EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012PC0550
Proposal for a COUNCIL DECISION authorising the Member States which are Contracting Parties to the Vienna Convention on Civil Liability for Nuclear Damage of 21 May 1963 ("Vienna Convention") to ratify the Protocol amending that Convention in the interest of the European Union, or to accede to it
Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie będące umawiającymi się stronami Konwencji wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z dnia 21 maja 1963 r. („Konwencji wiedeńskiej”) do ratyfikowania protokołu zmieniającego tę Konwencję w interesie Unii Europejskiej, lub do przystąpienia do niego
Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie będące umawiającymi się stronami Konwencji wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z dnia 21 maja 1963 r. („Konwencji wiedeńskiej”) do ratyfikowania protokołu zmieniającego tę Konwencję w interesie Unii Europejskiej, lub do przystąpienia do niego
/* COM/2012/0550 final - 2012/0262 (NLE) */
Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie będące umawiającymi się stronami Konwencji wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z dnia 21 maja 1963 r. („Konwencji wiedeńskiej”) do ratyfikowania protokołu zmieniającego tę Konwencję w interesie Unii Europejskiej, lub do przystąpienia do niego /* COM/2012/0550 final - 2012/0262 (NLE) */
UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU 1.1. Cel wniosku Międzynarodowy system odpowiedzialności za
szkodę jądrową jest obecnie regulowany dwoma instrumentami: konwencją wiedeńską
zmienioną protokołem z 1997 r. i Konwencją paryską o odpowiedzialności osób
trzecich w dziedzinie energii jądrowej z 1960 r., która została zmieniona
kilkoma protokołami i uzupełniona konwencją brukselską z dnia 31 stycznia
1963 r. (zwaną dalej „konwencją brukselską”). Konwencje te opierają się na
wspólnych zasadach odnoszących się do ich podstaw. Jednak niektóre państwa
członkowskie są umawiającymi się stronami konwencji paryskiej, natomiast inne –
konwencji wiedeńskiej. Artykuły 12–14 protokołu z 1997 r. zawierają
postanowienia dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń
dotyczących stosowania konwencji wiedeńskiej. Postanowienia te mają wpływ na
przepisy prawa Unii Europejskiej, w szczególności zawarte w rozporządzeniu Rady
(WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania
orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. W
związku z tym Unia posiada wyłączną kompetencję w zakresie postanowień
ustanowionych w protokole z 1997 r. W związku z tym państwa członkowskie nie
mogą przystąpić do protokołu z 1997 r. w zakresie omawianych przepisów. W
podobnej sytuacji dotyczącej protokołu z dnia 12 lutego 2004 r. zmieniającego
konwencję paryską przyjęte zostały decyzje Rady w celu upoważnienia danych
państw członkowskich do podpisania i ratyfikowania protokołu lub
przystąpienia do niego w interesie Unii. W tym przypadku proponuje się zbliżone
rozwiązanie. Komisja proponuje, aby Rada upoważniła państwa
członkowskie, które są umawiającymi się stronami Konwencji z dnia 21 maja 1963
r. w sprawie odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową („konwencji
wiedeńskiej”), tj. Bułgarię, Republikę Czeską, Estonię, Litwę, Polskę (ex
post), Słowację i Węgry – do ratyfikowania lub zawarcia, w interesie Unii
Europejskiej, protokołu[1]
zmieniającego konwencję, który został przyjęty w dniu 12 września 1997 r. pod
auspicjami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Mimo że bardziej pożądane byłoby zastosowanie
jednego systemu odpowiedzialności za szkodę jądrową w Unii Europejskiej,
możliwe są elastyczne rozwiązania, ponieważ systemy ustanowione w konwencji
wiedeńskiej i w konwencji paryskiej są ze sobą kompatybilne. 1.2. Protokół zmieniający
Konwencję wiedeńską o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z 1963 r. Konwencja
wiedeńska została przyjęta w celu zapewnienia odpowiedniego i sprawiedliwego odszkodowania
dla poszkodowanych w wypadkach jądrowych. Ustanawia ona specjalny system
odpowiedzialności cywilnej w dziedzinie energii jądrowej w oparciu o
następujące podstawowe zasady: a) odpowiedzialności „absolutnej”, tj.
odpowiedzialności nieopierającej się na winie; b) wyłącznej odpowiedzialności
osoby eksploatującej instalację jądrową; c) ograniczenia wysokości lub
zakresu odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia
finansowego; d) ograniczenia odpowiedzialności do określonego czasu. Protokół z
1997 r. Konwencja wiedeńska została zmieniona
protokołem z 1997 r., (który wszedł w życie w dniu 4 października 2003 r.) w
celu udoskonalenia systemu odszkodowania za szkodę jądrową. Protokół z 1997 r. zawiera m.in. nową
definicję szkody jądrowej (która obecnie podejmuje również kwestię szkody
wyrządzonej środowisku naturalnemu i środków zapobiegawczych), rozszerza zakres
geograficzny konwencji wiedeńskiej, wydłuża okres dochodzenia roszczeń z tytułu
utraty życia i uszkodzenia ciała, a także znacznie podnosi poziom minimalnych
limitów odszkodowania. Zawiera on również nowe postanowienia dotyczące
jurysdykcji, które mają implikacje w sytuacji, gdy wypadek jądrowy ma miejsce w
trakcie transportu materiałów jądrowych do lub z instalacji znajdujących się na
terytorium państwa będącego stroną konwencji wiedeńskiej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 protokołu z 1997 r.
państwo będące stroną protokołu, ale nie konwencji wiedeńskiej, jest związane
treścią postanowień konwencji zmienionej protokołem w odniesieniu do innych
państw, które są stronami protokołu; a w przypadku gdy w chwili złożenia
dokumentu ratyfikacyjnego, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia dane
państwo nie wskaże innego zamiaru, będzie ono związane konwencją wiedeńską w
odniesieniu do państw będących jej stronami. Wspólny
protokół z 1988 r. W dniu 21 września 1988 r. na konferencji na
temat relacji między konwencją paryską a konwencją wiedeńską przyjęto wspólny
protokół dotyczący stosowania konwencji wiedeńskiej i konwencji paryskiej („wspólny
protokół z 1988 r.”), ponieważ konwencję paryską, konwencję brukselską oraz
konwencję wiedeńską łączą te same zasady. Podstawowym celem było skoordynowanie
stosowania konwencji. Wspólny protokół z 1988 r. łączy obie
konwencje w dwojaki sposób. Po pierwsze,
przewiduje on wzajemne rozszerzenie odpowiedzialności osoby eksploatującej w
ramach systemu paryskiego i wiedeńskiego (art. II). W związku z tym, w
przypadku zaistnienia wypadku jądrowego, za który osoba eksploatująca ponosi
odpowiedzialność na mocy zarówno konwencji wiedeńskiej, jak i wspólnego
protokołu, osoba eksploatująca odpowiada zgodnie z konwencją wiedeńską za
szkodę jądrową poczynioną nie tylko na terytorium stron konwencji wiedeńskiej,
ale również na terytorium stron zarówno konwencji paryskiej, jak i wspólnego
protokołu. Jeżeli jednak zdarzy się wypadek, za który osoba eksploatująca
ponosi odpowiedzialność na podstawie zarówno konwencji paryskiej, jak i wspólnego
protokołu, stosuje się zasadę wzajemności. Po drugie, celem wspólnego protokołu z 1988 r.
jest wyeliminowanie konfliktów, które w przeciwnym razie mogłyby wyniknąć z
jednoczesnego stosowania obu konwencji, zwłaszcza w przypadkach związanych z
transportem (art. III). Wspólny protokół z 1988 r. został podpisany
przez pięć państw członkowskich i wszedł w życie w odniesieniu do kolejnych 17
w wyniku jego ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia do niego. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI
STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Zmiany do konwencji wiedeńskiej zawierają
elementy korzystne dla potencjalnych ofiar wypadku jądrowego, tj. zwiększenie
kwot odpowiedzialności finansowej i szerszą definicję szkody jądrowej. W
związku z tym, zgodnie z wnioskami opracowania opublikowanego w 2009 r.
oraz warsztatów na temat odpowiedzialności za szkodę jądrową[2], które odbyły się w czerwcu
2010 r., uznaje się, po konsultacji z zainteresowanymi podmiotami, że żadna
inicjatywa w dziedzinie odpowiedzialności za szkodę jądrową nie może utrudniać
przystąpienia państw członkowskich do jakiejkolwiek konwencji międzynarodowej
poprawiającej sytuację potencjalnych ofiar w Unii Europejskiej. Przystąpienie
do protokołu z 1997 r. jest zatem korzystne ze względu na zwiększenie
odszkodowań dla ofiar w całej Unii Europejskiej. 3. PRAWNE ELEMENTY WNIOSKU 3.1. Odnośne państwa członkowskie Dziewięć następujących państw członkowskich
Unii Europejskiej ratyfikowało konwencję wiedeńską lub do niej przystąpiło:
Bułgaria, Republika Czeska, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja i
Węgry. Zjednoczone Królestwo i Hiszpania podpisały konwencję, ale jej nie
ratyfikowały (oba państwa zostały umawiającymi się stronami konwencji
paryskiej). Konwencji nie stosuje się już do Słowenii. Protokół z 1997 r. został podpisany przez
Republikę Czeską, Litwę, Węgry i Włochy (ostatnie państwo jest umawiającą się
stroną konwencji paryskiej). Protokół został ratyfikowany przez Rumunię i Łotwę
(przed przystąpieniem tych państw do UE), a także Polskę (po jej przystąpieniu
do UE). Decyzja Rady powinna zatem być skierowana do
państw członkowskich, które są umawiającymi się stronami konwencji wiedeńskiej,
tj. Bułgarii, Republiki Czeskiej, Estonii, Litwy, Polski (ex post),
Słowacji i Węgier. Zważywszy, że Włochy, Zjednoczone Królestwo i Hiszpania,
które są sygnatariuszami konwencji wiedeńskiej, są jednocześnie umawiającymi
się stronami konwencji paryskiej ustanawiającej podobny system
odpowiedzialności za szkodę jądrową, państwa te nie powinny być objęte decyzją
Rady. 3.2. Rozporządzenie Rady (WE) nr
44/2001 Rozporządzenie
Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r.[3]
określa zasady jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w
sprawach cywilnych i handlowych. Rozporządzenie jest wiążące dla wszystkich
państw członkowskich (w odniesieniu do Danii obowiązują specjalne ustalenia). Przepisy dotyczące jurysdykcji, przewidziane
rozporządzeniem Rady (WE) nr 44/2001, stosuje się w przypadku gdy pozwany ma
miejsce zamieszkania w jednym z państw członkowskich związanych
rozporządzeniem. Pozwani bez miejsca zamieszkania w państwie członkowskim mogą
zostać pozwani przez sądy każdego państwa członkowskiego zgodnie z przepisami
krajowymi w sprawie jurysdykcji danego państwa członkowskiego, z zastrzeżeniem
art. 22 (wyłączna jurysdykcja) i art. 23 (klauzula prorogacyjna). Jurysdykcja wynika przede wszystkim z miejsca
zamieszkania pozwanego. Ponadto, jeżeli przedmiotem postępowania jest czyn
niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego, osoba mająca miejsce
zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego może być pozwana w państwie
członkowskim, w którym nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę.
Miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę rozumie się zgodnie z
orzecznictwem Trybunału jako miejsce czynu, który doprowadził do zdarzenia
wywołującego szkodę lub miejsce, w którym doszło do powstania szkody. W sprawach
dotyczących ubezpieczenia ubezpieczyciel mający siedzibę na terytorium państwa
członkowskiego może być pozwany a) przed sądy państwa członkowskiego, w którym
ubezpieczyciel ma siedzibę, lub b) w państwie członkowskim, w którym miejsce
zamieszkania ma powód, w przypadku powództw wnoszonych przez ubezpieczającego,
ubezpieczonego lub przed sąd państwa związanego niniejszą konwencją, przed
który został pozwany główny ubezpieczyciel. W odniesieniu do ubezpieczenia od
odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel może być również pozwany przed sąd
miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, a także być pozwany przed
sąd, w którym zawisło powództwo poszkodowanego przeciwko ubezpieczonemu, o ile
jest to dopuszczalne według prawa tego sądu. Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 stanowi,
że orzeczenie wydane w jednym państwie członkowskim musi być uznawane i
wykonywane w innych państwach członkowskich bez konieczności przeprowadzania
jakiegokolwiek postępowania. Dopuszczalna jest jednak ograniczona liczba
podstaw odmowy uznania w związku z kwestiami polityki publicznej, poszanowania
prawa do obrony i w razie gdy orzeczenia nie da się pogodzić z pewnymi wydanymi
orzeczeniami. 3.3. Kompetencje Unii w odniesieniu
do protokołu z 1997 r. Nie istnieje prawodawstwo unijne regulujące
kwestię odpowiedzialności osób trzecich za szkodę jądrową. Z zakresu
rozporządzenia (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11
lipca 2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych („Rzym
II”) odpowiedzialność za szkodę jądrową została wykluczona. Protokół z 1997 r. zawiera jednak przepisy
mające wpływ na rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001. W przeciwieństwie do
wielu podstaw jurysdykcji przewidzianych w tym rozporządzeniu, art. XI
konwencji wiedeńskiej zmienionej protokołem z 1997 r. przewiduje co do zasady
wyłączną jurysdykcję sądów państwa strony, na której terytorium miał miejsce
wypadek jądrowy. W szczególności art. XI konwencji wiedeńskiej
nadaje wyłączną jurysdykcję w odniesieniu do roszczeń o odszkodowanie za szkody
spowodowane wypadkiem jądrowym sądom umawiającej się strony, na której
terytorium doszło do danego zdarzenia. Jeżeli zdarzenie miało miejsce poza
terytorium umawiających się stron lub jeżeli miejsca wypadku nie można ustalić
z pewnością, właściwymi sądami są sądy państwa urządzenia. Protokół z 1997 r. przewiduje ponadto wyłączną
jurysdykcję sądów umawiającego się państwa przybrzeżnego w odniesieniu do
wypadku nuklearnego, który wystąpił w jego wyłącznej strefie ekonomicznej.
Właściwość ta jest przyznawana pod warunkiem, że depozytariusz konwencji
otrzymał zgłoszenie dotyczące strefy przed wypadkiem jądrowym. W odniesieniu do
zasad dotyczących uznawania i wykonywania, zgodnie z art. XII konwencji
wiedeńskiej zmienionej protokołem z 1997 r. każde orzeczenie właściwego sądu,
które nie podlega już zwyczajnym środkom zaskarżenia, podlega przepisom
szczególnym odnoszącym się do uznawania oraz wykonywania orzeczeń sądowych. Z
pewnymi wyjątkami[4]
art. XII przewiduje, że orzeczenie powinno być uznane na terytorium każdej
Umawiającej się Strony i jest wykonalne tak samo jak orzeczenie sądu
krajowego. Ponowne rozpatrzenie istoty sprawy nie jest dozwolone w żadnym
wypadku. Unia Europejska ma wyłączną właściwość w
zakresie postanowień dotyczących jurysdykcji i uznawania oraz wykonywania
orzeczeń sądowych zawartych w protokole z 1997 r., ponieważ zgodnie z
orzecznictwem ETS[5]
mają one wpływ na odpowiednie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001. W
związku z tym państwa członkowskie nie mają już prawa zastosowania odstępstwa
od tych przepisów między sobą ani podejmowania zobowiązań w stosunkach z
państwami trzecimi mających wpływ na te przepisy. 3.4. Upoważnienie państw
członkowskich Konwencja wiedeńska i protokół z 1997 r. nie
zawierają jednak klauzuli dotyczącej regionalnej organizacji gospodarczej,
pozwalającej na przystąpienie Unii Europejskiej do protokołu. W związku z tym
Unia Europejska nie jest w stanie stać się umawiającą się stroną protokołu z
1997 r. Protokół z 1997 r., który poprawia ochronę
osób poszkodowanych w wyniku wypadków jądrowych, ma szczególne znaczenie dla
Unii Europejskiej i jej państw członkowskich. W wyjątkowych przypadkach
uzasadnione jest zatem, aby Unia wykonywała swoje kompetencje za pośrednictwem
jej państw członkowskich, które są stronami konwencji wiedeńskiej. Jednak poza państwami członkowskimi, które są
już umawiającymi się stronami zmienionej konwencji paryskiej, pięć państw
członkowskich Unii Europejskiej, a mianowicie Austria, Irlandia, Luksemburg,
Malta i Cypr nie są stronami ani zmienionej konwencji paryskiej, ani konwencji
wiedeńskiej z 1963 r. W związku z tym należy w drodze wyjątku uznać za
obiektywnie uzasadnione, aby umożliwić wspomnianym pięciu państwom członkowskim
nieprzystępowanie do protokołu z 1997 r., a zatem dalsze stosowanie przepisów
rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w obszarze objętym konwencją wiedeńską
i protokołem z 1997 r. Ta różnica w zakresie stosowania przepisów o
jurysdykcji w Unii Europejskiej jest uzasadniona, biorąc pod uwagę, że: - protokół z 1997 r. zmienia konwencję, do
której umawiających się stron nie należy tych pięć państw członkowskich; - rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 nie
narusza konwencji, których państwa członkowskie są stronami. W rezultacie jedynie państwa członkowskie,
które są obecnie stronami konwencji wiedeńskiej, powinny ratyfikować protokół z
1997 r. lub przystąpić do niego w interesie Unii Europejskiej. Polska
ratyfikowała protokół z 1997 r. po przystąpieniu do UE. Decyzja powinna zatem
zostać skierowana do Polski ex post. Łotwa i Rumunia podpisały i ratyfikowały
protokół z 1997 r. przed przystąpieniem tych państw do Unii Europejskiej. Z powyższych powodów Komisja zaleca, by
Parlament Europejski i Rada przyjęły decyzję upoważniającą państwa członkowskie
będące stronami konwencji wiedeńskiej do ratyfikowania protokołu z 1997 r. lub
przystąpienia do niego w interesie Unii Europejskiej. 3.5. Zastrzeżenie odnoszące się do
zasad dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych W odniesieniu do
zasad dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych, ustanowionych w
art. XII zmienionym artykułem 14 protokołu z 1997 r., konieczne jest
zapewnienie nieprzerwanego stosowania odpowiednich przepisów rozporządzenia
nr 44/2001, rozszerzonego na Danię na podstawie umowy pomiędzy Wspólnotą
Europejską a Królestwem Danii w sprawie właściwości sądów oraz uznawania i
wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych[6] lub konwencji z Lugano o
jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach
cywilnych i handlowych z dnia 30 października 2007 r.[7] Ograniczenie stosowania art.
XII konwencji wiedeńskiej w ten sposób zapewniłoby jedność w przestrzeni
sądowej Unii oraz swobodę przepływu orzeczeń sądowych w UE, bez wpływu na
skuteczne wdrożenie konwencji zmienionej protokołem, ani bez zasadniczych
konsekwencji dla państw nienależących do UE, będących stronami konwencji. Protokół z 1997 r.
nie zawiera żadnych postanowień dotyczących dopuszczalnych zastrzeżeń. Zgodnie
z art. 19 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z 1969 r. zastrzeżenie jest
możliwe, jeżeli jest ono zgodne z „przedmiotem i celem” konwencji, tak jak w
niniejszym przypadku. Podsumowując, przystępując do protokołu z 1997
r. państwa członkowskie muszą zapewnić stosowanie właściwych przepisów UE o
uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń sądowych wydanych przez sąd innego państwa
członkowskiego (w tym Danii) lub państwa spoza UE związanego konwencją
lugańską. 2012/0262 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie będące
umawiającymi się stronami Konwencji wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za
szkodę jądrową z dnia 21 maja 1963 r. („Konwencji wiedeńskiej”) do
ratyfikowania protokołu zmieniającego tę Konwencję w interesie Unii Europejskiej,
lub do przystąpienia do niego RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej, w szczególności jego art. 81 ust. 2 w związku z
art. 218 ust. 6 lit. a), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Protokół z dnia 12 września
1997 r. zmieniający Konwencję wiedeńską o odpowiedzialności cywilnej za szkodę
jądrową z dnia 21 maja 1963 r. (zwaną dalej „konwencją wiedeńską”) został wynegocjowany
z myślą o udoskonaleniu odszkodowań przysługujących poszkodowanym w wypadkach
jądrowych. (2) Unia Europejska posiada
wyłączną właściwość w odniesieniu do skonsolidowanych art. XI i XII konwencji
wiedeńskiej, o ile takie przepisy mają niekorzystny wpływ na zasady ustanowione
w rozporządzeniu Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie
jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach
cywilnych i handlowych[8].
Państwa członkowskie utrzymują swoje kompetencje w odniesieniu do tych kwestii
objętych protokołem z 1997 r., które nie dotyczą prawa UE. Biorąc pod uwagę
przedmiot i cel protokołu z 1997 r., przepisów protokołu objętych właściwością
Unii Europejskiej nie można oddzielić od przepisów wchodzących w zakres kompetencji
państw członkowskich. (3) Protokół z 1997 r. ma
szczególne znaczenie dla interesów Unii Europejskiej i jej państw
członkowskich, ponieważ zapewnia lepsze odszkodowania za szkodę spowodowaną
przez wypadki jądrowe. (4) Konwencja wiedeńska i protokół
z 1997 r. nie są otwarte dla organizacji regionalnych. W związku z powyższym
Unia Europejska nie jest w stanie podpisać ani ratyfikować protokołu. W tych
okolicznościach uzasadnione jest, w drodze wyjątku, by państwa członkowskie
ratyfikowały lub zawarły protokół z 1997 r. w interesie Unii Europejskiej. (5) Jednak pięć państw
członkowskich Unii Europejskiej, a mianowicie Austria, Irlandia, Luksemburg,
Cypr i Malta, nie jest stronami konwencji wiedeńskiej. Zważywszy, że protokół z
1997 r. zmienia konwencję wiedeńską i że rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
zezwala państwom członkowskim związanym konwencją na dalsze stosowanie
przewidzianych w niej przepisów jurysdykcyjnych, jest obiektywnie uzasadnione,
aby niniejszą decyzję kierować wyłącznie do tych państw członkowskich, które są
umawiającymi się stronami konwencji wiedeńskiej i umożliwić, na zasadzie
wyjątku, nieprzystępowanie tych pięciu państw członkowskich do protokołu z 1997
r. (6) Państwa członkowskie, które
są stronami konwencji wiedeńskiej powinny zatem ratyfikować lub zawrzeć
protokół z 1997 r. w interesie Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem warunków
określonych w niniejszej decyzji. Niniejsza decyzja skierowana jest do Polski ex
post biorąc pod uwagę fakt, że państwo to ratyfikowało protokół w 2010 r. (7) W związku z tym w odniesieniu
do Unii Europejskiej przepisy protokołu z 1997 r. stosowane będą tylko
przez te państwa członkowskie, które obecnie są stronami konwencji wiedeńskiej. (8) Państwa członkowskie powinny
zakończyć, w rozsądnym terminie, swoje procedury ratyfikacji lub przystąpienia
do protokołu z 1997 r. w interesie UE. Państwa członkowskie powinny wymieniać
się informacjami na temat przebiegu procedur ratyfikacji lub przystąpienia w
celu przygotowania do złożenia ich dokumentów ratyfikacyjnych lub dokumentów
przystąpienia do protokołu z 1997 r. (9) Zasady dotyczące uznawania i
wykonywania orzeczeń sądowych, o których mowa w art. XII konwencji wiedeńskiej
zmienionym artykułem 14 protokołu z 1997 r., nie powinny mieć pierwszeństwa
przed odpowiednimi zasadami ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 44/2001,
rozszerzonymi na Danię na mocy umowy pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem
Danii w sprawie właściwości sądów oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w
sprawach cywilnych i handlowych, lub w konwencji z Lugano o jurysdykcji i
uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
z dnia 30 października 2007 r. Dlatego też przy ratyfikacji lub przystąpieniu
do protokołu z 1997 r. państwa członkowskie muszą złożyć oświadczenie w celu
zapewnienia dalszego stosowania właściwych przepisów UE. (10) Zgodnie z art. 1 i 2
Protokołu w sprawie stanowiska Danii, który jest załączony do Traktatu o Unii
Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy
w przyjęciu niniejszej decyzji, nie jest nią związana ani jej nie stosuje, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 1.
Bez uszczerbku dla kompetencji Unii Europejskiej,
państwa członkowskie będące obecnie stronami Konwencji wiedeńskiej o
odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z dnia 21 maja 1963 r. ratyfikują
protokół z 1997 r. lub przystępują do niego w interesie Unii Europejskiej. 2.
Tekst protokołu z 1997 r. zostaje załączony do
niniejszej decyzji. 3.
W niniejszej decyzji pojęcie „państwo członkowskie”
oznacza wszystkie państwa członkowskie, które obecnie są umawiającymi się
stronami konwencji wiedeńskiej. Artykuł 2 1.
Państwa członkowskie podejmują niezbędne kroki w
celu złożenia dokumentów ratyfikacyjnych lub przystąpienia do protokołu z 1997
r. Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej
jednocześnie w rozsądnym terminie i, jeśli to możliwe, do dnia 31 grudnia 2014
r. 2.
Do […]
państwa członkowskie informują Radę oraz Komisję o przewidywanej dacie
zakończenia ich procedur ratyfikacji lub przystąpienia do konwencji. 3.
Państwa członkowskie dążą do wymiany informacji na
temat zaawansowania procedur ratyfikacyjnych. Artykuł 3 Przy ratyfikacji lub przystąpieniu do
protokołu z 1997 r. państwa członkowskie składają następującą deklarację: „Orzeczenia sądowe w kwestiach objętych
protokołem z 1997 r., w przypadku ich wydania przez sąd państwa członkowskiego
UE będącego Umawiającą się Stroną Protokołu, są uznawane i egzekwowane w innych
państwach członkowskich UE, które są Umawiającymi się Stronami Protokołu,
zgodnie z odpowiednimi przepisami Unii Europejskiej w tej dziedzinie. Wyroki w sprawach objętych protokołem z 1997
r., w przypadku ich wydania przez sąd Królestwa Danii, są uznawane i wykonywane
w innych państwach członkowskich UE, które są Umawiającymi się Stronami
Protokołu, zgodnie z Umową pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Danii w
sprawie właściwości sądów oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach
cywilnych i handlowych. Orzeczenia sądowe dotyczące kwestii
wchodzących w zakres protokołu ateńskiego, w przypadku ich wydania przez sąd
państwa nienależącego do UE związanego konwencją z Lugano o jurysdykcji i
wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych z dnia 30
października 2007 r., są uznawane i wykonywane w innych państwach członkowskich
UE, które są Umawiającymi się Stronami Protokołu, zgodnie z postanowieniami
tej konwencji.” Artykuł 4 Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego
dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Artykuł 5 Niniejsza
decyzja skierowana jest do państw członkowskich zgodnie z Traktatami. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W
imieniu Rady Przewodniczący ZAŁĄCZNIK Protokół zmieniający Konwencję wiedeńską
o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową z 1963 r. PAŃSTWA STRONY NINIEJSZEGO PROTOKOŁU, UWAŻAJĄC za pożądane zmianę Konwencji
wiedeńskiej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową, sporządzonej w
Wiedniu dnia 21 maja 1963 roku w celu rozszerzenia jej zakresu, zwiększenia
odpowiedzialności osoby eksploatującej urządzenia jądrowe oraz wzmocnienia
środków zapewniających należyte i godziwe odszkodowanie, UZGODNIŁY, co następuje: Artykuł 1 Konwencja, której postanowienia zmieni
niniejszy Protokół, jest Konwencją wiedeńską o odpowiedzialności cywilnej
za szkodę jądrową, sporządzoną w Wiedniu dnia 21 maja 1963 roku, zwaną dalej
„Konwencją wiedeńską z 1963 roku”. Artykuł 2 Artykuł I Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Ustęp 1 punkt j) zostaje
zmieniony następująco: (a)
wyraz „oraz” na końcu podpunktu (ii) zostaje
wykreślony i wstawiony na końcu podpunktu (iii); (b)
dodaje się nowy następujący podpunkt (iv): (iv) takie inne urządzenia, w których znajduje
się paliwo jądrowe, materiały promieniotwórcze lub odpady, jakie określi od
czasu do czasu Rada Zarządzających Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej; 2. Ustęp 1 punkt k) zostaje
zastąpiony następującym tekstem: k) „szkoda
jądrowa” oznacza: (i) utratę życia lub uszkodzenie ciała; (ii) stratę lub szkodę na mieniu; oraz, w zakresie przewidzianym prawem sądu
właściwego, każde z wymienionych poniżej: (iii) stratę gospodarczą powstałą wskutek straty
lub szkody, o której mowa w podpunktach (i) lub (ii), w zakresie, w jakim nie
jest ona objęta tymi podpunktami, jeżeli doznała jej osoba uprawniona do
dochodzenia roszczenia z tytułu takiej straty lub szkody; (iv) koszty środków odbudowy naruszonego
środowiska, chyba że takie naruszenie jest nieznaczne, jeżeli środki takie
zostały rzeczywiście podjęte lub mają być podjęte, i w zakresie, w jakim nie są
objęte podpunktem (ii); (v) utratę dochodu pochodzącego z korzyści
ekonomicznych z jakiegokolwiek zastosowania środowiska lub jego wykorzystania
dla przyjemności, powstałą wskutek znacznego naruszenia tego środowiska, w
zakresie, w jakim nie jest objęta podpunktem (ii); (vi) koszty środków zapobiegawczych i dalszą
stratę lub szkodę spowodowaną takimi środkami; (vii) każdą inną stratę ekonomiczną, inną niż
spowodowana naruszeniem środowiska, jeżeli pozwalają na to ogólne przepisy o
odpowiedzialności cywilnej sądu właściwego; w przypadku
podpunktów (i) do (v) oraz (vii) powyżej, w zakresie obejmującym stratę lub
szkodę powstałą lub wynikającą z promieniowania jonizującego, emitowanego przez
jakiekolwiek źródło promieniowania wewnątrz urządzenia jądrowego lub emitowanego
przez paliwo jądrowe, materiały promieniotwórcze, odpady lub materiał jądrowy,
pochodzące z urządzenia jądrowego, powstałe w nim lub wprowadzone do
niego, jeżeli wynikają one z właściwości promieniotwórczych tej substancji
lub z połączenia właściwości promieniotwórczych z trującymi, wybuchowymi lub
innymi niebezpiecznymi właściwościami takiej substancji. 3. Ustęp 1 punkt l) zostaje
zastąpiony następującym tekstem: l) „wypadek
jądrowy” oznacza każde zdarzenie lub serię zdarzeń, mających tę samą przyczynę,
które powodują szkodę jądrową lub - ale tylko w odniesieniu do podjętych
środków zapobiegawczych - stwarzają poważne i nieuchronne zagrożenie
spowodowania takiej szkody. 4. W ustępie 1 po punkcie l)
dodaje się cztery nowe następujące punkty m), n), o) i p): m) „środki
odbudowy” oznaczają każde rozsądne środki, zatwierdzone przez kompetentne
władze Państwa, w którym takie środki były podjęte, i które mają na celu
odbudowę lub odtworzenie naruszonych lub zniszczonych składników środowiska,
lub wprowadzenie - gdy jest to uzasadnione - odpowiedników tych składników do
środowiska. Prawo Państwa, które doznało szkody, określi, kto jest upoważniony
do podejmowania takich środków.
n) „środki zapobiegawcze” oznaczają wszelkie właściwe środki podjęte przez
każdą osobę po zaistnieniu wypadku jądrowego w celu zapobieżenia lub
minimalizacji szkody, o której mowa w punkcie k) podpunktach (i) do (v) lub
(vii), z uwzględnieniem wszelkich zatwierdzeń kompetentnych władz, wymaganych
przez prawo Państwa, w którym te środki zostały podjęte.
o) „środki rozsądne” oznaczają środki, które - na mocy prawa sądu właściwego
-uznane zostały za odpowiednie i proporcjonalne, przy uwzględnieniu wszelkich
okoliczności, na przykład: (i) charakteru i zakresu zaistniałej szkody lub –
w przypadku środków zapobiegawczych – charakteru i zakresu ryzyka takiej
szkody; (ii) zakresu, w którym w czasie ich zastosowania
środki takie mogą być skuteczne oraz (iii) odpowiedniej naukowej i technicznej
ekspertyzy; p) „specjalne
prawo ciągnienia”, zwane dalej „SDR”, oznacza jednostkę rozliczeniową
zdefiniowaną i stosowaną przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy w jego własnych
operacjach i transakcjach. 5. Ustęp 2 zostaje zastąpiony
następującym tekstem: 2. Państwo
Urządzenia może, jeżeli uzasadnia to nieznaczny rozmiar ryzyka, wyłączyć każde
urządzenie jądrowe lub niewielką ilość materiału jądrowego spod zakresu
stosowania niniejszej Konwencji pod warunkiem, że a) w odniesieniu do urządzeń jądrowych
kryteria takiego wyłączenia zostały ustalone przez Radę Zarządzających
Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej i każde wyłączenie dokonane przez
Państwo Urządzenia spełnia te kryteria oraz b) w odniesieniu do małych ilości materiału
jądrowego maksymalne limity dla wyłączenia takich ilości zostały ustalone przez
Radę Zarządzających Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej i każde wyłączenie
dokonane przez Państwo Urządzenia mieści się w tak ustalonych limitach. Kryteria dotyczące wyłączeń urządzeń jądrowych
i maksymalne limity wyłączeń małych ilości materiału jądrowego podlegają
okresowym przeglądom przez Radę Zarządzających. Artykuł 3 Po Artykule I Konwencji wiedeńskiej z 1963
roku dodaje się dwa nowe następujące Artykuły I A i I B: Artykuł I A 1. Niniejsza Konwencja będzie
stosowana w odniesieniu do szkody jądrowej, gdziekolwiek została ona doznana. 2. Niemniej jednak, prawodawstwo
Państwa Urządzenia może wyłączyć stosowanie niniejszej Konwencji w odniesieniu
do szkody doznanej: a) na terytorium Państwa niebędącego jej
Stroną, albo b) w każdej strefie morskiej ustanowionej
zgodnie z międzynarodowym prawem morskim przez Państwo niebędące jej Stroną. 3. Wyłączenie wymienione w
ustępie 2 niniejszego artykułu może znajdować zastosowanie tylko w odniesieniu
do Państwa niebędącego Stroną Konwencji, które w czasie zaistnienia wypadku: a) ma urządzenie jądrowe na swoim terytorium
lub w jakiejkolwiek strefie morskiej, ustanowionej przez nie zgodnie z
międzynarodowym prawem morskim oraz b) nie zapewnia równoważnych wzajemnych
korzyści. 4. Każde wyłączenie zgodne z
ustępem 2 niniejszego artykułu nie może naruszać praw, o których mowa w punkcie
a) ustępu 2 artykułu IX, a jakiekolwiek wyłączenie zgodne z ustępem 2 punkt b)
niniejszego artykułu nie może obejmować szkody wyrządzonej na pokładzie lub
uszkodzenia statku albo samolotu. Artykuł I B Niniejszej Konwencji nie stosuje się do
urządzeń jądrowych wykorzystywanych w celach innych niż pokojowe. Artykuł 4 Artykuł II Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Na końcu ustępu 3 punkt a)
dodaje się następujący tekst: 2. Państwo Urządzenia może
ograniczyć kwotę publicznych funduszy, udostępnianych dla każdego wypadku do
wysokości różnicy, jeżeli taka istnieje, pomiędzy kwotą niniejszym ustaloną, a
kwotą ustaloną zgodnie z ustępem 1 artykułu V. 3. Na końcu ustępu 4 dodaje się
następujący tekst: Państwo
Urządzenia może ograniczyć wysokość kwoty publicznych funduszy udostępnianych
zgodnie z punktem a) ustępu 3 niniejszego artykułu. 4. Ustęp 6 zastępuje się
następującym tekstem: 6. Żadna osoba nie ponosi odpowiedzialności za
jakąkolwiek stratę lub szkodę, która nie stanowi szkody jądrowej w rozumieniu
punktu k) ustępu 1 artykułu I, ale która mogłaby zostać określona jako taka
zgodnie z postanowieniami tego punktu. Artykuł 5 Po pierwszym zdaniu w Artykule III Konwencji
wiedeńskiej z 1963 roku dodaje się następujący tekst: Niemniej jednak, Państwo Urządzenia może
wyłączyć ten obowiązek w odniesieniu do przewozu, który w całości odbywa się na
jego terytorium. Artykuł 6 Artykuł IV Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Ustęp 3 zostaje zastąpiony
następującym tekstem: 3. Na podstawie postanowień niniejszej
Konwencji nie można przypisać odpowiedzialności osobie eksploatującej, jeżeli
wykaże ona, że szkoda jądrowa jest bezpośrednio spowodowana konfliktem
zbrojnym, działaniem wojennym, wojną domową lub powstaniem. 2. Ustęp 5 zostaje zastąpiony
następującym tekstem: 5. Na podstawie niniejszej Konwencji, osoba
eksploatująca nie ponosi odpowiedzialności za szkodę jądrową: a) w samym urządzeniu jądrowym lub w innym
urządzeniu jądrowym, włączając w to urządzenie jądrowe w budowie, na terenie
lokalizacji takiego urządzenia oraz b) wyrządzoną w każdym mieniu znajdującym
się na tym samym terenie, które jest lub ma być wykorzystane w związku z każdym
takim urządzeniem. 3. Ustęp 6 zostaje zastąpiony
następującym tekstem: 6. Odszkodowanie
za szkodę spowodowana w środkach transportu w których znajdował się w chwili
wypadku jądrowego związany z nim materiał jądrowy, nie będzie powodowało
zmniejszenia odpowiedzialności osoby eksploatującej w odniesieniu do innej
szkody, do kwoty mniejszej niż 150 milionów SDR, albo każdej wyższej kwoty
ustalonej przez prawodawstwo Umawiającej się Strony, albo kwoty ustalonej
zgodnie z punktem c) ustępu 1 artykułu V. 4. Ustęp 7 zastąpiony zostaje następującym tekstem: 7. Żadne postanowienie niniejszej Konwencji
nie dotyczy odpowiedzialności osoby fizycznej za szkodę jądrową, za którą osoba
eksploatująca, na mocy ustępu 3 lub 5 niniejszego artykułu, nie ponosi
odpowiedzialności na podstawie niniejszej Konwencji, i którą to szkodę ta osoba
fizyczna spowodowała działaniem lub zaniechaniem, popełnionym z zamiarem
spowodowania szkody. Artykuł 7 1. Tekst Artykułu V Konwencji
wiedeńskiej z 1963 roku zostaje zastąpiony następującym tekstem: 1. Odpowiedzialność osoby eksploatującej z
tytułu każdego pojedynczego wypadku jądrowego może być ograniczona przez
Państwo Urządzenia: a) do kwoty nie mniejszej niż 300 milionów
SDR albo b) do kwoty nie mniejszej niż 150 milionów
SDR, z zastrzeżeniem, że przy przekroczeniu tej wartości do kwoty nie mniejszej
niż 300 milionów SDR, zostaną przez to Państwo udostępnione fundusze publiczne
na zrekompensowanie szkody jądrowej; albo c) przez okres najwyżej 15 lat od daty
wejścia w życie niniejszego Protokołu - do przejściowej kwoty, nie mniejszej
niż 100 milionów SDR, w odniesieniu do wypadku jądrowego zaistniałego w tym
okresie. Kwota mniejsza niż 100 milionów SRD może być ustalona pod warunkiem,
że Państwo udostępni fundusze publiczne na wypłatę odszkodowań za szkodę
jądrową w wysokości pomiędzy tą mniejszą kwotą a kwotą 100 milionów SDR. 2. Niezależnie od ustępu 1
niniejszego artykułu, Państwo Urządzenia, uwzględniając charakter urządzenia
jądrowego lub substancji jądrowej, związanych z wypadkiem, oraz przewidując prawdopodobne
konsekwencje wynikające z wypadku, może ustanowić niższą kwotę
odpowiedzialności osoby eksploatującej pod warunkiem, że w żadnym przypadku tak
ustalona kwota nie będzie niższa niż 5 milionów SDR, i pod warunkiem, że
Państwo Urządzenia zapewni, że fundusze publiczne będą dostępne do wysokości
kwoty określonej zgodnie z ustępem 1. 3. Kwoty ustalone przez Państwo
Urządzenia odpowiedzialnej osoby eksploatującej, zgodnie z postanowieniem
ustępów 1 i 2 niniejszego artykułu i ustępu 6 artykułu IV, będą miały
zastosowanie, gdziekolwiek wydarzy się wypadek jądrowy. 2. Po Artykule V dodaje się cztery nowe
Artykuły V A, V B, V C i V D: Artykuł V A 1. Odsetki i koszty zasądzone
przez sąd w postępowaniu o odszkodowanie za szkodę jądrową będą płatne
dodatkowo do kwot, o których mowa w artykule V. 2. Kwoty wymienione w artykule V
i ustępie 6 artykułu IV mogą być przeliczane na walutę narodową, w liczbach
zaokrąglonych. Artykuł V B Każda Umawiająca się Strona zapewni, że osoby,
które doznały szkody, mogą dochodzić swoich praw do odszkodowania bez
konieczności wszczynania odrębnych postępowań stosownych do pochodzenia
funduszy przeznaczonych na takie odszkodowania. Artykuł V C 1. Jeżeli sądy sprawujące
jurysdykcję są sądami Umawiającej się Strony, innej niż Państwo Urządzenia,
fundusze publiczne wymagane zgodnie z punktami b) i c) ustępu 1 artykułu V i
ustępu 1 artykułu VII, jak również odsetki i koszty zasądzone przez sąd, mogą
być udostępnione przez wyżej wskazaną Umawiającą się Stronę, Państwo Urządzenia
zwróci drugiej Umawiającej się Stronie każdą wypłaconą kwotę. Obie Umawiające
się Strony uzgodnią procedurę zwrotu. 2. Jeżeli sądy sprawujące
jurysdykcję są sądami Umawiającej się Strony, innej niż Państwo Urządzenia,
Umawiająca się Strona, której sądy sprawują jurysdykcję, przedsięweźmie
wszystkie potrzebne środki w celu umożliwienia Państwu Urządzenia
interweniowania w postępowaniu i uczestniczenia w każdym porozumieniu
dotyczącym odszkodowania. Artykuł V D 1. Dyrektor Generalny
Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej zwoła zgromadzenie Umawiających się
Stron w celu wprowadzenia poprawek dotyczących granic odpowiedzialności, o
których mowa w artykule V, jeżeli jedna trzecia Umawiających się Stron wyrazi
takie życzenie. 2. Poprawki będą przyjmowane
większością dwóch trzecich Umawiających się Stron obecnych i głosujących pod
warunkiem, że co najmniej połowa Umawiających się Stron będzie obecna w czasie
głosowania. 3. Rozważając propozycję zmiany
dotyczącej granic odpowiedzialności, zgromadzenie Umawiających się Stron weźmie
pod uwagę, między innymi, ryzyko szkody wynikającej z wypadku jądrowego, zmiany
wartości pieniężnych oraz pojemność rynku ubezpieczeniowego. 4. a) Każda zmiana, przyjęta
zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu, będzie przedstawiona przez Dyrektora
Generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej do akceptacji wszystkim
Umawiającym się Stronom. Zmianę uznaje się za przyjętą po upływie 18 miesięcy
od jej notyfikowania pod warunkiem, że co najmniej jedna trzecia Umawiających
się Stron w momencie przyjęcia zmiany przez zgromadzenie poinformowała
Dyrektora Generalnego MAEA, że zmianę przyjmuje. Zmiana, przyjęta zgodnie z
niniejszym punktem, wchodzi w życie w odniesieniu do Umawiających się Stron,
które ją przyjęły, po upływie 12 miesięcy od jej przyjęcia. b) Jeżeli przez okres 18 miesięcy od dnia
przedstawienia do przyjęcia zmiana nie zostanie przyjęta zgodnie z punktem a),
zostanie ona uznana za odrzuconą. 5. W odniesieniu do każdej
Umawiającej się Strony przyjmującej zmianę po jej przyjęciu, ale przed jej
wejściem w życie, albo po jej wejściu w życie zgodnie z ustępem 4 niniejszego
artykułu, zmiana wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy od jej przyjęcia przez
tę Umawiającą się Stronę. 6. Państwo, które zostanie
Stroną niniejszej Konwencji po wejściu w życie zmiany zgodnie z ustępem 4
niniejszego artykułu, przy braku wyrażenia przez to Państwo odmiennego zamiaru,
będzie: a) uważane za Stronę tak zmienionej
Konwencji oraz b) uważane za Stronę niezmienionej Konwencji
w stosunku do każdego Państwa będącego Stroną niezwiązaną zmianą. Artykuł 8 Artykuł VI Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Ustęp 1 zostaje zastąpiony
następującym tekstem: a) Prawo do odszkodowania na podstawie
niniejszej Konwencji wygasa, jeżeli powództwo nie zostanie wniesione: (i) w odniesieniu do utraty życia lub uszkodzenia
ciała - w ciągu trzydziestu lat od daty wypadku jądrowego; (ii) w odniesieniu do innych szkód - w ciągu
dziesięciu lat od daty wypadku jądrowego. b) Jednakże, jeżeli zgodnie z prawem Państwa
Urządzenia, odpowiedzialność osoby eksploatującej jest objęta ubezpieczeniem
lub innym zabezpieczeniem finansowym, włącznie z funduszami Państwa, przez
dłuższy okres czasu, prawo sądu właściwego może przewidzieć, że prawo do
odszkodowania przeciwko osobie eksploatującej wygaśnie dopiero po upływie tego
dłuższego okresu, który nie przekroczy okresu, w jakim jej odpowiedzialność
jest objęta zabezpieczeniem zgodnym z prawem Państwa Urządzenia. c) Powództwa o odszkodowanie z tytułu utraty
życia i uszkodzenia ciała lub –zgodnie z rozszerzeniem objętym punktem b)
niniejszego ustępu – z tytułu innej szkody, które wniesione zostaną po okresie
dziesięciu lat od daty wypadku jądrowego, w żadnym wypadku nie naruszą praw do
odszkodowania zgodnego z niniejszą Konwencją jakiejkolwiek osoby, która przed
upływem tego okresu wystąpiła z powództwem przeciwko osobie eksploatującej. 2. Skreślony zostaje ustęp 2. 3. Ustęp 3 zostaje zastąpiony
następującym tekstem: 3. Prawa do odszkodowania wynikające z
Konwencji ulegają przedawnieniu lub wygaśnięciu, zgodnie z prawem sądu
właściwego, jeżeli powództwo nie zostanie wniesione w ciągu trzech lat od daty,
w której osoba poszkodowana dowiedziała się lub postępując właściwie powinna
była się dowiedzieć o szkodzie oraz o osobie eksploatującej odpowiedzialnej za
szkodę, pod warunkiem, że okresy ustanowione zgodnie z punktami a) i b) ustępu
1 niniejszego artykułu nie zostaną przekroczone. Artykuł 9 Artykuł VII zostaje zmieniony następująco: 1. Na końcu ustępu 1 zostają
dodane dwa następujące zdania, a tak zmieniony ustęp stanie się punktem a) tego
ustępu: Jeżeli
odpowiedzialność osoby eksploatującej jest nieograniczona, Państwo Urządzenia
może ustanowić granicę finansowego zabezpieczenia odpowiedzialnej osoby
eksploatującej pod warunkiem, że granica ta nie jest niższa od 300 milionów
SDR. Państwo Urządzenia zapewni pokrycie roszczeń odszkodowawczych za szkodę
jądrową, skierowanych przeciwko osobie eksploatującej, w zakresie, w jakim
wysokość finansowego zabezpieczenia jest niewystarczająca na zaspokojenie tych
roszczeń, jednak nie wyższym od kwoty finansowego zabezpieczenia, które ma być
zapewnione zgodnie z niniejszym ustępem. 2. Do ustępu 1 dodany zostaje
następujący nowy punkt b): b) Niezależnie od
punktu a) niniejszego ustępu Państwo Urządzenia, w którym odpowiedzialność
osoby eksploatującej jest nieograniczona, uwzględniając charakter urządzenia
jądrowego lub stosowanych substancji promieniotwórczych oraz możliwe następstwa
tego wypadku, może ustalić niższą kwotę finansowego zabezpieczenia osoby
eksploatującej pod warunkiem, że w żadnym wypadku kwota tak ustalona nie będzie
mniejsza niż 5 milionów SDR, oraz pod warunkiem, że Państwo Urządzenia zapewni
pokrycie roszczeń odszkodowawczych za szkodę jądrową, skierowanych przeciwko
osobie eksploatującej, dostarczając niezbędnych funduszy w zakresie, w jakim
wysokość ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego jest
niewystarczająca na zaspokojenie tych roszczeń, i do wysokości granicy
przewidzianej zgodnie z punktem a) niniejszego ustępu. 3. W ustępie 3, po wyrazach
„niniejszego artykułu” wstawione zostają wyrazy „lub punktów b) i c) ustępu 1
artykułu V”. Artykuł 10 Artykuł VIII Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Tekst Artykułu VIII staje się
ustępem 1 tego Artykułu. 2. Dodany zostaje nowy ustęp 2,
jak następuje: 2. Z zastrzeżeniem zastosowania zasady
zawartej w punkcie c) ustępu 1 artykułu VI, jeżeli, w odniesieniu do roszczeń
dochodzonych przeciwko osobie eksploatującej, szkoda podlegająca zaspokojeniu
zgodnie z niniejszą Konwencją przewyższa lub prawdopodobnie przewyższy
najwyższą kwotę udostępnianą zgodnie z ustępem 1 artykułu V, pierwszeństwo w
podziale odszkodowania przysługuje roszczeniom z tytułu utraty życia lub
uszkodzenia ciała. Artykuł 11 Na końcu Artykułu X Konwencji wiedeńskiej z
1963 roku dodane zostaje następujące nowe zdanie: Prawo regresu przewidywane niniejszym
artykułem może również być rozszerzone na korzyść Państwa Urządzenia w
zakresie, w jakim udostępniło ono fundusze publiczne zgodnie z postanowieniami
niniejszej Konwencji. Artykuł 12 Artykuł XI Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Dodany zostaje nowy
następujący ustęp 1 bis: 1 bis. Jeżeli
wypadek jądrowy miał miejsce na obszarze wyłącznej strefy ekonomicznej
Umawiającej się Strony lub - jeżeli taka strefa nie została ustanowiona - na
obszarze nie wykraczającym poza granice wyłącznej strefy ekonomicznej, gdyby
taka miała zostać ustanowiona, jurysdykcja w sprawach powództw dotyczących
szkody jądrowej wynikającej z wypadku jądrowego przysługuje, dla celów
niniejszej Konwencji, tylko sądom tej Strony. Poprzednie zdanie będzie
stosowane, jeżeli Umawiająca się Strona powiadomiła depozytariusza o takim
obszarze przed zaistnieniem wypadku jądrowego. Nie należy interpretować
niniejszego ustępu jako zezwalającego na zastosowanie jurysdykcji w sposób
niezgodny z międzynarodowym prawem morskim, łącznie z Konwencją Narodów
Zjednoczonych o prawie morza. 2. Ustęp 2 zastąpiony zostaje
następującym tekstem: 2. Gdy wypadek
jądrowy ma miejsce poza terytorium którejkolwiek Umawiającej się Strony lub
poza obszarem, o którym powiadomienie przekazane zostało stosownie do ustępu 1
bis, albo, gdy miejsce zaistnienia wypadku jądrowego nie może być określone
ponad wszelką wątpliwość, jurysdykcja w tych sprawach przysługuje sądom Państwa
Urządzenia osoby eksploatującej, ponoszącej odpowiedzialność. 3. W ustępie 3, w pierwszym
wierszu i w punkcie b), po symbolu „1” wstawia się „1 bis”. 4. Dodany zostaje nowy
następujący ustęp 4: 4. Umawiająca się Strona, której sądy sprawują
jurysdykcję, zapewni, że tylko jeden z jej sądów będzie właściwy w sprawach
każdego wypadku jądrowego. Artykuł 13 Po Artykule XI dodany zostaje nowy następujący
Artykuł XI A: Artykuł XI A Umawiająca się Strona, której sądy sprawują
jurysdykcję, zapewni, by w odniesieniu do powództw o odszkodowanie za szkodę
jądrową: a) każde Państwo mogło wystąpić z powództwem
na rzecz osób, które doznały szkody jądrowej, i które są obywatelami tego
Państwa, mają zamieszkanie albo siedzibę na jego terytorium i które się na to
zgodziły oraz b) każda osoba mogła wystąpić z powództwem w
celu dochodzenia, zgodnie z niniejszą konwencją, swoich praw nabytych przez
podstawienie albo cesję. Artykuł 14 Tekst Artykułu XII Konwencji wiedeńskiej z
1963 roku zostaje zastąpiony następującym tekstem: Artykuł XII 1. Orzeczenie, nie podlegające
już zwykłej procedurze odwoławczej, wydane przez sąd Umawiającej się Strony,
który sprawuje jurysdykcję, zostanie uznane, za wyjątkiem przypadku: a) gdy orzeczenie uzyskano przez oszustwo b) gdy stronie, przeciwko której orzeczenie
zostało wydane, nie dano należytej możliwości przedstawienia swojego
stanowiska, albo c) gdy orzeczenie jest sprzeczne z polityką
państwową Umawiającej się Strony, na której terytorium ma nastąpić uznanie tego
orzeczenia, albo gdy orzeczenie jest niezgodne z podstawowymi zasadami
sprawiedliwości. 2. Orzeczenie uznane zgodnie z
ustępem 1 niniejszego artykułu, po przedstawieniu go do wykonania zgodnie z
formalnymi wymogami prawa Umawiającej się Strony, w której występuje się o jego
wykonanie, będzie wykonalne tak, jak orzeczenie sądu tej Umawiającej się
Strony. Meritum roszczenia, co do którego wydano orzeczenie, nie będzie
przedmiotem dalszych postępowań. Artykuł 15 Artykuł XIII Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zostaje zmieniony następująco: 1. Tekst Artykułu XIII staje się
ustępem 1 tego Artykułu. 2. Dodany zostaje następujący
nowy ustęp 2: 2. Niezależnie od ustępu 1 niniejszego
artykułu, w zakresie, w jakim odszkodowanie za szkodę jądrową przewyższa 150
milionów SDR, prawodawstwo Państwa Urządzenia może odstąpić od postanowień
niniejszej Konwencji odnoszących się do szkody jądrowej doznanej na terytorium
lub w strefie morskiej, utworzonej zgodnie z międzynarodowym prawem morskim,
innego Państwa, które, w chwili wypadku, ma na takim terytorium urządzenie
jądrowe, w zakresie, w jakim to Państwo nie zapewnia wzajemnych korzyści w
równorzędnej wysokości. Artykuł 16 Tekst Artykułu XVIII Konwencji wiedeńskiej z
1963 roku zostaje zastąpiony następującym tekstem: Niniejsza Konwencja nie narusza praw i
zobowiązań Umawiającej się Strony wynikających z ogólnych norm prawa
międzynarodowego publicznego. Artykuł 17 Po Artykule XX Konwencji wiedeńskiej z 1963
roku dodany zostaje nowy następujący Artykuł XX A: Artykuł XX A 1. W przypadku sporu między
Umawiającymi się Stronami, dotyczącego interpretacji lub stosowania niniejszej
Konwencji, strony sporu przeprowadzą konsultacje w celu rozwiązania sporu w
drodze negocjacji lub za pomocą każdego innego, przez nie akceptowanego,
pokojowego środka służącego do rozwiązywania sporów. 2. Jeżeli spór o charakterze, o
którym mowa w ustępie 1 niniejszego artykułu, nie może zostać rozstrzygnięty w
ciągu sześciu miesięcy od wniosku o przeprowadzenie konsultacji zgodnie z
ustępem 1 niniejszego artykułu, na wniosek którejkolwiek strony sporu zostanie
on poddany arbitrażowi lub przedstawiony Międzynarodowemu Trybunałowi
Sprawiedliwości do rozstrzygnięcia. W razie poddania sporu arbitrażowi, jeżeli
w ciągu sześciu miesięcy od daty wniosku strony sporu nie będą w stanie
uzgodnić organizacji arbitrażu, strona może poprosić Przewodniczącego
Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości lub Sekretarza Generalnego
Organizacji Narodów Zjednoczonych o wyznaczenie jednego lub więcej arbitrów. W
przypadku sprzecznych wniosków stron sporu, pierwszeństwo przysługuje wnioskowi
złożonemu Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych. 3. Przy ratyfikacji, przyjęciu,
zatwierdzeniu lub przystąpieniu do niniejszej Konwencji Państwo może
oświadczyć, że nie czuje się związane jedną albo obiema procedurami
rozwiązywania sporów, przewidzianymi w ustępie 2 niniejszego artykułu.
Pozostałe Umawiające się Strony nie będą związane procedurą rozwiązywania
sporów, przewidzianą w ustępie 2 niniejszego artykułu, wobec Umawiającej się
Strony, której takie oświadczenie pozostaje w mocy. 4. Umawiająca się Strona, która
złożyła oświadczenie zgodnie z ustępem 3 niniejszego artykułu, może w dowolnym
czasie wycofać je poprzez powiadomienie depozytariusza. Artykuł 18 1. Skreślone zostają Artykuły od
XX do XXV, ustępy 2, 3 i numer ustępu „1” Artykułu XXVI, Artykuły XXVII i XXIX
Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku. 2. Konwencja wiedeńska z 1963
roku oraz niniejszy Protokół powinny, pomiędzy Stronami niniejszego Protokołu,
być czytane i interpretowane łącznie, jako jeden tekst, który może być
przytaczany jako Konwencja wiedeńska z 1997 roku o odpowiedzialności cywilnej
za szkodę jądrową. Artykuł 19 1. Państwo, które jest Stroną
niniejszego Protokołu, ale nie jest Stroną Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku,
będzie związane postanowieniami tej Konwencji, zmienionej niniejszym
Protokołem, w stosunkach z innymi państwami będącymi jego Stronami. W
przypadku, gdy Państwo to nie wyrazi odmiennego zamiaru w chwili składania
instrumentu, o którym mowa w Artykule 20, zostanie ono związane postanowieniami
Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku w stosunkach z Państwami, które są tylko jej
Stronami. 2. Żadne postanowienie
niniejszego Protokołu nie narusza zobowiązań Państwa, które jest Stroną zarówno
Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku, jak i niniejszego Protokołu, w stosunku do
Państwa, które jest Stroną Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku, nie będąc Stroną
niniejszego Protokołu. Artykuł 20 1. Niniejszy Protokół zostanie
otwarty do podpisu dla wszystkich Państw w siedzibie Międzynarodowej Agencji
Energii Atomowej w Wiedniu od dnia 29 września 1997 roku do dnia jego wejścia w
życie. 2. Niniejszy Protokół podlega
ratyfikacji, przyjęciu albo zatwierdzeniu przez Państwa, które go podpisały. 3. Od dnia jego wejścia w życie
każde Państwo, które nie podpisało niniejszego Protokołu, może do niego
przystąpić. 4. Dokumenty ratyfikacyjne,
przyjęcia, zatwierdzenia albo przystąpienia zostaną złożone u Dyrektora
Generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, który będzie
depozytariuszem niniejszego Protokołu. Artykuł 21 1. Niniejszy Protokół wejdzie w
życie trzy miesiące po złożeniu piątego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjęcia
albo zatwierdzenia. 2. Dla każdego Państwa
ratyfikującego, przyjmującego, zatwierdzającego albo przystępującego do
niniejszego Protokołu po złożeniu piątego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjęcia
albo zatwierdzenia, niniejszy Protokół wejdzie w życie trzy miesiące od daty
złożenia przez takie Państwo odpowiedniego dokumentu. Artykuł 22 1. Każda Umawiająca się Strona
może wypowiedzieć niniejszy Protokół w drodze pisemnej notyfikacji skierowanej
do depozytariusza. 2. Wypowiedzenie staje się
skuteczne po upływie jednego roku od dnia otrzymania notyfikacji przez
depozytariusza. 3. Pomiędzy Stronami niniejszego
Protokołu wypowiedzenie przez którąkolwiek z nich Konwencji wiedeńskiej z 1963
roku, zgodnie z jej Artykułem XXVI, nie powinno być w żadnym razie
interpretowane jako wypowiedzenie Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku, zmienionej
niniejszym Protokołem. 4. Niezależnie od wypowiedzenia
niniejszego Protokołu przez Umawiającą się Stronę stosownie do niniejszego
Artykułu, postanowienia niniejszego Protokołu będą miały nadal zastosowanie do
każdej szkody jądrowej spowodowanej wypadkiem jądrowym, który nastąpił, zanim
takie wypowiedzenie stało się skuteczne. Artykuł 23 Depozytariusz niezwłocznie powiadomi Państwa
Strony i wszystkie pozostałe Państwa o: (a)
każdym podpisaniu niniejszego Protokołu; (b)
każdym złożeniu dokumentu ratyfikacyjnego, przyjęcia,
zatwierdzenia albo przystąpienia; (c)
wejściu w życie niniejszego Protokołu; (d)
każdym powiadomieniu otrzymanym zgodnie z ustępem 1
bis Artykułu XI; (e)
prośbach o zwołanie konferencji przeglądowej,
stosownie do artykułu XXVI Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku, oraz o zwołanie
zgromadzenia Umawiających się Stron, zgodnie z Artykułem V D Konwencji
wiedeńskiej z 1963 roku, zmienionej niniejszym Protokołem; (f)
powiadomieniach o wypowiedzeniach otrzymanych
zgodnie z Artykułem 22 oraz o innych stosownych powiadomieniach związanych z
niniejszym Protokołem. Artykuł 24 1. Oryginał niniejszego
Protokołu, którego teksty arabski, angielski, chiński, francuski, hiszpański i
rosyjski są jednakowo autentyczne, będzie złożony u depozytariusza. 2. Międzynarodowa Agencja
Energii Atomowej ustali jednolity tekst Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku
zmienionej niniejszym Protokołem, w językach arabskim, angielskim, chińskim,
francuskim, hiszpańskim i rosyjskim taki, jak przedstawiony w aneksie do
niniejszego Protokołu. 3. Depozytariusz przekaże
wszystkim Państwom poświadczone kopie niniejszego Protokołu wraz z jednolitym
tekstem Konwencji wiedeńskiej z 1963 roku zmienionej niniejszym Protokołem. NA DOWÓD CZEGO niżej podpisani, będąc
należycie w tym celu upoważnieni, podpisali niniejszy Protokół. Sporządzono w Wiedniu dnia dwunastego
września, tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego siódmego roku. [1] Dz.U. L 12 z 16.1.2001, s. 1. [2] http://ec.europa.eu/energy/nuclear/studies/nuclear_en.htm [3] Dz.U. L 12 z 16.1.2001, s. 1. [4] Odmowa uznania dopuszczalna jest wyłącznie: a) gdy
orzeczenie uzyskano przez oszustwo; b) gdy stronie, przeciwko której orzeczenie
zostało wydane, nie dano należytej możliwości przedstawienia swojego
stanowiska; lub c) gdy orzeczenie jest sprzeczne z porządkiem publicznym („ordre
public”) Umawiającej się Strony, na której terytorium ma nastąpić uznanie tego
orzeczenia, albo gdy orzeczenie jest niezgodne z podstawowymi normami
sprawiedliwości. [5] ETS, sprawa 22/70 („EART”), [1971] Rec. 263. [6] Dz.U. L 299 z 16.11.2005, s. 62. [7] Dz.U. L 339 z 12.12.2007, s. 3. [8] Dz.U. L 12 z 16.1.2001, s. 1.