KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 23.3.2016
COM(2016) 164 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2015 r.
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52016DC0164
REPORT FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL on the quality of fiscal data reported by Member States in 2015
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2015 r.
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2015 r.
COM/2016/0164 final
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 23.3.2016
COM(2016) 164 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2015 r.
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
dotyczące jakości danych fiskalnych zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2015 r.
SPIS TREŚCI
1. Przebieg procedury
2. Najważniejsze ustalenia w odniesieniu do zgłoszeń z 2015 r. na temat poziomów deficytu oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych
2.1. Terminowość, wiarygodność i kompletność
2.1.1. Terminowość
2.1.2. Wiarygodność
2.1.3. Kompletność tabel i dodatkowych informacji
2.1.4. Tabele uzupełniające dotyczące kryzysu finansowego
2.1.5. Kwestionariusz dotyczący pożyczek międzyrządowych
2.2. Zgodność z zasadami rachunkowości i spójność danych statystycznych
2.2.1. Wymiana informacji i wyjaśnienia
2.2.2. Wizyty konsultacyjne i inspekcje metodologiczne
2.2.3. Szczególne doradztwo Eurostatu
2.2.4. Dochodzenia w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro
2.2.5. Aktualne kwestie dotyczące metodologii
2.2.6. Spójność z rachunkami sektora publicznego będącymi podstawą zgłaszanych danych
2.3. Publikacja
2.3.1. Publikacja najważniejszych wartości i szczegółowych tabel sprawozdawczych
2.3.2. Zastrzeżenia do jakości danych
2.3.3. Korekty w zgłoszonych danych
2.3.4. Publikacja metadanych (wykazy)
3. Wnioski
1.Przebieg procedury
W art. 8 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2009 o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu (PND) załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską 1 wymaga się od Komisji (Eurostatu) systematycznego składania sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu i Radzie dotyczących jakości rzeczywistych danych przekazanych przez państwa członkowskie. Obecne roczne sprawozdanie zawiera całościową ocenę terminowości, wiarygodności, kompletności, zgodności z zasadami rachunkowości i spójności danych. Poprzednie sprawozdanie (dotyczące danych zgłoszonych w 2014 r.) zostało przyjęte przez Komisję w dniu 3 marca 2015 r. 2 .
Eurostat regularnie ocenia jakość zarówno zgłoszonych przez państwa członkowskie rzeczywistych danych, jak i będących ich podstawą rachunków sektora instytucji rządowych i samorządowych. W październiku 2014 r. po raz pierwszy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej (ESA 2010) 3 . Ocena ta koncentruje się na czynnikach wyjaśniających deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych lub jego nadwyżkę oraz zmiany długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Państwa członkowskie przesyłają te informacje do Eurostatu dwa razy w roku jako część „tabeli notyfikacji procedury nadmiernego deficytu”, oraz dodatkowe informacje zawarte w „kwestionariuszu dotyczącym tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu”, „dodatkowej tabeli dotyczącej kryzysu finansowego” oraz za pomocą dwustronnych wyjaśnień. Eurostat kontaktuje się również z państwami członkowskimi, przeprowadzając regularne wizyty konsultacyjne w ramach PND.
Niniejsze sprawozdanie oparte jest na najważniejszych ustaleniach i wynikach związanych z danymi PND zgłoszonych przez państwa członkowskie w 2015 r. Koncentruje się ono na najnowszych sprawozdaniach przedłożonych w październiku w 2015 r. W stosownych przypadkach dokonano porównania z danymi przesłanymi w kwietniu 2015 r., jak również z danymi przesłanymi w 2014 r.
2.Najważniejsze ustalenia w odniesieniu do zgłoszeń z 2015 r. na temat poziomów deficytu oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych.
2.1.Terminowość, wiarygodność i kompletność
2.1.1.Terminowość
Państwa członkowskie mają obowiązek zgłaszania do Eurostatu danych planowanych i rzeczywistych w ramach PND dwa razy w roku, tj. przed dniem 1 kwietnia i przed dniem 1 października 4 . W 2015 r. sprawozdawczość w ramach PND obejmowała lata 2011–2015. Dane liczbowe za 2015 r. przedstawiają dane zaplanowane przez organy krajowe, natomiast dane dotyczące lat 2011–2014 stanowią dane rzeczywiste 5 . Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenie (WE) nr 479/2009, Eurostat ocenia dane rzeczywiste zgłoszone przez państwa członkowskie, ale nie ocenia danych planowanych.
Terminy przekazywania danych są przestrzegane. W 2015 r. wszystkie państwa członkowskie przekazały swoje dane rzeczywiste przed ustawowym terminem dla obu zgłoszeń danych w ramach obydwu notyfikacji procedury nadmiernego deficytu. Niektóre państwa dostarczyły dane planowane na rok 2015 w terminie późniejszym niż dane rzeczywiste.
2.1.2.Wiarygodność
Korekty przeprowadzone w okresie obejmującym notyfikacje procedury nadmiernego deficytu dokonane między kwietniem 2015 r. a październikiem 2015 r. były głównie spowodowane aktualizacją danych źródłowych i zmianami metodologicznymi, takimi jak przekwalifikowanie jednostek w ramach sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz rejestracja niektórych transakcji.
W 2014 r. największych korekt dodatnich, które wskazują na spadek deficytu wyrażony jako procent PKB, dokonano w Luksemburgu (+0,8 p.p.), Danii (+0,3 p.p.), Irlandii i Szwecji (+0,2 p.p.). Największe korekty ujemne, w przypadku których deficyt wzrósł, dokonano w Bułgarii (-3,0 p.p.), Portugalii (-2,7 p.p.) i w czterech innych państwach członkowskich (Niemczech -0,4 p.p., Austrii -0,3 p.p., Finlandii i Słowenii -0,2 p.p.). W ciągu ostatnich pięciu lat żaden kraj nie dokonał tak znacznych korekt w zakresie swojego deficytu co Bułgaria i Portugalia w październiku 2015 r. w następstwie zastrzeżeń wyrażonych przez Eurostat w kwietniu 2015 r. w odniesieniu do ich danych dotyczących deficytu z 2014 r. Największej korekty zadłużenia w 2014 r., tj. o około 1 p.p. PKB, dokonano w Szwecji. Niemcy również znacząco skorygowały swoje zadłużenie, zmieniając je o 0,5 p.p.
Korekty PKB mają zwykle większy nominalny wpływ na wskaźniki długu sektora instytucji rządowych i samorządowych niż na wskaźniki jego deficytu. Korekta PKB miała wpływ na wskaźnik zadłużenia w kilku państwach członkowskich, zwłaszcza w Hiszpanii i Grecji (o ponad 1 p.p.) oraz w Irlandii i Zjednoczonym Królestwie (o mniej niż -1 p.p.). Korekta PKB miała ograniczony wpływ na wskaźnik deficytu (na Cyprze i w Hiszpanii (-0,1 p.p.) oraz w Irlandii i Zjednoczonym Królestwie (+0,1 p.p.).
2.1.3.Kompletność tabel i dodatkowych informacji
Wypełnianie tabel sprawozdawczych jest obowiązkiem prawnym i jest niezbędne do tego, aby Eurostat mógł w sposób właściwy ocenić jakość danych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 479/2009 państwa członkowskie muszą dostarczyć Eurostatowi odpowiednich informacji statystycznych, które „w szczególności [...] oznaczają:
a) dane z rachunków krajowych;
b) wykazy;
c) tabele notyfikacji procedury nadmiernego deficytu;
d) dodatkowe kwestionariusze i wyjaśnienia związane z notyfikacjami”.
Istnieją cztery główne tabele notyfikacji procedury nadmiernego deficytu. Tabela 1 dotyczy sprawozdawczości w zakresie wysokości deficytu / nadwyżki sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz wysokości długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Tabele 2A–2D przedstawiają dane wyjaśniające przejście pomiędzy krajowymi definicjami salda sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz nadwyżki/deficytu każdego podsektora instytucji rządowych i samorządowych. Tabele 3A–3D zawierają dane, które pokazują, w jaki sposób deficyt / nadwyżka sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz inne istotne czynniki przyczyniają się do zmian w wysokości długu sektora instytucji rządowych i samorządowych i w konsolidacji zadłużenia. Tabela 4 obejmuje dane dotyczące głównie kredytów handlowych i zaliczek 6 . Tabele 1 i 2 procedury nadmiernego deficytu obejmują lata 2011–2015 7 , natomiast pozostałe tabele obejmują lata 2011–2014.
Wszystkie państwa członkowskie wypełniły wszystkie tabele notyfikacji PND 8 . W sprawozdaniu z października 2015 r. wszystkie państwa członkowskie przekazały w tabeli 2 procedury nadmiernego deficytu szczegółowe informacje na temat powiązania między kapitałem obrotowym a nadwyżką/deficytem w ramach PND w odniesieniu do wszystkich podsektorów. W Zjednoczonym Królestwie kapitał obrotowy jest oceniany w oparciu o zasadę memoriału, a liczba zgłoszonych korekt dotyczących przekształcenia kapitału obrotowego w deficyt/nadwyżkę zgodnie z ESA 2010 była niewielka. Niektóre inne kraje również zgłosiły niewiele pozycji dotyczących tego przekształcenia.
Nie wszystkie państwa członkowskie przedstawiły wszystkie wymagane podziały w tabeli 3 procedury nadmiernego deficytu. W szczególności nie zawsze zgłaszano szczegółowe informacje wymagane w przypadku pozycji „pożyczki” i „kapitał własny”.
Stany wszystkich kredytów handlowych i zaliczek sektora instytucji rządowych i samorządowych należy podawać w tabeli 4 procedury nadmiernego deficytu. Uwzględnienie danych dotyczących wszystkich podsektorów sektora instytucji rządowych i samorządowych, jak również wewnętrznych danych poszczególnych podsektorów udaje się jednak mniej niż połowie państw członkowskich. W przypadku pozostałych państw członkowskich dane oznacza się jako tymczasowe, tj. podlegające korektom w ramach przyszłych notyfikacji. Sytuacja ta dotyczy Belgii, Bułgarii, Danii, Niemiec, Irlandii, Grecji, Francji, Chorwacji, Włoch, Cypru, Luksemburga, Malty, Niderlandów, Austrii, Polski i Zjednoczonego Królestwa.
Możliwa jest dalsza poprawa kompletności tabel notyfikacji procedury nadmiernego deficytu. Szacuje się jednak, że kwestie, które pozostały do rozwiązania, mają niewielki wpływ na ogólną jakość danych.
Wszystkie państwa członkowskie udzieliły odpowiedzi na „Kwestionariusz dotyczący tabel notyfikacji” 9 . Mimo że zakres i jakość odpowiedzi w stosunku do poprzednich lat stale się poprawiają, konieczne są dalsze działania w tym zakresie, jako że niektóre państwa nie przekazały wszystkich szczegółowych informacji wymaganych w kwestionariuszu. Dotyczy to w szczególności danych dotyczących roszczeń i umorzeń zadłużenia instytucji rządowych na szczeblu centralnym, podziału pozostałych kwot do otrzymania/zapłacenia oraz rejestrowania gwarancji rządowych (głównie pokrycia podsektora instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym).
2.1.4.Tabele uzupełniające dotyczące kryzysu finansowego
Od dnia 15 lipca 2009 r. Eurostat gromadzi dane na temat kryzysu finansowego w ramach tabeli uzupełniającej. Dane zebrane w 2015 r. dotyczyły okresu od 2007 do 2014 r. Wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem siedmiu (Republika Czeska, Estonia, Chorwacja, Malta, Polska, Rumunia i Słowacja) zgłosiły różne interwencje rządowe w kontekście kryzysu finansowego w latach 2007–2014. W Finlandii jedyne interwencje dotyczące zobowiązań warunkowych zostały dokonane w 2008 r. Wraz z komunikatami prasowymi w sprawie procedury nadmiernego deficytu Eurostat opublikował notę poświęconą analizie tych danych 10 .
2.1.5.Kwestionariusz dotyczący pożyczek międzyrządowych
Państwa członkowskie dostarczają także dane dotyczące dwustronnych pożyczek międzyrządowych, zazwyczaj w ramach programów pomocy finansowej. Dane te oraz dalsze informacje dotyczące europejskiego instrumentu stabilizacji finansowej stanowią część komunikatu prasowego w sprawie procedury nadmiernego deficytu.
Dwustronne pożyczki międzyrządowe wzrosły znacznie w okresie kryzysu finansowego. Są one odejmowane przy obliczaniu agregatów dla UE-28 oraz dla strefy euro w związku z ustalonym w Maastricht kryterium długu sektora instytucji rządowych i samorządowych 11 , ponieważ w obu przypadkach chodzi o agregaty wykazywane na zasadzie skonsolidowanej. Dzięki takiej konsolidacji UE-28 i agregaty strefy euro nie są równe arytmetycznej sumie długu państw członkowskich (tj. dane zagregowane nie uwzględniają wspomnianych powyżej pożyczek udzielanych sobie wzajemnie przez rządy, aby uniknąć podwójnego liczenia).
2.2.Zgodność z zasadami rachunkowości i spójność danych statystycznych
2.2.1.Wymiana informacji i wyjaśnienia
W okresie zgłoszeniowym, między jesiennym terminem przekazywania danych upływającym dnia 1 października a ich publikacją w dniu 21 października 2015 r., Eurostat zwrócił się do krajowych organów statystycznych wszystkich państw członkowskich o przedłożenie dodatkowych informacji oraz o wyjaśnienia dotyczące stosowania zasad rachunkowości przy określonych transakcjach. W ramach tego procesu nastąpiła intensywna wymiana korespondencji między Eurostatem a organami krajowymi. Na pierwszym etapie pisma z prośbą o wyjaśnienia rozesłano do wszystkich państw przed dniem 6 października. Na drugim etapie pisma wysłano do 27 państw; za trzecim razem pisma z prośbą o wyjaśnienia wysłano do ośmiu krajów. Eurostat zwrócił się do niektórych państw o skorygowanie danych w tabelach notyfikacji. W większości przypadków zmiany danych przekazanych w okresie zgłoszeniowym przypadającym w październiku 2015 r. nie wpłynęły znacząco na poziomy deficytu i zadłużenia na lata 2011–2014.
2.2.2.Wizyty konsultacyjne i inspekcje metodologiczne
Rozporządzenie (WE) nr 479/2009 przewiduje wizyty konsultacyjne i inspekcje metodologiczne. Wizyty konsultacyjne w państwach członkowskich przeprowadza się regularnie (co najmniej co dwa lata) w celu przeglądu przekazanych danych, zbadania kwestii metodologicznych, omówienia źródeł statystycznych oraz oceny zgodności z odpowiednimi zasadami rachunkowości (np. jeśli chodzi o wydzielenie sektora instytucji rządowych i samorządowych, czas rejestracji oraz klasyfikację transakcji i zobowiązań sektora instytucji rządowych i samorządowych).
Częstotliwość misji w ramach PND w państwach członkowskich wzrosła w ostatnich latach. W przypadku gdy odnośnie do danego państwa członkowskiego Eurostat podnosi konkretną kwestię o fundamentalnym znaczeniu, która nie może być rozstrzygnięta w inny sposób niż poprzez spotkanie z właściwymi organami, organizuje się w tym państwie członkowskim wizytę ad hoc.
W 2015 r. Eurostat przeprowadził następujące wizyty konsultacyjne w ramach PND: w Estonii (20–21 stycznia), we Włoszech (2–3 lutego), w Chorwacji (26–27 lutego), w Zjednoczonym Królestwie (28–29 kwietnia), w Szwecji (19–20 maja), na Łotwie (26–27 maja), w Polsce (29–30 czerwca), w Hiszpanii (9–10 lipca), w Niderlandach (1–2 września), w Słowenii (7–8 września), w Grecji (23–24 września), w Rumunii (12–13 listopada, 17–18 grudnia), w Finlandii (19–20 listopada) i na Słowacji (8–9 grudnia). Ponadto przeprowadzono wizyty ad hoc w Austrii (14 października).
Ostateczne ustalenia każdej z wizyt konsultacyjnych, w tym uzgodnionych działań i statusu tej problematyki, przesyłane są do Komitetu Ekonomiczno-Finansowego i publikowane na stronie internetowej Eurostatu 12 . Wdrożenie tych działań przyczyni się do poprawy jakości danych w czasie.
Eurostat dokonuje inspekcji metodologicznych jedynie wtedy, gdy Komisja stwierdza poważne zagrożenia lub problemy w odniesieniu do jakości danych, zwłaszcza w związku z zastosowanymi metodami, pojęciami i klasyfikacjami. Eurostat nie przeprowadził żadnych inspekcji metodologicznych w 2015 r.
2.2.3.Szczególne doradztwo Eurostatu
Państwa członkowskie regularnie konsultują się z Eurostatem, aby wyjaśnić różne kwestie dotyczące ich rachunkowości związanej z przyszłymi lub już zrealizowanymi operacjami. Eurostat udziela porad zgodnie z istniejącymi wytycznymi. Aby zachować zgodność z przepisami rozporządzenia (WE) nr 479/2009 w zakresie przejrzystości, Eurostat publikuje swoje porady 13 , chyba że zainteresowane państwo członkowskie wniesie swój sprzeciw. W 2015 r. Eurostat opublikował osiem pism z poradami ex ante. Eurostat przekazał również porady Belgii, Grecji, Polsce i Słowacji, w odniesieniu do których te państwa członkowskie zgłosiły sprzeciw wobec publikacji z powodu obaw dotyczących poufności.
2.2.4.Dochodzenia w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro
Rozporządzenie (UE) nr 1173/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady upoważnia Komisję do rozpoczęcia postępowania wyjaśniającego, jeśli istnieją podejrzenia, że dochodzi do manipulowania danymi statystycznymi ze względu na „umyślne błędy w sprawozdawczości” lub „poważne zaniedbanie”.
W dniu 11 lipca 2014 r. Komisja podjęła decyzję o rozpoczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie ewentualnych manipulacji danymi statystycznymi w regionie Walencja (Wspólnota Autonomiczna Walencji) w Hiszpanii 14 .
Po raz pierwszy Komisja wykorzystała swoje uprawnienia na mocy „sześciopaku” przepisów z zakresu zarządzania gospodarczego w celu zbadania domniemanych manipulacji danymi państwa członkowskiego dotyczącymi zadłużenia i deficytu.
W dniu 7 maja 2015 r. Komisja przyjęła sprawozdanie 15 , uwzględniając uwagi przekazane przez Hiszpanię i zaleciła Radzie nałożenie grzywny. W sprawozdaniu stwierdzono, że jeden organ sektora instytucji rządowych i samorządowych w Hiszpanii (Regionalna Izba Kontroli Autonomicznej Wspólnoty Walencji) dopuścił się poważnego zaniedbania dotyczącego nierejestrowania wydatków na ochronę zdrowia i nie przestrzegał zasady memoriałowej w rachunkach narodowych (ESA 95). Doprowadziło to do błędnej sprawozdawczości w zakresie danych dotyczących deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych Hiszpanii do Eurostatu w marcu 2012 r. Od 2012 r. błędy w sprawozdawczości więcej się nie powtórzyły. Sprawozdanie odnosi się konkretnie do danych statystycznych opracowanych przez region Walencji i nie podważa dokładności krajowych danych statystycznych Hiszpanii.
W dniu 13 lipca 2015 r. Rada postanowiła nałożyć na Hiszpanię grzywnę w wysokości 18,93 mln EUR za zafałszowanie danych dotyczących deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w wyniku poważnego zaniedbania.
Zarówno decyzja Komisji o wszczęciu dochodzenia, jak i decyzja Rady o nałożeniu grzywny została zakwestionowana przez Hiszpanię przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Orzeczeniem z dnia 3 września 2015 r. w sprawie T-676/14 Sąd oddalił skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji 16 . Skarga o stwierdzenie nieważności decyzji Rady jest nadal w toku 17 .
2.2.5.Aktualne kwestie dotyczące metodologii
Jak zwykle Eurostat dokonał oceny właściwego stosowania zasad ESA 2010, w szczególności w świetle swoich ostatnich decyzji podjętych na podstawie art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 479/2009. Decyzje te zawarto w podręczniku dotyczącym deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, którego najnowszą wersję opublikowano w sierpniu 2014 r. 18 . Nowa wersja tego podręcznika (edycja 2016) zostanie opublikowana w pierwszym kwartale 2016 r. i zgodne z ESA 2010 będzie zawierała rozdział poświęcony wynikom prac nad kwestiami metodologicznymi, przeprowadzonymi w 2015 r.
W 2015 r. Eurostat nadal udzielał państwom członkowskim dodatkowych wyjaśnień w sprawie zasad rachunkowości dla procedury nadmiernego deficytu i statystyki finansowej sektora instytucji rządowych i samorządowych. Te dokumenty wyjaśniające, w tym „Statystyczne ujęcie wkładów budżetowych UE w następstwie zmiany rozporządzenia w sprawie zasobów własnych”, opublikowane w dniu 17 marca 2015 r. oraz wytyczne metodologiczne na temat „Wpływu umów o poprawę efektywności energetycznej na rachunki sektora instytucji rządowych i samorządowych” stanowią uzupełnienie ogólnych zasad ESA 2010. Eurostat wydaje wytyczne po przeprowadzeniu konsultacji z państwami członkowskimi.
2.2.6.Spójność z rachunkami sektora publicznego będącymi podstawą zgłaszanych danych
Terminy zgłaszania danych, określone w rozporządzeniu (WE) nr 479/2009, czyli dzień 1 kwietnia i 1 października każdego roku, wprowadzono w celu zapewnienia spójności z rachunkami sektora instytucji rządowych i samorządowych będącymi podstawą rocznych i kwartalnych danych, które zgłasza się do Eurostatu w różnych tabelach zgodnych z ESA służących do przekazywania danych. Eurostat dokonuje systematycznej analizy spójności notyfikacji w ramach procedury nadmiernego deficytu z innymi informacjami na temat rachunków sektora instytucji rządowych i samorządowych, stanowiącymi podstawę tych danych. Przykładowo sumy wydatków i dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych powinny być spójne ze zgłoszonymi danymi określającymi deficyt. Jednakże termin, do którego państwa strefy euro muszą dostarczyć dane tymczasowe w przypadku kwartalnych rachunków finansowych instytucji rządowych i samorządowych, został ustalony przed notyfikacją procedury nadmiernego deficytu na T +85 dni 19 .
Dane PND są zasadniczo spójne ze zgłoszonymi zgodnie z ESA 2010 rachunkami sektora publicznego, mimo iż istnieją pewne obawy zarówno co do bilansów aktywów finansowych i zobowiązań (stany), jak i do kwartalnych rachunków finansowych sektora instytucji rządowych i samorządowych. Rozbieżności istnieją w przypadku Bułgarii, Republiki Czeskiej, Danii, Irlandii, Grecji, Francji, Luksemburga i Słowacji.
Na poziomie transakcji finansowych netto, znaczne różnice utrzymywały się w przypadku Grecji przez okres wielu lat. W związku z tym Eurostat wycofał tablicę 27 ESA z publikacji i zmienił dane liczbowe dla Grecji wykorzystane w agregatach strefy euro i UE-28.
Dane dotyczące nadwyżki/deficytu zgłoszone w ramach procedury nadmiernego deficytu przez państwa członkowskie są w pełni zgodne z rocznymi danymi dotyczącymi wydatków i przychodów w sektorze instytucji rządowych i samorządowych (tablica 2 ESA).
W latach 2011–2014 dane z kwartalnych sprawozdań niefinansowych sektora instytucji rządowych i samorządowych (tablica 25 ESA) były całkowicie spójne w przypadku wszystkich państw członkowskich, z wyjątkiem Danii.
Dane dotyczące rocznego zadłużenia i kwartalnego zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych (tablica 28 ESA) pokrywają się całkowicie w przypadku wszystkich państw członkowskich.
2.3.Publikacja
2.3.1.Publikacja najważniejszych wartości i szczegółowych tabel sprawozdawczych
Artykuł 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 479/2009 stanowi, że: „W terminie trzech tygodni od terminów składania sprawozdań, […], Komisja (Eurostat) dostarcza danych dotyczących rzeczywistego deficytu publicznego i długu publicznego do celów stosowania Protokołu w sprawie procedury nadmiernego deficytu. Dane te dostarczane są poprzez opublikowanie”.
Eurostat opublikował dane dotyczące deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych na swojej stronie internetowej w dniach 21 kwietnia 2015 r. 20 i 21 października 2015 r. 21 wraz ze wszystkimi tabelami sprawozdawczymi 22 zgłoszonymi przez państwa członkowskie. Od lutego 2012 r. w przybliżeniu co t+115 dni Eurostat regularnie publikuje komunikaty prasowe dotyczące kwartalnego długu Maastricht. Od lutego 2014 r. Eurostat opublikował również komunikaty prasowe dotyczące kwartalnego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Na mocy rozporządzenia (WE) nr 479/2009 państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej dane dotyczące rzeczywistego deficytu i długu. Wszystkie państwa członkowskie publikują dane na temat długu i deficytu na poziomie krajowym. Większość państw członkowskich poinformowała Eurostat o opublikowaniu wszystkich swoich tabel PND. Sześć państw członkowskich (Bułgaria, Włochy, Luksemburg, Malta, Polska i Słowacja) publikuje jedynie część tabel sprawozdawczych, a jedno państwo członkowskie – Francja – nie publikuje żadnych tabel w ramach procedury nadmiernego deficytu na poziomie krajowym.
2.3.2.Zastrzeżenia do jakości danych
Październik 2015 r.
Austria: Eurostat zgłosił zastrzeżenia co do jakości danych przekazanych przez Austrię w odniesieniu do niewystarczającego przestrzegania zasad kumulacji rejestracji wydatków i dochodów, zgodnie z wymogami ESA 2010, zwłaszcza na szczeblu administracji centralnej („Bund”). Obecnie znaczna liczba transakcji jest ujmowana na zasadzie kasowej w rachunkach narodowych. Sytuacja ta prowadzi do niepewności co do jakości danych oraz ryzyka, że dane zostaną skorygowane w ramach procedury nadmiernego deficytu z kwietnia 2016 r.
Eurostat również zniósł swoje zastrzeżenia w odniesieniu do Bułgarii i Portugalii sformułowane w komunikacie prasowym dotyczącym PND z kwietnia 2015 r.
Kwiecień 2015 r.
Bułgaria: Eurostat wyraził zastrzeżenia dotyczące jakości danych zgłoszonych przez Bułgarię w odniesieniu do sektorowej klasyfikacji funduszu gwarantowania depozytów oraz wpływu spłaty z tego funduszu gwarantowanych depozytów w Corporate Commercial Bank na deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Portugalia: Eurostat zgłosił zastrzeżenie co do jakości danych dotyczących deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych za rok 2014 ze względu na wątpliwości związane z wpływem na dane statystyczne kapitalizacji Novo Banco w 2014 r.
2.3.3.Korekty w zgłoszonych danych
Eurostat nie korygował danych zgłoszonych przez państwa członkowskie w kwietniu i w październiku 2015 r. w ramach procedury sprawozdawczej PND.
2.3.4.Publikacja metadanych (wykazy 23 )
Rozporządzenie (WE) nr 479/2009 stanowi, że wykazy PND są jednymi z informacji statystycznych, jakie mają być przekazywane przez państwa członkowskie, aby umożliwić Eurostatowi sprawdzenie zgodności z zasadami ESA. Rozporządzenie nakłada również obowiązek publikacji wykazów w ramach procedury nadmiernego deficytu na szczeblu krajowym.
Eurostat zaktualizował format wykazów w ramach procedury nadmiernego deficytu, przyjmując zmiany strukturalne i wymagając bardziej szczegółowych informacji. Nowy model wykazu dostosowany do ESA 2010 został już uzgodniony, a Eurostat i państwa członkowskie zamierzały opublikować je do końca 2015 r. 24 . Postępy są wolniejsze niż oczekiwano, a tylko mniej niż połowa państw członkowskich przedstawiła uaktualniony zapasów w wymaganym terminie.
3.Wnioski
Eurostat dostrzega ogólną poprawę spójności i kompletności zgłoszonych danych. Niemniej jednak nadal istnieją kwestie wymagające rozwiązania, a państwa członkowskie powinny dołożyć starań, aby poprawić zakres i jakość zgłaszanych danych dotyczących kredytów handlowych i osiągnąć ten sam poziom jakości w przypadku obliczania innych zobowiązań sektora instytucji rządowych.
Nadal istnieją pewne problemy dotyczące spójności kwartalnych rachunków finansowych w niektórych państwach członkowskich. Prace nad uaktualnieniem wykazów przedstawianych w ramach procedury nadmiernego deficytu również postępują wolniej niż oczekiwano.
W 2015 r. Eurostat zgłosił trzy zastrzeżenia co do jakości danych przekazanych przez państwa członkowskie. Dotyczy to danych przekazanych przez Bułgarię i Portugalię w ramach procedury nadmiernego deficytu z kwietnia 2015 r. oraz Austrię w ramach procedury nadmiernego deficytu z października 2015 r. Eurostat wycofał swoje zastrzeżenia wobec Bułgarii i Portugalii w październiku 2015 r.
Korekty wcześniejszych danych dotyczących deficytu i długu były głównie spowodowane aktualizacją danych źródłowych i nową klasyfikacją jednostek w ramach sektora instytucji rządowych i samorządowych.
W opinii Eurostatu, ogólnie rzecz biorąc, jakość danych fiskalnych zgłaszanych w 2015 r. ulegała dalszej poprawie. Generalnie państwa członkowskie przekazały informacje lepszej jakości, zarówno w odniesieniu do tabel notyfikacji PND, jak i innych odpowiednich sprawozdań statystycznych.
Dz.U. L 145 z 10.6.2009, s. 1.
COM(2015) 88 final.
Dz.U. L 174 z 26.6.2013, s. 1.
Artykuł 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 479/2009.
Dane rzeczywiste mogą być ostateczne, nie w pełni ostateczne lub stanowić dane szacunkowe.
Zob. oświadczenia do protokołu Rady z dnia 22 listopada 1993 r.: https://webgate.ec.europa.eu/fpfis/mwikis/gfs/images/e/e7/Statements_9817.en93.pdf
Rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2009 jedynie wyraźnie nakłada na państwa członkowskie obowiązek udostępniania danych planowanych w tabelach 1 i 2A procedury nadmiernego deficytu.
Tabele notyfikacji PND zgłoszone przez państwa członkowskie można znaleźć na stronie internetowej Eurostatu: http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/edp-notification-tables
Wspomniany kwestionariusz składa się z 13 sekcji wymagających podania danych liczbowych, a czasem jakościowych, w licznych dziedzinach, jak np. transakcje podatkowe i dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne oraz w ramach budżetu UE, zakup sprzętu wojskowego, gwarancje rządowe, umorzenie zadłużenia, wkłady kapitałowe udzielane przez władze publiczne spółkom publicznym, partnerstwa publiczno-prywatne, zmiana ukierunkowania transakcji i inne kwestie.
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/documents/1015035/7036501/Background-note-fin-crisis-OCT-2015-final.pdf
Zgodnie z Protokołem w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonym do Traktatów, dług sektora instytucji rządowych i samorządowych oznacza całkowitą sumę zadłużenia brutto (w wartości nominalnej), występującą na koniec roku i skonsolidowaną dla całego sektora instytucji rządowych i samorządowych. Zgodnie z rozporządzeniem nr 479/2009 dług publiczny obejmuje gotówkę i depozyty (AF.2), dłużne papiery wartościowe (AF.3) oraz pożyczki (AF.4) w rozumieniu przyjętym w ESA 2010.
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/eurostat-edp-visits-to-member-states
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/methodology/advice-to-member-states
C(2014) 4856 final.
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/documents/1015035/2041365/Report-on-manipulation-of-statistics-in-region-Valencia-Spain.pdf
ECLI:EU:T:2015:602
Sprawa C-521/15.
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/web/products-manuals-and-guidelines/-/KS-GQ-14-010
„T” oznacza rok sprawozdawczy.
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/6796757/2-21042015-AP-EN.pdf/2a3922ae-2976-4aef-b6ce-af19bde6a236
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7036737/2-21102015-AP-EN.pdf/22806a48-3bb0-4eb0-b641-d420af17be5b
Zob.: http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/edp-notification-tables
Wykazy metod, procedur i źródeł wykorzystanych do opracowania danych dotyczących rzeczywistego deficytu i długu oraz rachunków sektora instytucji rządowych i samorządowych będących podstawą tych danych.
http://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-deficit-procedure/edp-inventories