EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 62009CJ0209
Judgment of the Court (Eighth Chamber) of 25 February 2010.#Lahti Energia Oy.#Reference for a preliminary ruling: Korkein hallinto-oikeus - Finland.#Directive 2000/76/EC - Incineration of waste - Incineration plant - Co-incineration plant - Complex comprising a gas plant and a power plant - Incineration in the power plant of non-purified gas produced from the thermal treatment of waste in the gas plant.#Case C-209/09.
Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 25 lutego 2010 r.
Lahti Energia Oy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Korkein hallinto-oikeus - Finlandia.
Dyrektywa 2000/76/WE - Spalanie odpadów - Spalarnia - Współspalarnia - Kompleks złożony z gazowni i elektrowni - Spalanie w elektrowni nieoczyszczonego gazu powstałego w wyniku obróbki termicznej odpadów w gazowni.
Sprawa C-209/09.
Wyrok Trybunału (ósma izba) z dnia 25 lutego 2010 r.
Lahti Energia Oy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: Korkein hallinto-oikeus - Finlandia.
Dyrektywa 2000/76/WE - Spalanie odpadów - Spalarnia - Współspalarnia - Kompleks złożony z gazowni i elektrowni - Spalanie w elektrowni nieoczyszczonego gazu powstałego w wyniku obróbki termicznej odpadów w gazowni.
Sprawa C-209/09.
ECLI identifier: ECLI:EU:C:2010:98
*A9* Korkein hallinto-oikeus, välipäätös 08/06/2009 (2346/1/06)
- JURIFAST
z dnia 25 lutego 2010 r. ( *1 )
„Dyrektywa 2000/76/WE — Spalanie odpadów — Spalarnia — Współspalarnia — Kompleks złożony z gazowni i elektrowni — Spalanie w elektrowni nieoczyszczonego gazu powstałego w wyniku obróbki termicznej odpadów w gazowni”
W sprawie C-209/09
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Korkein hallinto-oikeus (Finlandia) postanowieniem z dnia 8 czerwca 2009 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu , w postępowaniu wszczętym przez
Lahti Energia Oy
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: C. Toader (sprawozdawca), prezes izby, C.W.A. Timmermans i K. Schiemann, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: R. Grass,
rozważywszy uwagi przedstawione:
— |
w imieniu Lahti Energia Oy, przez J. Savelainen, dyrektora naczelnego, |
— |
w imieniu Salpausselän luonnonystävät ry, przez M. Vikberga, dyrktora, |
— |
w imieniu rządu fińskiego, przez J. Heliskoskiego, działającego w charakterze pełnomocnika, |
— |
w imieniu rządu belgijskiego, przez T. Materne'a oraz L. Van den Broeck, działających w charakterze pełnomocników, |
— |
w imieniu rządu niemieckiego, przez M. Lummę oraz B. Kleina, działających w charakterze pełnomocników, |
— |
w imieniu rządu austriackiego, przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika, |
— |
w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich, przez I. Koskinena oraz A. Marghelisa, działających w charakterze pełnomocników, |
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1 |
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów (Dz.U. L 332, s. 91). |
2 |
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Lahti Energia Oy (zwaną dalej „Lahti Energia”), przedsiębiorstwem stanowiącym własność miasta Lahti, a Itä-Suomen ympäristölupavirasto (urzędem środowiskowym Finlandii wschodniej, zwanym dalej „ympäristölupavirasto”) w przedmiocie poddania wymogom dyrektywy 2000/76 kompleksu złożonego z gazowni i elektrowni. |
Ramy prawne
Dyrektywa 2000/76
3 |
Motywy piąty i dwudziesty siódmy dyrektywy 2000/76 mają następujące brzmienie:
[…]
|
4 |
Zgodnie z art. 3 tej dyrektywy: „Do celów niniejszej dyrektywy:
|
5 |
Artykuł 7 dyrektywy 2000/76, zatytułowany „Dopuszczalne wielkości emisji do powietrza”, stanowi: „1. Spalarnie są projektowane, wyposażane, budowane i eksploatowane w taki sposób, aby w gazach spalinowych nie przekroczono dopuszczalnych wielkości emisji ustalonych w załączniku V. 2. Współspalarnie są projektowane, wyposażane, budowane i eksploatowane w taki sposób, aby w gazach spalinowych nie przekroczono dopuszczalnych wielkości emisji ustalonych zgodnie z lub w załączniku II. […]”. |
Dyrektywa 2006/12/WE
6 |
Zgodnie z art. 1 dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 114, s. 9), która dla zapewnienia jasności i zrozumiałości ujednolica dyrektywę 75/442, „odpady” oznaczają „wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć”. |
Spór przed sądem krajowym i postępowanie dotyczące odesłania prejudycjalnego w sprawie C-317/07
7 |
Lahti Energia wniosła do ympäristölupavirasto o wydanie pozwolenia środowiskowego na działalność należącej do niej gazowni i elektrowni. Wniosek ten dotyczył kompleksu dwóch różnych instalacji usytuowanych w tym samym miejscu, obejmującego instalację do produkcji gazu z odpadów oraz elektrowni, w której kotle parowym spalany jest wyprodukowany i wstępnie oczyszczony w gazowni gaz. |
8 |
Ympäristölupavirasto wydał Lahti Energia tymczasowe pozwolenie środowiskowe, określając warunki, na których pozwolenie to zostało przyznane. Urząd ten uznał zaś, że gazownia, w której produkowany jest gaz, i elektrownia, w której jest spalany, stanowią razem współspalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76. |
9 |
Lahti Energia wniosła skargę na tę decyzję do Vaasan hallinto-oikeus (sądu administracyjnego w Vaasa), żądając stwierdzenia, że spalanie w kotle głównym gazu, który został oczyszczony i wzbogacony w odrębnej instalacji produkcji gazu, nie może być uważane za współspalanie odpadów w rozumieniu dyrektywy 2000/76. |
10 |
Vaasan hallinto-oikeus oddalił skargę. Uznał on w szczególności, że realizacja celów dyrektywy 2000/76 mogłaby być zagrożona, gdyby zakres stosowania dyrektywy był interpretowany tak wąsko, że wymogi dyrektywy nie obowiązywałyby w odniesieniu do spalania odpadów przetworzonych. Sąd ten uznał również, że gazownia jako wyodrębniona jednostka funkcjonalna nie mogła być uważana za spalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76, ponieważ zgazowanie jest procesem obróbki termicznej, a żeby dana instalacja stanowiła spalarnię, powinna posiadać linię spalania. |
11 |
Vaasan hallinto-oikeus stwierdził więc, że gazownia i elektrownia stanowiły razem współspalarnię w rozumieniu dyrektywy 2000/76. |
12 |
Lahti Energia wniosła wówczas odwołanie do Korkein hallinto-oikeus (naczelnego sądu administracyjnego), który postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
|
13 |
W przedmiocie powyższego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wydany został wyrok z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie C-317/07 Lahti Energia, Zb.Orz. s. I-9051, w którym Trybunał rozstrzygnął, co następuje:
|
Zmiany, jakie zaszły w sporze przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne zadane w niniejszej sprawie
14 |
Po wydaniu ww. wyroku w sprawie Lahti Energia, Korkein hallinto-oikeus zwrócił się do stron zawisłego przed sądem krajowym sporu o przedstawienie ich uwag. |
15 |
Lahti Energia poinformowała, że, wbrew temu, co wskazała w swym wniosku o wydanie pozwolenia środowiskowego, a także w ramach skargi wniesionej do Vaasan hallinto-oikeus i do sądu odsyłającego, nie dokonuje ona już w swej gazowni zaplanowanego wcześniej oczyszczania gazu pochodzącego z obróbki termicznej odpadów. Stwierdziła ona jednocześnie, że z ww. wyroku w sprawie Lahti Energia można wyciągnąć wniosek, że spalanie substancji gazowej w elektrowni nie może stanowić spalania odpadów w rozumieniu dyrektywy 2000/76. W jej opinii elektrownia taka może zostać uznana za współspalarnię jedynie pod warunkiem, że jednostka taka wykorzystuje w głównej mierze uzyskiwany z odpadów gaz generatorowy. Elektrownia wchodząca w skład Lahti Energia wykorzystuje zaś taki gaz jedynie jako paliwo dodatkowe, czyli w niewielkich ilościach, a zatem jej zdaniem działalność tej elektrowni nie wchodzi w zakres stosowania tej dyrektywy. |
16 |
W tych okolicznościach Korkein hallinto-oikeus postanowił ponownie zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
|
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
17 |
W swym pierwszym pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy dyrektywa 2000/76 ma zastosowanie do elektrowni, która używa jako paliwa dodatkowego, uzupełniającego wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej paliwa kopalne, gazu pochodzącego z obróbki termicznej odpadów w gazowni, w której gaz ten nie jest oczyszczany. |
18 |
W tym względzie, jak słusznie podkreślił to sąd odsyłający, rządy: fiński, belgijski i niemiecki oraz Komisja Wspólnot Europejskich, udzielona w ww. wyroku w sprawie Lahti Energia odpowiedź na trzecie pytanie prejudycjalne polegająca na wyłączeniu działalności elektrowni z zakresu stosowania dyrektywy 2000/76, była związana z okolicznością polegającą na tym, że wykorzystywany w tej elektrowni gaz, choć wytwarzany z odpadów, powinien być oczyszczany w ramach procesu współspalania tych odpadów w gazowni. |
19 |
Jak bowiem podkreślił Trybunał w pkt 29 tego wyroku, substancje powstające w wyniku tego przetworzenia termicznego, w tym przypadku gaz generatorowy, muszą być filtrowane w urządzeniu do oczyszczania, które musi umożliwiać uzyskanie gazu oczyszczonego, pozbawionego niepożądanych cząstek stałych i nadającego się dzięki temu do wykorzystania jako paliwo. |
20 |
Jak zaś wynika z pkt 35, 36 i 41 tego wyroku, Trybunał stwierdził, że w takim kontekście, w zakresie, w jakim wytwarzany w gazowni gaz powinien, w szczególności ze względu na filtrowanie go w urządzeniu do oczyszczania, posiadać właściwości podobne do właściwości paliwa kopalnego, działalność tej elektrowni nie może wchodzić w zakres stosowania dyrektywy 2000/76 z tego tylko względu, iż musi ona używać będącego pochodnym odpadów paliwa dodatkowego. |
21 |
W sytuacji bowiem, gdyby proces ten odbywał się w całości w obrębie gazowni, wykorzystywany w elektrowni gaz oczyszczony powinien posiadać właściwości „produktu” w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76. |
22 |
Jak więc podkreśliła rzecznik generalna J. Kokott w swej opinii do ww. wyroku w sprawie Lahti Energia, spalanie w elektrowni prawdziwego „produktu”, choćby był on pochodnym odpadów, przemawiałoby za nieuznaniem istnienia techniczno-funkcjonalnego związku między gazownią a taką elektrownią. |
23 |
Rzecz ma się jednak inaczej gdy, tak jak ma to miejsce w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, gaz pochodzący z obróbki termicznej odpadów nie jest już oczyszczany w gazowni, lecz jest odprowadzany w stanie pierwotnym do elektrowni, aby zostać tam wykorzystany jako jej paliwo dodatkowe. |
24 |
W takiej sytuacji, jeśli weźmie się pod uwagę jedynie działalność gazowni, przeprowadzany w niej obecnie proces nie polega jedynie na procesie usuwania odpadów w drodze obróbki termicznej, który, jeśli powstające w jego wyniku substancje są następnie spalane, pozwala na uznanie takiej gazowni za „spalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 4 dyrektywy 2000/76 (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Lahti Energia, pkt 20). |
25 |
Ponadto gazownia taka nie może też zostać uznana za „współspalarnię”, czyli, zgodnie z art. 3 pkt 5 akapit pierwszy dyrektywy 2000/76, instalację, której głównym celem jest wytwarzanie energii lub produktów materialnych i która wykorzystuje odpady jako paliwo zwykłe bądź dodatkowe, lub w której odpady są poddawane przetworzeniu termicznemu mającemu na celu ich usunięcie (zob. wyroki: z dnia 11 września 2008 r. w sprawie C-251/07 Gävle Kraftvärme, Zb.Orz. s. I-7047, pkt 35; ww. w sprawie Lahti Energia, pkt 26). |
26 |
W sytuacji bowiem takiej jak ta, która jest obecnie przedmiotem zawisłego przed sądem krajowym sporu, w przeciwieństwie do tego, co zostało stwierdzone w pkt 36 ww. wyroku w sprawie Lahti Energia, zapoczątkowany w gazowni proces obróbki termicznej odpadów nie odbywa się już w całości w jej obrębie, lecz jest odprowadzany z tej gazowni w stanie pierwotnym do elektrowni, aby zostać tam wykorzystany w celu wytworzenia energii, choć nie posiada on jeszcze właściwości podobnych do paliwa kopalnego, w szczególności w zakresie stopnia jego oczyszczenia. |
27 |
Prowadzona przez te dwie odrębne instalacje działalność musi zatem niewątpliwie co do zasady zostać odrębnie przebadana pod kątem zastosowania wobec niej dyrektywy 2000/76 (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Lahti Energia, pkt 24, 25). |
28 |
Jednak w sytuacji takiej, jaka jest obecnie przedmiotem zawisłego przed sądem krajowym sporu, należy dojść do wniosku, że gazownia i elektrownia mogą być traktowane jako jednostka realizująca jeden cel, który nie polega już na uzyskiwaniu produktu, lecz na wytwarzaniu energii. W jej ramach odpady są bowiem globalnie poddawane, w celu ich usunięcia, obróbce termicznej, która składa się z dwóch etapów: jednego z nich mającego miejsce w gazowni i polegającego na stosowaniu wobec tych odpadów obróbki termicznej, podczas gdy drugi ma miejsce w elektrowni i polega na spalaniu substancji gazowych pochodzących z przeprowadzonej w tej gazowni obróbki termicznej odpadów. |
29 |
W takim przypadku zaś, jak rozważała to rzecznik generalna J. Kokott w swej opinii do ww. wyroku w sprawie Lahti Energia, gdy proces wytwarzania energii lub produktu jest realizowany i kończy się dopiero w drodze przesłania do elektrowni pochodzących z obróbki termicznej odpadów w gazowni substancji gazowych, kompleks składający się z gazowni i elektrowni należy traktować, dla celów zastosowania dyrektywy 2000/76, łącznie, a to ze względu na łączący te dwie instalacje związek techniczno-funkcjonalny. Jest to ponadto uzasadnione faktem, że substancje szkodliwe będące efektem obróbki termicznej odpadów, która została zapoczątkowana w gazowni, są uwalniane i odprowadzane, przynajmniej częściowo, dopiero po przesłaniu gazu generatorowego do elektrowni. |
30 |
W przedmiocie podniesionej przez Lahti Energia argumentacji, zgodnie z którą rozpatrywana elektrownia mogłaby odpowiadać pojęciu „współspalarni” jedynie w przypadku, gdy, w ramach swej działalności polegającej na produkcji energii, wykorzystywałaby ona w głównej mierze wytworzony w gazowni gaz nieoczyszczony, przypomnieć należy, że, jak wynika z motywu dwudziestego siódmego dyrektywy 2000/76, nie można zezwolić, aby współspalanie odpadów w instalacjach, które nie są przeznaczone głównie do spalania odpadów, powodowało emisję zanieczyszczeń w części objętości gazów spalinowych powstających wskutek takiego współspalania wyższą niż ta dozwolona w instalacjach przeznaczonych wyłącznie do spalania. |
31 |
Na pierwsze zadane pytanie należy zatem udzielić odpowiedzi, że elektrownię, która używa jako paliwa dodatkowego, uzupełniającego wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej paliwa kopalne, gazu pochodzącego z obróbki termicznej odpadów w gazowni, należy uznać, łącznie z tą gazownią, za „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76, jeśli gaz ten nie został oczyszczony w obrębie tej gazowni. |
W przedmiocie pytania drugiego
32 |
Korkein hallinto-oikeus zadał swe drugie pytanie jedynie na wypadek, gdyby na pytanie pierwsze została udzielona odpowiedź przecząca. |
33 |
Uwzględniając odpowiedź udzieloną na to pytanie, nie ma potrzeby zajmowania stanowiska w przedmiocie drugiego zadanego przez sąd odsyłający pytania. |
W przedmiocie kosztów
34 |
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego należy zatem rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku powyższych przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi. |
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje: |
Elektrownię, która używa jako paliwa dodatkowego, uzupełniającego wykorzystywane w głównej mierze w jej działalności produkcyjnej paliwa kopalne, gazu pochodzącego z obróbki termicznej odpadów w gazowni, należy uznać, łącznie z tą gazownią, za „współspalarnię” w rozumieniu art. 3 pkt 5 dyrektywy 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów, jeśli gaz ten nie został oczyszczony w obrębie tej gazowni. |
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: fiński.