EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52013PC0152
Proposal for a COUNCIL DECISION authorising Member States to ratify, in the interests of the European Union, the Convention concerning decent work for domestic workers, 2011, of the International Labour Organisation (Convention No 189)
Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej godnej pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym z 2011 r. (Konwencja nr 189)
Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej godnej pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym z 2011 r. (Konwencja nr 189)
/* COM/2013/0152 final - 2013/0085 (NLE) */
Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej godnej pracy dla osób pracujących w gospodarstwie domowym z 2011 r. (Konwencja nr 189) /* COM/2013/0152 final - 2013/0085 (NLE) */
UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Niniejszy wniosek umożliwi państwom
członkowskim ratyfikację Konwencji nr 189 Międzynarodowej
Organizacji Pracy (MOP) dotyczącej godnej pracy dla osób pracujących
w gospodarstwie domowym z 2011 r., zwanej dalej „Konwencją nr 189
dotyczącą osób pracujących w gospodarstwie domowym” lub
„Konwencją”. Konwencja nr 189 dotycząca osób
pracujących w gospodarstwie domowym została przyjęta na 100.
sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy w dniu 16 czerwca 2011 r. i ma
wejść w życie we wrześniu 2013 r. Ustanowiono w niej
minimalny poziom globalnej ochrony dla osób pracujących w gospodarstwie
domowym. W grudniu 2012 r. Konwencję nr 189
dotyczącą osób pracujących w gospodarstwie domowym
ratyfikowały trzy państwa–strony MOP. Jest ona jedną z konwencji
MOP, które MOP klasyfikuje jako uaktualnione i w związku z tym aktywnie
propaguje. Unia Europejska (UE) zaangażowana jest w
promowanie programu godnej pracy, zarówno w Unii, jak i w swoich stosunkach
zewnętrznych. Normy pracy są podstawowym elementem konceptu godnej
pracy. Ratyfikacja konwencji MOP przez państwa członkowskie jest
więc ważnym sygnałem świadczącym o spójności
polityki Unii idącej w kierunku ulepszania norm pracy na całym świecie. Ponadto, w ramach Strategii UE na rzecz
wyeliminowania handlu ludźmi[1]
Komisja wezwała państwa członkowskie do ratyfikowania wszystkich
międzynarodowych instrumentów, porozumień i zobowiązań
prawnych, które przyczynią się do zwalczania handlu ludźmi w
skuteczniejszy, lepiej skoordynowany i spójny sposób. Obejmuje to
Konwencję nr 189 dotyczącą osób pracujących w gospodarstwie
domowym. Należy w związku z tym
usunąć wszelkie przeszkody prawne na szczeblu UE
uniemożliwiające państwom członkowskim ratyfikację
Konwencji nr 189 dotyczącej osób pracujących w gospodarstwie domowym,
jako że jej treść nie budzi obaw w świetle
istniejącego dorobku prawnego Unii. Celem przepisów Konwencji nr 189
dotyczącej osób pracujących w gospodarstwie domowym jest pomoc w
ograniczaniu niegodziwego traktowania i wykorzystywania osób pracujących w
gospodarstwie domowym. W art. 1 Konwencji osoba pracująca w gospodarstwie
domowym zdefiniowana jest jako każda osoba zaangażowana w pracę
w gospodarstwie domowym (praca wykonywana w gospodarstwie domowym lub gospodarstwach
domowych albo na ich rzecz) w ramach stosunku pracy.
Konwencja stawia przed państwami członkowskimi MOP wymóg
stosowania środków zapobiegających przemocy i pracy dzieci w ramach
pracy w gospodarstwie domowym. Artykuł 3 chroni podstawowe, związane
z pracą, prawa osób pracujących w gospodarstwach domowych,
stawiając przed każdym państwem wymóg stosowania
określonych w Konwencji środków mających na celu respektowanie,
upowszechnianie i realizację dotyczących pracy fundamentalnych zasad i
praw. Kolejne przepisy stawiają w szczególności przed państwami
członkowskimi MOP wymóg: ·
ustalenia wieku minimalnego dla pracy w
gospodarstwie domowym i zabezpieczeń dla pracowników w wieku poniżej
18 lat; ·
zapobiegania wykorzystywaniu i przemocy; ·
zapewnienia uczciwych zasad i przyzwoitych
warunków zatrudnienia; ·
upewnienia się, że pracownicy są
informowani o zasadach i szczegółach dotyczących ich zatrudnienia; ·
uregulowania rekrutacji za granicą i
zapewnienia swobody poruszania się; ·
zapewnienia równego traktowania osób
pracujących w gospodarstwie domowym z innymi pracownikami pod
względem wynagrodzenia i korzyści; ·
regulowania i monitorowania działalności
prywatnych agencji zatrudnienia oraz ·
utworzenia specjalnego mechanizmu składania
skarg. Konwencja nr 189 dotycząca osób
pracujących w gospodarstwie domowym dotyczy obszaru prawodawstwa unijnego,
w którym stopień regulacji osiągnął juz zaawansowany
poziom. Konwencja dotyczy głównie aspektów
związanych z domeną polityki społecznej, w której przepisy
unijne określają minimalne wymogi związane z bezpieczeństwem
i higieną pracy, ochroną w pracy młodych osób, ochroną
macierzyństwa, obowiązkiem pracodawcy dotyczącym informowania
pracowników na piśmie o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy,
czasem pracy, imigracją oraz pracą tymczasową[2]. Konwencja dotyczy aspektów związanych z
ochroną przed dyskryminacją, w której przepisy unijne
określają minimalne wymogi co do równego traktowania w zakresie
zatrudnienia, równości płci i ochrony macierzyństwa[3]. Konwencja dotyczy również aspektów
związanych ze współpracą sądową w sprawach karnych
oraz w dziedzinie związanej z azylem i imigracją, w których przepisy
unijne określają minimalne wymogi dotyczące walki z handlem
ludźmi i sankcji stosowanych wobec pracodawców zatrudniających
nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich[4]. Artykuł 8 Konwencji dotyczącej osób
pracujących w gospodarstwie domowym dotyczy ponadto pracujących w
gospodarstwie domowym osób migrujących, co obejmuje aspekty związane
z przepisami unijnymi regulującymi swobodny przepływ pracowników[5]. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Nie dotyczy. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Zgodnie z zasadami dotyczącymi
zewnętrznych kompetencji, opracowanymi przez Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej[6],
szczególnie odnośnie do przystąpienia do konwencji
Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz jej ratyfikacji[7], państwa członkowskie
nie mogą samodzielnie decydować o ratyfikacji konwencji bez
uprzedniego zezwolenia ze strony Rady, jeśli zakres pewnych
części konwencji podlega kompetencji Unii. Jednocześnie Unia Europejska nie
może ratyfikować żadnej konwencji MOP, ponieważ jedynie
państwa mogą być ich stronami. W związku z powyższym, jeśli
przedmiot porozumienia lub umowy wchodzi częściowo w zakres
kompetencji Unii, a częściowo w zakres kompetencji państw
członkowskich, instytucje Unii i państwa członkowskie muszą
przedsięwziąć wszelkie niezbędne środki, aby
zapewnić jak najlepszą współpracę przy ratyfikacji Konwencji
oraz wdrożeniu wynikających z niej zobowiązań[8]. Odnośnie do trzech konwencji MOP
przyjętych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, których pewne
części wchodzą w zakres kompetencji Unii, Rada
upoważniła państwa członkowskie do ratyfikacji, w interesie
Unii, tych części, które wchodzą w zakres kompetencji Unii[9]. Komisja przyjęła
również wniosek w sprawie takiej decyzji Rady odnośnie do Konwencji
nr 170 dotyczącej substancji chemicznych[10]. Szczególnie odnośnie do Konwencji nr 189
dotyczącej osób pracujących w gospodarstwie domowym stopień
regulacji w zakresie różnych aspektów polityki społecznej, walki z
dyskryminacją, współpracy sądowej w sprawach karnych, azylu i
imigracji jest tak zaawansowany, że państwa członkowskie nie
są dalej w stanie działać pod tym względem na poziomie
stosunków zewnętrznych w sposób niezależny[11]. Artykuł 153 TFUE stanowi
główną podstawę prawną odpowiednich przepisów unijnych,
która jest również w większości przypadków bardziej
szczegółowa niż ogólne zasady określone w Konwencji nr 189
dotyczącej osób pracujących w gospodarstwie domowym. Nie ma sprzeczności
pomiędzy ogólnymi zasadami ustanowionymi w Konwencji a prawodawstwem
unijnym, nie ma również niespójności pomiędzy przepisami
Konwencji a minimalnymi wymogami w przedmiotowych dziedzinach zawartymi w
dorobku prawnym UE. Z art. 19 ust. 8 Konstytucji MOP wynika,
że Konwencja zawiera minimalne normy, co oznacza, że przepisy krajowe
mogą przewidywać bardziej surowe normy niż te ustanowione w
Konwencji. Podejście wybrane w ramach zawartych w
Konwencji zasad dotyczących ochrony i równego traktowania pracowników jest
zgodne z minimalnymi wymogami w ramach dorobku prawnego Unii w tej dziedzinie.
Oznacza to, że środki unijne mogą być bardziej surowe
niż normy MOP i vice versa[12]. Konwencja nr 189 dotycząca osób
pracujących w gospodarstwie domowym zawiera artykuł chroniący
pracujące w gospodarstwie domowym osoby migrujące (art. 8), który
potencjalnie mógłby zagrażać swobodnemu przepływowi
pracowników – dziedzinie, w której Unia posiada wyłączną
kompetencję[13].
Głównym celem Konwencji nie jest jednak regulowanie kwestii
podlegających wyłącznej kompetencji Unii. Artykuł 8 ust. 2
Konwencji stanowi ponadto, że wymóg otrzymania pisemnej oferty przed
przekroczeniem granicy państwowej nie ma zastosowania do obszarów
regionalnej integracji gospodarczej. Ta klauzula ochronna stanowi
zabezpieczenie przed ewentualną niezgodnością pomiędzy
Konwencją a dorobkiem prawnym Unii w dziedzinie swobodnego przepływu
pracowników określonego w art. 45 TFUE i rozporządzeniu nr 492/2011.
Dlatego też przepisy Konwencji w tej dziedzinie nie są niezgodne z
dorobkiem prawnym Unii. Celem niniejszego wniosku jest zatem
upoważnienie państw członkowskich do ratyfikacji, w interesie
Unii, tych części Konwencji nr 189 dotyczącej osób
pracujących w gospodarstwie domowym, które objęte są zakresem
kompetencji Unii. Podstawą wniosku jest art. 218 ust. 6
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), stosowany przez
analogię, w związku z art. 153 TFUE, który jest główną
podstawą prawną przepisów Unii dotyczących ochrony i poprawy
warunków pracy. 2013/0085 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa
członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji
Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej godnej pracy dla osób
pracujących w gospodarstwie domowym z 2011 r. (Konwencja nr 189) RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art.
153 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) oraz art.
218 ust. 8 akapit pierwszy, uwzględniając wniosek Komisji
Europejskiej, uwzględniając opinię Parlamentu
Europejskiego[14], a także mając na uwadze, co
następuje: (1) Parlament Europejski, Rada i
Komisja popierają ratyfikację międzynarodowych konwencji
dotyczących pracy, które MOP klasyfikuje jako uaktualnione, traktując
to jako wkład w starania Unii Europejskiej na rzecz upowszechniania godnej
pracy dla wszystkich zarówno w Unii, jak i poza nią, i których istotnym
aspektem jest ochrona oraz poprawa warunków pracy. (2) Większość
przepisów zawartych w Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) nr
189 dotyczącej godnej pracy dla osób pracujących w gospodarstwie
domowym z 2011 r., zwanej dalej „Konwencją”, ujętych jest w
dużym stopniu w dorobku prawnym Unii w dziedzinach polityki
społecznej[15],
zapobiegania dyskryminacji[16],
współpracy sądowej w sprawach karnych[17] oraz azylu i imigracji[18]. (3) Przepisy Konwencji
dotyczące ochrony pracujących w gospodarstwie domowym osób
migrujących mogą potencjalnie wpłynąć na swobodny
przepływ pracowników – dziedzinę, w której Unia posiada
wyłączną kompetencję[19].. (4) W związku z tym
części Konwencji wchodzą w zakres kompetencji Unii i
państwa członkowskie nie mogą, odnośnie do tych
części, podejmować zobowiązań poza ramami instytucji
Unii[20]. (5) Unia Europejska nie może
ratyfikować konwencji, ponieważ jedynie państwa mogą
być jej stronami. (6) W takiej sytuacji
państwa członkowskie i instytucje Unii muszą
współpracować, jeśli chodzi o ratyfikację Konwencji. (7) Rada upoważnia zatem
państwa członkowskie, związane przepisami unijnymi
dotyczącymi minimalnych wymogów w dziedzinie warunków pracy, do
ratyfikowania Konwencji w interesie Unii Europejskiej, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Niniejszym upoważnia się
państwa członkowskie do ratyfikowania, w przypadku części
wchodzących w zakres kompetencji przyznanych Unii na podstawie Traktatów,
Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej godnej pracy
dla osób pracujących w gospodarstwie domowym z 2011 r. (Konwencji nr 189). Artykuł 2 Niniejsza decyzja skierowana jest do
państw członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W
imieniu Rady Przewodniczący [1] Strategia UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi
na lata 2012-2016, COM(2012) 286 z 19.6.2012. [2] Dyrektywa 89/391/EWG, dyrektywa 94/33/EWG, dyrektywa
91/533/EWG, dyrektywa 2003/88/WE, dyrektywa 2011/98/UE, dyrektywa 2008/104/WE. [3] Dyrektywa 2000/78/EC, dyrektywa 2000/43/WE, dyrektywa
2006/54/WE, dyrektywa 92/85/EWG. [4] Dyrektywa 2011/36/WE, dyrektywa 2009/52/WE [5] Artykuł 45 TFUE, rozporządzenie nr 492/2011. [6] Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie AETR
22/70 z dnia 31 marca 1971 r., Rec. 1971, 263; zob. również art. 3 ust. 2
TFUE, który skodyfikował te zasady. [7] Opinia 2/91 Trybunału Sprawiedliwości z dnia
19 marca 1993 r. w sprawie Konwencji nr 170 dotyczącej substancji
chemicznych, Rec. 1993-I, s. 1061. [8] Opinia 2/91 Trybunału Sprawiedliwości (ibid.),
pkt 36, 37 i 38. [9] W ciągu ostatnich dziesięciu lat Rada
przyjęła trzy decyzje upoważniające państwa
członkowskie do ratyfikacji konwencji MOP: decyzję Rady z dnia 14
kwietnia 2005 r. upoważniającą państwa członkowskie do
ratyfikowania, w interesie Wspólnoty Europejskiej, Konwencji
Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej dokumentów
tożsamości marynarzy (Konwencja nr 185, Dz.U. L 136 z 30.5.2005, s.
1), decyzję Rady z dnia 7 czerwca 2007 r. upoważniającą
państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Wspólnoty
Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy o pracy na morzu
z 2006 r. (Dz.U. L 161 z 22.6.2007, s. 63) oraz decyzję Rady z dnia 7
czerwca 2010 r. upoważniającą państwa członkowskie do
ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej
Organizacji Pracy dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r.
(Konwencja nr 188, Dz.U L 145 z 11.6.2010, s. 12). [10] COM(2012) 677 z dnia 20 listopada 2012 r. [11] Opinia 2/91 Trybuna³u Sprawiedliwości, pkt 25 i 26. [12] Opinia 2/91 Trybunału Sprawiedliwości, pkt 18. [13] Artykuł 45 TFUE, rozporządzenie nr 492/2011. [14] Dz.U. C […] z […], s. […]. [15] Włącznie z dyrektywą ramową Rady
89/391/EWG w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa
i zdrowia pracowników w miejscu pracy, dyrektywą Rady 94/33/WE w sprawie
ochrony pracy osób młodych, dyrektywą 92/85/EWG w sprawie ochrony
macierzyństwa, dyrektywą 91/533 EWG w sprawie obowiązku
pracodawcy dotyczącego informowania pracowników o warunkach stosowanych do
umowy lub stosunku pracy, dyrektywą 2003/88/WE dotyczącą
niektórych aspektów organizacji czasu pracy i dyrektywą 2008/104/WE w
sprawie pracy tymczasowej. [16] Włącznie z dyrektywą 2000/78/WE
dotyczącą równego traktowania w zakresie zatrudnienia
i pracy, dyrektywą 2006/54/WE w sprawie równego traktowania kobiet i
mężczyzn i dyrektywą 92/85/EWG w sprawie ochrony
macierzyństwa . [17] Włącznie z dyrektywą 2011/36/UE w sprawie
zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony
ofiar. [18] Włącznie z dyrektywą 2009/52/WE w sprawie
kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających
nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich i dyrektywy
2011/98/UE w sprawie procedury jednego wniosku. [19] Artykuł 45 TFUE, rozporządzenie nr 492/2011. [20] Opinia 2/91 Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19
marca 1993 r., Rec. 1993-I, s. 1061, pkt 26.