatku VAT. W tym wypadku § 15 ust. 1 zdanie drugie UStG nie jest zatem zdaniem sądu odsyłającego objęty decyzją upoważniającą, skoro odliczenie naliczonego podatku VAT wyłączone jest także przy wykorzystywaniu niegospodarczym w ponad 90%. |
25 |
W powyższych okolicznościach Bundesfinanzhof (federalny sąd finansowy, Niemcy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Paragraf 15 ust. 1 zdanie drugie UStG stanowi, że dostaw towarów, przywozu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru używanego przez przedsiębiorcę do prowadzenia jego przedsiębiorstwa w stopniu mniejszym niż 10% nie uznaje się za przeznaczone dla celów tego przedsiębiorstwa – i wyklucza w związku z tym prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT. Regulacja ta wynika z art. 1 decyzji upoważniającej, która upoważnia Republikę Federalną Niemiec do tego, by, inaczej niż ustanowiono w art. 17 ust. 2 szóstej dyrektywy, wyłączyła ona wydatki na towary i usługi z prawa do odliczenia podatku VAT, gdy wykorzystywane są w ponad 90% na użytek prywatny podatnika lub jego pracowników, lub, bardziej ogólnie, dla celów niezwiązanych z działalnością jego przedsiębiorstwa. Czy upoważnienie to obowiązuje – zgodnie z dosłownym brzmieniem przepisu – jedynie w wypadkach uregulowanych w art. 6 ust. 2 szóstej dyrektywy (art. 26 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2009/162), czy też ponadto we wszystkich wypadkach, w których dany towar lub usługa jedynie częściowo wykorzystywane są w działalności gospodarczej?”. |
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
26 |
Poprzez swe pytanie sąd odsyłający stara się w istocie ustalić, czy art. 1 decyzji upoważniającej należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nabywa towary lub usługi, które wykorzystuje w ponad 90% w działalności niegospodarczej, która nie jest objęta zakresem stosowania podatku VAT. |
27 |
Jak wynika z brzmienia decyzji upoważniającej, wprowadza ona odstępstwo od art. 17 ust. 2 szóstej dyrektywy, na mocy którego podatnik może odliczyć naliczony podatek VAT, jeśli towary lub usługi wykorzystywane są na potrzeby transakcji podlegających opodatkowaniu, czyli na potrzeby działalności gospodarczej. |
28 |
Aby ustalić, czy pojęcie „celów niezwiązanych z działalnością przedsiębiorstwa” zawarte w art. 1 decyzji upoważniającej może obejmować sytuację taką jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której to skarżący wykonuje działalność, do jakiej jest zobowiązany w ramach wykonywania władzy publicznej, mianowicie działalność niegospodarczą, chociaż nie jest ona niezwiązana z działalnością przedsiębiorstwa, należy odnieść się do znaczenia nadanego temu pojęciu w szóstej dyrektywie, na podstawie której wydana została, zgodnie z art. 27 ust. 1 tej dyrektywy, decyzja upoważniająca. |
29 |
Jak wynika z art. 6 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy, wykorzystywanie towarów do celów innych niż związane działalnością przedsiębiorstwa może podlegać podatkowi VAT. |
30 |
Działalność niegospodarcza nie jest natomiast objęta zakresem stosowania szóstej dyrektywy (wyroki: z dnia 13 marca 2008 r., Securenta, C‑437/06, EU:C:2008:166, pkt 30, 31; a także z dnia 12 lutego 2009 r., Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie, C‑515/07, EU:C:2009:88, pkt 36, 37). |
31 |
W konsekwencji art. 6 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy nie ma na celu ustanowienia zasady, zgodnie z którą transakcje nieobjęte zakresem stosowania systemu podatku VAT można uznać za transakcje wykonywane „w celach innych niż związane z działalnością przedsiębiorstwa” w rozumieniu tego przepisu. Konsekwencją takiej interpretacji byłoby bowiem pozbawienie sensu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy (wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie, C‑515/07, EU:C:2009:88, pkt 38). |
32 |
Stwierdzenia te potwierdza systematyka wspólnego systemu podatku VAT, w ramach którego rozróżnienie pomiędzy działalnością gospodarczą i działalnością niegospodarczą przebiega według kryteriów odmiennych od tych, które rozgraniczają wykorzystanie w celach zawodowych i wykorzystanie w celach innych niż związane z działalnością przedsiębiorstwa, a zwłaszcza w celach prywatnych. |
33 |
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w wypadku wykorzystywania dobra inwestycyjnego do celów zarówno zawodowych, jak i prywatnych zainteresowany ma, na potrzeby podatku VAT, możliwość dokonania wyboru, czy zaliczyć to dobro w całości do aktywów swojego przedsiębiorstwa, czy pozostawić całość w ramach majątku prywatnego, wyłączając je tym samym całkowicie z systemu podatku VAT, czy też zaliczyć je do aktywów przedsiębiorstwa jedynie w zakresie wynikającym z rzeczywistego wykorzystania do celów zawodowych (wyrok z dnia 23 kwietnia 2009 r., Puffer, C‑460/07, EU:C:2009:254, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). |
34 |
Taka swoboda wyboru nie istnieje natomiast, gdy chodzi o ustalenie, czy towar jest wykorzystany do celów działalności gospodarczej. Jeśli przedsiębiorstwo wykorzystuje towar zarówno do działalności gospodarczej, jak też do działalności niegospodarczej, art. 17 ust. 2 lit. a) szóstej dyrektywy przewiduje jedynie prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT. Środki, jakie państwa członkowskie mają przyjąć w tym zakresie, powinny szanować zasadę neutralności podatkowej, na której opiera się wspólny system podatku VAT (wyrok z dnia 13 marca 2008 r., Securenta, C‑437/06, EU:C:2008:166, pkt 36). |
35 |
Zgodnie z zasadą neutralności podatkowej system odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT podlegającego zapłacie bądź zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie, C‑515/07, EU:C:2009:88, pkt 27). |
36 |
Tymczasem wyłączenie prawa do odliczenia w wypadku dóbr przedsiębiorstwa wykorzystywanych w mniej niż 10% do działalności gospodarczej nie spełnia tego wymogu. |
37 |
Powyższe uwagi można w pełni zastosować do interpretacji pojęcia „celów niezwiązanych z działalnością przedsiębiorstwa” znajdującego się w art. 1 decyzji upoważniającej. W świetle wymogów jedności i spójności porządku prawnego Unii pojęcia używane w aktach przyjętych w tej samej dziedzinie muszą bowiem mieć to samo znaczenie, chyba że prawodawca Unii wyraził odmienną wolę (zob. podobnie wyroki: z dnia 4 października 2011 r., Football Association Premier League i in., C‑403/08 i C‑429/08, EU:C:2011:631, pkt 188; a także z dnia 31 maja 2016 r., Reha Training, C‑117/15, EU:C:2016:379, pkt 28). W omawianym wypadku nie mamy do czynienia z taką sytuacją. |
38 |
Wreszcie, jeżeli chodzi o argument, że pojęcie „wykorzystywania dla celów niezwiązanych z działalnością przedsiębiorstwa” miało znaczenie odmienne w okresie sprzed wyroku z dnia 12 lutego 2009 r., Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (C‑515/07, EU:C:2009:88), przez co decyzja upoważniająca wydana w dniu 19 listopada 2004 r. mogłaby dotyczyć rozróżnienia pomiędzy działalnością gospodarczą i działalnością niegospodarczą, należy przypomnieć, że dokonana przez Trybunał interpretacja przepisów prawa Unii ma charakter retroaktywny i tym samym obowiązuje od dnia wejścia w życie interpretowanego przepisu (wyrok z dnia 27 marca 1980 r., Denkavit italiana, 61/79, EU:C:1980:100, pkt 16). |
39 |
Nie można więc uznać, że pojęcie „wykorzystywania dla celów niezwiązanych z działalnością przedsiębiorstwa” może być interpretowane odmiennie w odniesieniu do okresu poprzedzającego wyrok z dnia 12 lutego 2009 r., Vereniging Noordelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (C‑515/07, EU:C:2009:88), z którego wynika, że pojęcie to nie dotyczy rozróżnienia pomiędzy działalnością gospodarczą i działalnością niegospodarczą. |
40 |
W świetle ogółu powyższych uwag na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 1 decyzji upoważniającej należy interpretować w ten sposób, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nabywa towary i usługi, które wykorzystuje w ponad 90% do działalności niegospodarczej nieobjętej zakresem stosowania podatku VAT. |
W przedmiocie kosztów
41 |
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. |
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje: |
Artykuł 1 decyzji Rady 2004/817/WE z dnia 19 listopada 2004 upoważniającej Niemcy do wprowadzenia specjalnych środków stanowiących odstępstwo od art. 17 szóstej dyrektywy 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nabywa towary i usługi, które wykorzystuje w ponad 90% do działalności niegospodarczej nieobjętej zakresem stosowania podatku od wartości dodanej. |
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: niemiecki.