Globalne mechanizmy raportowania w związku z nielegalną bronią i amunicją

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Wywóz technologii wojskowych oraz sprzętu wojskowego

Wspólne stanowisko z 2008 roku określa osiem kryteriów oceny wniosków dotyczących wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego znajdujących się na wspólnym wykazie uzbrojenia Unii Europejskiej.

Broń strzelecka i lekka

• Nielegalny transfer broni strzeleckiej i lekkiej (BSiL) przyczynia się do nasilenia terroryzmu i przestępczości zorganizowanej. Jest też głównym czynnikiem wyzwalającym konflikty i powodującym ich rozprzestrzenianie się, przyczynia się także do upadku struktur państwowych.
• UE wspiera system iTrace służący do monitorowania przepływu nielegalnej BSiL, co stanowi istotną część rozwiązania tych problemów.

iTrace

• Unia Europejska zapewniła po raz pierwszy finansowanie systemu iTrace na mocy decyzji Rady 2013/698/WPZiB (zob. streszczenie).
• Decyzja ta wspiera unijną strategię zwalczania nielegalnego gromadzenia BSiL i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi.
• Projekt iTrace będzie wdrażany przez organizację pozarządową Conflict Armament Research (CAR), za co odpowiada Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.
• Wysoki Przedstawiciel zdaje Radzie Unii Europejskiej sprawozdania z realizacji procesu, natomiast Komisja Europejska składa sprawozdania dotyczące aspektów finansowych.
• Unia Europejska przedłużała wsparcie w odniesieniu do poszczególnych etapów projektu poprzez kolejne decyzje, w tym najnowszą decyzję w sprawie systemu iTrace V z 2023 roku, zgodnie z wymogami globalnej strategii UE.

iTrace V

• Na realizację projektu iTrace V przeznaczono z budżetu UE 6,2 miliona euro. CAR oraz niemieckie federalne ministerstwo spraw zagranicznych pokryją koszty dodatkowe.
• Projekt zakłada realizację szeregu celów, w tym:
  • Dalsze utrzymywanie systemu iTrace, który ma zapewnić decydentom, ekspertom w dziedzinie kontroli broni konwencjonalnej i urzędnikom zajmującym się kontrolą wywozu broni konwencjonalnej stosowne informacje służące opracowaniu skutecznych i opartych na dowodach strategii i projektów skierowanych przeciwko nielegalnemu rozprzestrzenianiu BSiL;
  • Szkolenie i mentoring władz krajowych w krajach dotkniętych konfliktami w celu rozwoju krajowych kompetencji w zakresie identyfikacji i śledzenia nielegalnej broni konwencjonalnej oraz zachęcanie do stałej współpracy z projektem iTrace;
  • Zwiększenie częstotliwości i czasu trwania badań terenowych dotyczących BSiL znajdującej się w nielegalnym obrocie w krajach dotkniętych konfliktami;
  • Dostosowanie wsparcia do potrzeb organów odpowiedzialnych za kontrolę wywozu broni w państwach członkowskich UE oraz osób odpowiedzialnych za kształtowanie polityki kontroli zbrojeń;
  • Popularyzację wyników projektu;
  • Dostarczanie sprawozdań dotyczących najważniejszych zagadnień politycznych, opracowanych na podstawie danych uzyskanych w wyniku badań terenowych i dostępnych w systemie iTrace, dotyczących konkretnych obszarów wymagających uwagi społeczności międzynarodowej;
  • dalsze śledzenie broni konwencjonalnej i amunicji (we współpracy z państwami członkowskimi i państwami trzecimi) w celu ustalenia, w jaki sposób trafiają one w ręce nieupoważnionych użytkowników.